VI SA/Wa 2226/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-06

Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Danuta Szydłowska, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia ustalająca obowiązek podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jest prawidłowa w sytuacji sporu co do okresu prowadzenia działalności i zawieszenia jej wykonywania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa wraz z faktycznym prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej, a formalne zawieszenie działalności musi być potwierdzone faktycznym zaprzestaniem działalności. W przypadku sporu o okres prowadzenia działalności decydujące są faktyczne okoliczności, w tym osiąganie przychodów, a nie tylko formalne wpisy do ewidencji. Organ prawidłowo ustalił, że skarżący prowadził działalność do marca 2011 r., a skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżący prowadził kancelarię radcowską jako pozarolniczą działalność gospodarczą od kwietnia 1998 r. do marca 2011 r. W maju 2008 r. zgłosił zawieszenie działalności gospodarczej do ZUS, jednak organ ustalił, że faktycznie działalność była prowadzona do marca 2011 r., co potwierdzał przychód osiągnięty w 2009 r. Skarżący kwestionował decyzję Prezesa NFZ ustalającą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego za ten okres, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenia proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako "Prezes NFZ"), na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.) dalej jako "ustawa o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. P. – utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] (dalej jako "dyrektora OW NFZ") w sprawie stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. zwrócił się do dyrektora [...] OW NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie ustalenia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu J. P. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Prezes NFZ podkreślił, że organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie, o czym poinformował J. P. w piśmie z dnia z dnia [...] stycznia 2012 r., jednocześnie wzywając go do złożenia wyjaśnień i dokumentów mających wpływ na ustalenie okresów podlegania obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. strona wyjaśniła, że działalność gospodarczą w formie kancelarii radcowskiej prowadziła od września 1998 r. do kwietnia 2008 r. Wskazała, że [...] maja 2008 r. zgłosiła fakt zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Ponadto strona złożyła kserokopie druków ZUS ZWPA, tj. wyrejestrowanie płatnika składek ora ZUS ZWUA, tj. wyrejestrowanie z ubezpieczeń z datą wyrejestrowania [...] maja 2008 r. Ponadto strona oświadczyła, że w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności, nie uzyskiwał z niej przychodów, a do właściwego Urzędu Skarbowego składał tzw. deklaracje zerowe o nieuzyskiwaniu przychodów. Natomiast, jak wskazał następnie Prezes NFZ - z pozyskanego przez organ I instancji wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, wygenerowanego [...] stycznia 2012 r. wynika, że J. P. w okresie od [...] kwietnia 1998 r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "K.", a od dnia [...] marca 2011 r. zawiesił jej prowadzenie. Wobec powyższego - dyrektor [...] OW NFZ, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. nr 45, poz. 391 ze zm.) dalej jako "ustawa o ubezpieczeniu w NFZ", obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., a także art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. nr 28, poz. 153 ze zm.) dalej jako "ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym", obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. - stwierdził, że J. P. podlega objęciu obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] marca 2011 r. Rozpoznając, na skutek odwołania od decyzji organu I instancji – sprawę w jej całokształcie, Prezes NFZ na wstępie wskazał na treść art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, a także na art. 8 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym – wywodząc z nich, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że z dniem 20 września 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 141, poz. 888), która znowelizowała treść art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach przez wyłączenie spod obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Podniósł także, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego - stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych, tj. w art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.). Organ podkreślił także, że definicję osoby prowadzącej pozarolniczą działalność określa art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Następnie stwierdził, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego osób prowadzających pozarolniczą działalność, a zatem także obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. W dalszej kolejności Prezes NFZ wywodził, że podjęcie działalności gospodarczej przez J. P., zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 z późn. zm.) mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Zacytował także treść przepisu art. 7 e ust. 1 pkt 1 stanowiącego, że zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Dodał także, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecna natomiast treść przepisu art. 14 ust. 1 powołanej ustawy, jak dalej Prezes NFZ wywodził stanowi, że przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Powołując się natomiast na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ stwierdził, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Wywodził jednak także, że z datą wpisu działalności do ewidencji powstaje domniemanie faktyczne, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Dodawał, że domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Przy czym uprawdopodobnienie faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej wymaga przedstawienia dowodów przeciwnych. Następnie organ stwierdził, że obowiązujący od 20 września 2008 r. - art. 14a ustawy o swobodzie działalności usankcjonował możliwość formalnego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy przez przedsiębiorcę niezatrudniającego pracowników. Podkreślił także, że w okresie zawieszenia działalności gospodarczej, osoba która dokonała jej zawieszenia przestaje podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, określonemu w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach. Ponadto Prezes NFZ podniósł, że strona załączyła do odwołania kserokopie deklaracji VAT-7 za miesiące luty 2001 r., grudzień 2001 r. oraz luty 2002 r., z treści których wynika, że w miesiącach tych strona nie uzyskała przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, zaświadczenie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] maja 2012 r. z treści którego wynika, że strona zgłosiła z pozarolniczej działalności gospodarczej przychód w następujących latach: 2008 r. - 7 000, 00 zł, 2009 r. - 5 638, 85 zł, 2010 r.- 0,00 zł oraz w 2011 – 0,00 zł. Wskazał także, że w odwołaniu strona wyjaśniała, iż wykazany za rok 2008 przychód osiągnęła w okresie od stycznia do kwietnia 2008 r., natomiast przychód za rok 2009 składał się ze sprzedaży mienia kancelarii - samochodu (za kwotę 2 500,00 zł) oraz z realizacji faktury VAT wystawionej w czerwcu 2009 r. w związku z zakończeniem zlecenia z początku 2008 r. Ustosunkowując się do powyższego, Prezes NFZ za wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2005 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1036/04 podkreślił, że dokumenty urzędowe mają istotną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, w związku z czym Prezes NFZ jako organ administracji publicznej nie ma możliwości ani ich oceniać, ani też kwestionować. Zdaniem organu w niniejszej sprawie decydującym o prowadzeniu przez stronę w ustalonym okresie pozarolniczej działalności gospodarczej jest fakt, że w latach 2008 - 2009 nastąpiły zdarzenia gospodarcze oraz został osiągnięty przychód, co oznacza, że po dniu [...] września 2008 r. działalność ta była prowadzona. Brak natomiast po tej dacie (w której wprowadzona została instytucja formalnego zawieszenia działalności gospodarczej) działań mających na celu jej zawieszenie skutkuje przyjęciem, że w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] marca 2011 r. strona prowadziła działalność gospodarczą, a więc we wskazanym okresie istnieje obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tego właśnie tytułu. Ponadto organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poinformował stronę o treści przepisu art. 95 ust. 1 ustawy o świadczeniach. A także o art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, art. 24 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym stanowiących, że w przypadku uzyskiwania przychodów z różnych tytułów istnieje obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne odrębnie z każdego z tych tytułów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2012 r. wniósł J. P. zwany dalej "skarżącym" zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, tj.: • art. 8 K.p.a. – poprzez wybiórcze zastosowanie do skarżącego przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej powołując się na art. 14 a ust. 1, nie respektując art. 14a ust. 4 pkt 3 i 6, które dotyczyły sytuacji skarżącego; • art. 10 § 1 i 1a K.p.a. - gdyż organy NFZ nie zapewniły skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania i przed wydaniem decyzji nie umożliwiły skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów; • naruszenie art. 13 § 1 i 2 K.p.a. poprzez niedążenie do zawarcia ugody, mimo że sprawa jak najbardziej się do tego kwalifikowała, bez zbędnego prawie dziesięciomiesięcznego "śledztwa" NFZ w wyniku którego skarżącego bezzasadnie potraktowano jako podmiot gospodarczy, który nie płaci składek zdrowotnych, natomiast ZUS Oddział T. nie powiadomił skarżącego jako strony o wszczęciu postępowania "sprawdzającego" czy też wyjaśniającego w tej sprawie (art. 61 §4 K.p.a.); • art. 67 § 1 i 2 oraz art. 68 § 1 i 2 K.p.a. - ponieważ ani ZUS Oddział T. jako wnioskodawca wszczęcia postępowania, ani też organy NFZ nie starali się przesłuchać skarżącego jako strony i nie sporządzili na tą okoliczność protokołu, bo gdyby to uczynili sprawa byłaby wyjaśniona przy pierwszej czynności i nie doszłoby do wielomiesięcznych czynności sprawdzających przez oba powołane organy; • art. 73 § 1 i 1a K.p.a. - bowiem skarżącemu jako stronie postępowania nie umożliwiono zapoznania się z aktami sprawy zarówno w ZUS Oddział T. jak i w [...] OW NFZ w K.Nie powiadomiono skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Gdyby to uczyniono to zapewnie skarżący wyjaśniłby i udokumentował posiadanymi przez siebie dowodami okoliczności i fakty, które NFZ ustalał przez 8 m-cy i w sumie dokonał ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem sprawy; • art. 77 § 1 K.p.a. - organy administracji prowadzące postępowanie wyjaśniające tj. ZUS Oddział T. i NFZ, winny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a nie uczyniły tego; • art. 81 K.p.a. - bo okoliczności faktyczne organ administracyjny, uznał za udowodnione pomimo tego, że skarżący jako strona nie miał możliwości ani zapoznania się z aktami sprawy ani też osobistego wypowiedzenia się co do zarzutów do protokołu; • art. 66 ust 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach oraz art. 14 a ust 1 i ust. 4 pkt 3 i 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w stosunku do skarżącego, który jako podmiot gospodarczy prowadzący kancelarię prawną - płacił składki zdrowotne w okresie działalności kancelarii i osiąganiu dochodów. Zawieszenie natomiast płatności składki zdrowotnej zostało prawidłowo zgłoszone do ZUS wobec nieosiągania dochodów przez kancelarię. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi skarżący na wstępie podkreślił, że jako radca prawny od stycznia 1999 r. prowadząc kancelarię prawną w ramach tzw. "pozarolniczej działalności gospodarczej" od samego początku tej działalności płacił składkę zdrowotną na konto ZUS Oddział T., na dowód czego załączył do skargi odpis zaświadczenia ZUS z dnia [...] 09.2012 r. Wywodził, że w maju 2008 r. postanowił zawiesić działalność wobec nieosiągania dochodów i na stosownych formularzach ZUS w dniu [...] sierpnia 2008 r. zgłosił zawieszenie płatności składki zdrowotnej. Dodał, że okoliczność ta jest bezsporna. Wskazał, że działalności w Urzędzie Miasta T. nie zawieszał, gdyż w tym czasie nie była ustawowo usankcjonowana instytucja zawieszenia działalności gospodarczej. Podkreślił, że uczynił to w marcu 2011 r. Jednocześnie dodał, że w lutym 2012 r. dokonał ostatecznego wykreślenia działalności gospodarczej. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego skarżący podkreślił, że wystarczy samo zaprzestanie działalności gospodarczej i wyrejestrowanie składek w ZUS, aby nie mógł on żądać składek od przedsiębiorcy. Ponadto wg Sądu Najwyższego, jak dalej skarżący wywodził - w myśl art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zawieszenie działalności nie stanowi jedynej podstawy do uniknięcia płacenia składek. Wystarczy faktyczne zaprzestanie prowadzenia takiej działalności i wyrejestrowanie składki w ZUS. Zdaniem skarżącego poglądy Sądu Najwyższego wyrażone w wyrokach z dnia 18.11.2011 r. sygn. akt I UK 156/11, z 19.02.2009 r. sygn. akt II UK 186/09, z 22.02.2010 r. sygn. akt I UK 240/09 oraz z 19.02.2009 r. sygn. akt II UK 215/08 w całości wypełniają sytuację w jakiej znalazł się skarżący w okresie od 5 maja 2008 r. do 2 listopada 2011 r. Następnie skarżący zarzucał, że organ I instancji wszczynając postępowanie w sprawie objęcia jego osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym nie zweryfikował niepełnych i wręcz nieprawdziwych danych dot. płatności składki zdrowotnej jakie otrzymywał od ZUS Oddział w T. Przykładowo w m-cu czerwcu 2009 r. (w okresie zawieszenia płatności składki) skarżący wystawił jedną fakturę za usługę prawną klientowi zleconą jeszcze w 2007 r. Ponieważ zapłata za tę usługę nastąpiła dopiero w czerwcu 2009 r. (ostateczne załatwienie sprawy po uprawomocnieniu się decyzji administracyjnej) skarżący zgłosił ten fakt do ZUS Oddział T. na formularzu ZUS P ZZA, a następnie zgłosił wyrejestrowanie z ubezpieczeń składki zdrowotnej na formularzu ZUS P ZWUA. W związku z tym zgłosił deklarację rozliczeniową na formularzu ZUS P DRA. Kolejno wskazał, że drugą fakturę skarżący wystawił w 2009 r. z tytułu sprzedaży samochodu osobowego jako mienia kancelarii po jej likwidacji. Kwota ta nie była jednakże, jak dalej skarżący wywodził dochodem kancelarii i od tej kwoty nie należała się składka zdrowotna. Takie działanie w okresie zawieszenia płatności składki było zdaniem skarżącego zgodne z treścią art. 14a ust 1 i 4 pkt 3 i 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Podkreślał, że z niewiadomych jemu przyczyn - ZUS Oddział w T. dokumentów tych nie zaewidencjonował i nie przekazał do [...] OW NFZ, jednocześnie przy tym – jak skarżący podkreślał, przekazał do organu NFZ informacje, jakoby to skarżący zalegał w płatności składki zdrowotnej za kilkanaście miesięcy w latach 2009 - 2011 w sumie około 4 860,00 złotych (dane uzyskane w ZUS Oddział w T.). Ustalenie to, w ocenie skarżącego jest nieprawdziwe i niezgodne z faktami i przedstawionymi dowodami, bowiem w okresie zawieszenia (wyrejestrowania) płatności składki zdrowotnej skarżący nie miał obowiązku płacić składki zdrowotnej. Jego zdaniem gdyby ZUS Oddział T. lub też [...] OW NFZ zapoznali skarżącego z aktami postępowania administracyjnego, sprawa zostałoby na bieżąco wyjaśniona i nie doszłoby do wydania zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ. Ponadto skarżący zarzucił, że powołane przez Prezesa NFZ w skarżonej decyzji dwa wyroki SN mają się nijak do sytuacji skarżącego i przedstawionych przez niego okoliczności, faktów i dowodów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w art. 109 ust. 1 tej ustawy, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. W okresie objętym zaskarżoną decyzją miały zastosowanie przepisy: • art. 8 pkt 1 lit c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. nr 28, poz. 153 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r.; • art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r.; • oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. oraz w brzmieniu obowiązującym po tym dniu - które w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.) obejmują obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, prowadzące pozarolniczą działalność lub są osobami z nimi współpracującymi - od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności, a od dnia [...] września 2008 r. od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Przepis art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.) dodany przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 141, poz. 888) stanowi, że przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 1a. [...]do [...] marca 2011 r. skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, skutkującą, na podstawie zacytowanych powyżej przepisów, objęciem obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu we wskazanym okresie. Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP wynika, że skarżący rozpoczął prowadzenie działalności [...] kwietnia 1998 r., a zawiesił jej prowadzenie w dniu [...] marca 2011 r. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżący w dacie [...] maja 2008 r. na drukach ZUS ZWPA oraz ZUS ZWUA dokonał wyrejestrowania płatnika składek, jak i wyrejestrowania z ubezpieczeń, składając wskazane dokumenty w ZUS Oddział w N. Inspektorat w T. Ponadto ze złożonego przez skarżącego zaświadczenia Naczelnika II Urzędu Skarbowego w T. wynika, że skarżący zgłosił za 2009 r. przychód z działalności gospodarczej w wysokości 5 638,85 złotych. Zatem wbrew oświadczeniu skarżącego o zawieszeniu w dacie [...] maja 2008 r. wykonywania działalności gospodarczej – działalność tę skarżący nadal prowadził, co znalazło wyraz w przychodzie za 2009 r. osiągniętym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie jest przy tym tak, jak chce tego skarżący, że ze względu na charakter zdarzeń gospodarczych, które jak skarżący wyjaśniał z jednej strony miały swoje źródło w latach ubiegłych, a z drugiej związane były ze sprzedażą mienia kancelarii - to osiągnięty z ich tytułu w 2009 r. przychód - nie stanowi o prowadzeniu działalności gospodarczej w 2009 r. Przeciwnie, zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę – finalizowanie kontraktów, oczekiwanie na nowe, a nawet likwidacja majątku, który służył do prowadzenia działalności pozarolniczej są elementami jej prowadzenia i nie pozwalają na przyjęcie, że doszło do zawieszenia jej wykonywania. Przy czym argumentacji skarżącego o zawieszeniu wykonywania działalności w dacie wyrejestrowania płatnika składek jak i wyrejestrowania z ubezpieczeń przeczy również fakt, że z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP wynika, że skarżący dokonał zawieszenia wykonywania działalności w dacie [...] marca 2011 r. Powoływanie się przez skarżącego na stanowisko judykatury prezentującej pogląd, że dla uniknięcia płacenia składek wystarczające jest faktyczne, a nie formalne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej również zdaniem Sądu nie może odnieść zamierzonego skutku. Wszak z uzasadnienia skarżonej decyzji wyraźnie wynika, że Prezesowi NFZ znany jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że dla ustalenia okresów podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego decydujące są okresy faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, a nie daty dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bądź jego wykreślenia. Przy czym stosując się do niego, organy NFZ przy ustalaniu okresów podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego nie ograniczyły się do informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP. Z akt sprawy wynika, że Dyrektor [...] OW NFZ wystąpił do skarżącego o złożenie wyjaśnień odnośnie faktycznych okresów prowadzenia działalności gospodarczej. Przy czym fakt, że organy nie dały wiary wyjaśnieniom skarżącego odnośnie zawieszenia działalności w dacie [...] maja 2008 r. nie oznacza, by nie respektowały poglądów o jedynie deklaratoryjnym, a nie konstytutywnym charakterze wpisów do ewidencji działalności gospodarczej. Jak już zostało wyżej podkreślone, zawieszeniu działalności gospodarczej w dacie [...] maja 2008 r. przeczy fakt osiągnięcia przychodu w 2009 r., czego zresztą skarżący nie kwestionuje, a co wynika ze złożonego przez niego stosownego zaświadczenia właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego. Przy czym należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że działalność gospodarcza jest wykonywana nie tylko wówczas, gdy przedsiębiorca uzyskuje dochody. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje ugruntowany pogląd, że faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego, a w konsekwencji i zdrowotnego. Zarzuty skarżącego związane z zaniechaniem przez organ przesłuchania skarżącego na okoliczności wymienione w skardze, w ocenie Sądu również nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Po pierwsze należy podnieść, że organ stosownie do treści przepisu art. 50 § 1 K.p.a. wezwał skarżącego do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących okoliczności wymaganych do rozpatrzenia sprawy. Czyniąc zadość temu żądaniu, skarżący w piśmie z dnia [...]stycznia 2012 r. złożył stosowne oświadczenia. Skoro zatem organ na podstawie wymienionych wyjaśnień, a także pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ustalił stan faktyczny sprawy, to nie można mu skutecznie czynić zarzutu dotyczącego nieprzesłuchania skarżącego w charakterze strony (por. art. 78 § 2 K.p.a.). Zgodzić się należy z zarzutem skarżącego o naruszeniu przez organy NFZ przepisu art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie skarżącego o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do niego i składania wniosków. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, że nie każde naruszenie przepisów postępowania, ale takie które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy stanowi podstawę uwzględnienia skargi (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Przy czym w orzecznictwie NSA panuje utrwalony pogląd, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (np. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r. o sygn. akt II GSK 431/12, LEX nr 1145527). W niniejszej sprawie, skarżący stawiając zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. nie wykazał, by uniemożliwiło mu ono dokonanie jakiejkolwiek czynności procesowej, a podkreślał jedynie, że gdyby zapoznał się z aktami sprawy to w ogóle by nie doszło do wydania skarżonych decyzji. Oznacza to zatem, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. nie może odnieść zamierzonego skutku. Natomiast z akt sprawy nie wynika by organ prowadząc postępowanie naruszył wyrażoną w art. 73 K.p.a. zasadę względnej jawności akt postępowania. W szczególności nie wynika z nich, by organ uniemożliwił skarżącemu wglądu w akta, czy też wydania z akt sprawy kopii lub uwierzytelnionych odpisów. Co więcej z akt sprawy nie wynika, by skarżący zgłaszał prawo wglądu w akta sprawy, czy żądania z tych akt odpisów znajdujących się w nich dokumentów. Zatem zarzut naruszenia przez organ art. 73 K.p.a. uznać należy za bezprzedmiotowy. W kolejnym zarzucie skarżący podniósł, że za okres od stycznia 1999 r. do [...] maja 2008 r. opłacał składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, co czyni jego zdaniem niedopuszczalnym obejmowanie go za wskazany okres obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Ustosunkowując się do tego zarzutu podkreślić należy, że zaskarżona decyzja Prezesa NFZ oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji stanowią tylko potwierdzenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i nie odnoszą się do kwestii opłacania składek przez ubezpieczonego. Organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia składek na ubezpieczenie zdrowotne jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który dokonując tego, obowiązany będzie do wzięcia pod uwagę podnoszonej przez skarżącego okoliczności uiszczania składek za określony czas. Za nieusprawiedliwiony uznać również należy zarzut naruszenia przez organy art. 13 § 1 i § 2 K.p.a. przez zaniechanie nakłaniania stron do zawarcia ugody. Wszak pamiętać należy, że wyjściowym warunkiem zawarcia ugody administracyjnej jest istnienie w sprawie stron o spornych interesach (art. 13 § 1 K.p.a.). W sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, tj. gdy płatnik składki jest jednocześnie ubezpieczonym nie zachodzi sytuacja wielości stron o spornych interesach, co uniemożliwia załatwienie sprawy przez zawarcie ugody. Dodatkowo zauważyć należy, że stroną tego postępowania nie jest Zakład Ubezpieczeń Zdrowotnych, który na podstawie art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach jedynie wnioskuje o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. W ocenie Sądu, należy w konsekwencji uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), Prezes NFZ oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło