VI SA/Wa 2261/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Z. C. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. art VI SA/Wa 2261/13 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2012r. nr [...], którą nałożono na Z. C. karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 260, zwanej dalej udp). Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonanie przejazdu w dniu [...] września 2012r., o godz. 10:51:15, po drodze ekspresowej [...], na odcinku węzeł [...] - węzeł [...]wymienionym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 z późn. zm.) bez uiszczenia opłaty elektronicznej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] września 2012r. strona wskazała, że w dniu [...] września 2012r. o godz. 10:44 urządzenie viaBox zasygnalizowało kierującemu pojazdem samochodowym brak środków pieniężnych na koncie użytkownika systemu viaTOLL. Skarżący podkreśla, że o godz. 10:48:05 doładował kontro środkami pieniężnymi. Wobec powyższego dla skarżącego niezrozumiałym jest stwierdzenie niewniesienia opłaty elektronicznej o godz. 10:51:15. Na powyższą okoliczność skarżący załączył dowód w postaci kopii niefiskalnego potwierdzenia dokonania przedpłaty w dniu [...] września 2012r. Utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie I instancji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że w celu ustalenia stanu faktycznego, pismem z dnia [...] października 2012r., nr [...] wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – K. Sp zo.o., do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za ww. przejazd została uiszczona. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r., nr ref. [...] (data wpływu: [...] listopada 2012 r.) K. Sp. z o.o. wskazała, że opłata elektroniczna nie została uiszczona z powodu braku środków pieniężnych na koncie użytkownika. Operator systemu viaTOLL podał do wiadomości, że użytkownik ww. pojazdu samochodowego nie składał reklamacji w związku z niesprawnie działającym urządzeniem viaBox. Poinformowano również, że umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu (umowa do konta w trybie przedpłaconym). Do przedmiotowego pisma dołączono również dokumentację fotograficzną. Organ odwoławczy wskazał, że kolejnymi pismami z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz [...] lutego 2012 r. organ ponownie wezwał K. Sp. z o.o. do złożenia stosownych wyjaśnień w sprawie. Pismem z dnia [...] marca 2013 r., nr ref. [...] (data wpływu: [...] marca 2013r.) operator systemu viaTOLL ponownie wskazał, że opłata za przedmiotowy przejazd nie została uiszczona. K. Sp. z o.o. poinformowała, że konto użytkownika systemu viaTOLL zostało doładowane kwotą 1000 zł (słownie: tysiąc złotych) o godz. 10:51, a więc po przedmiotowym incydencie. Ponadto operator systemu viaTOLL dołączył do przedmiotowego pisma zestawienie operacji, z którego wynika, że opłata za przejazd w dniu [...] września 2012r. o godz. 10:48 nie została uiszczona z powodu braku środków pieniężnych na koncie użytkownika. Mając na uwadze powyższe, GITD stwierdził, że argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż na podstawie pism operatora systemu viaTOLL z dnia [...] listopada 2013r. oraz [...] marca 2013r. wynika bezspornie, że opłata elektroniczna za przedmiotowy przejazd nie została uiszczona z powodu braków środków pieniężnych na koncie użytkownika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący ponowił dotychczasowe zarzuty. Powtórnie zaakcentował, że przed godziną 10:51:15 konto pre-paid zostało zasilone kwotą 1000 złotych a z wydruku dołączonego do niniejszej skargi wynika jasno, że wspomniana wpłata została dokonana prawidłowo. Wnosząc o: - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, - stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, - zasądzenie od organu kosztów postępowania na rzecz skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 77 i 80 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów, w wyniku: 1. bezkrytycznego przyjęcia pism, stanowiących jedynie dokument prywatny, od zewnętrznego podmiotu jakim niewątpliwie jest firma K. Sp. z o. o., 2. pominięcia załączonych do akt sprawy dokumentów, w tym potwierdzenia dokonania płatności na koncie pre-paid w dniu [...] września 2012r. oraz wydruków ze strony internetowej viaTOLL. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga Z. C. zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 uodp za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Według art. 13k ust. 4 uodp kary pieniężne, o których mowa w art. 13k ust. 1 uodp nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 131 ust. 1 uodp. W myśl art. 50 pkt 1 lit. J utd do zadań Inspekcji należy kontrola prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych. Główny Inspektor Transportu Drogowego jest organem właściwym w sprawach związanych z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, na zasadach określonych w uodp (v. art. 51 ust. 6 lit. b utd). Na gruncie rozpatrywanej sprawy nie jest sporne, że DMC pojazdu prowadzonego przez skarżącego przekraczało 3,5 tony, pojazd ten nie podlegał zwolnieniom, o których mowa w art. 13 ust. 3 a uodp., a w pojeździe był zamontowany viaBox. W niniejszej sprawie GITD uznał, że za przejazd tym pojazdem w dniu [...] września 2012r. o godz. 10:44 nie została uiszczona opłata elektroniczna. Sąd nie podziela powyższego stanowiska uznając je, za co najmniej przedwczesne. W myśl art. 40a ust. 5 pkt 1 uodp Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia tryb, sposób i termin wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania, w tym tryb dokonywania zwrotu nienależnie pobranych opłat elektronicznych. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał w dniu 30 kwietnia 2011r. Rozporządzenie w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz.U.2011.91.524). W myśl § 3 ust. 1 tego aktu przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną, zwaną dalej "umową", 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie, 3. instaluje urządzenie w pojeździe, 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2, 2. Umowa zawierana jest w formie pisemnej, 3. Umowa zawiera w szczególności: a. dane użytkownika, o których mowa w ust. 4, b. dane pojazdu podlegającego obowiązkowi wniesienia opłaty elektronicznej, obejmujące w szczególności numer rejestracyjny, dopuszczalną masę całkowitą oraz oznaczenie klasy emisji spalin, c. wskazanie formy wniesienia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2, d. wskazanie numeru rachunku bankowego, na który wnoszona będzie opłata elektroniczna, e. wskazane formy zabezpieczenia - w przypadku wyboru formy wniesienia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2, f. określenie warunków udostępniania urządzenia przez pobierającego opłatę elektroniczną za kaucją. Zgodnie z § 5 ust. 1 Opłatę elektroniczną wnosi się na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4, w formie gotówkowej lub bezgotówkowej. 2. Opłatę elektroniczną wnosi się w formie: 1. przedpłaty albo 2. płatności okresowej z zabezpieczeniem. Stosownie do § 7 1. Wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości. Z kolei przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4 (v. § 7 ust. 2 ww. Rozporządzenia). Na gruncie obowiązujących przepisów, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, w realizacji programu rządowego viaTOLL i za pomocą tego systemu, dokonuje poboru opłat elektronicznych. Firma K. natomiast dba jedynie o prawidłowość działania systemu elektronicznego, odczytującego przejazd konkretnego pojazdu i "skasowanie" opłaty, opłaty tej nie pobierając. W niniejszej sprawie skarżący przedłożył organowi dokument w postaci niefiskalnego paragonu, dokonania przedpłaty w wysokości 1000 zł gotówką, w dniu [...] września 2012r. o godzinie 10:48:05 (v. Paragon niefiskalny znajdujący się w aktach sprawy). Organ nie kwestionując, że powyższa kwota była nie mniejsza niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, uznał za wiarygodną informację uzyskaną od operatora systemu firmy K., iż skarżący nie posiadał w chwili incydentu pieniędzy na koncie. Organ uznał, że dopiero o godz. 10:53 strona posiadała środki na koncie, co wynikało z pisma firmy K. znajdującego się w aktach administracyjnych. Zdaniem Sądu, z przedstawionym stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić. W szczególności organ nie wyjaśnił dlaczego wpłata gotówkowa dokonana przez skarżącego o godz. 10:48:05 nie została uznana za wniesienie opłaty elektronicznej w rozumieniu § 7 ust. 2 ww. Rozporządzenia. Innymi słowy, organ nie wyjaśnił kiedy nastąpił wpływ środków w kwocie 1000 złotych na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4 powyższego rozporządzenia. Zdaniem Sądu, dane co do wysokości pobranych należnych opłat, wysokości stanu konta powinny być precyzyjne i jednoznaczne, skoro mają decydujący wpływ na ewentualną odpowiedzialność z tytułu ich nieuiszczenia. W tej sprawie organ naruszył przepisy postępowania: art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., gdyż nie zebrał kompletnego materiału dowodowego, który wskazałby jednoznacznie że w chwili wykonywania wymienionego w decyzji przejazdu nie wniesiono za ten przejazd opłaty w rozumieniu § 7 ust. 2 ww. Rozporządzenia w dniu 30 kwietnia 2011r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych (...). Innymi słowy nie ustalono w istocie, czy przedmiotowa opłata została uiszczona. Bezkrytyczne przyjęcie materiału przedstawionego przez spółkę K. nie czyni zadość wymaganiom, jakie stawiają przed organem powołane przepisy procedury administracyjnej. Należy też dodać, że w uzasadnieniu decyzji GITD nie wyjaśnił logicznie i wyczerpująco powstałych wątpliwości, podnoszonych także przez skarżącego. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.