VI SA/Wa 2224/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący S. C. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sporządzony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie z przedmiotowej skargi. Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym razem żoną i córką. Skarżący wskazywał iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości około 1000 zł brutto miesięcznie. Pomiędzy żoną a skarżącym ustanowiona jest rozdzielność majątkowa. Córka skarżącego studiuje. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 16 listopada 2012r. wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni: a) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2011, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku bieżącym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów), c) orzeczenia potwierdzającego zawarcie przez skarżącego i jego żonę umowy rozdzielności majątkowej, d) dokumentów wskazujących sytuację finansowej córki skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienia zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokość wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedstawienia zaświadczenia właściwego Urzędu Pracy, w przypadku pobierania nauki - zaświadczenia szkoły/uczelni, e) wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), f) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń. Skarżący przy piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. przesłał: zestawienie zapisów księgowych zza okres styczeń – listopada 2012 r. dotyczące prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej; PIT-36 L za rok 2011;p wyciąg z rachunku bankowego skarżącego za okres 4 września 2012 r. – 10 grudnia 2012 r. Skarżący wskazał w powyższym piśmie, że w chwili obecnej nie może przedstawić orzeczenia potwierdzającego zawartą z żoną umowę rozdzielności majątkowej oraz zaświadczenia z uczelni potwierdzającego, że córka studiuje. Złożył oświadczenie, że dokumenty te przesłał do końca 2013 r., jednakże do dnia dzisiejszego żądane dokumenty nie wpłynęły do Sądu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. 2, Warszawa 2006 s. 504). W niniejszej sprawie skarżący wskazał we wniosku, iż uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 1000 zł brutto miesięcznie, a pomiędzy żoną a skarżącym ustanowiona jest rozdzielność majątkowa.. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie referendarza sądowego kompletu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających istnienie pomiędzy skarżącym a jego żona rozdzielności majątkowej, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.