VI SA/Wa 2248/12
WyrokWSA w Warszawie2013-04-26
Skład orzekający: Urszula Wilk, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sposób kodowania obrazu filmowego, opisany w zastrzeżeniach patentowych, może zostać uznany za rozwiązanie o charakterze technicznym w rozumieniu ustawy o wynalazczości, a tym samym czy patent na taki sposób podlega unieważnieniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP nie dokonał wszechstronnej analizy obowiązujących przepisów prawa, w tym regulacji wspólnotowych, przy ocenie charakteru technicznego wynalazku. Prawidłowa wykładnia art. 10 ustawy o wynalazczości wymaga uwzględnienia praktyki Europejskiego Urzędu Patentowego i prawa międzynarodowego, a nie ograniczania się do wymogu oddziaływania na materię. Ponieważ Urząd Patentowy nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący pojęcia "charakteru technicznego" i pominął kontekst regulacji wspólnotowych, jego decyzja była wadliwa.Stan faktyczny
Skarżąca spółka S. z Japonii wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP, który unieważnił patent na wynalazek "Sposób i urządzenie kodujące obraz filmowy" w części dotyczącej sposobu. Wniosek o unieważnienie złożyła spółka D. Sp. z o.o., zarzucając brak charakteru technicznego i poziomu wynalazczego. Urząd Patentowy uznał, że sposób kodowania nie jest rozwiązaniem o charakterze technicznym, ponieważ nie przedstawiono ciągu czynności technicznych oddziałujących na materię. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię pojęcia "charakteru technicznego" oraz brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w [...], Japonia na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego S. z siedzibą w [...], Japonia kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego unieważnił udzielony na rzecz S. z siedzibą w T., Japonia, skarżącej w niniejszej sprawie, patent nr [...] pt. "Sposób i urządzenie kodujące obraz filmowy" w części dotyczącej sposobu objętego zastrzeżeniami patentowymi nr 1-9. Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] grudnia 2010 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek D. Sp. z o.o. z siedzibą w L. o unieważnienie ww. patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Sposób i urządzenie kodujące obraz filmowy" w części dotyczącej sposobu objętego zastrzeżeniami patentowymi nr 1-9.
W podstawie prawnej wniosku wskazano naruszenie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości stwierdzając, że:
- sposób według zastrzeżeń nr 1-9 nie jest rozwiązaniem o charakterze technicznym,
- sposób według zastrzeżeń nr 1-9 nie posiada poziomu wynalazczego, tj. nie spełnia warunku, aby nie wynikał w sposób oczywisty ze stanu techniki.
W uzasadnieniu do zarzutu braku charakteru technicznego wnioskodawca stwierdził, że sposób przetwarzania (kodowania) danych stanowiących obraz filmowy obejmuje jedynie kroki transformacyjno - obliczeniowe, takie jak np.: "kodowanie klatek obrazu", "formowanie serii klatek" czy "generowanie kodu początku", a sam obraz filmowy stanowi, zdaniem wnioskodawcy, jedynie twór niematerialny w postaci danych (informacji). Ponieważ, zdaniem wnioskodawcy, takie kroki algorytmu przetwarzania danych mogłyby być wykonywane w komputerze za pomocą odpowiednich instrukcji przetwarzania danych, jak również ręcznie na tzw. kartce papieru, sposób, według spornego patentu, jest jedynie abstrakcyjnym sposobem postępowania z danymi liczbowymi zgodnie z określonym algorytmem działania.
W odniesieniu zarzutu nieoczywistości wnioskodawca nie wskazał żadnego dokumentu ze stanu techniki, ani żadnych cech znanych ze stanu techniki, które mogłoby świadczyć o oczywistości rozwiązania według spornego patentu. Uznał natomiast, że rozwiązanie w kategorii sposobu, według spornego patentu, wyróżnia się jedynie specyficznym algorytmem przetwarzania danych, który nie ma charakteru technicznego i stanowi element programu komputerowego, a więc przedmiotu nieuważanego za wynalazek, co w konsekwencji nie przyczynia się do poziomu wynalazczego rozwiązania.
W aspekcie wykazania istnienia interesu prawnego wnioskodawca wskazał, iż jego źródłem jest prawo do prowadzenia działalności gospodarczej wynikające z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem ze względu na charakter prowadzonej działalności, korzystanie z prawa do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje, w przypadku wnioskodawcy, tłoczenie płyt DVD. Wnioskodawca nadto wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2009 r. otrzymał od kancelarii [...], reprezentującej uprawnionego, pismo z informacją, że w zakresie działalności gospodarczej wnioskodawcy obejmującej produkowanie płyt DVD ROM/Video/Audio wnioskodawca wykorzystuje technologię uprawnionego chronioną spornym patentem. Wnioskodawca został wezwany do natychmiastowego zaniechania naruszenia praw spółki S. z siedzibą w T., a w szczególności do zaprzestania produkcji płyt DVD ROM/Video/Audio przy użyciu technologii chronionej patentem [...]. W świetle tych okoliczności, wnioskodawca uznał, iż uprawniony zamierza ograniczyć jego prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, zaś na przeszkodzie prowadzenia działalności wytwórczej może stanąć egzekwowanie praw wynikających w związku z art. 63 ust. 1 ustawy p.w.p., art. 285 ustawy p.w.p. oraz art. 287 ust. 1 ustawy p.w.p.
W odpowiedzi na wniosek o unieważnienie patentu uprawniony pismem z dnia [...] lipca 2011 r., wniósł o jego oddalenie w całości.
Zdaniem uprawnionego, wnioskodawca nie posiada interesu prawnego niezbędnego do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie spornego patentu na podstawie art. 89 p.w.p. w związku z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1 lipca 2004 r. o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej.
Uprawniony podniósł bowiem, iż pismami odpowiednio z dni [...] czerwca
2009 r. i [...] czerwca 2009 r. zwrócił się do wnioskodawcy jedynie o zawarcie standardowej umowy licencyjnej dotyczącej korzystania przez wnioskodawcę z wynalazków uprawnionego związanych z tłoczeniem i repliką płyt DVD w tym dotyczących spornego patentu. Nadto podniósł, że wnioskodawca zgodnie ze sprawozdaniem z działalności gospodarczej wnioskodawcy za rok 2009 złożonym we właściwym sądzie powszechnym nie prowadzi działalności gospodarczej a jego obrót zrealizowany w danym roku został określony na poziomie 0 zł.
Odnosząc się do braku charakteru technicznego uprawniony stwierdził, że sposób według spornego patentu nie obejmuje jedynie kroków transformacyjno-obliczeniowych oraz samego algorytmu przetwarzania danych. Charakter techniczny zastrzeżonego wynalazku przejawia się bowiem przede wszystkim w jego technicznym oddziaływaniu na materię oraz tym, że zastosowanie tego sposobu rozwiązuje problem techniczny i powoduje techniczny efekt. Techniczne oddziaływanie na materię według spornego patentu przejawia się, zdaniem uprawionego, tym, że kiedy następuje zestawianie serii klatek kodowanych do postaci odpowiednich grup obrazów generowane są dane oznaczające pierwszy obszar danej grupy obrazów. Na skutek wygenerowanych danych urządzenie kodujące zabezpiecza przed powstawianiem opóźnień w odczytywaniu grup obrazów o długości jednego cyklu, które spowodowane jest przez niedopasowanie obszarów grup obrazów z sygnałem ich synchronizacji. Ponadto sama okoliczność, iż obraz filmowy jest utrwalany na fizycznym nośniku, przesądza, zdaniem uprawionego, o oddziaływaniu na materię, przez co ma niewątpliwie charakter techniczny. Uprawniony wskazał, iż obraz filmowy, do którego odnoszą się zastrzeżenia patentowe, ma charakter ściśle materialny. Wynika to z faktu, iż jest on zawsze utrwalony na fizycznym nośniku, aby można było bowiem uznać istnienie obrazu filmowego niezbędne jest jego utrwalenie na określonym nośniku materialnym np. na napędzie dysku twardego czy pamięci półprzewodnikowej. Z samej okoliczności, iż zastrzeżenia patentowe odnoszą się do kodowania obrazu filmowego utrwalonego na określonym nośniku fizycznym, wynika, zdaniem uprawnionego, iż wynalazek oddziałuje na materię, przez co ma niewątpliwie charakter techniczny. Techniczne oddziaływanie na materię przejawia się także w tym, że wynalazek według spornego patentu dotyczy sposobu i urządzenia kodującego obraz filmowy. Z istoty procesu kodowania wynika, zdaniem uprawnionego, iż proces taki przeprowadzony może być jedynie za pomocą komputera lub w układzie elektronicznym.
