VI SA/Wa 2222/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Asesor WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Paweł Muszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi R. A. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie powołania kuratora oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2004 r. R. A. wystąpił do Wojewody [...] o powołanie kuratora do rozliczenia pełnomocników jego firm "A." z siedzibą w K. i "R." z siedzibą w N. koło R. oraz do likwidacji tych firm. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 66 § 1 kpa., art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.), zawiadomił R. A., iż jego wniosek z dnia [...] sierpnia 2004 r. dotyczący powołania kuratora dla firmy "R." z siedzibą w N. gmina Z. koło R. należy do kompetencji Starosty [...], natomiast wniosek w przedmiocie powołania kuratora dla przedsiębiorstwa "A." z siedzibą w K., należy do kompetencji Starosty [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ administracji powołał się na w/w ustawę z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa, która zmieniła art. 5 ust. 2 uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 148 ze zm.). Organ wskazał, że od dnia 1 stycznia 1999 r. organem właściwym w sprawach zezwoleń jest właściwy miejscowo dla miejsca położenia przedsiębiorstwa starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, który jest umocowany do wystąpienia do sądu o ustanowienie kuratora (art. 6 ust. 5 w/w ustawy). Na postanowienie to R. A. złożył zażalenie podnosząc, iż przez wiele lat właściwym w jego sprawie był wojewoda, który "zaniedbując swoje obowiązki" doprowadził do upadku przedsiębiorstw skarżącego. Obecnie R. A. pragnie rozliczyć wojewodę i pełnomocników "w aspekcie ustawowego nadzoru", dlatego zwraca się o powołanie kuratorów do formalnego rozliczenia jego przedsiębiorstw polonijnych. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ administracji powołując się na przepisy art. 19 i 20 kpa. zwraca uwagę, iż właściwość organów administracji jest ściśle określona i strona nie może dowolnie wskazywać organu, który powinien załatwić jej sprawę. W związku z powyższym właściwymi organami administracji do załatwienia spraw skarżącego w zakresie, ustanowienia kuratora dla przedsiębiorstwa "R." w N. jest Starosta [...], a do ustanowienia kuratora dla przedsiębiorstwa "A." w K. jest Starosta [...] i informacje o powyższym organ administracji przekazał skarżącemu w zaskarżonym postanowieniu. Na marginesie organ administracji stwierdza, iż zarzuty merytoryczne wskazane w zażaleniu nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej, bowiem organ ten podejmuje rozstrzygnięcia wyłącznie co do kwestii procesowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. A. wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub jego zmianę zgodnie z wnioskiem. Skarżący nie może zgodzić się ze stwierdzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych, iż skutkiem zmiany przepisów to nie wojewoda lecz starosta jest właściwy do rozpatrzenia jego wniosku, albowiem to wojewoda, w przekonaniu skarżącego, nie spełniał od 1981 r. swoich obowiązków. Zarzuca tym samym wojewodzie nieprzekazanie jego sprawy organowi właściwemu. W ocenie skarżącego niedbalstwo władzy spowodowało realne jego straty. Skarżący podnosi, że nie uzyskał pomocy kuratorów i zapewnienia bezpieczeństwa inwestycyjnego zgodnie z ustawą z dnia 6 lipca 1982 r. oraz zgodnie z Traktatem o Protekcji i Promocji Wzajemnych Inwestycji z Wielką Brytanią z 1987 r., a także zgodnie z ustawą dewizową. R. A. stwierdza, iż wojewoda powołując i rejestrując pełnomocników, powinien obecnie załatwić sprawę do końca. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi organ administracji ponownie podnosi, iż mógł odnieść się wyłącznie do kwestii procesowych, a nie merytorycznych, jak poniesione straty przez skarżącego. Organ administracji uznaje za nieprawdziwe twierdzenia skarżącego, że jako minister podejmował jakiekolwiek decyzje w sprawach "A." i "R." dotyczące zwolnień pełnomocników i niepowoływania kuratorów. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa organem właściwym do załatwienia sprawy skarżącego jest od 1 stycznia 1999 r. właściwy miejscowo dla miejsca położenia przedsiębiorstwa starosta. Zmianę tą z powyższą datą wprowadził art. 44 pkt 1 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reforma ustrojowa państwa (Dz.U.Nrl06,poz. 668). Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), która art. 1 wprowadziła ustawę z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 2 ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), z dniem 1 stycznia 2004 r. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu jest art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (j. t. Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 148 ze zm.) w związku z art. 19 i art. 20 kpa. Przed nowelizacją, a po wprowadzeniu tekstu jednolitego, przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne, określał, iż organem właściwym w sprawach zezwoleń (...) jest terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego, właściwy ze względu na miejsce, w którym przedsiębiorstwo ma być, jest lub było prowadzone. Art. 44 pkt 1 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej -w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne wprowadzono zmianę art. 5 ust. 2, który otrzymał brzmienie: "Organem właściwym w sprawach zezwoleń, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem przepisu ust. 6, jest starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, właściwy ze względu na miejsce, w którym przedsiębiorstwo ma być, jest lub było prowadzone. ". Na podstawie art. 150 w/w ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa, ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. R. A. skierował do Wojewody [...] wniosek o powołanie kuratorów w miesiącu sierpniu 2004 r. i organ administracji I instancji wydał postanowienie w tym samym miesiącu i roku, natomiast Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając jako organ odwoławczy, dokonał rozstrzygnięcia także w 2004 r. [...] października. Należy zatem zauważyć, iż skarżący złożył wniosek i rozstrzygnięcia w sprawie miały miejsce, po wejściu w życie w/w ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa, to jest po zmianie art. 5 ust. 2 w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne, czyli po przejściu kompetencji z wojewody na starostę. Zgodnie z treścią art. 19 kpa. organy administracji publicznej są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, a właściwość rzeczową ustala się według przepisów o zakresie działania danego organu (art. 20 kpa.). W świetle znowelizowanego przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (j. t. Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 148 ze zm.) właściwymi rzeczowo i miejscowo, dla powołania kuratorów dla przedsiębiorstw skarżącego ( "A." i "R."), stali się odpowiednio, Starosta [...] i Starosta [...]. Nietrafny jest więc zarzut skarżącego sprowadzający się do żądania załatwienia jego sprawy przez Wojewodę [...] i związany z tym zarzut "sankcjonowania" przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracji I instancji, albowiem art. 19 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Ten obowiązek spoczywa na nich w każdym stadium postępowania, aż do jego zakończenia decyzją ostateczną. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.