VI SA/Wa 2222/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości w opłacie eksploatacyjnej p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącego J. L. adwokata. J. L. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości w opłacie eksploatacyjnej. Wniósł zarazem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 maja 2010 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, a następnie wyrokiem Sądu z dnia 27 września 2010 r. oddalono przedmiotową skargę. Następnie skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż wydane w niniejszej sprawie w dniu 6 maja 2010 r. postanowienie referendarza sądowego ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy nie zostało również skarżącemu cofnięte na podstawie art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym, skarżący zwolniony jest od konieczności uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Jednocześnie w sytuacji, gdy strona składa dwa kolejne wnioski o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym najpierw poprzez zwolnienie od kosztów sądowych a następnie poprzez ustanowienie na swoją rzecz kwalifikowanego zastępstwa procesowego, jej kolejny wniosek należy jednak rozpatrywać pod kątem przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje bowiem zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pod kątem wystąpienia więc tych przesłanek rozpoznawany będzie aktualny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym przyznanie adwokata, skoro skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych. Z informacji podanych uprzednio we wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie którego postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 maja 2010 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, wynikało iż przebywa on we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwiema córkami. Skarżący wskazał, iż posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha, na które w 2009 r. uzyskał dopłaty z funduszy Unii Europejskiej w kwocie 4992,08 zł. Z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskiwał dochód w wysokości 1350 zł brutto miesięcznie. Jedna z córek skarżącego z tytułu umowy zlecenia uzyskiwała dochód w kwocie 750 zł brutto miesięcznie a druga córka skarżącego studiowała. Zgodnie z oświadczeniem złożonym w formularzu skarżący nie posiadał także przedmiotów wartościowych ani oszczędności. O przyznaniu skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych zdecydował fakt, iż miesięczny dochód netto na członka rodziny oscylował wokół kwoty 660 zł. a skarżący nie dysponował przy tym oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Z kolei z informacji podanych w aktualnym wniosku wynika, iż dochody samego skarżącego nie uległy zmianie. Z tytułu wynagrodzenia za pracę nadal uzyskuje dochód w wysokości 1350 zł brutto miesięcznie. Nieznacznie zwiększyła się dopłata z funduszy Unii Europejskiej wypłacona za rok 2010 sięgając kwoty 5 166 zł. Jednakże córka, która uprzednio uzyskiwała dochód, aktualnie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Druga córka skarżącego nadal studiuje w trybie stacjonarnym, przy czym wynajmuje w mieście, w którym ma siedzibę uczelnia wyższa, pokój za kwotę 400 zł. miesięcznie. Uwzględniając całokształt powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż zasadnym jest wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. Przede wszystkim na aktualnym etapie postępowania skarga kasacyjna musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, a koszty zastępstwa procesowego z pewnością będą przewyższać możliwości finansowe skarżącego. Sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny pogorszyła się bowiem w stosunku do poprzedniego stanu, na podstawie którego zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. Przede wszystkim jedna z córek skarżącego, która uprzednio uzyskiwała dochód w wysokości 750 zł. miesięcznie, w chwili obecnej jest osobą bezrobotną bez żadnych dochodów. Druga córka nadal studiuje a sam koszt wynajmu pokoju sięga kwoty 400 zł. Jedyny dochód rodziny stanowi wynagrodzenie skarżącego w wysokości 1350 zł brutto miesięcznie oraz dopłata z funduszy europejskich do posiadanej nieruchomości rolnej wynosząca w przeliczeniu miesięcznym ok. 430 zł. W sytuacji, w której znajduje się skarżący nie jest więc możliwe poczynienie przez niego oszczędności w stopniu umożliwiającym pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Nie sposób bowiem oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Tym samym uznać należy, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a w konsekwencji zasadnym będzie ustanowienie dla niego adwokata, co stanowić będzie przyznanie skarżącemu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.