VI SA/Wa 2261/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej bojowej oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. M., zwanego dalej skarżącym, z dnia 21 maja 2008 r., od decyzji Komendanta Policji w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a. oraz art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm., dalej zwana ubia), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że skarżący wnioskiem z dnia [...] maja 2003 r. zwrócił się do Komendanta Policji w W. z prośbą o wydanie pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Złożenie wniosku uzasadniał przewożeniem znacznych kwot pieniędzy w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej (obrót metalami kolorowymi) i oraz zamieszkiwaniem w okolicy zagrożonej kradzieżami z włamaniem. Skarżący wskazał również, że jego posesja usytuowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie otwartego obszaru stawów rybnych oraz doliny rzeki U. Takie ukształtowanie terenu pozwala osobom nieupoważnionym na łatwe wtargnięcie na posesję skarżącego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący poinformował organ o fakcie otrzymywania gróźb karalnych, dołączając do sprawy wyrok Sądu Rejonowego w P., który dotyczył przestępstwa popełnionego na jego szkodę. Organ I instancji uznał, że przedstawione przez skarżącego okoliczności uzasadniają możliwość wydania wnioskowanego pozwolenia. W dniu [...] lutego 2008 r. skarżący przystąpił do obowiązkowego egzaminu przed komisją powołaną przez Komendanta Policji, którego przedmiotem była znajomość przepisów dotyczących posiadania broni i jej używania oraz umiejętności posługiwania się bronią. Skarżący nie zaliczył części teoretycznej egzaminu, odpowiadając na 8 z 10 wymaganych pytań. Nie został więc dopuszczony do części praktycznej egzaminu. Skarżący nie zaliczył również egzaminu poprawkowego, który odbył się w dniu [...] kwietnia 2008 r. W konsekwencji, organ I instancji, na podstawie art. 17 ust. 3 ubia w związku z art. 16 ust. 1 ubia, odmówił skarżącemu wydania żądanego pozwolenia. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podał, że przyczyną nie zdania egzaminu były zbyt szczegółowo sformułowane pytania testowe, wykraczające poza zakres określony w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. Nr 19, poz. 241 ze zm.). Skarżący wskazał, że podczas obu egzaminów uzyskał 8 punktów na 10 możliwych. Taka suma punktów wskazuje, że skarżący posiada stosowną wiedzę teoretyczną. Jego umiejętności praktyczne wynikają zaś z faktu, iż jest on myśliwym i dysponuje bronią do celów łowieckich. Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy podał, że stosownie do art. 10 ust. 3 pkt 1 i art. 15 ust. 3 ubia skarżący właściwie uzasadnił złożony wniosek, przedstawił wymagane orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Nie spełnił natomiast warunku określonego w art. 16 ust. 1 ubia. w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r., które nakładają na wnioskodawcę obowiązek zdania egzaminu składającego się z części teoretycznej i praktycznej poprzez użycie broni przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia warunkiem przystąpienia do części praktycznej jest zdanie części teoretycznej, która obejmuje sprawdzenie znajomości przepisów ustawy o broni i amunicji oraz przepisów wydanych na jej podstawie oraz znajomość przepisów Kodeksu karnego dotyczących przestępstw związanych z bronią. Zgodnie z § 4 ust. 4 cytowanego rozporządzenia zdanie egzaminu teoretycznego polega na udzieleniu przez osobę zdającą prawidłowej odpowiedzi na wszystkie pytania. Obowiązek zdania egzaminu poprzedzającego wydanie stosownego zezwolenia na dysponowanie bronią palną bojową do ochrony osobistej ciąży także na osobach, które są posiadaczami innego rodzaju broni, np. broni palnej do celów łowieckich bądź sportowych. Wynika to z faktu, że na posiadacza broni bojowej służącej do ochrony osobistej ustawodawca nakłada obowiązek posiadania innego rodzaju wiedzy niż ma to miejsce w przypadku posiadacza broni myśliwskiej, a także z faktu, że broń bojowa służąca do ochrony osobistej ma odmienne od broni wykorzystywanej na polowaniach właściwości techniczne na co wskazuje § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. Organ podkreślił, że wbrew zarzutom skarżącego, pytania egzaminacyjne nie wykroczyły poza zakres określony w cytowanych przepisach. Pytania zawarte w teście nie zawierały błędów uniemożliwiających skarżącemu ich zrozumienie i zakreślenie prawidłowej odpowiedzi. Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy na podstawie art. 17 ust. 3 ubia odmówił wydania pozwolenia. Pismem z dnia 22 września 2008 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r., której zarzucił naruszenie prawa materialnego: art. 10 ust. 1, art. 17 ust. 3 w związku z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Sprawiedliwości z dnia 20 marca 2000 r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący podał, że egzamin powinien być prostym sprawdzianem z umiejętności praktycznego posługiwania się bronią oraz znajomości podstawowych unormowań prawnych dotyczących zasad posiadania broni. W obecnym kształcie test egzaminacyjny stanowi barierę nie do przebycia dla osób średnio wykształconych. Wymogom egzaminu nie jest w stanie sprostać również osoba z wyższym wykształceniem, co potwierdza przypadek skarżącego. A to oznacza, że egzamin nie służy weryfikacji niezbędnej wiedzy w tym zakresie, lecz stanowi instrument łatwej eliminacji wnioskodawców oraz utrzymaniu ograniczonego dostępu obywateli do broni. Odnosząc się do zgodności składu komisji egzaminacyjnej z przepisami ustawy, skarżący podniósł, że członkowie komisji powinny być od organu niezależni, gdyż ich rola i funkcja w prowadzonym postępowaniu administracyjnym sprowadza się do roli analogicznej do roli biegłego, który powinien być bezstronny i niezależny. W przeciwnym wypadku działanie komisji stoi w opozycji do obowiązujących przepisów. W odpowiedzi na skargę z dnia 24 października 2008 r. Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto, organ podał, że skład komisji egzaminacyjnej był prawidłowy, podobnie jak zakres przedmiotowy egzaminu. Ponieważ skarżący dwukrotnie egzaminu nie zaliczył, organ, stosownie do treści art. 17 ust. 3 ubia, nie miał podstaw do wydania żądanego przez skarżącego rozstrzygnięcia. Na rozprawie w dniu 6 lutego 2009 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę. Podniósł, iż rozporządzenie wydane w oparciu o art. 16 ust. 3 ubia wykracza poza delegację ustawową, gdyż zawiera wymóg sformułowania pytań egzaminacyjnych z zakresu znajomości ustawy nie zawężając tego zakresu do poszczególnych rodzajów broni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a). Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna z następujących przyczyn. Przepisy ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), określają m.in. zasady wydawania i cofania pozwoleń na broń (art. 1 u.b.i a). Na mocy art. 16 ust. 1 ubia – "osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń, jest obowiązana zdać egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią". Art. 17 ust.1 pkt 3 u b i a stanowi, że "Właściwy organ Policji odmawia wydania pozwolenia na broń osobie, która nie zdała egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1.". Omawiany przepis w ust. 3 wprowadza delegację ustawową, na mocy której "Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania i zakres przedmiotowy egzaminu, skład komisji egzaminacyjnej oraz stawki odpłatności za egzamin. Egzamin powinien składać się z części teoretycznej, dotyczącej znajomości przepisów w zakresie zgodnego z prawem posiadania i używania danej broni, oraz z części praktycznej, dotyczącej umiejętności posługiwania się tą bronią, a stawki odpłatności za egzamin powinny być zróżnicowane w zależności od celu, w jakim ma być wydane pozwolenie na broń". W wykonaniu tej delegacji wydane zostało rozporządzenie MSWiA z dnia z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz.U. z 2003 r. Nr 8 poz.102). Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia - "Egzamin składa się z dwóch części: 1) teoretycznej, obejmującej sprawdzenie znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania broni, 2) praktycznej, obejmującej sprawdzenie umiejętności bezpiecznego posługiwania się bronią danego rodzaju." Jak wynika z powyższego unormowania, w obowiązującym stanie prawnym osoba, która występuje o wydanie pozwolenia na broń, jest obowiązana zdać egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią. Fakt nie zdania egzaminu przez stronę obliguje organy Policji do odmowy wydania pozwolenia na broń. Decyzja w tym przedmiocie ma zatem charakter związany. Dokonując oceny przeprowadzonego egzaminu w stosunku do skarżącego A. M. pod kątem stawianych przez niego zarzutów należy stwierdzić, iż są one bezpodstawne. W szczególności Sąd nie dopatrzył się przekroczenia delegacji ustawowej zawartej w art. 16 ust. 3 ubia, która miała polegać, zdaniem pełnomocnika skarżącego, na wprowadzeniu szerszego zakresu części teoretycznej egzaminu przez przepisy wyżej cytowanego rozporządzenia MSWiA, aniżeli wynikający z treści art. 16 ust. 1 ubia. Mianowicie, rozszerzenie zakresu miało polegać na wprowadzeniu obowiązku posiadania wiedzy na temat przepisów dotyczących posiadania i używania broni w ogólności, podczas, gdy z ustawy wynika jedynie obowiązek posiadania wiedzy o konkretnym rodzaju broni objętej wnioskiem o wydanie zezwolenia. Zakres przedmiotowy teoretycznej części egzaminu sprecyzowany w treści § 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia "obejmuje sprawdzenie: 1) znajomości przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji oraz przepisów wydanych na jej podstawie, 2) znajomości przepisów Kodeksu karnego dotyczących przestępstw związanych z bronią". Sąd doszedł do przekonania, iż analiza logiczna zakresów przedmiotowych egzaminu według art. 16 ust. 1 ustawy i według ww. przepisu rozporządzenia prowadzi do wniosku, iż są one tożsame. Nie jest bowiem możliwe przeprowadzenie egzaminu teoretycznego dotyczącego broni danego rodzaju bez odniesienia się do przepisów prawnych dotyczących broni w ogólności. Pytania testowe, które były stawiane wnioskodawcy zarówno w trakcie egzaminu, jak i egzaminu poprawkowego, znajdują się w aktach administracyjnych. Przykładowo do pytań natury "ogólnej" można zaliczyć pytania wymagające znajomości definicji obrony koniecznej i stanu wyższej konieczności, zaś do dotyczących konkretnego rodzaju broni, o którą ubiegał się wnioskodawca - wymagające m.in. wiedzy, jaki jest wiek osoby, której może być wydane pozwolenie na broń do ochrony osobistej, czy też określenia, w jakich sytuacjach może być ona użyta. Należy podkreślić, iż pytania stawiane w ramach przeprowadzonych w niniejszej sprawie egzaminów zostały sformułowane w sposób prawidłowy, jasny i logiczny i nie wykraczający poza zakres merytoryczny, o którym mowa w art. 16 ust. 1 oraz delegację ustawową zawartą w ust. 3 ww. przepisu. Jak zostało wyżej wskazane, nie była bowiem możliwa weryfikacja w drodze egzaminu teoretycznego wiedza A. M. odnośnie "zgodnego z prawem posiadania i używania danej broni", bez postawienia mu pytań odnoszących się do ustawodawstwa związanego z posiadaniem broni jako takiej. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego zbyt wygórowanych wymogów egzaminu, stanowiącego de facto instrument Policji służący "łatwej eliminacji wnioskodawców oraz utrzymaniu ograniczonego dostępu obywateli do broni", należy stwierdzić, że wniosek taki jest całkowicie nieuprawniony. Nie można bowiem z żadnej obowiązującej normy prawnej wysnuć wymogu, aby pytania egzaminacyjne były formułowane w taki sposób, by egzamin nie wymagał specjalnego przygotowania, zwłaszcza dla osób z wyższym wykształceniem, bądź posługującym się bronią innego rodzaju (np. myśliwską), jak to ma miejsce w przypadku skarżącego. Przeciwnie, przepisy ubia wprowadzają system ścisłej reglamentacji w zakresie posiadania broni (art. 9 ust. 1 ubia). Z pewnością także posiadanie pozwolenia na broń innego rodzaju nie przesądza o uprawnieniu do uzyskania nowego pozwolenia w wypadku nie zdania egzaminu dotyczącego wnioskowanej broni (tak: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2005 r. sygn. akt: VI SA/Wa 1074/05, LEX: 192929). Wysokie kryteria, jakim winien odpowiadać kandydat ubiegający się o pozwolenie na posiadanie broni nie mogą być uznane w tej sytuacji za sprzeczne z prawem. Przemawia za tym także cel ustawy o broni i amunicji, któremu podporządkowane są wszelkie regulacje o charakterze reglamentacyjnym. Jest nim ochrona bezpieczeństwa obywateli oraz porządku publicznego. Odmowa wydania pozwolenia na broń osobie, co do której brak spełnienia wymogu koniecznego warunkującego wydanie takiego pozwolenia, czyli zdanego egzaminu, jest jedynym możliwym w tych warunkach rozstrzygnięciem. Odmienne rozstrzygnięcie stanowiłoby rażące naruszenie prawa przez organy Policji. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa w zakresie składów komisji egzaminacyjnych, które w niniejszej sprawie były powołane przez organ właściwy w sprawach wydawania pozwoleń na broń (zgodnie z § 2 cytowanego rozporządzenia MSWiA). Wymaga podkreślenia, iż przepisy prawa nie wprowadzają w zakresie składu podmiotowego jej członków żadnych szczególnych obostrzeń, przykładowo brak jest wymogu, aby komisja miała składać się z niezależnych ekspertów, czego domaga się skarżący. Argument skarżącego dotyczący wadliwego składu komisji egzaminacyjnych jest zatem również chybiony. Reasumując, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy o broni i amunicji jak również pozostaje w zgodzie z podstawowym celem ustawy nałożonym przez ustawodawcę, którym jest bezpieczeństwo i porządek publiczny. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.