VI SA/Wa 2242/16

PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym złożony przez osobę prawną, która nie przedłożyła wymaganych dokumentów finansowych mimo wezwania sądu, może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ strona prawna nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, uchylając się od złożenia wymaganych dokumentów finansowych. Ciężar udowodnienia braku środków spoczywa na wnioskodawcy, a ich niewykazanie uzasadnia odmowę.
Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczącą utraty statusu zakładu pracy chronionej. Po oddaleniu skargi, spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Mimo wezwania sądu do przedłożenia dokumentów finansowych, spółka ich nie dostarczyła, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego. Spółka wniosła sprzeciw, który sąd rozpoznał.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 czerwca 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2242/16 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Wyrokiem z 23 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2242/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniesioną na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej. Pismem z [...] listopada 2017 r. skarżąca zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. We wniosku zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od ponoszenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] maja 2017 r., przy piśmie z [...] czerwca 2017 r., przesłano wnioskodawcy urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (oznaczony symbolem PPPr). Jednocześnie poinformowano stronę o konieczności jego wypełniania i odesłania do sądu, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Działając z zachowaniem ww. terminu skarżąca nadesłała wypełniony formularz wniosku. Dane zawarte w formularzu wskazywały wysokość kapitału zakładowego spółki - 5 000 złotych; wartość środków trwałych - 18 744 złotych; wysokość straty w ostatnim roku obrotowym - 19 183 złotych; środki na rachunku bankowym spółki - 1 159 złotych; środki pieniężne pozostające w dyspozycji spółki - 3 113 złotych. W ocenie referendarza sądowego oświadczenia zawarte w formularzu były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, dlatego też w wykonaniu zarządzenia z [...] marca 2017 r., pismem z 17 kwietnia 2018 r., wezwano skarżącą do nadesłania, w terminie 14 dni: a) rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2016, b) dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2017 r. i 2018 r. – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2017 r. i koniec lutego 2018 r. c) wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Pismem z [...] maja 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przedłużenie terminu zakreślonego na złożenie dokumentów niezbędnych do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy - do dnia [...] maja 2018 r. W odpowiedzi na powyższe pismem z [...] maja 2018 r. Sąd poinformował pełnomocnika o przedłużeniu terminu o 3 dni licząc od dnia doręczenia zawiadomienia o jego przedłużeniu (do dnia [...] maja 2018 r. v. z.p.o. k. 146). Do dnia dzisiejszego skarżąca nie nadesłała wymaganych dokumentów. Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r., VI SA/Wa 2242/16 referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W ocenie referendarza sądowego niewykonanie przez skarżącą, skierowanego do niej wezwania z [...] kwietnia 2018 r. powodowało, że zawarte we wnioski oświadczenie było niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej i skutkować musiało odmową przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W sprzeciwie od ww. postanowienia (pismo z [...] lipca 2018 r.) pełnomocnik skarżącej wnosił o uchylenie postanowienia referendarza sądowego z [...] czerwca 2018 r. oraz rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z wnioskiem. Jego zdaniem, zły stan finansowy skarżącej jest oczywisty. Zasugerował Sądowi zwrócenie się do Sądu Rejestrowego spółki celem przeprowadzenia dowodu ze zgromadzonej tam dokumentacji finansowej skarżącej. Do sprzeciwu nie załączył żadnych dodatkowych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku posiadania środków spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (vide: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W niniejszej sprawie, skarżąca pomimo skierowanego do niej wezwania nie przedłożyła dokumentów obrazujących sytuację materialną spółki niezbędnych do rozpoznania jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd nadmienia, że w toku postępowania uwzględniono wniosek pełnomocnika spółki i przedłużono termin zakreślony na wykonanie zarządzenia z [...] marca 2017 r. Wskazany przez Sąd nowy termin był dłuższy niż wnioskowany przez pełnomocnika i upłynął bezskutecznie w dniu [...] maja 2018 r. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo uznał, że skarżąca uchylając się od złożenia pełnego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego uniemożliwiła referendarzowi sądowemu dokonanie wszechstronnej oceny jej rzeczywistej sytuacji finansowej i w związku z tym zasadnie odmówił przyznania stronie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło