VI SA/Wa 226/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca P. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jest jedyną osobą w rodzinie, która osiąga dochód. Jej miesięczne wynagrodzenie wynosi 2.500 zł brutto. Małżonek skarżącej prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi straty. Na utrzymanie firmy wydatkuje miesięcznie ok. 400 zł. Dlatego zamierza sprzedać maszyny, które zakupił rozpoczynając działalność. Również rodzice skarżącej nie uzyskują żadnych dochodów; są bowiem bezrobotni. Zajmują się półtoraroczną córką skarżącej. Ponadto skarżąca spłaca dwa kredyty, których raty wynoszą łącznie ok. 600 zł miesięcznie. Pozostałą część wynagrodzenia skarżącej pochłaniają koszty utrzymania domu i wyżywienia całej rodziny. Skarżąca przyznała, iż kwota 200 zł (stanowiąca wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie) nie jest wysoka, jednak w obecnej sytuacji stanowi dla niej spory wydatek. Jak już wyżej podano, skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, dzieckiem i rodzicami. Majątek rodziny stanowi dom o powierzchni 140 m kw. oraz samochód marki [...] o wartości 15.000 zł. W wykonaniu zarządzania referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez poprzez przedłożenie w terminie 21 dni: a/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 formularza PPF aktualną wysokość otrzymywanego przez skarżącą wynagrodzenia (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia, kopię aktualnej umowy o pracę), b/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą, jej męża i jej rodziców rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiadają, jeżeli skarżąca, jej mąż oraz jej rodzice nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżącą do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia), c/ dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego przez męża skarżącej w 2011 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – np. kopii ostatniej deklaracji na zaliczkę na podatek dochodowy - jeżeli została złożona, lub kopii zapisów z księgi przychodów i rozchodów na koniec 2011 r. d/ wyjaśnienia, czy rodzice skarżącej są zarejestrowani jako osoby bezrobotne (w takim przypadku zobowiązać skarżącą do przedłożenia zaświadczeń z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu ich w ewidencji osób bezrobotnych). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. poinformowała, że jej rodzice nie są zarejestrowani jako osoby bezrobotne oraz nie posiadają rachunków bankowych. Do ww. pisma załączyła wyciąg ze swojego rachunku bankowego za okres od [...] stycznia do [...] kwietnia 2012 r. [...], swoją umowę o pracę z dnia [...] lutego 2012 r. zawartą na czas określony [...] oraz zeznanie podatkowe PIT-36 małżonka za rok 2011 [...]. Następnie w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] maja 2012 r. skarżąca została ponownie wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przestawienie w terminie 10 dni następujących dokumentów: a) zeznania podatkowego skarżącej za rok 2011, b) zeznań podatkowych rodziców skarżącej za rok 2011, ewentualnie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego wskazującego, iż rodzice skarżącej nie składali deklaracji podatkowych z uwagi na brak dochodów w roku ubiegłym, c) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon) oraz innych obciążeń (np. kredyty, o których mowa w rubryce 5 formularza PPF – w takim wypadku należy przedstawić kopie umów kredytowych, ewentualnie harmonogramy spłaty tych kredytów). Powyższe wezwanie doręczono skarżącej [...] maja 2012 r. (odbiór korespondencji pokwitowała matka skarżącej) i dotychczas nie zostało wykonane. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż skarżąca w ogóle nie wykonała zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] maja 2012 r. wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a uprzednie zarządzenie referendarza sądowego w tym przedmiocie z dnia [...] kwietnia 2012 r. wykonała częściowo – w szczególności nie wypowiedziała się w kwestii posiadania przez jej małżonka rachunków bankowych. Tymczasem analiza transakcji dokonanych na rachunku skarżącej wskazuje, że jej mąż dysponuje rachunkiem bankowym, z którego w dniu [...] kwietnia 2012 r. przelał na konto skarżącej kwotę 1.800 zł [...]. W tym miejscu wskazać należy, iż w takim wypadku skarżąca była obowiązana przedłożyć wyciągi z rachunku małżonka z okresu ostatnich 3 miesięcy (por. lit. b/ zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia 2012 r.). W świetle powyższego nie jest możliwe uznanie, że skarżąca wypełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dokumenty nadesłane przez skarżącą nie przedstawiają w sposób zupełny sytuacji majątkowej jej i jej rodziny. W szczególności nie potwierdzają podnoszonej przez skarżącą okoliczności, iż pobierane przez nią wynagrodzenie stanowi wyłączny dochód rodziny. Podkreślić w tym kontekście należy, iż sprawą skarżącej jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony skarżącej nie są znane. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt l OZ 895/09). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.