Uprawniony ponadto stwierdził, że wynalazek w kategorii sposobu, według spornego patentu, rozwiązuje problemy o charakterze technicznym, a mianowicie: opóźnienie dolnego obszaru "b0" o jeden cykl przed wyświetleniem w celu jego rozkodowania, przepełnienie bufora odbierającego przetransmitowany sygnał wyjściowy kodera w przypadku zatrzymania dekodera oraz pogorszenie efektywności dekodera w przypadku, gdy druga grupa obrazów zawiera dużą ilość danych i dekodowanie trwa bardzo długo. Ponadto, w rezultacie zastosowania sposobu kodowania osiągany jest, zdaniem uprawionego, efekt techniczny, który polega na tym, że nie dopuszcza się do opóźnienia o długości jednego cyklu w odczytywaniu grup obrazów, spowodowanego przez niedopasowanie.
W odniesieniu do zarzutu braku nieoczywistości uprawniony podkreślił, że sposób kodowania, pozwalający na wygenerowanie danych oznaczających pierwszy obszar danej grupy obrazów o ustalonym ustawieniu i na ich transmitowanie dla każdej grupy obrazów, przed datą pierwszeństwa spornego patentu, nie był znany.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r., uprawniony ze spornego patentu wezwał ostatecznie wnioskodawcę do zaniechania naruszeń patentów zarejestrowanych na rzecz uprawnionego pod numerami [...],[...],[...] i [...], wycofanie z obrotu wszystkich płyt DVD i niezwłocznego zawarcia umowy licencyjnej z uprawnionym.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., Urząd Patentowy działający w postępowaniu spornym wyłączył od udziału w postępowaniu w sprawie przedmiotowego wniosku członka w osobie eksperta – referenta J. H.
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r., uprawniony wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka w osobie współtwórcy wynalazku według spornego patentu – M. K., na okoliczność posiadania przez rozwiązanie według spornego patentu charakteru technicznego, w szczególności, na okoliczność, iż sposób zastrzeżony spornym patentem obejmuje sekwencję czynności technicznych w sensie oddziaływania na materię, prowadzących do osiągnięcia celu określonego w tytule rozwiązania oraz o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka w osobie eksperta UPRP M. Ś. na okoliczność powodów jakimi kierował się Urząd Patentowy RP uznając rozwiązanie według spornego patentu za posiadające charakter techniczny. Nadto wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego oraz dowodu z opinii Instytutu Informatyki Teoretycznej i Stosowanej PAN. W załączeniu do przedmiotowego pisma uprawniony przedłożył do akt przedmiotowej sprawy uwierzytelnioną kserokopię protokołu z rozprawy przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2011 r. przed Sądem Okręgowym w W. [...] Wydział [...].
Organ dopuścił dowód z zeznań w charakterze świadka M. K. na okoliczności wskazane w piśmie uprawnionego z dnia [...] grudnia 2011 r., dowód z opinii Instytutu Informatyki Teoretycznej i Stosowanej PAN z dnia [...] grudnia 2011 r., stanowiącej załącznik do pisma uprawnionego z dnia [...] grudnia 2011 r. Natomiast oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań w charakterze świadka M. Ś., o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego złożonej do akt w dniu [...] grudnia 2011 r. oraz wniosek złożony na rozprawie o zakreślenie terminu na złożenie do akt przedmiotowej sprawy pisma procesowego zawierającego odpowiedzi na pytania eksperta - referenta zadane uprawnionemu na rozprawie.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Urząd Patentowy RP działający w postępowaniu spornym na podstawie art. 10 ustawy z 19 października 1972 r. o wynalazczości (tj. Dz. U. 1993 r., Nr 26, poz. 117) w zw. z art. 315, art. 1 i 3 , art. 89 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117), art. 98 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 2 ustawy p.w.p. unieważnił patent nr [...] w części dotyczącej sposobu objętego zastrzeżeniami patentowymi ust. 1-9 i orzekł o kosztach postępowania.
W uzasadnieniu Urząd Patentowy podniósł, że w myśl art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. sprawy o unieważnienie patentu rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego, natomiast ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym RP.
Wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie patentu jest uzależnione od wykazania interesu prawnego wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie wnioskodawca powołał się na pismo skierowane przez uprawionego do wnioskodawcy w dniu [...] lipca 2009 r. zawierające żądanie zawarcia umowy licencyjnej na korzystanie ze spornego patentu i jednoznaczne stanowisko uprawnionego, iż sporny patent jest naruszany przez wnioskodawcę w ramach prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej oraz na okoliczność wysłania wnioskodawcy przedsądowego wezwania do zaniechania naruszeń.
W świetle treści pisma z dnia [...] lipca 2009 r. uznać zdaniem Urzędu należy, iż zagwarantowana konstytucyjnie w art. 20 Konstytucji RP wolność prowadzenia działalności gospodarczej potwierdzona w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, obecnie art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej stwarza uprawnienie dla wnioskodawcy do wystąpienia na drogę postępowania spornego z żądaniem unieważnienia spornego patentu.
Wnioskodawca posiada zatem interes prawny w unieważnieniu w/w patentu. Kwalifikacji tej, nie zmieniają zdaniem organu, argumenty uprawnionego, w szczególności przywołane przez niego okoliczności mające świadczyć o nieprowadzeniu przez wnioskodawcę działalności gospodarczej w okresie [...] maja 2009 r. – [...] grudzień 2009 r. W istocie bowiem dywagacje te stoją w sprzeczności z opisanymi powyżej działaniami uprawnionego skierowanymi przeciwko wnioskodawcy w dniu [...] lipca 2009 r. Pismo uprawnionego z dnia [...] lipca 2009 r. jednoznacznie wskazuje, iż z informacji uzyskanych przez uprawnionego wynika, że w zakresie działalności wnioskodawcy znajduje się produkowanie płyt DVD ROM/VIDEO/Audio. W produkcji płyt, zdaniem uprawnionego, wnioskodawca wykorzystuje technologię chronioną wymienionymi wyżej patentami, co stanowi naruszenie spornego patentu. W ocenie zaistniałego stanu faktycznego w aspekcie istnienia interesu prawnego istotna pozostaje sfera przekonania uprawnionego o bezprawnym wobec niego działaniu wnioskodawcy oraz podejmowanie przez uprawnionego, zgodnych z tym przekonaniem, działań w celu wyeliminowania zagrożenia powodowanego przez wnioskodawcę. Działań, które w konsekwencji, niezależnie od ich zasadności, uprawdopodabniają powstanie możliwości utrudnienia kontynuacji albo podjęcia aktywności gospodarczej istniejącego na rynku podmiotu gospodarczego, który zgodnie z przedmiotem swojej działalności może w każdym czasie ją wykonywać. Także złożenie przez uprawnionego pozwu o zobowiązanie wnioskodawcy do wyjawienia informacji (protokół z rozprawy przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2011 r. przed Sądem Okręgowym w W. [...] Wydział [...]) oraz ostatecznego przedsądowego wezwania wnioskodawcy przez uprawnionego do zaniechania naruszeń spornego patentu świadczą w ocenie Urzędu, o uznaniu przez uprawnionego, iż wnioskodawca prowadzi, wbrew późniejszym stwierdzeniom uprawnionego, aktywność gospodarczą, w szczególności zagrażającą interesom uprawnionego, co oznacza, iż w przekonaniu uprawnionego przyczyny zagrożenia działaniami wnioskodawcy wskazanymi w piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. nie ustały w dacie złożenia przedmiotowego wniosku i trwały podczas niniejszego postępowania. W przeciwnym wypadku trudno byłoby uznać przyczyny stosowania przeciwko wnioskodawcy przez uprawnionego, także po złożeniu przez niego wniosku o unieważnienie spornego patentu, działań prawnych za zasadne. Istnienie okoliczności wskazanych w piśmie uprawionego z dnia [...] lipca 2009 r. (potwierdzonych późniejszymi działaniami prawnymi skierowanymi przeciwko wnioskodawcy), zgodnie ze stanowiskiem judykatury, uznać należy za wystarczające do uznania możliwości powstania sytuacji zagrożenia po stronie wnioskodawcy - ograniczenia zagwarantowanej mu wolności działalności gospodarczej, co uzasadnia istnienie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia spornego patentu.
Odnosząc się do zarzutów zgłaszanych w przedmiotowym żądaniu Urząd podniósł, że wynalazek, pt.: "Sposób i urządzenie kodujące obraz filmowy ([...]), został zgłoszony w Urzędzie Patentowym RP w dniu [...] sierpnia 1996 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r. a zatem przepisy tej ustawy stanowią podstawę prawną dla oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania spornego patentu.
W kwestii dotyczącej oceny rozwiązania według spornego patentu wnioskodawca wskazał brak ustawowych warunków do uzyskania patentu wymaganych w art. 10 wskazanej wyżej ustawy podnosząc, że sposób według zastrzeżeń nr 1-9 nie jest rozwiązaniem o charakterze technicznym oraz, że nie posiada poziomu wynalazczego, tj. nie spełnia warunku nie wynikania w sposób oczywisty ze stanu techniki.
Analizując materiały dowodowe przedłożone do akt przedmiotowej sprawy, przy ocenie ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu, organ, jak stwierdził, wziął pod uwagę zastrzeżenia patentowe w zakresie, z którego wynika, że zastrzeżenie patentowe powinno obejmować zespół cech niezbędnych dla określenia istoty wynalazku w danej kategorii i uwzględnił, iż przedmiot spornego patentu obejmuje dwa rozwiązania w kategorii sposobu określone zastrzeżeniem patentowym niezależnym nr 1 i nr 6.
Przedmiot spornego patentu zdefiniowany w zastrzeżeniach nr 1-9 dotyczy sposobu kodowania obrazu filmowego, w którym koduje się klatki obrazu filmowego do postaci grup obrazów, które to klatki składają się z wielu obszarów o różnym ustawieniu. Aby ustalić czego faktycznie dotyczy sporny patent i jaki problem rozwiązano w wyniku stosowania rozwiązań zastrzeżonych spornym patentem należy wyjaśnić kwestie dotyczące samego obrazu, tj. przede wszystkim ustalić sposób jego powstania. W telewizorach z lampą kineskopową obraz powstaje w wyniku pobudzania luminoforu wiązką elektronową. Wiązkę elektronową wytwarza działo elektronowe. Wyemitowane elektrony, zostają przyspieszane i nakierowane na ekran pokryty luminoforem. Odpowiednio skonstruowany system cewek odchylania pionowego i poziomego kieruje strumień elektronów na wybrany punkt ekranu powodując jego świecenie. Wyświetlenie pełnego obrazu wymaga przemiatania wiązki elektronów po ekranie w układzie od lewej strony ekranu do prawej i od góry do dołu, w sposób tworzący linie. Z uwagi na bezwładność luminoforu, którym pokryty jest ekran oraz czas na przesunięcie plamki, wyświetlanie pełnych obrazów skutkowało ich migotaniem, co było uciążliwe dla widza. W celu rozwiązania tego problemu zaproponowano inny sposób wyświetlania obrazu, nazwany przeplotem. Technika przeplotu to technika wyświetlania obrazu polegająca na wybieraniu międzyliniowym, tzn. obraz przeznaczony do wyświetlenia jest dzielony na dwa półobrazy, zwane w spornym patencie obszarami. Półobraz górny (obszar górny) zawiera linie nieparzyste, natomiast półobraz dolny (obszar dolny) zawiera linie parzyste. W świetle tego w systemach telewizji analogowej wysyła się dwukrotnie większą liczbę półobrazów niż obrazów przeznaczonych do wyświetlenia. Półobrazy te są wyświetlane naprzemiennie, co oznacza, że w ciągu jednego przebiegu plamki na ekranie prezentowane są linie parzyste lub linie nieparzyste. Półobrazy zwane w spornym patencie obszarami są traktowane przez standard MPEG2 jako osobne klatki, które powinny zostać kolejno zakodowane. Na przykład najpierw kodowany jest górny obszar pierwszej klatki obrazu, potem dolny obszar pierwszej klatki obrazu, górny obszar drugiej klatki obrazu, potem dolny obszar drugiej klatki obrazu. Tak zakodowane obrazy tworzą grupę obrazów. Klatki obrazu koduje się zarówno w wymiarze czasowym jak i w wymiarze przestrzennym przy użyciu transformacji ortogonalnych. W przypadku klatek typu I kodowanie odbywa się wyłącznie przestrzennie w obrębie tej klatki, przy klatce typu P koduje się klatkę bazując na klatce ją poprzedzającą, w a przypadku klatki B z wykorzystaniem klatki poprzedzającej jak i klatki pojawiającej się po niej. Aby rozróżnić górny i dolny obszar w obrębie klatki stosuje się specjalny znacznik, tzw. znacznik pierwszeństwa górnego obszaru TFF. Znacznik ten w technice cyfrowej jest bitem, który może przyjmować tylko dwie wartości. W przypadku, gdy bit ten jest ustawiony na "1", to wskazuje, że w klatce pierwszym obszarem jest obszar górny. W przypadku, gdy bit ten jest wyzerowany, tzn. ma wartość równą "0", pierwszym obszarem w klatce jest obszar dolny. Klatki mogą jednak zawierać również trzy obszary, z czego jeden może być zbędnie powtórzonym. Badanie czy obszar danej klatki jest zbędnie powtórzony polega na ocenie, czy suma wartości bezwzględnych różnic z wartości elementów obrazu z dwóch obszarów jest mniejsza, niż pewna ustalona wartość progowa będąca stopniem podobieństwa dwóch obszarów. Eliminacja zbędnych obszarów ma na celu zmniejszenie ilości transmitowanych danych w procesie kodowania. Aby zidentyfikować zbędnie powtórzone obszary w klatkach o trzech obszarach w standardzie MPEG2 używa się innego znacznika, jakim jest znacznik powtórzenia pierwszego obszaru RFF. Podobnie jak znacznik TFF, znacznik RFF jest bitem, który przechowuje informacje o zbędnie powtórzonym obszarze. Ustawienie tego bitu na 1 oznacza, że w danej klatce występuje obszar zbędnie powtórzony, natomiast jego wyzerowanie oznacza, że w danej klatce nie występuje obszar zbędnie powtórzony. W obrębie klatki zbędnie powtórzonymi obszarami mogą być zarówno obszar dolny jak i obszar górny. Zbiór klatek tworzy grupę obrazów. Bazując wyłącznie na znaczniku RFF powtórzenia pierwszego obszaru konwerter "3:2" nie jest w stanie określić czy zbędnym obszarem jest obszar górny czy dolny. Ustawienie znacznik RFF podaje tylko informacje o tym, że taki zbędnie powtórzony obszar istnieje. Aby więc ustalić, czy istniejący zbędny obszar jest dolnym czy górnym należy zbadać również stan znacznika TFF. W przypadku, gdy np.: znacznik TFF jest równy "1" i RFF jest równy "1" to istnieje obszar zbędnie powtórzony, który jest obszarem górnym. Z uwagi na to, że na etapie kodowania usuwa się zbędnie powtórzone obszary, oczywistym jest, że w procesie dekodowania, usunięte zbędnie powtarzające się obszary, muszą zostać przywrócone w celu odtworzenia oryginalnego obrazu filmowego. Górne i dolne obszary klatek stwarzają jednak problemy na etapie dekodowania obrazu. Sytuacja taka ma miejsce w przypadku, gdy dwie grupy obrazów są ze sobą połączone w ten sposób, że ostatni obszar w pierwszej grupie obrazów jest tego samego rodzaju (tzn. albo górny albo dolny) co pierwszy obszar drugiej grupy obrazów. Synchronizacja procesu dekodowania jest ustalona przez sygnał synchronizacji, który składa się na przemian z sygnału wskazującego na obszar górny i sygnału wskazującego na obszar dolny. W przypadku niedopasowania poszczególnych obszarów na granicy dwóch grup obrazów sygnał synchronizacji nie będzie wskazywał prawidłowo na ustawiony obszar. Problem ten można rozwiązać przez opóźnienie wyświetlania o jeden cykl, to jednak spowoduje przepełnienie bufora odbierającego dane obrazowe. W wyniku tego powstaje przerwa miedzy grupami obrazów, co ma niekorzystny wpływ na efektywność dekodera.
Sposób kodowania określony w zastrzeżeniach nr 1-9 spornego patentu łącznie w kategorii sposobu według spornego patentu rozwiązuje zdaniem Urzędu Patentowego ten problem. W wyniku zastosowania odpowiedniego kodowania klatek obrazu nie dopuszcza się do powstawania przerw pomiędzy wieloma grupami obrazów. Sposób ten polega na takim formowaniu serii klatek do postaci grup obrazów, aby pierwszy kodowany obszar w grupie obrazów był obszarem o ustawieniu ustalonym.
Zgodnie z zastrzeżeniem nr 1 spornego patentu sposób kodowania polega na tym, że koduje się klatki obrazu filmowego do postaci grup obrazów wideo, zawierających klatkę niezależną, które to klatki składają się z wielu obszarów o różnym ustawieniu, w tym o ustawieniu ustalonym, przy czym formuje się serie klatek kodowanych do postaci odpowiednich grup obrazów, w których pierwszy kodowany obszar w każdej z grup obrazów jest obszarem o ustawieniu ustalonym. Następnie poddaje się kodowaniu każdą serię klatek sformowanych do postaci grup obrazów i adaptacyjnie wybiera się liczbę klatek dla każdej grupy obrazów tak, że pierwszy obszar każdej grupy obrazów jest obszarem o ustawieniu ustalonym, przy czym sposób ten wyróżnia się ze stanu techniki tym, że w czasie adaptacyjnego wybierania liczby klatek dla każdej grupy obrazów generuje się kod początku i za pomocą środków kodujących rozpoczyna się proces kodowania, poczynając od pierwszego obszaru o ustawieniu ustalonym.
Natomiast zgodnie z zastrzeżeniem patentowym nr 6 sposób kodowania polega na tym, że koduje się klatki obrazu filmowego do postaci grup obrazów wideo, zawierających klatkę niezależną, które to klatki składają się z wielu obszarów o różnym ustawieniu, w tym o ustawieniu ustalonym, przy czym formuje się serie klatek kodowanych do postaci odpowiednich grup obrazów i generuje się dane oznaczające pierwszy obszar danej grupy obrazów, mający ustalone ustawienie, następnie poddaje się kodowaniu każdą serię klatek sformowanych do postaci grup obrazów i transmituje się zakodowany obraz filmowy oraz wspomniane dane dla każdej grupy obrazów, oznaczające pierwszy obszar danej grupy obrazów, mający ustalone ustawienie, przy czym sposób ten wyróżnia się ze stanu techniki tym, że każdą grupę obrazów transmituje się w postaci ciągu bitów wraz z nagłówkiem, zawierającym obszary danych nagłówka, a podczas etapu transmisji transmituje się dane nagłówka wskazujące, że ostatnia klatka w każdej kodowanej serii klatek jest obszarem ustawionym przeciwnie w stosunku do ustalonego ustawienia.
Zarówno zastrzeżenie patentowe nr 1 jak i zastrzeżenie patentowe nr 6 zawierają ciąg czynności takich, jak wybieranie liczby klatek w sposób adaptacyjny, generowanie kodu początku, czy transmisja nagłówka grupy obrazów. Żadne z powyższych zastrzeżeń nie podaje jednak ciągu czynności technicznych rozumianych jako oddziaływanie na materię. Nie jest bowiem określone przez ciąg czynności, w jaki techniczny sposób dokonuje się adaptacyjnego wybierania liczby klatek. Nie określono jak generuje się kod początku, ani też nie przedstawiono ciągu czynności technicznych dotyczących transmisji nagłówka grupy obrazów.
Sposób kodowania określony zastrzeżeniem nr 2 scharakteryzowany jest tym, że generuje się sygnał synchronizacji obszarów dla synchronizacji procesu kodowania obszarów o różnym ustawieniu, przy czym w etapie adaptacyjnego wybierania generuje się kod początku i rozpoczyna się proces kodowania pierwszego obszaru, gdy w sygnale synchronizacji obszarów pojawia się cykl zgodny z ustalonym ustawieniem obszarów.
Czynności dotyczące generacji sygnału synchronizacji, które zastrzega uprawniony, dotyczą jedynie rezultatu, który został uzyskany - nie przedstawiono jednak technicznego sposobu tej realizacji. Nie określono jak przebiega proces generacji sygnału synchronizacji, a jedynie w opisie wskazano, że składa się on na przemian z sygnału synchronizacji górnego obszaru i sygnału synchronizacji dolnego obszaru.
Analogicznie z generacją kodu początku, który również nie został określony przez ciąg czynności technicznych.
Sposób kodowania określony zastrzeżeniem nr 3 scharakteryzowany jest tym, że w etapie formowania tak formuje się każdą serię klatek, że ostatnim obszarem w kodowanej serii jest obszar o ustawieniu przeciwnym do ustawienia ustalonego.
Czynności zastrzeżone w części znamiennej zastrzeżenia nr 3 wskazują jednoznacznie na organizacyjny sposób uporządkowania obszarów w klatkach w grupach obrazów, co nie jest uznawane za ciąg czynności technicznych.
Sposób kodowania określony zastrzeżeniem nr 4 spornego patentu scharakteryzowany jest tym, że różnymi ustawieniami obszarów są: ustawienie górne i ustawienie dolne, a w etapie formowania tak formuje się każdą serię klatek, że pierwszy obszar jest obszarem o ustawieniu górnym.
Postępowanie podane w zastrzeżeniu nr 4 nie podaje ciągu czynności technicznych a jedynie odnosi się do ustawienia obszaru, w tym przypadku takiego ustawienia, aby pierwszy obszar w grupie obrazów był obszarem o ustawieniu górnym.
Sposób kodowania określony zastrzeżeniem nr 5 spornego patentu scharakteryzowany jest tym, że różnymi ustawieniami obszarów są: ustawienie górne i ustawienie dolne, a w etapie formowania tak formuje się każdą serię klatek, że ostatni obszar jest obszarem o ustawieniu dolnym.
Podobnie jak w zastrzeżeniu nr 4, część znamienna nie podaje ciągu czynności technicznych, a jedynie odnosi się do ustawienia obszaru, w tym przypadku takiego ustawienia, aby pierwszy obszar w grupie obrazów był obszarem o ustawieniu dolnym.
Sposób kodowania określony zastrzeżeniem nr 7 spornego patentu scharakteryzowany jest tym, że podczas etapu transmisji dane nagłówka rozkłada się zgodnie ze wskazaniami standardu MPEG i następnie dane dotyczące pierwszej i ostatniej klatki transmituje się jako dane użytkownika.
Sformułowania przedstawione w zastrzeżeniu nr 7 nie podają w jaki techniczny sposób rozkłada się dane nagłówka, a w jaki sposób transmituje się dane dotyczące pierwszej i ostatniej klatki.
Sposób kodowania określony zastrzeżeniem nr 8 spornego patentu scharakteryzowany jest tym, że różnymi ustawieniami obszarów są: ustawienie górne i ustawienie dolne, a w etapie formowania tak formuje się każdą serię klatek, że pierwszy obszar jest obszarem o ustawieniu górnym.
Część znamienna zastrzeżenia nr 8 nie podaje ciągu czynności technicznych, a jedynie odnosi się do ustawienia obszaru, w tym przypadku takiego ustawienia, aby pierwszy obszar w grupie obrazów był obszarem o ustawieniu górnym.
Sposób kodowania określony zastrzeżeniem nr 9 spornego patentu scharakteryzowany jest tym, że różnymi ustawieniami obszarów są: ustawienie górne i ustawienie dolne, a w etapie formowania tak formuje się każdą serię klatek, że ostatni obszar jest obszarem o ustawieniu dolnym.
Część znamienna zastrzeżenia nr 9 nie podaje ciągu czynności technicznych, a jedynie odnosi się do ustawienia obszaru, w tym przypadku takiego ustawienia, aby pierwszy obszar w grupie obrazów był obszarem o ustawieniu dolnym.
Po dokonaniu powyższej analizy w zakresie wskazanych zastrzeżeń patentowych Urząd Patentowy stwierdził, że rozwiązania określone zastrzeżeniami patentowymi nr 1-9 nie są rozwiązaniami o charakterze technicznym. W celu oceny charakteru technicznego spornych rozwiązań w kategorii sposobu Urząd, jak podał wyodrębnił poszczególne etapy postępowania w sposobie kodowania obrazu filmowego stanowiące wkład do stanu techniki i obejmujące m.in. adaptacyjne wybieranie liczby klatek, generowanie kodu początku, rozpoczęcie procesu kodowania, transmitowanie grupy obrazów z nagłówkiem i przeanalizował czy, zgodnie z ujawnieniem przedstawionym w całym opisie patentowym nr [...], powyższe czynności dokonuje się w sposób techniczny czy też nietechniczny.
Zdaniem organu, rozwiązania w kategorii sposobu według spornego patentu wpływają na poprawność dekodowania obrazu filmowego z zastosowaniem techniki przeplotu przed jego wyświetlaniem. Zarówno rozwiązanie określone w zastrzeżeniu nr 1, jak i rozwiązanie określone zastrzeżeniem nr 6 proponują taki sposób adaptacyjnego kodowania, aby w jego wyniku możliwe było połączenie ze sobą dwóch grup obrazów. Grupy te zawierają klatki, które podzielone są na obszary górne i dolne wyświetlane naprzemiennie. Warunkiem poprawności połączenia dwóch grup obrazów jest takie ustawienie obszarów górnego i dolnego, aby pierwszy obszar z drugiej grupy obrazów miał ustawienie przeciwne w stosunku do ostatniego obszaru w pierwszej grupie obrazów. Zastrzeżenia patentowe nie podają jednak czynności technicznych skutkujących doborem odpowiedniej ilości klatek w grupach
obrazów, ani też nie podają żadnych środków technicznych dostosowanych do ustalenia żądanego ustawienia poszczególnych obszarów w grupie obrazów. W opisie patentowym spornego patentu nie podano także konstrukcji środków technicznych do realizacji poszczególnych zastrzeganych etapów postępowania.
Prawidłowość powyższych konstatacji, zdaniem Urzędu Patentowego potwierdził współtwórca rozwiązania objętego spornym patentem M. K., zeznający, na wniosek uprawnionego, na okoliczność posiadania przez rozwiązanie według spornego patentu charakteru technicznego, w szczególności na okoliczność, że sposób zastrzeżony spornym patentem obejmuje sekwencję czynności technicznych w sensie oddziaływania na materię prowadzących do osiągnięcia celu określonego w tytule rozwiązania.
Urząd uznał przy tym, że wyjaśnienia zawarte w opinii Instytutu Informatyki Teoretycznej i Stosowanej PAN nie dowodzą, iż sporne rozwiązanie posiada charakter techniczny w kategorii sposobu.
Przedmiot zgłoszenia określony zastrzeżeniami nr 1-9 spornego patentu nie stanowi, jak sttwierdził Urząd Patentowy wkładu do stanu wiedzy w dziedzinie techniki. W przypadku braku technicznego wkładu, przedmiot zgłoszenia nie stanowi rozwiązania o charakterze technicznym. W przypadku rozwiązań wspomaganych programem do maszyn cyfrowych, patentowalnymi są wyłącznie rozwiązania o charakterze technicznym czyli rozwiązania, które zawierają cechy techniczne i nietechniczne, przy czym cechy nietechniczne wynikające z oddziaływania programu do maszyn cyfrowych na sprzęt muszą skutkować dalszym efektem technicznym, co oznacza, że przy całościowej ocenie techniczności rozwiązania powinien być podany przynajmniej jeden techniczny przykład realizacji. Nie oznacza to, zdaniem organu, że usiłuje on ograniczyć zakres ochrony uprawnionego do pojedynczego przykładu realizacji. Ograniczenie zakresu żądanej ochrony do pojedynczego przykładu realizacji byłoby krzywdzące dla uprawnionego, gdyż sposób takiego kodowania obrazu można by przeprowadzić na wiele różnych sposobów i przy użyciu wielu różnych środków technicznych, ale nie znaczy to, że uprawniony może podawać w opisie wynalazku jedynie pomysł na realizację takiego sposobu kodowania. Nie wystarczy przy tym, by techniczny był problem, czy tylko efekt (skutek) rozwiązania. Innowacja, która nie wnosi wkładu technicznego do stanu techniki nie stanowi rozwiązania o charakterze technicznym w sensie prawa patentowego. Nie wystarczy bowiem umownie określić ustawienia organizacyjnego obszarów na granicy dwóch grup obrazów, ale niezbędne jest również wskazanie ciągu czynności technicznych i środków technicznych do realizacji tych czynności, które umożliwiają taki sposób kodowania, a których uprawniony w opisie patentowym nie przedstawił. Postępowania wskazane w zastrzeżeniach patentowych nr 1-9 nie są więc podstawą do uznania przedmiotowego rozwiązania za rozwiązanie o charakterze technicznym. W świetle powyższego Urząd patentowy RP uznał, że wymienione wyżej etapy działania są jedynie organizacyjnym sposobem postępowania z danymi obrazowymi reprezentującymi poszczególne obszary klatek zgodnie z określonym algorytmem działania, skutkującym niedopuszczeniem do opóźnienia o długości jednego cyklu w odczytywaniu grup obrazów, spowodowanym przez niedopasowanie.
Urząd uznał zatem, że rozwiązania w kategorii sposobu określone zastrzeżeniami patentowymi nr 1-9 spornego patentu nie są rozwiązaniami o charakterze technicznym w rozumieniu stanowiącego podstawę prawną wniosku o unieważnienie spornego patentu art. 10 ustawy o wynalazczości, a zatem patent [...] podlega unieważnieniu w części objętej zastrzeżeniami patentowymi nr 1-9. Nie podano bowiem żadnego ciągu czynności technicznych, skutkujących takim ustawieniem poszczególnych obszarów w grupach obrazów które skutkowałyby brakiem niedopasowania.
Urząd uznał także, że nie jest istotne, czy rozwiązania przedstawione w zastrzeżeniach patentowych nr 1 i nr 6 spornego patentu stanowią rozwiązania zupełne, ponieważ brak zupełności zarówno rozwiązania określonego w zastrzeżeniu nr 1 i nr 6 nie może przesądzać o braku charakteru technicznego rozwiązania według spornego patentu. Brak zupełności rozwiązań wynika bowiem z nieprawidłowej redakcji zastrzeżeń patentowych na etapie rozpatrywania zgłoszenia patentowego i tym samym nie może stanowić przesłanki świadczącej o braku charakteru technicznego rozwiązania według sporego patentu.
Organ uznał za niezasadne odnoszenie się do podniesionego we wniosku zarzutu oczywistości. Wnioskodawca nie wskazał bowiem w tym względzie żadnego dokumentu ze stanu techniki, ani żadnych cech znanych ze stanu techniki, które mogłoby świadczyć o oczywistości rozwiązań określonych spornym patentem. Poinformował natomiast, że rozwiązanie w kategorii sposobu wg spornego patentu wyróżnia się jedynie specyficznym algorytmem przetwarzania danych, który nie ma charakteru technicznego i stanowi element programu komputerowego, a więc przedmiotu, który nie jest uważany za wynalazek, co w konsekwencji nie przyczynia się do poziomu wynalazczego rozwiązania. Argumentacja taka nie miała wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie oczywistości rozwiązania według spornego patentu.
Nadto Urząd Patentowy RP podniósł, że wobec dopuszczenia zawnioskowanych przez uprawnionego dowodów w postaci dowodu z zeznań świadka w osobie M. K. oraz dowodu z dokumentu w postaci opinii Instytutu Informatyki Teoretycznej Stosowanej PAN oddalił pozostałe wnioski dowodowe złożone przez uprawnionego tj. o dopuszczenie dowodu z zeznań w charakterze świadka eksperta UPRP M. Ś. i dowodu z opinii biegłego uznając, że dowody te w świetle zeznań współtwórcy przedmiotowego wynalazku oraz ww. opinii nie są niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Odnośnie do kwestii przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego wskazał, iż w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie zasiadali eksperci Urzędu Patentowego RP, znawcy techniki, z której pochodzi dane rozwiązanie, posiadający udokumentowaną wiedzę i doświadczenie, legitymujące do dokonania profesjonalnej oceny zagadnienia stanowiącego przedmiot sporu. Wszędzie tam - w technice, w przepisach prawa - gdzie ustawodawca operuje pojęciem "rozwiązanie o charakterze technicznym" (obecnie w ustawie p.w.p. "wynalazek") kwestię tę pozostawia do rozstrzygnięcia właściwemu organowi. Tym organem w przypadku udzielania praw wyłącznych jest Urząd Patentowy RP, rozpatrujący sprawy bezpośrednio przy udziale ekspertów, znawców dziedziny techniki, z której pochodzi wynalazek. Dopuszczenie więc opinii biegłego w istocie pozbawiałoby ten organ jego ustawowych uprawnień w przedmiocie rozstrzygania sporów o udzielenie praw wyłącznych w oparciu o przesłanki, których ocena wymaga specjalistycznej wiedzy, nie tylko technicznej lecz również prawa ochrony własności przemysłowej, którą posiadają eksperci rozpatrujący merytorycznie zgłoszone rozwiązania.
Urząd pozostawił bez rozpoznania wniosek wnioskodawcy złożony do akt przedmiotowej sprawy w dniu [...] marca 2012 r. o dopuszczenie dowodu w sprawie opinii specjalisty z zakresu przetwarzania obrazów, jako złożony po zamknięciu rozprawy, które nastąpiło w dniu [...] lutego 2012 r.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie:
przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy tj.:
• art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 256 § 1 p.w.p. przez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że wnioskodawca, spółka D. Sp. z o.o. legitymuje się interesem prawnym w unieważnieniu Patentu;
• art. 10 Ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości w zw. z art. 315 § 3 p.w.p., przez niewłaściwe jego zastosowanie i przyjęcie, że zgłoszony wynalazek w części dotyczącej sposobu objętego zastrzeżeniami patentowymi nr 1-9 nie spełnia kryterium charakteru technicznego, co doprowadziło do unieważnienia Patentu we wskazanej powyżej części, podczas gdy wynalazek posiada charakter techniczny, a nadto przez jego niewłaściwą wykładnię tj. nie uwzględnienie przez Organ w zakresie pojęcia "charakter techniczny rozwiązania" doktryny i orzecznictwa sądowego państw europejskich, która wiąże jednoznacznie rozwiązanie problemu technicznego przy pomocy wynalazku z istnieniem wkładu w stan techniki, a obecność wkładu technicznego z charakterem technicznym wynalazku, co w efekcie doprowadziło do unieważnienia patentu w kategorii sposób;
• art. 91 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 27 załącznika 1C do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu - Porozumienie w sprawie Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej oraz art. 1 ust. 3 Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej z dnia 20 marca
1883 r. polegające na:
-niezastosowaniu ww. przepisów do interpretacji pojęcia "charakteru technicznego rozwiązania" z art. 10 powołanej ustawy a w konsekwencji dokonanie zawężającej wykładni tego pojęcia, co w efekcie doprowadziło do unieważnienia patentu w kategorii sposób;
-zastosowaniu do interpretacji pojęcia "charakteru technicznego rozwiązania" z art. 10 powołanej ustawy § 32 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych oraz § 34 ust. 1 pkt 1 Zarządzeniu Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 1993 r. w sprawie ochrony wynalazków i "wzorów użytkowych", podczas gdy przepisy te nie miały w sprawie zastosowania, co w efekcie doprowadziło do unieważnienia patentu w kategorii sposób;
• art. 89 ust. 1 p.w.p., 6 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 10 ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie, tj. poprzez dokonanie odmiennej oceny przesłanek patentowalności wynalazku w stosunku do oceny dokonanej w postępowaniu rejestrowym, podczas gdy w okresie od dat zgłoszenia wynalazku do daty wydania zaskarżonej decyzji nie uległy zmianie zarówno ustawowe warunki do uzyskania patentu, jak i podstawy faktyczne stanowiące podstawę oceny przez organ zgłoszenia patentowego z dnia [...] sierpnia 1996 r., co w efekcie doprowadziło do unieważnienia patentu w kategorii sposób.
Nadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.
• art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 oraz art. 86 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, jak również przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez:
-zaniechanie przeprowadzenia z dowodu z opinii niezależnego eksperta/ekspertów z dziedziny elektroniki cyfrowej na okoliczność posiadania przez wynalazek, którego dotyczy sporny patent, charakteru technicznego, w szczególności na okoliczność, iż sposób zastrzeżony patentem obejmuje sekwencję czynności technicznych w sensie oddziaływania na materię, prowadzących do osiągnięcia celu określonego w tytule wynalazku;
-zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka, inż. Michała Świechowskiego, pracownika Urzędu Patentowego RP, na okoliczność posiadania przez wynalazek, którego dotyczy sporny patent, charakteru technicznego, w szczególności na okoliczność powodów jakimi kierował się Urząd Patentowy uznając w trakcie postępowania dotyczącego zgłoszenia przedmiotowego wynalazku, iż posiada on charakter techniczny;
-zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z przesłuchania wnioskodawcy na okoliczność faktycznego prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, pomimo sprzecznych stanowisk stron postępowania spornego zarówno co do samego faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez wnioskodawcę, jej zakresu, jak również okoliczności w jakich złożony został wniosek o unieważnienie Patentu, a więc faktów, które były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - tj. ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy w unieważnieniu patentu;
-zaniechanie przesłuchania skarżącego po wyczerpaniu materiału dowodowego lub z powodu braku dostatecznych dowodów, pomimo iż w sprawie pozostawały niewyjaśnione fakty, które były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - w szczególności w zakresie ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy w unieważnieniu patentu;
-dowolny j arbitralny wybór najbliższego stanu nauki w zakresie ustalenia wkładu w stan techniki jaki ma zastosowanie sposobu według zastrzeżeń patentowych nr 1-9, bez odniesienia się do argumentacji i dowodów przedstawionych przez skarżącego, a w szczególności ograniczenie się w tym zakresie jedynie do własnych twierdzeń organu;
• art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za, udowodnione, dowodów na których się, oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym - poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, w szczególności poprzez:
-brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do istotnych dla sprawy twierdzeń skarżącego i faktów wynikających ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów (informacji znanych z treści cytowanych dokumentów), w tym przede wszystkim opinii wydanej przez Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej Polskiej Akademii Nauk z dnia [...] grudnia 2011 r., sprawozdania finansowego Wnioskodawcy za 2009 r. czy faktu udzielenia przez Europejski Urząd Patentowy na rzecz skarżącego patentu europejskiego nr [...] (Encoding and decoding moving pictures) na rozwiązanie techniczne tożsame z rozwiązaniem będącym przedmiotem unieważnionego patentu, mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;
-brak wyjaśnienia co organ rozumie na gruncie art. 10 powołanej ustawy przez pojęcie "charakter techniczny wynalazku" czy "wkład w stan techniki";
-niewyjaśnienie dlaczego organ przyjął, że metoda badania Wynalazku prezentowana przez organ jest prawidłowa i w jaki sposób stosowanie tej metody wynika z treści art. 10, będącego podstawą unieważnienia patentu w części dotyczącej sposobu (zastrzeżenia patentowe 1-9);
-brak wskazania w sentencji decyzji § 32 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia (§ 34 ust. 1 pkt 1 Zarządzenia), podczas gdy przepis ten stanowił - jak wynika z uzasadnienia - podstawę decyzji;
-brak przytoczenia treści przepisów, na których oparte zostało rozstrzygnięcie lub które organ powołał w uzasadnieniu;
-brak korelacji pomiędzy podstawami prawnymi decyzji zawartymi w sentencji i omówionymi w jej uzasadnieniu;
Nadto naruszenie:
• art. 6 oraz art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania rzetelnej oceny charakteru technicznego wynalazku w kategorii sposób, w szczególności w konfrontacji ze stanowiskiem wyrażanym w tym zakresie przez skarżącego i w konsekwencji zaniechanie wyjaśnienia wątpliwości, jakie wystąpiły w przedmiotowej sprawie w tym zakresie, oraz poprzez faktyczne zaniechanie rozpoznania istoty zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odpowiedzi na wniosek o unieważnienie patentu oraz dalszych pismach procesowych, w szczególności piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2011 r., a w następstwie unieważnienie patentu w zakresie zastrzeżeń patentowych 1-9;
• art. 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, iż nie zostały wyjaśnione skarżącemu wszystkie przesłanki, którymi organ kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez:
-brak jakiegokolwiek wyjaśnienia zmiany stanowiska organu co do charakteru technicznego wynalazku pomiędzy datą udzielenia patentu, a datą wydania decyzji;
-brak wyjaśnienia w odniesieniu do jakiego najbliższego stanu nauki organ dokonywał oceny wkładu jaki wynalazek wnosi w stan techniki;
-brak jakiegokolwiek wyjaśnienia czym Urząd Patentowy kieruje się stojąc na odmiennym stanowisku niż doktryna europejska i międzynarodowa w zakresie wykładni pojęcia "technicznego charakteru rozwiązania";
-nie wyjaśnienie sposobu w jaki organ przyjął, iż interes prawny wnioskodawcy w unieważnieniu patentu był aktualny, konkretny i realny w dacie złożenia wniosku o unieważnienie patentu, w trakcie trwania postępowania spornego przed organem, jak również na dzień wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności brak jakiegokolwiek wyjaśnienia czy interes ten może się pojawić w toku postępowania albo też odpaść w toku postępowania;
• art. 89 ust. 1 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie w zakresie ciężaru dowodu, tj. naruszenie zasad kontradyktoryjności postępowania spornego oraz przerzucenie przez organ ciężaru dowodu na skarżącego;
• art. 2551 ust. 6 p.w.p. oraz z art. 2551 ust. 5 p.w.p. w zw. z art. 2551 ust. 3 pkt 5 p.w.p. poprzez zaniechanie zbadania czy wniosek o unieważnienie Patentu spełnia wymagania "formalne oraz zaniechanie wezwania wnioskodawcy, spółki D. Sp. z o.o., do wskazania środków dowodowych, co skutkowało naruszeniem zasady kontradyktoryjności postępowania spornego określonej w art. 89 ust. 1 p.w.p.;
• art. 61(a) § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia badania interesu prawnego wnioskodawcy, spółki D. Sp. z o.o., po wszczęciu postępowania i zajęcie stanowiska w tym zakresie dopiero w zaskarżonej decyzji;
• art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez niewydanie decyzji o umorzeniu postępowania w całości, w sytuacji gdy z uwagi na brak interesu prawnego spółki D. Sp. z o.o., postępowanie to stało się bezprzedmiotowe.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżąca wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z odpisu pełnego KRS spółki D. Sp. z o.o. z siedzibą L. (poprzednio L.); oraz odpowiedzi spółki D. Sp. z o.o. na pozew z dnia [...] października
2011 r. w postępowaniu pod sygn. [...] przed Sądem Okręgowym w W. wraz z opinią rzecznika patentowego A. P.,
- oba ww. dokumenty na okoliczność braku interesu prawnego spółki D. [...] Sp. z o.o. w unieważnieniu spornego patentu, w szczególności na okoliczność nie prowadzenia przez ten podmiot w dacie wydawania zaskarżonej Decyzji jakiejkolwiek działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. p.p.s.a.- Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nosi bowiem znamiona wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a c p.p.s.a., z tym jednak, iż co do części zarzutów podniesionych w skardze Sąd nie znalazł podstaw, by twierdzenia i oceny strony leżące u ich podłoża podzielić.
Zgodnie z art. 89 ust. 1 p.w.p. patent może być unieważniony (w całości lub w części) na wniosek każdej osoby, która w tym unieważnieniu ma interes prawny jeżeli wykaże, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.
Z powołanego przepisu wynika, iż w pierwszej kolejności badaniu w postępowaniu spornym podlega kwestia spełnienia przesłanki interesu prawnego stanowiącego o legitymacji do złożenia wniosku w powyższym przedmiocie. Tak też uczynił Urząd Patentowy RP w rozpoznawanej sprawie poddając ocenie wskazane we wniosku, jako uzasadnienie tej legitymacji, okoliczności i trafnie uznał, iż stan faktyczny jak i prawny mający zastosowanie w tej sprawie wskazuje na to, iż wnioskodawca legitymuje się interesem prawnym w objętym wnioskiem żądaniu. W swoich ustaleniach i ocenie Urząd koncentrował się na treści pisma skarżącego z dnia [...] lipca 2009 r., późniejszych jego działaniach w tym złożeniu pozwu o zobowiązanie wnioskodawcy do wyjawienia informacji i ostatecznym przedsądowym wezwaniu do zaniechania naruszeń spornego patentu. Strona przypisuje wadliwość powyższemu stanowisku organu, podnosi w szczególności, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku, jak i po jego złożeniu nie podejmowała żadnych kroków prawnych zmierzających do ochrony praw wynikających z patentu w stosunku do wnioskodawcy. Skarżąca nie podważa przy tym uwzględnionych w powyższej ocenie okoliczności faktycznych (poza tymi, dotyczącymi prowadzenia działalności gospodarczej). Prezentuje jedynie odmienną ich ocenę uznając, iż korespondencja prowadzona miedzy stronami od czerwca
2009 r. miała służyć jedynie ustaleniu, czy wnioskodawca w swojej działalności korzysta ze sposobów zapisu danych ujawnionych w patencie. Takiej oceny Sąd jednak nie podziela, bo przeczą jej w szczególności działania podejmowane przez stronę, a nawet zawarte w uzasadnieniu twierdzenia, w których skarżąca przyznaje, że "nie podejmowała żadnych kroków prawnych poza próbą ugodowego rozwiązania zaistniałego sporu". Na szczególną uwagę, tak, jak przyjął Urząd Patentowy, zasługuje pismo skarżącej z dnia [...] lipca 2009 r., w którym zawarte jest skierowane do wnioskodawcy żądanie zawarcia umowy licencyjnej, co w istocie sprowadza się do żądania zaprzestania produkcji bez uprzedniego zawarcia licencji. Wprawdzie, jak twierdzi strona korespondencja była prowadzona przez 18 miesięcy (od VI 2009 r.) ale skarżąca nie wycofała się z przedstawionego w piśmie stanowiska uznając, że sporny patent jest naruszany przez wnioskodawcę, tylko prowadzone były dalsze rozmowy, a strona sama przyznała, iż w tej kwestii zaistniał między nią a wnioskodawcą spór. Nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcia, iż rozmowy miały charakter kurtuazyjny niewiążący się z kwestią ew. stosowania patentu w stopniu, który wyłączałby sytuację poczucia zagrożenia ze strony wnioskodawcy co do ograniczenia jej działalności gospodarczej. Skoro zatem treść ww. pisma (które w skardze strona pomija) nie pozostawia wątpliwości, iż skarżący uznaje, że wnioskodawca wykorzystuje w swej działalności technologię chronioną patentem i nie zmienił w późniejszych rozmowach i korespondencji stanowiska oczekując na ugodowe rozwiązanie sporu to, zdaniem Sądu, wnioskodawcy przysługiwała ochrona przed ograniczeniem jego wolności gospodarczej w postaci wniosku o unieważnienie patentu. Taki stan rzeczy wskazuje bowiem na interes prawny w tym żądaniu. Podkreślić przy tym należy, iż wsparciem powyższego stanowiska jest okoliczność późniejszego (w dacie [...] września 2011 r.) złożenia w Sądzie Okręgowym w W. [...] Wydział [...] pozwu o wyjawienie informacji i wezwania przedsądowego do zaniechania naruszeń i pozwu o zaniechanie naruszeń. Podniesiona przez stronę kwestia złożenia pozwu o naruszenie w trybie art. 64 ust. 2 p.w.p. pozostaje w tym względzie bez istotnego znaczenia. Istotnym jest, że pozew został złożony, co także już w toku przedmiotowego postępowania wzmacnia stanowisko co do istnienia po stronie wnioskodawcy, interesu prawnego w unieważnieniu.
Podkreślić przy tym należy, iż sprawa o zaniechanie naruszenia jest sprawą odrębną i poza faktem, iż toczy się nie można na podstawie treści pozwu i innych pism składanych w tej sprawie i działań przez strony podejmowanych czynić jak wnioskuje skarżąca, ustaleń w przedmiotowej sprawie. Natomiast przedłużające się rozmowy nie niweczą ani istoty zaistniałego sporu ani skutków, jakie wiążą się z treścią ww. pisma, a które stanowią o tym, iż przesłanka interesu prawnego została przez wnioskodawcę spełniona.
Podnoszona przez skarżącą kwestia złej wiary w działaniach wnioskodawcy w postaci złożenia wniosku o unieważnienie w ogóle nie może być rozważona w świetle obowiązującego prawa.
W świetle podjętych przez skarżącą powyższych działań podniesiona w skardze kwestia, że obecnie wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej nie jest dla oceny wniosku w powyższym zakresie istotna. Wnioskodawca tj. D. Sp. z o.o. figuruje w rejestrze. Zakres działalności jest wskazany. Ta działalność obejmuje w szczególności działalność, która może wiązać się z produkowaniem płyt DVD. Decyzja, czy i w jakim okresie prowadzić działalność jest suwerennym prawem spółki. Zresztą nie można pominąć okoliczności, iż prawomocnym postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Sąd zakazał wprowadzenia płyt do obrotu. Nie było zatem potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność działalności gospodarczej wnioskodawcy a zatem i słuchania stron postępowania.
W tym stanie rzeczy Sąd chociaż podziela przyjęte przez skarżącą rozumienie pojęcia "interes prawny" to jednak nie znalazł w świetle zaistniałego w sprawie stanu rzeczy, podstaw, by uznać zarzuty w tym zakresie za nieuzasadnione.
Odnosząc się do dalszych zarzutów przypomnieć należy, iż art. 89 p.w.p. statuuje instytucję unieważnienia patentu lub prawa ochronnego w sytuacji, gdy wnoszący wykaże, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania ochrony.
Celem tej instytucji jest w istocie skorygowanie stanu, w którym podmiot, na którego rzecz prawo zostało udzielone niesłusznie uzyskał monopol w określonym patentem bądź prawem ochronnym zakresie. Z samego tylko faktu, iż ten monopol, w zw. z unieważnieniem przestał istnieć nie można wnosić o wadliwości decyzji unieważniającej.
Kwestia, który z ekspertów brał udział w postępowaniu zgłoszeniowym i uznał, iż przesłanki do udzielenia ochrony zachodzą i jakie ma, bądź miał poglądy dotyczące charakteru rozwiązania i czym kierował się uznając, iż rozwiązanie objęte patentem ma charakter techniczny nie ma w przedmiotowej sprawie istotnego znaczenia. O ile wniosek o unieważnienie zostanie złożony to sprawa w tym zakresie podlega badaniu w postępowaniu spornym. Motywy, jakimi kierowano się udzielając ochrony a z koniecznością ich wyjaśnienia skarżąca wiąże w istocie nieuwzględniany przez organ wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań M. Ś., nie są w tym postępowaniu istotne. Podnieść przy tym należy, iż świadek może być słuchany wyłącznie na okoliczności faktyczne, a strona domagała się przesłuchania M. Ś. by wskazał jakimi powodami kierował się uznając, iż rozwiązanie objęte w/w patentem ma charakter techniczny. Zasadnie zatem Urząd Patentowy powyższego wniosku nie uwzględnił i wbrew przekonaniu strony, nie można tym uzasadniać zarzutu naruszenia obowiązującej procedury.
Zgodzić się należy ze skarżącą, iż zasada praw nabytych nakazuje by państwo respektowało wydane przez siebie decyzje i uniemożliwia tym samym arbitralną ingerencję w prawa już nabyte. Stąd decyzje mogą być wzruszone tylko w wyjątkowych przypadkach i w ramach określonej przez przepisy procedury. Taka procedura została określona w ustawie Prawo własności przemysłowej, zaś art. 89 p.w.p. przewiduje możliwość unieważnienia prawa wyłącznego określając jednoznacznie jego przesłanki tj. wykazania przez wnioskodawcę, że nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia prawa wyłącznego.
Urząd Patentowy w postępowaniu spornym (po uprzednim stwierdzeniu interesu prawnego w żądaniu) ma za zadanie przeprowadzić stosowne postępowanie w kierunku ustalenia, czy zachodzą przesłanki do unieważnienia, a nie jaką wykładnią przepisów kierowano się udzielając ochrony i czy organ uznaje, iż dotychczasowa wykładnia była błędna i z jakich powodów. W sprawie nie chodzi zatem o to, jaką wykładnię zastosował UP w postępowaniu zgłoszeniowym tylko czy w postępowaniu spornym w sposób prawidłowy rozstrzygnął w sprawie z przedmiotowego wniosku.
Należy przy tym podnieść, iż instytucja art. 89 p.w.p. zakłada, iż może dojść do skorygowania stanu wywołanego udzieleniem prawa wyłącznego. Nie można zatem przyjmować z góry, jak to czyni skarżąca, iż skoro patentu udzielono to z pewnością wynalazek spełniał ustawowe przesłanki.
Odrębną natomiast ale najistotniejszą kwestią jest zagadnienie prawidłowości przeprowadzonego postępowania spornego i zgodności z prawem tak procesowym i materialnym wydanego rozstrzygnięcia.
Urząd Patentowy aczkolwiek zasadnie uznał, iż wnioskodawca ma interes prawny w żądanym unieważnieniu to dokonując oceny z punktu widzenia ustawowych przesłanek do udzielenia patentu tj. art. 10 ustawy o wynalazczości nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy pomijając kontekst wiążący się z obowiązkiem uwzględnienia regulacji wspólnotowych.
Urząd Patentowy uznał, iż rozwiązania w kategorii sposobu określone zastrzeżeniami patentowymi 1-9 spornego patentu nie są rozwiązaniami o charakterze technicznym w rozumieniu art. 10 powołanej ustawy i z tego względu patent w tym (żądanym) zakresie podlega unieważnieniu. Przedmiot zgłoszenia określony tymi zastrzeżeniami nie stanowi wkładu stanu wiedzy w dziedzinie techniki, a w przypadku braku technicznego wkładu przedmiot zgłoszenia nie stanowi rozwiązania o charakterze technicznym.
W świetle powołanego przepisu wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym niewynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do stosowania. W przepisie tym (ani w pozostałych) nie skonstruowano definicji wynalazku ani technicznego sposobu rozumienia charakteru technicznego określając tylko przesłanki zdolności patentowej. Także, co dodatkowo należy podnieść, definicja wynalazku nie została określona w ustawie Prawo własności przemysłowej, której art. 24 pokrywający się w istocie pojęciowo z art. 10 uow., wskazuje również przesłanki zdolności patentowej. Taka też analogiczna regulacja, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z 19 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 85/11 zawarta jest w art. 52.1 Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, zgodnie z którymi patenty europejskie są udzielane na wszelkie wynalazki we wszystkich dziedzinach techniki pod warunkiem, ze są one nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Skoro zatem, jak wskazał NSA w w/w wyroku krajowe przepisy kształtujące przesłanki zdolności patentowej odpowiadają przesłankom określonym w Konwencji, to należy je interpretować w taki sam sposób, a ustalając dyrektywy interpretacyjne, niezbędne jest uwzględnienie miejsca, jakie zajmuje Konwencja w krajowym porządku prawnym, jako ratyfikowana umowa międzynarodowa. NSA podzielił przy tym pogląd, prezentowany w literaturze przedmiotu, iż w państwach związanych Konwencją nie tylko należy dostosować prawo do postanowień Konwencji ale również w maksymalny sposób brać pod uwagę praktykę Europejskiego Urzędu Patentowego jako organu Europejskiej Organizacji Patentowej utworzonej przez Konwencję i korzystając z dorobku praktyki UE dokonywać wykładni art. 10 uow. Data zgłoszenia wynalazku nie stanowi w tym przeszkody. NSA w wielu orzeczeniach sygnalizował taką konieczność np. ww. wyrok, wyrok z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt 1140/11.
Należy przy tym podnieść, iż w 1996 r. Polska przyjęła Porozumienie TRIPS, którego art. 27 ust. 1 jest powtórzeniem art. 52 ust. 1 Konwencji Europejskiej, z którego wynika, iż patent powinien być udzielany na dane rozwiązanie niezależnie od dziedziny techniki w przypadku, gdy zostały spełnione przesłanki nowości, użyteczności i nieoczywistości.
Urząd Patentowy winien zatem, w sytuacji braku definicji wynalazku, jak i pojęcia "charakteru technicznego" dokonać wszechstronnej analizy obowiązujących źródeł prawa, przy uwzględnieniu braku normatywnego zróżnicowania przepisów określających przesłanki zdolności patentowej w ustawie o wynalazczości w odniesieniu do przepisów ustawy o wynalazczości jak i Konwencji. Urząd Patentowy takiej pogłębionej analizy stanu prawnego w powyższym zakresie nie dokonał w istocie nie wyjaśniając, w jaki sposób rozumie pojęcie charakteru technicznego. Całkowicie pominął kontekst regulacji wspólnotowych utożsamiając charakter techniczny wynalazku z wymogiem oddziaływania na materię i w konsekwencji uznając, iż skoro żadne z zastrzeżeń 1-9 nie powoduje ciągu czynności technicznych rozumianych jako oddziaływanie na materię to rozwiązanie w kategorii sposób nie ma charakteru technicznego. Podkreślić jednak należy, iż taki wymóg nie został w art. 10 uow. zawarty. Taki wymóg wynikał z § 32 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych. Chociaż wprost Urząd Patentowy nie odwołał się do tego przepisu aczkolwiek w istocie dokonał wykładni art. 10 zgodnie z tym przepisem to jednak winien mieć na uwadze, iż powołany przepis wykracza poza delegację zawartą w art. 93 p.w.p. i jako taki nie może stwarzać samoistnej podstawy do stosowania a zawarta w nim regulacja nie może służyć do automatycznego przeniesienia jej na grunt art. 10 powołanej ustawy w oderwaniu od kontekstu tak w/wskazanych zapisów jak i postanowień prawa międzynarodowego oraz orzecznictwa EUP.
Okoliczność, iż w prawie krajowym i wiążącym Polskę prawie międzynarodowym nie ma definicji wynalazku i pojęcia "charakteru technicznego" nie uzasadnia bowiem, jak wskazał NSA w wielu orzeczeniach do wykładni przepisów w sposób autonomiczny z pominięciem praktyki przepisów i wymagań na gruncie prawa międzynarodowego.
Data zgłoszenia, jak i data decyzji udzielającej patentu nie zwalniają z obowiązku rozpoznania sprawy w sposób wnikliwy i wyczerpujący także w powyższym zakresie niezbędnym do dokonania prawidłowej wykładni art. 10 powołanej ustawy. Powyższe uchybienia w tym zakresie, a także wybór najbliższego stanu techniki w zakresie ustalenia wkładu w stan techniki bez odniesienia się pełnego do argumentów skarżącej i w istocie ograniczenie się przez organ jedynie do własnych twierdzeń stanowi o naruszeniu art. 77 § 1 k.p.a. , art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaś konsekwencją wyżej wskazanych uchybień – w zakresie wymaganym do dokonania wykładni co do charakteru technicznego jako jednej z przesłanek art. 10 uow. jest w istocie naruszenie tego przepisu. W związku z zarzutem naruszenia art. 84 k.p.a. podnieść należy, iż stosownie do powołanego przepisu powołanie biegłego może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistnieje potrzeba uzyskania wiadomości specjalistycznych, którymi nie dysponuje ekspert (który również posiada wiadomości specjalistyczne).
Wprawdzie rację ma skarżąca, iż istota sprawy "dotyka wysoce ocennej kwestii charakteru technicznego" ale ta sytuacja nie uzasadnia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność sposobu rozumienia pojęcia technicznego charakteru wynalazku, a jak się wydaje wniosek w tym zakresie do tego zmierzał. W tym względzie właściwy jest wyłącznie Urząd Patentowy. Natomiast dowód z opinii biegłego, o ile okaże się uzasadniony stanem sprawy, może okazać się pomocny dla wyjaśnienia istoty rozwiązania i czynności zastrzeżonych patentem, które następnie miałyby podlegać ocenie z punktu widzenia przyjętej przez organ definicji powyższego pojęcia.
W tym stanie rzeczy Sąd nie wdając się w pozostałe zarzuty skargi orzekł, jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a., w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a.. Zaś o kosztach orzeczono uwzględniając art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło