VI SA/Wa 2256/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-28

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Pamela Kuraś-Dębecka, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy produkt oznaczony jako "bez konserwantów", w którym badania laboratoryjne wykazały obecność kwasu sorbowego i sorbinianów, może być uznany za artykuł rolno-spożywczy zafałszowany w rozumieniu przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że produkt oznaczony jako "bez konserwantów", w którym badania laboratoryjne wykazały obecność kwasu sorbowego i sorbinianów, jest artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym. Podkreślenie braku konserwantów na etykiecie, które nie znajduje potwierdzenia w badaniach, wprowadza konsumenta w błąd, naruszając jego interesy. Nawet jeśli wykryta ilość substancji konserwującej jest śladowa i nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, deklaracja producenta musi być zgodna z rzeczywistym składem produktu.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na G. W. za wyprodukowanie i wprowadzenie do obrotu partii powideł śliwkowych, które zawierały niedeklarowany kwas sorbowy i sorbiniany oraz były nieprawidłowo oznakowane jako "bez konserwantów". Skarżąca kwestionowała zasadność uznania produktu za zafałszowany, argumentując, że wykryta ilość substancji konserwującej była śladowa i nie stanowiła zagrożenia dla zdrowia, a stosowana metoda badawcza miała wyższą granicę oznaczalności niż w innych laboratoriach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę VI SA/Wa 2256/18 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2018 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 21, art. 40 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2212 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 4, 5, art. 3 pkt 10 lit. c. art. 4 ust. 1. art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2017 r.. poz. 2212 ze zm.), art. 7 ust. 1 lit. a, art. 18 ust. 1 oraz załącznikiem VII część C rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/1S/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z dnia 22 listopada 2011 r., s. 18 ze zm.), art. 3 pkt 8, art. 8 pkt 1, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z dnia 1 lutego 2002 r., str. 1 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania G.W., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: M. P., [...] W., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS z dnia [...] maja 2018 r., wymierzającą karę pieniężną w wysokości 1000 zł, za wyprodukowanie i wprowadzenie do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, oznakowanego jako: - Powidła śliwkowe - wielkość partii magazynowej 57 szt. a 950 g (54,15 kg), wielkość partii produkcyjnej 684 szt. a'950 g (649.80 kg) o wartości według cen brutto 5314.68 zł. data produkcji partii: 12.04.2017 r., dane identyfikacyjne partii: najlepiej spożyć przed: 12.04.2018/1512201", ze względu na obecność niedeklarowanego kwasu sorbowego i sorbinianów oraz nieprawidłowe oznakowanie wyrobu. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniach od 17 stycznia 2018 r. do 22 lutego 2018 r. upoważnieni inspektorzy WIJHARS w B., przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej przetworów owocowo- warzywnych u G. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: M. [...],[...] W. (Protokół kontroli nr z dnia 22.02.2018 r., znak: [...]). W ramach czynności kontrolnych została pobrana próbka do badań laboratoryjnych z partii artykułu rolno-spożywczego o nazwie Powidła śliwkowe - wielkość partii magazynowej 57 szt. a'950 g (54,15 kg), wielkość partii produkcyjnej 684 szt. a'950 g (649,80 kg), data produkcji partii: 12.04.2017 r., dane identyfikacyjne partii: najlepiej spożyć przed: 12.04.2018/1512201. Na podstawie sprawozdania z badań nr [...] Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w G. stwierdzono, że przedmiotowa próbka Powideł śliwkowych nie spełnia wymagań zadeklarowanych przez producenta na etykiecie i w Specyfikacji Wyrobu Gotowego W-500 00 09 Powidła śliwkowe, wersja 1, data wydania 14.09.2015, ze względu na obecność kwasu sorbowego i sorbinianów w przeliczeniu na kwas sorbowy w ilości 7,1 ± 0,1 mg/kg. Tym samym przedmiotowy produkt jest artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie od decyzji nakładającej karę w wysokości 1000 zł, przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących materialno prawną podstawę zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podniesionych zarzutów uznał je za bezzasadne. Wyjaśnił, że strona wyrażeniem "bez konserwantów" zamieszczonym w pobliżu nazwy produktu podkreśla walory produktu, których nie potwierdzają wykonane badania. Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w G. w piśmie z dnia 27.07.2018 r., poinformowało, że: - zawartość kwasu sorbowego i sorbinianów w przeliczeniu na kwas sorbowy przeprowadzono opracowaną przez laboratorium metodą badawczą wykorzystującą technikę wysokosprawnej chromatografii cieczowej z detekcją matrycą diodową (HPLC-DAD), - kompetencje techniczne do wykonywania badań przedmiotową metodą zostały potwierdzone przez Polskie Centrum Akredytacji, - na etapie walidacji zostały wyznaczone wartości granic oznaczalności dla różnych matryc w tym matrycy typu dżem. - wartość granicy oznaczalności zależy od procedury analitycznej, możliwości sprzętu analitycznego, składu badanej matrycy oraz przygotowania próbki do badań, w tym stopnia i techniki oczyszczania próbki. - wyznaczone przez Laboratorium wartości granic oznaczalności dla kwasu sorbowego i sorbinianów w przeliczeniu na kwas sorbowy są różne dla różnych matryc stałych, dla dżemów wartość laboratoryjnej granicy oznaczalności wynosi 0,5 mg/kg, - w przedmiotowej próbce oznaczona zawartość kwasu sorbowego i sorbinianów w przeliczeniu na kwas sorbowy wyniosła 7,1 ±0.1 mg/kg i laboratorium podtrzymuje uzyskany wynik badania. Organ wskazał, że metoda zastosowana w przedmiotowej sprawie do oznaczania zawartości kwasu sorbowego i jego soli jest metodą akredytowaną, tj. sprawdzoną i przydatną do ustalonego celu. Badania zostały przeprowadzone metodą akredytowaną w zakresie elastycznym, nr akredytacji laboratorium to AB 285. W ocenie organu odwoławczego w powyższej sytuacji organ I instancji słusznie uznał przedmiotowy produkt za artykuł rolno- spożywczy za zafałszowany, w myśl art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-pożywczych. Określenie ,,bez konserwantów" powinno być używane w stosunku do produktów, które nie zawierają w swoim składzie substancji konserwującej. W sytuacji, gdy brak substancji konserwujących został podkreślony w oznakowaniu poprzez użycie wyrażenia "bez konserwantów", a badania laboratoryjne nie potwierdziły tego faktu, konsument zostaje wprowadzony w błąd. W przedmiotowej sprawie również wykaz składników zamieszczony na etykiecie oraz wskazany w specyfikacji produktu nie zawierał informacji o obecności substancji konserwujących. Organ uznał, że producent nie wywiązał się z obowiązków', jakie nakładają na niego przepisy prawa żywnościowego i naruszył interesy konsumentów do rzetelnej informacji. Strona wprowadziła bowiem do obrotu artykuł rolno-spożywczy zafałszowany, a obowiązkiem producenta jest zapewnienie jakości handlowej zgodnej z przepisami prawa żywnościowego oraz własną deklaracją zawartą na opakowaniu i w specyfikacji produktu W dalszej części uzasadnienia organ uzasadnił wysokość wymierzonej kary. Podniósł także, że odstąpienie od wymierzenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 40a ust. 1-3 a ww. ustawy jest możliwe tylko w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 40a ust. 5c ustawy, tj. niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia oraz braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu. W ocenie Głównego Inspektora JHARS ww. przesłanki w przedmiotowej sprawie nie zachodzą. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie koszów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w trakcie przeprowadzonej kontroli do badania pobrana została próba dwóch produktów : jabłka prażonego i powideł śliwkowych. W powidłach śliwkowych stwierdzono obecność pozostałości sorbinianów w przeliczeniu na kwas sorbowy na poziomie 7,1 mg/kg. W odwołaniu skarżąca argumentowała, że akredytowane laboratoria dostępne w Polsce takie jak: Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego w W. , Powiatowa Stacja Sanepid w T. i to z którego od lat korzysta skarżąca H. są w stanie zmierzyć pozostałości kwasu sorbowego powyżej 10 mg/kg produktu z granicą błędu 15%- 18%. W uzasadnieniu Główny Inspektor przywołał pismo Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w G. z dnia 27.07.2018 informujące, że: zawartość kwasu sorbowego i sorbinianów w przeliczeniu na kwas sorbowy przeprowadzono opracowaną przez laboratorium metodą badawczą wykorzystującą technikę wysokosprawnej chromatografii cieczowej z detekcją matrycą diodową (HPLC-DAD)". Skarżąca zaznaczyła, że tę samą technikę chromatografii cieczowej stosują inne akredytowane laboratoria a możliwość wykrywalności pozostałości sorbinianów jest na poziomie powyżej 10 mg/kg Zdaniem skarżącej nie można zatem postawić zarzutu fałszowania produktu na podstawie wyniku laboratorium GIJHARS powołując się na zapis art. 3 pkt 10 Ustawy który brzmi: Artykuł rolno-spożywczy zafałszowany - produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia terminu przydatności do spożycia łub daty minimalnej trwałości, zawartości netto, lub klasy jakości handlowej: Jak wynika z analizy powyższych zapisów skarżąca nie naruszyła ich, gdyż intencjonalnie: 1. nie dokonała zabiegu w celu ukrycia jego rzeczywistego składu lub nadania mu innych właściwości. 2. W oznakowaniu podano właściwą nazwę i zgodną z prawdą (niedokonanie zabiegu polegającego na dodaniu środka konserwującego upoważniało do napisu na etykiecie "bez konserwantów" i w innym miejscu podanie informacji, że produkt należy zużyć wciągu 48 godzin po otwarciu, co świadczy o tym, że produkt bez konserwantów w dłuższym okresie niż 48 godz. może ulec zepsuciu. Zakonserwowany nie ulegnie zepsuciu.) Piwo bezalkoholowe mogące zawierać do 0,5% alkoholu jest deklarowane bez alkoholowe mimo tego, że producent ma świadomość o zawartości alkoholu 3. Właśnie by nie było konieczności konserwowania produktów skarżąca te produkty pasteryzuje. Skarżąca wskazała, że konserwacja różnych produktów, nie tylko spożywczych sorbinianami jest bardzo powszechna i przede wszystkim dozwolona, są to substancje nieszkodliwe dla zdrowia i bezpieczne; ich bezpieczne dzienne spożycie określone jest na poziomie 25 mg/kg masy ciała. Oznacza to, że konsument o wadze 30 kg (małe dziecko), aby przekroczyć ten próg musiałby zjeść w ciągu dnia 107 kg kwestionowanych powideł. W ocenie skarżącej Główny Inspektor JHARS w uzasadnieniu podtrzymującym decyzję [...] JHARS konsekwentnie posługuje się nienależnym terminem "zafałszowany" co jest niezgodne ze stanem prawnym i faktycznym. Nie można też podnosić faktu szkodliwości dla zdrowia W odwołaniu od decyzji [...] JHARS skarżąca wykazała bezcelowości działań w wyniku, których przyczyniłby się do pojawienia pozostałości sorbinianów na poziomie 7 mg/kg, gdyż zgodnie z prawem można produkt konserwować w celu uzyskania właściwego stopnia konserwacji i wydłużenia przydatności do spożycia. W tym celu stosuje się najczęściej dawkę 1 gram na kilogram produktu, co w zestawieniu z wynikiem, który posłużył do nałożenia kary na skarżącą wygląda jak 1000:7 z tego wynika, że wykryta śladowa ilość jest 140 razy mniejsza niż dozwolona. Obecność takiej ilości pozostałości kwasu sorbowego i jego soli nie świadczy, o tym, że konsument jest wprowadzony w błąd. Skarżąca stwierdziła, że dołożyła wszelkich starań by być wiarygodną wobec konsumentów jak i klientów z którymi współpracuje oraz nie ma podstaw do tego by nie mieć zaufania do laboratorium akredytowanego z którym współpracuje od kilkunastu lat. Bez żadnych konsekwencji można bowiem świadomie produkt konserwować i umieścić w składzie surowcowym jego obecność. Być może metoda opracowana i zastosowana przez laboratorium UH ARS jest doskonalsza od powszechnie stosowanej ale jest niedostępna na rynku. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jakość handlowa to cechy artykułu rolno -spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie a) oszukańczym lub podstępnym praktykom; b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. W myśl art. 16 w/w rozporządzenia, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd (por. także wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r. w sprawie II OSK 185/09). Jak stanowi art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów. Zgodnie z artykułem 2 lit. j rozporządzenia 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentowi informacji na temat żywności, "etykietowanie" oznacza wszelkie napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do danego produktu spożywczego i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej. Każdemu środkowi spożywczemu przeznaczonemu do dostarczenia konsumentowi finalnemu lub do zakładów żywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat żywności zgodnie z niniejszym rozporządzeniem (art. 6). Informacje na temat żywności oznaczają informacje dotyczące danego środka spożywczego udostępniane konsumentowi finalnemu za pośrednictwem etykiety, innych materiałów towarzyszących lub innych środków, w tym nowoczesnych narzędzi technologicznych lub przekazu ustnego (art. 2 ust. 2 lit. a). Stosownie do art. 7 ust. 1 lit. a) omawianego rozporządzenia, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Jak stanowi art. 7 ust. 2 w/w rozporządzenia, informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta. Powyższe oznacza, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno - spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych stanowi, że kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 zł. Uregulowana tym przepisem odpowiedzialność ma charakter administracyjny, co oznacza, że dla jej ustanowienia bez znaczenia jest to, w jaki sposób doszło do naruszenia prawa, czy nastąpiło to z winy umyślnej, czy nieumyślnej. Obrotem w rozumieniu ustawy są stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WEL 31 z 1 lutego 2002 r.). Czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania. Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy, zatem każdego etapu obrotu i nie może być rozumiane tylko, jako pierwsze wprowadzenie towaru na rynek. Taki też kierunek wykładni prezentowany jest w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C-315/05 (Dz. U. C 331 z 30 grudnia 2006 r.) wydanym w trybie prejudycjalnym. W rozpatrywanej sprawie, w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że pobrana do badań próbka Powideł śliwkowych nie spełnia wymagań zadeklarowanych przez producenta na etykiecie i w Specyfikacji Wyrobu Gotowego W-500 00 09 Powidła śliwkowe, wersja 1, data wydania 14.09.2015, ze względu na obecność kwasu sorbowego i sorbinianów w przeliczeniu na kwas sorbowy w ilości 7,1 ± 0,1 mg/kg. Skarżąca nie deklarowała obecności kwasu sorbowego lub jego soli w wykazie składników (na etykiecie i Specyfikacji Wyrobu Gotowego W-500 00 09 Powidła śliwkowe, wersja 1, data wydania 14.09.2015) a w oznakowaniu użyła wyrażenia "bez konserwantów". Sąd podziela stanowisko organu, że skarżąca wyrażeniem "bez konserwantów" zamieszczonym w pobliżu nazwy produktu podkreśla walory produktu, których nie potwierdzają wykonane badania laboratoryjne, a konsument ma prawo oczekiwać, że wprowadzony do obrotu środek spożywczy posiada rzetelne oznakowanie właściwie charakteryzujące produkt. Brak takiego oznakowania narusza dobro konsumenta i może prowadzić do podjęcia decyzji niezgodnej z jego oczekiwaniami. Zamieszczenie zwrotu "bez konserwantów" powinno mieć oparcie w faktycznie użytych do produkcji składnikach, jak i we właściwościach produktu. Główny Inspektor JHARS wskazał skarżącej, że Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w G. zastosowało metodę akredytowaną w zakresie elastycznym (nr akredytacji laboratorium to [...]) do badania zawartości kwasu sorbowego i jego sol i wyjaśnił, iż granica oznaczalności zastosowanej metody może się różnić od granicy oznaczalności obowiązującej w innym laboratorium. Każde laboratorium stosujące metodę opisaną w PN-EN [...] wyznacza wartość granicy oznaczalności w procesie walidacji. Fakt wyższej granicy oznaczalności dla innych laboratoriów niż laboratorium GIJHARS nie może usprawiedliwiać obecności wykrytych w toku kontroli w Powidłach śliwkowych substancji konserwującej. Skoro skarżąca zadeklarowała na etykiecie brak konserwantów, to w składzie produktu nie powinno ich być w żadnej ilości. Jeżeli producent danego produktu spożywczego chce wyróżnić swój produkt przez podanie jego szczególnych cech lub właściwości czy też sposobu produkcji wyróżniających go od produktów tego samego rodzaju, to powinien przy oznaczeniu tej cechy lub właściwości podawać ją na tyle dokładnie i precyzyjnie, aby nie budzić u konsumentów nadmiernych oczekiwań i wyobrażeń o jakości tego produktu, które nie odpowiadają prawdzie lub też są przejawem nieuczciwych praktyk w handlu żywnością (vide: art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady). Ponadto wykaz składników zamieszczony na etykiecie oraz wskazany w specyfikacji produktu nie zawierał informacji o obecności substancji konserwujących, a zatem gdy badania nie potwierdziły tego faktu, konsument zostaje wprowadzony w błąd. Argumentacja skarżącej o braku szkodliwości sorbinianów pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Przepisy prawa żywnościowego nie zawierają obowiązku znakowania danego produktu informacją "bez konserwantów". Skarżąca dobrowolnie zadeklarowała takie właściwości kontrolowanego produktu. Stosownie do art. 36 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, informacje na temat żywności przekazywane na zasadzie dobrowolności nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd, o czym mowa w art. 7. Wprowadzony do obrotu produkt powinien spełniać wymagania określone w przepisach prawa żywnościowego, a obowiązkiem producenta jest zapewnienie jakości handlowej zgodnej z przepisami prawa żywnościowego oraz własną deklaracja zawartą na opakowaniu oraz w specyfikacji produktu. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji w trybie stosownych przepisów prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko organu, że produkt poddany kontroli stanowił artykuł zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. c w/w ustawy. Przepis ten podaje definicję artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego. Za taki produkt uznaje produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczego w art. 40a ust. 5 wprowadza pewne kryteria, którymi muszą kierować się organy wymierzając karę przewidzianą w art. 40a ust. 1 pkt 4. Zatem dopiero na tym etapie – czyli na etapie określania wysokości kary pieniężnej, a nie na etapie stwierdzania czy w ogóle winna być wymierzona kara, ustawa przewiduje swoistego rodzaju miarkowanie i uzależnia już samą wysokość kary od uwzględnienia takich przesłanek jak: stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność skarżącej na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu i przychodu jak i wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. W ocenie Sądu organ wymierzając karę prawidłowo uwzględnił wskazane w ust. 5 art. 40a przesłanki a sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym, zatem zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi. W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji której uzasadnienie odpowiada art. 107 § 3 k.p.a., podał, także co wziął pod rozwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej i co wpłynęło na jej wysokość. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło