VI SA/Wa 2261/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-26
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Halina Emilia Święcicka, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za niewyznaczenie doradcy ds. bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych została nałożona prawidłowo, jeśli przedsiębiorca przedstawił umowę zlecenia z doradcą, mimo że umowa została zawarta przez osobę nieposiadającą umocowania do reprezentacji spółki?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej kary za brak doradcy, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego. Stwierdzono, że przepisy nie wymagają pisemnej formy umowy z doradcą, a istotne jest faktyczne wykonywanie obowiązków. Organ powinien był przeprowadzić dodatkowe dowody, zamiast poprzestać na stwierdzeniu braku skutecznej umowy pisemnej. W pozostałym zakresie skarga została oddalona, ponieważ organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny.Stan faktyczny
Spółka 'L. Sp. z o.o.' wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą kary pieniężne za różne naruszenia podczas przewozu towarów niebezpiecznych. Wśród zarzutów znalazły się m.in. brak wyznaczenia doradcy ds. bezpieczeństwa, wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, brak tachografu, nieprawidłowy dokument przewozowy oraz brak wymaganego wyposażenia awaryjnego. Spółka kwestionowała nałożenie kary za brak doradcy, twierdząc, że posiadała umowę zlecenia, oraz podnosiła inne zarzuty dotyczące braku wymaganych dokumentów i wyposażenia.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2006 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 5000 (pięć tysięcy) złotych za niewyznaczenie doradcy ds. bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że decyzje o których mowa w punkcie 1 w uchylonym zakresie nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "L. Sp. z o.o. z siedzibą w D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2008 r. sprawy ze skargi "L. Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2006 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 5000 (pięć tysięcy) złotych za niewyznaczenie doradcy ds. bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że decyzje o których mowa w punkcie 1 w uchylonym zakresie nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "L. Sp. z o.o. z siedzibą w D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
VI SA/Wa 2261/07
UZASADNIENIE
"L. Sp. z o.o. z siedzibą w D. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] października 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 11 100 zł.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] stycznia 2006 r. w m. R. na drodze krajowej nr [...] inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę pojazdu marki [...], którym skarżąca Spółka przewoziła z miejscowości D. do miejscowości K. 816 litrów materiałów niebezpiecznych. Pojazdem tym kierował kierowca J. T. Na podstawie przeprowadzonej kontroli pojazdu oraz okazanych przez kierowcę dokumentów stwierdzono wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące, a także wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem bez wymaganego wyposażenia awaryjnego oraz z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym.
W toku postępowania wyjaśniającego, na podstawie złożonych przez stronę dokumentów oraz pisemnych wyjaśnień, organ stwierdził dodatkowo naruszenie obowiązku wyznaczenia doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych.
Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "L. Sp. z o.o. karę pieniężną w łącznej wysokości 11 100 zł, w tym:
1. karę pieniężną 2000 zł na podstawie lp. 1.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia;
2. karę pieniężną 500 zł na podstawie lp. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty;
3. karę pieniężną 3000 zł na podstawie lp. 11.1. ust. 1 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące;
4. karę pieniężną 100 zł na podstawie lp. 6.3.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem bez wymaganego wyposażenia awaryjnego;
5. karę pieniężną 500 zł na podstawie lp. 6.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym;
6. karę pieniężną 5000 zł na podstawie lp. 6.5.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za niewyznaczenie doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz towarów niebezpiecznych lub związany z nim załadunek lub rozładunek.
W odwołaniu od tej decyzji skierowanym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego "L. Sp. z o.o. zarzuciła organowi I instancji nieuwzględnienie w całości materiału dowodowego, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, a tym samym do bezpodstawnego wymierzenia kar pieniężnych. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że Spółka posiada zawartą umowę zlecenia z J. W. doradcą ds. bezpieczeństwa transportu towarów niebezpiecznych. Zarzucono ponadto, że organ wyznaczył stronie termin na złożenie dowodów do dnia [...] maja 2006 r., a następnie z tą datą wydano decyzję I instancji. Odnośnie braku zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne skarżąca wskazała, że nie powinna być ukarana, gdyż nie posiadała własnych środków transportowych, stad nie mogła uzyskać stosownego zaświadczenia. Podkreślono przy tym, że Spółka jedynie użyczyła jednorazowo pojazd od osoby fizycznej, której nie dotyczy obowiązek uzyskiwania stosownych zaświadczeń. W tej sytuacji pojazd nie musiał być także wyposażony w tachograf, a kierowca nie był zobowiązany do posiadania tarczek tachografu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, stwierdzając jednocześnie w tej decyzji, iż strona nie odwołała się od naruszeń związanych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym oraz brakiem wymaganego wyposażenia awaryjnego.
Na skutek złożonej skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy w trybie samokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r., z uwagi na nierozpoznanie całego odwołania i ponownie rozpoznał odwołanie skarżącej decyzją z dnia [...] października 2007 r. utrzymując zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w całości w mocy
W uzasadnieniu tej decyzji, odnośnie nałożenia kary pieniężnej za niewyznaczenie doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, organ wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671 z późn. zm.) przedsiębiorca oraz inny podmiot wykonujący przewóz towarów niebezpiecznych lub związany z tym przewozem załadunek lub rozładunek jest obowiązany prowadzić nadzór wewnętrzny nad tymi czynnościami i w tym celu wyznaczyć, na swój koszt, doradcę do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, zwanego dalej "doradcą". Na mocy zaś przepisu 1.8.3.1 Umowy ADR każde przedsiębiorstwo, którego działalność obejmuje przewóz towarów niebezpiecznych albo związane z nim pakowanie, załadunek, napełnienie lub rozładunek, powinno wyznaczyć jednego lub więcej doradców do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, odpowiedzialnego za wspieranie działań zapobiegających zagrożeniom dla osób, mienia i środowiska, związanych z taką działalnością.
Organ odwoławczy wskazał, iż strona przedstawiła umowę zlecenia zawartą dnia 2 stycznia 2006 r. przez wspólnika Spółki E. L. z doradcą do spraw bezpieczeństwa w zakresie transportu towarów niebezpiecznych J. W. W świetle jednak przepisów ww. ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych to przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewozy drogowe towarów niebezpiecznych ma obowiązek wyznaczyć na własny koszt doradcę do spraw bezpieczeństwa w transporcie drogowym towarów niebezpiecznych. Nie można więc uznać przedstawionej w toku postępowania umowy zlecenia zawartej między J. W. i E. L. jako dowodu potwierdzającego wyznaczenie doradcy ds. bezpieczeństwa dla firmy "L. Sp. z o.o., gdyż E. L. nie jest umocowana do reprezentacji, ani zawierania wiążących umów w imieniu firmy "L. Sp. z.o.o., a wynika to bezpośrednio z załączonego do akt sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego.
Odnośnie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do treści art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 2 w/w ustawy podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli (...) wypis z zaświadczenia o przewozach drogowych na potrzeby własne. Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu organ stwierdził, iż tylko posiadanie zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne uprawnia do wykonywania przewozów o takim charakterze. Brak takiego zaświadczenia, bez względu na jego przyczynę, powoduje stan faktyczny sprzeczny z ustawą o transporcie drogowym i sankcję karną w wysokości 2000 złotych. W żaden sposób fakt wykonywania przewozu pojazdem użyczonym od osoby fizycznej nie ma natomiast wpływu na zwolnienie z obowiązku posiadania stosownego zaświadczenia. Kontrolowany przewóz drogowy był ściśle związany z prowadzoną działalnością gospodarczą przez stronę. Był to przewóz wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, co można wywieść z legalnej definicji tego przewozu zawartej w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca nie zawarł zaś żadnych wyłączeń dotyczących pojazdów wykorzystywanych do przewozów na mocy zawartych umów użyczenia spod regulacji ustawy o transporcie drogowym, stąd rozstrzygnięcia organu I instancji w tym zakresie należy uznać za prawidłowe.
Odnośnie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu bez zainstalowania przyrządu kontrolnego organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestracyjnych stosowanych w transporcie drogowym, urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Ponadto Państwa Członkowskie mogą wyłączyć pojazdy wymienione w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia. Zgodnie zaś z treścią art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców, stosownie do art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 3820/85/EWG i art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85/EWG wyłącza się ze stosowania wymienionych rozporządzeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 lit. b-k rozporządzenia nr 3820/85/EWG.
Ustosunkowując się do argumentów przedstawionych przez stronę w odwołaniu organ stwierdził, iż nie ma znaczenia fakt, iż kontrolowany pojazd należał do osoby fizycznej. Strona na mocy umowy użyczenia miała tytuł prawny do dysponowania pojazdem, stąd przy wykonywaniu przewozu drogowego powinna zagwarantować kompletne wyposażenie pojazdu. Kryterium oceny obowiązku instalacji tachografu w pojeździe jest - nie jego przynależność - ale sposób jego wykorzystywania. Nie można wywodzić pozytywnych skutków prawnych z okoliczności przynależności danego pojazdu do innego podmiotu, który ma status osoby fizycznej, gdyż w świetle przepisów odnoszących się do zakresu obowiązku instalacji tachografu nie ma to żadnego znaczenia. Również częstotliwość wykonywania przewozów nie jest przesłanką wyłączającą powinność montażu urządzenia rejestrującego.
Odnośnie nałożenia kary pieniężnej za nie wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879) kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do których nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Stosownie zaś do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych oraz właśnie zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Kierowca za dni, w których nie prowadził pojazdu powinien więc okazać zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. W chwili kontroli kierowca takiego zaświadczenia nie okazał. W związku z tym argumenty strony podnoszone w odwołaniu są bezzasadne i nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie organu II instancji.
Odnośnie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy przewozie drogowym towarów niebezpiecznych w sprawach nieuregulowanych ustawą do przewozu drogowego towarów niebezpiecznych stosuje się Umowę ADR. Według zaś art. 28 ust. 1 ww. ustawy kierujący pojazdem przewożącym towary niebezpieczne, oprócz dokumentów wymaganych odrębnymi przepisami i wiążącymi umowami międzynarodowymi, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie organów lub osób uprawnionych do przeprowadzania kontroli m.in. dokument przewozowy, zawierający dane określone w umowie ADR. Zgodnie natomiast z lp. 5.4.1.4.1 Umowy ADR dokument przewozowy powinien zawierać między innymi numer UN poprzedzony literami "UN". Kierowca kontrolowanego pojazdu J. T. przedstawił natomiast do kontroli fakturę VAT nr [...] na której brakowało całej nazwy przewozowej, numeru UN, rodzaju nalepek.
Odnośnie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem bez wymaganego wyposażenia awaryjnego organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z lp. 8.1.5 Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), każda jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczne powinna posiadać wyposażenie awaryjne ogólnego stosowania, w tym między innymi latarkę dla każdego członka załogi pojazdu. Podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] nr rej. [...] kierowca J. T. nie przedstawił do kontroli tego wymaganego elementu wyposażenia awaryjnego tj. latarki.
W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "L. Sp. z o.o. zarzuciła organowi nieuwzględnienie w całości materiału dowodowego, co doprowadziło w jej ocenie do wydania rozstrzygnięcia rażąco niesprawiedliwego, poprzez nałożenie kary nieadekwatnej do popełnionego przewinienia. Wskazała na naruszenie przepisów art. 6, 8, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. oraz. art. 92 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skoro był wyznaczony doradca d/s bezpieczeństwa transportu towarów niebezpiecznych to faktu tego nie można odrzucać opierając się tylko i wyłącznie na zarzucie niewłaściwej reprezentacji Spółki przy zawieraniu umowy zlecenia. Podstawą wymierzenia kary winien być bowiem brak doradcy ds. bezpieczeństwa. W sytuacji natomiast gdy doradca był zatrudniony i wykonywał powierzone mu obowiązki nie można uznać, że wykonane przez niego prace są nieważne ze względu na wadę prawną zawartej z nim umowy cywilnoprawnej. Odnośnie braku zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne skarżąca wskazała ponownie, iż nie posiadała w dacie kontroli własnych środków transportowych, stad nie mogła uzyskać stosownego zaświadczenia. Pojazd stanowił własność osoby fizycznej i nie służył prowadzeniu działalności gospodarczej więc nie musiał być wyposażony w tachograf, a kierowca nie musiał posiadać wykresówek. Zarzucono też ponownie, że organ I instancji wydał decyzję przed terminem wyznaczonym dla strony do zapoznania i przedłożenia materiału dowodowego, który został określony na 30 maja 2006 r.
Zarzuty te skarżąca powtórzyła ponownie w piśmie procesowym z dnia 14 lutego 2008 r.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż zasługuje ona na uwzględnienie w części dotyczącej nałożenia na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w kwocie 5 000 zł za niewyznaczenie doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, gdyż organy administracji obu instancji w tym zakresie nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, które nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.).
Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku poprzedzać powinno więc dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie (stosownie do treści art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.).
Art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199. poz. 1671 ze zm.) nakłada na przedsiębiorcę oraz inny podmiot wykonujący przewóz towarów niebezpiecznych lub związany z tym przewozem załadunek lub rozładunek obowiązek prowadzenia nadzoru wewnętrznego nad tymi czynnościami i w tym celu zobowiązuje go do wyznaczenia, na swój koszt, doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, zwanego dalej "doradcą". Przepis ten jest odpowiednikiem przepisu lp. 1.8.3.1 Umowy Europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) który stanowi, że każde przedsiębiorstwo, którego działalność obejmuje przewóz towarów niebezpiecznych albo związane z nim pakowanie, załadunek, napełnienie lub rozładunek, powinno wyznaczyć jednego lub więcej doradców do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, odpowiedzialnego za wspieranie działań zapobiegających zagrożeniom dla osób, mienia i środowiska, związanych z taką działalnością. Zgodnie zaś z lp. 1.8.3.5 Umowy (ADR) na żądanie właściwej władzy lub organizacji wyznaczonej w tym celu przez każdą Umawiającą się Stronę, każde przedsiębiorstwo, o którym mowa, powinno podać dane dotyczące tożsamości doradcy.
Skarżąca Spółka wskazała w toku postępowania administracyjnego dane zatrudnionego przez nią doradcy ds. bezpieczeństwa oraz przedstawiła dokument potwierdzający, że osoba ta posiada świadectwo przeszkolenia doradcy do spraw bezpieczeństwa w zakresie transportu towarów niebezpiecznych.
Organy obu instancji uznały jednak, że skarżąca nie posiada wyznaczonego doradcy do spraw bezpieczeństwa, gdyż przedstawiona przez stronę w toku postępowania pisemna umowy zlecenia zawarta z doradcą J. W. została podpisana w imieniu "L. Sp. z o.o. przez osobę nie mającą umocowania do reprezentacji i składania oświadczeń woli w imieniu Spółki.
Należy w tym miejscu podkreślić, że ani Umowa ADR, ani żaden z przepisów ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych nie zawierają wymogu, iż umowa z doradcą do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych musi być zawarta dla swej skuteczności w formie pisemnej. Umowa ADR w punkcie 1.8.3.4 stanowi, że doradcą może być także kierujący przedsiębiorstwem, osoba pełniąca inne obowiązki w przedsiębiorstwie lub osoba nie zatrudniona bezpośrednio przez to przedsiębiorstwo, pod warunkiem, że osoba ta jest w stanie wykonywać obowiązki doradcy. Doradca do spraw bezpieczeństwa może wiec zostać wyznaczony przez zobowiązany podmiot w dowolny sposób, istotne jest natomiast to, czy wyznaczony doradca jest w stanie wykonywać powierzone mu obowiązki oraz czy faktycznie powierzone mu obowiązki doradcy wykonuje. W sytuacji więc, gdy organ uznał za niewystarczające przedstawione przez stronę dowody na okoliczność wyznaczenia doradcy do spraw bezpieczeństwa w osobie J. W. powinien przeprowadzić na tę okoliczność dodatkowe dowody, jak chociażby przesłuchanie tej osoby w charakterze świadka, ewentualnie zobowiązać stronę do przedstawienia dodatkowych dowodów na tę okoliczność. Organ nie mógł natomiast poprzestać w tej sytuacji na stwierdzeniu, że jeżeli strona nie przedstawiła skutecznie zawartej umowy pisemnej z doradcą, to tym samym obowiązek wyznaczenia doradca nie został przez nią dopełniony.
Ponieważ stwierdzone naruszenie przepisów postępowania przy ustalaniu powyższej kwestii mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w tej części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga w pozostałym zakresie nie zasługuje natomiast w ocenie Sądu na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja w tej części nie narusza ani przepisów prawa procesowego, ani przepisów prawa materialnego. Organy administracji obu instancji w tym zakresie prawidłowo oceniły zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa.
Kontrolowany przewóz spełniał wszystkie warunki przewozu na potrzeby własne określone w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.). Zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 ww. ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Fakt, że skarżąca Spółka nie była właścicielem kontrolowanego pojazdu, lecz korzystała z niego na podstawie pisemnej umowy użyczenia nie stanowił przeszkody do uzyskania przez nią zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. Stosownie do treści przepisu art. 4 pkt 4 lit. b) ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca wykonujący przewóz na potrzeby własne musi się legitymować tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, a strona na mocy zawartej umowy użyczenia taki tytuł prawny do dysponowania pojazdem posiadała. W świetle tych ustaleń organ zasadnie nałożył więc karę pieniężną w wysokości 2000 zł na podstawie lp. 1.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia.
Obowiązujący w dacie kontroli art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym stanowił, iż urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Zgodnie zaś z treścią obowiązującego w dacie kontroli art. 29 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879), stosownie do art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 3820/85/EWG i art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85/EWG wyłącza się ze stosowania wymienionych rozporządzeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 lit. b-k rozporządzenia nr 3820/85/EWG.
Wyłączenia o których mowa w powołanych wyżej przepisach nie miały zastosowania do stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w związku z tym kontrolowany pojazd, którym skarżąca wykonywała przewóz na potrzeby własne, winien być wyposażony w urządzenie rejestrujące – tachograf.
Organ prawidłowo w tej sytuacji nałożył karę pieniężną w wysokości 3000 zł na podstawie lp. 11.1. ust. 1 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące.
Zgodnie zaś z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 ( we wersji obowiązującej w dacie przedmiotowej kontroli) na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia, zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców zaświadczenie, które powinno wskazywać przyczyny nieposiadania wykresówek.
Jest okolicznością niesporną w niniejszej sprawie, iż kierowca J. T. nie okazał do kontroli wykresówek z dni poprzedzających ani zaświadczenia wskazującego przyczynę ich braku. W tej sytuacji zasadnym było także nałożenie przez organ na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w wysokości 500 zł na podstawie lp. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.
Zgodnie z kolei z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199. poz. 1671 ze zm.) dokument przewozowy powinien zawierać dane określone w umowie ADR. Dane te określa przepis lp. 5.4.1 umowy ADR. Ponieważ okazana przez kierowcę w czasie kontroli faktura VAT nr [...] nie zawierała wszystkich danych określonych w tym przepisie organ zasadnie nałożył karę pieniężną w wysokości 500 zł na podstawie lp. 6.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym.
Ponadto kontrola wykazała, że kierowca nie posiadał na wyposażeniu pojazdu latarki. Zgodnie zaś z przepisem 8.1.5 Umowy ADR, każda jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczne powinna posiadać wyposażenie awaryjne ogólnego stosowania, w tym między innymi latarkę dla każdego członka załogi pojazdu. W sytuacji, organ zasadnie nałożył także karę pieniężną 100 zł na podstawie lp. 6.3.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem bez wymaganego wyposażenia awaryjnego.
Należy ponadto podkreślić, iż organ w piśmie z dnia 3 kwietnia 2006 r. zawiadomił skarżącą Spółkę na podstawie art. 36 k.p.a. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2006 r. Był to termin do załatwienia sprawy zakreślony dla organu, a nie termin wyznaczony dla strony do składania wniosków dowodowych. Strona skarżąca natomiast w momencie wszczęcia przez organ postępowania w sprawie pismem z dnia 30 stycznia 2006 r. została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach w toku postępowania oraz zobowiązana do przedstawienia dowodów na okoliczności wskazane przez organ. Do przedstawienia dowodów organ wzywał stronę także kolejnymi pismami z dnia 27 lutego 2006 r. oraz z dnia 22 marca 2006 r. pouczając ją ponownie o przysługujących jej uprawnieniach. Zarzuty skargi o pozbawieniu strony uprawnień przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym nie znajdują w związku z tym uzasadnienia.
Z uwagi na powyższe Sąd, we wskazanym wyżej zakresie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 206 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło