VI SA/Wa 2263/25

WyrokWSA w Warszawie2026-01-13

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Sławomir Kozik, Dorota Brzozowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, wydana wobec oddziału zagranicznej spółki, jest prawidłowa, jeśli zezwolenie zostało wydane przez niewłaściwy organ?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) prawidłowo stwierdził nieważność zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, ponieważ zostało ono wydane przez niewłaściwy organ. Oddział zagranicznej spółki nie jest samodzielnym podmiotem prawnym ani przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów, a właściwym organem do wydania zezwolenia jest organ państwa, w którym spółka ma swoją siedzibę. Sąd oddalił skargę, uznając, że nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne uzasadniające odstąpienie od stwierdzenia nieważności.
Stan faktyczny
Spółka z siedzibą we Francji posiadała oddział w Polsce, któremu zostało wydane zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przez polski organ. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) stwierdził nieważność tego zezwolenia, uznając, że zostało ono wydane przez niewłaściwy organ, a oddział nie jest samodzielnym podmiotem mogącym uzyskać takie zezwolenie. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez sąd, GITD ponownie wydał decyzję stwierdzającą nieważność zezwolenia. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie oddziału za niezdolny do bycia stroną postępowania i uzyskania zezwolenia, a także istnienie nieodwracalnych skutków prawnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Dorota Brzozowska Protokolant st. ref. Katarzyna Mostowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi C. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z 19 maja 2025 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 127 § 3 i art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "K.p.a."), art. 5 ust. 1 i 2, ar. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1539, ze zm., dalej: "u.t.d."), motywu 7, art. 2 pkt 7 i 8, art. 3 ust. 1, art. 5, art. 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1071/2009"), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez [...]W. FRANCJA (dalej: "Strona", "Spółka" "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję z 21 czerwca 2024 r. nr [...]stwierdzającą nieważność zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o nr [...] (seria [...]) udzielonego [...]Oddział w Polsce z siedzibą w T. M. (dalej: "Strona – oddział w Polsce", "Spółka – oddział w Polsce"). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wyjaśnił, że zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria [...]) zostało udzielone 20 maja 2015 r. Spółce – oddział w Polsce, która jest oddziałem zagranicznego przedsiębiorcy – Spółki. Organ dodał, że pismem z 15 lipca 2020 r. nr [...]zawiadomił Stronę – oddział w Polsce o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z 20 maja 2015 r. będącej zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria [...]), przyznającej uprawnienie Stronie – oddział w Polsce. Organ wskazał, że ustalił, że decyzja administracyjna z 20 maja 2015 r. będąca zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria [...]) do dnia poprzedzającego wydanie decyzji z 4 maja 2021 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne w zakresie prawa cywilnego, prawa pracy, ubezpieczeń społecznych i prawa podatkowego, bowiem dokonywała czynności prawnych polegających na zawieraniu i realizowaniu umów przewozu z podmiotami krajowymi i zagranicznymi, umów leasingu i najmu pojazdów, umów ubezpieczenia pojazdów, umów najmu powierzchni użytkowych, umów o pracę oraz naliczania składek na ubezpieczenie społeczne i podatków. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez GITD decyzji z 4 maja 2021 r. nr [...], którą stwierdzono: 1) w części nieważność zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria [...]), tj. od 4 maja 2021 r. będącego dniem wydania niniejszej decyzji stwierdzającej nieważność, 2) że w części zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria [...]), zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości i wywołało nieodwracalne skutki prawne w okresie od 20 maja 2015 r. do dnia poprzedzającego wydanie niniejszej decyzji stwierdzającej nieważność włącznie. Organ wyjaśnił następnie, że rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od powyższej decyzji zakończył postępowanie wydaniem decyzji z 5 października 2022 r. nr [...], którą uchylono zaskarżoną decyzję w całości i którą stwierdzono: 1) w części nieważność zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria [...]), tj. z dniem wydania niniejszej decyzji , 2) że w części zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria [...]), zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości i wywołało nieodwracalne skutki prawne w okresie od 20 maja 2015 r. do dnia poprzedzającego dzień wydania niniejszej decyzji włącznie. Organ wyjaśnił dalej, że na skutek złożenia przez Stronę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzja z 5 października 2022 r. nr [...]została uchylona wyrokiem z 25 października 2023 r. wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 8287/22. Sąd uchylił także poprzedzającą ją decyzję z 4 maja 2021 r. nr [...]. GITD wskazał następnie, że pismem z 11 marca 2024 r. nr [...]zawiadomił Stronę o ponownym prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z 20 maja 2015 r. będącej zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] i numerze blankietu [...]), przyznającej uprawnienie Spółce – oddział w Polsce. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez GITD decyzji z 21 czerwca 2024 r. nr [...]stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej, tj. zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...] i numerze blankietu [...]) udzielonego Spółce – oddział w Polsce. Organ wyjaśnił, że 30 lipca 2024 r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji I instancji GITD, po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa wyjaśnił, że z przepisów rozporządzenia 1071/2009 i ustawy o transporcie drogowym wynika, że działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego może wykonywać tylko przedsiębiorca posiadający zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Przepisy rozporządzenia 1071/2009 w art. 2 pkt 4 określają jaki podmiot należy uznawać za przedsiębiorcę. Organ wskazał dalej, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie definiują pojęcia przedsiębiorcy, ale taką definicję zawierają przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646, dalej: "P.p."). GITD wskazał, że żaden z powołanych aktów prawnych nie uznaje oddziału podmiotu wykonującego działalność gospodarczą za samodzielny podmiot mogący samodzielnie wykonywać działalność gospodarczą i tym samym być przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów powołanych aktów prawnych. Również przepisy odrębne, do których odsyła art. 4 ust. 3 P.p. w zakresie zasad podejmowania, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej przez osoby zagraniczne nie przewidują takiej możliwości. Kwestie zasad podejmowania, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej przez osoby zagraniczne regulują przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 470 ze zm., dalej: "ustawa dot. przedsiębiorców zagranicznych"). Zatem oddział jest jedynie częścią przedsiębiorstwa określonego definicją przedsiębiorstwa zamieszczoną w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, dalej: "K.c.") stanowiącego zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. Oddział nie jest także jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, ponieważ kwestie wykonywania działalności przy pomocy oddziałów reguluje tylko ustawa dot. przedsiębiorców zagranicznych, nie odsyłając w tym zakresie do innych aktów prawnych. Tym samym oddział nie jest przedsiębiorcą i nie posiada odrębnej od przedsiębiorcy osobowości prawnej. Ponadto GITD wskazał, że przepisy rozporządzenia 1071/2009 wskazują organy właściwe do udzielania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, jak i też do zwieszania i cofania tego zezwolenia. Unormowania dotyczące tej kwestii znajdują się w preambule ww. rozporządzenia jak i w art. 10 tego rozporządzenia. Zarówno z motywu 7 rozporządzenia 1071/2009, jak i z art. 10 tego rozporządzenia jednoznacznie wynika, że organem właściwym do udzielenia przedsiębiorcy zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego jest organ wyznaczony przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, w którym przedsiębiorca ma swoją siedzibę. Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz udzielenia takiego zezwolenia czy też jego cofnięcia, po uprzednim sprawdzeniu spełniania przez przedsiębiorcę wymogów art. 3 tego rozporządzenia, jest właściwy organ państwa członkowskiego, w którym przedsiębiorca ma swoją siedzibę. GITD wyjaśnił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy bez żadnych wątpliwości wskazuje, że Spółka posiada swoją siedzibę w W. przy ul. [...], na terenie Francji. Spółka jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o udzielenie jej zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Jednak ze względu na swoją siedzibę z wnioskiem o wydanie takiego zezwolenia może wystąpić jedynie do organu właściwego do jego wydania, tj. do organu znajdującego się na terenie Francji. Natomiast utworzony przez spółkę oddział znajdujący się w Polsce w miejscowości T. M. jest jedynie wydzieloną organizacyjnie częścią Spółki i nie może być podmiotem praw i obowiązków ani nie może samodzielnie prowadzić działalności gospodarczej na terenie Polski. Dlatego także z tego powodu nie może ubiegać się w Polsce o udzielenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. GITD również podkreślił, że oddział nie będąc odrębnym od spółki bytem prawnym i nie posiadając odrębnej od niej osobowości prawnej nie może być także stroną postępowania administracyjnego, bowiem zgodnie z art. 29 K.p.a. stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Uwzględniając powyższe organ stwierdził nieważność zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria [...]). Zdaniem GITD postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pismem z 24 czerwca 2025 r. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z 19 maja 2025 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, ewentualnie jej uchylenie w całości i stwierdzenie, że zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...](nr blankietu [...]) zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości i wywołało nieodwracalne skutki prawne , w odniesieniu do okresu od 23 grudnia 2015 r. do 19 maja 2025 r., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych a mianowicie: 1) motywu 7, art.2 pkt 7 i 8, art.3 ust.1, art.5 i art.10 rozporządzenia 1071/2009, przez ich niewłaściwe zastosowanie, 2) art. 4 ust.1 - 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1072/2009 przez jego niewłaściwe zastosowanie, 3) art. 5 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 poz.2140, dalej: "u.t.d."), przez ich niewłaściwe zastosowanie, 4) art. 28, art. 29, art. 30 § 1 i 3 K.p.a., przez ich niezastosowanie i oznaczenie jako stronę podmiot, który nie może być stroną postępowania, ponieważ oddział spółki nie posiada osobowości prawnej, przez co zaskarżona decyzja jest obarczona wadą, o której mowa wart. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. (wada nieważnościowa), czyli została skierowana do podmiotu nie mogącego być stroną w sprawie, 5) art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie tj. uznanie, iż w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne podczas gdy organ administracji nie posiada prawnych możliwości odwrócenia jej skutków, nadto art. 156 § 2 w zakresie w jakim pozwala stwierdzić nieważność decyzji, która doprowadziła do nabycia praw i zaciągania zobowiązań w oznaczonym okresie , narusza art. 2 i 7 Konstytucji RP, 6) art. 158 § 2 w zw z art. 156 § 1 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie nieważności decyzji mimo istnienia okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, zamiast ograniczenia się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdzono nieważności decyzji, 7) art. 6, art. 7, art. 8 § 1 K.pa., poprzez ich niezastosowanie i nieustalenie rzeczywistego zakresu, rozmiaru działalności i stanu majątkowego Skarżącego, 8) art. 10 § 1 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i niezapoznanie się z dokumentami finansowymi Skarżącego na okoliczność jego sytuacji finansowej, 9) art. 7, art. 77 § 1, art. 76, art. 80, art. 8 w związku z art. 81 a § 1, art. 6 w zw. z art. 107 § 3 i art. 136 § 1 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, do 20 maja 2025 r. tj. dnia upływu ważności zezwolenia nr [...]. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł m.in., że Spółka – oddział w Polsce podlega Spółce, która posiada oddzielnie licencję i zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego wydane przez organy administracji Republiki Francuskiej i zarejestrowany we Francji tabor transportowy. Skarżący podkreślił, że podmiot zagraniczny mający siedzibę w innym państwie członkowskim UE, nie może jednak zarejestrować pojazdów na terenie RP , o ile nie posiada tu oddziału lub przedstawicielstwa. Oddział podmiotu zagranicznego na terenie RP bez rejestracji pojazdów w Polsce nie uzyska zezwolenia. Pojazdy zarejestrowane w Polsce zaś, nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności transportowej na podstawie francuskich zezwolenia i zezwoleń. Zdaniem Skarżącego, wyłączenie oddziału przedsiębiorcy zagranicznego z możliwości uzyskania zezwolenia w państwie członkowskim siedziby oddziału byłoby jawnym ograniczeniem swobody przedsiębiorczości na terytorium innego państwa członkowskiego, którego zakaz został wyrażony wprost w art.49 akapit 1 TFUE. Skarżący wyjaśnił, ze oddziały spółek zagranicznych wprawdzie nie posiadają osobowości prawnej, ale w ograniczonym zakresie przepisy prawa polskiego przyznają im podmiotowość prawną jak na przykład w stosunkach pracy, gdzie posiadają status pracodawcy i mają zdolność do zawierania umów o prace we własnym imieniu i zdolność sądową samodzielnego występowania przed Sądem Pracy w ramach sądownictwa powszechnego. Podobnie jest w przypadku umów leasingu, ubezpieczenia i rejestracji pojazdów, w których jako leasingobiorca, ubezpieczony i posiadacz pojazdu wskazywany jest zawsze oddział spółki zagranicznej, jako przedsiębiorca. Taka sama reguła została zastosowana przy wydawaniu przedmiotowej unieważnionej decyzji z 20 maja 2015 r. Zdaniem Skarżącego, brak jest wyraźnych i jednoznacznych podstaw prawnych dla arbitralnego stwierdzenia przez GITD, że przepisy obowiązującego prawa dopuszczają jedynie wydanie zezwolenia wspólnotowych na rzecz spółek-córek przedsiębiorców zagranicznych z siedzibą w innych państwach UE, ale nie na rzecz oddziałów, biur, agencji, filii, przedstawicielstw itp. przedsiębiorców zagranicznych. W ocenie Skarżącego, stanowisko przedstawione na uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyrazem nieuzasadnionej zmiany interpretacji przepisów przez organy administracji polskiej, a nie zmiany stanu prawnego albo faktycznego, w porównaniu do stanu obowiązującego w chwili wydawania decyzji z 20 maja 2015r. Skarżący powołał się na definicję przedsiębiorcy z art. 2 rozporządzenia 1071/2009, w świetle którego "przedsiębiorca" oznacza osobę fizyczną lub prawną, nastawioną na osiągnięcie zysku lub nie, stowarzyszenie lub grupę osób bez osobowości prawnej, nastawione na osiągnięcie zysku lub nie, lub jakikolwiek podmiot publiczny, posiadający własna osobowość prawną lub podlegający organowi, który taka osobowość posiada. Skarżący podkreślił, że oddział spółki zagranicznej jest podmiotem publicznym podlegającym organowi, który osobowość prawną posiada tj. zagranicznej spółce prawa handlowego czyli jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 rozporządzenia 1071/2009. Skarżący dodał także, że oddział spółki prawa handlowego w tym przypadku - spółki akcyjnej uproszczonej, nie posiada samodzielnie osobowości prawnej, jest wydzieloną organizacyjnie częścią spółki w ramach której prowadzi działalność gospodarczą, co organ administracji wielokrotnie powoływał w toku postępowania. Z braku osobowości prawnej, oddział spółki nie jest podmiotem, który może być stroną postępowania administracyjnego. Żadne przepisy szczególne nie przewidują w tym zakresie wyjątku aby oddział spółki mógł być stroną postępowania ze względu na swój interes prawny. W związku z tym, zdaniem Skarżącego, zaskarżona decyzja jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. (wada nieważnościowa), gdyż została skierowana do podmiotu nie mogącego być stroną w sprawie. Zaskarżona decyzja z 19 maja 2025 r. jest zatem przede wszystkim nieważna ze względów formalnych, na skutek oczywistego naruszenia przez organ administracji przepisów prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wskazał jednak, że art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., został naruszony poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, iż w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne podczas, gdy organ nie posiada prawnych możliwości odwrócenia jej skutków. Skarżący stwierdził, że o zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych można mówić, gdy organ administracji, działając w granicach przysługujących mu kompetencji, nie ma możliwości własnymi działaniami odwrócić skutków prawnych powstałych po wydaniu dotkniętej wadą nieważności decyzji, nie można ich "znieść" na drodze postępowania administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy problem ten sprowadza się do oceny, czy GITD jako organ administracji publicznej ma umocowanie ustawowe do podjęcia stosownych władczych i jednostronnych prawnych form działania w celu odwrócenia skutków prawnych decyzji z 20 maja 2015 r. w przeszłości i na przyszłość tj. do dnia upływu terminu jej ważności. W obwiązującym stanie prawnym GITD nie miał i nie ma możliwości podjęcia takich działań, w związku z tym skutki wydania decyzji z 20 maja 2015r. należy, zdaniem Skarżącego, uznać za nieodwracalne. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. W niniejszej sprawie GITD stwierdził nieważność decyzji z 20 maja 2015 r., którą Spółce – oddział w Polsce udzielono zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o nr [...] (seria [...]). Podstawę stwierdzenia nieważności tego zezwolenia stanowiła kwalifikowana wada prawna decyzji z 20 maja 2015 r., wskazana z w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. GITD uznał, że nie był organem właściwym do wydania Spółce – oddział w Polsce powyższego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o nr [...], właściwym bowiem był organ we Francji, gdzie Spółka ma swoją siedzibę. Nie ulega wątpliwości w sprawie, że Spółka – oddział w Polsce, stanowi odział zagranicznej spółki z siedzibą we Francji jest więc spółką podlegającą Spółce. Nie ulega również wątpliwości, że oddział spółki nie posiada osobowości prawnej, jak również nie jest jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. Odział spółki jest częścią spółki i nie stanowi odrębnego podmiotu prawnego, co prawidłowo wyjaśnił GITD w zaskarżonej decyzji. Oddział spółki jest jedynie wydzieloną częścią majątku nie posiadająca podmiotowości prawnej. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było przez GITD wobec Spółki nie wobec Spółki – oddział w Polsce. Zarówno decyzja I instancji, jak również zaskarżona decyzja zostały wydane wobec Spółki, jako strony tego postępowania administracyjnego ze wskazaniem adresu do doręczeń w Polsce – adresu Spółki – oddział w Polsce, a nie wobec Spółki – oddział w Polsce. Dlatego należy stwierdzić, że niezasadny jest zarzut skargi zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., a więc skierowania decyzji obu instancji do podmiotu niebędącego stroną kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niezasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez GITD art. 28, art. 29, art. 30 § 1 i 3 K.p.a., przez ich niezastosowanie i oznaczenie jako stronę podmiot, który nie może być stroną postępowania. Podkreślenia także wymaga, że Spółka – oddział w Polsce nie mogła być również stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 20 maja 2015 r., którą Spółce – oddział w Polsce udzielono zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o nr [...] (seria [...]). Stroną tego postępowania mogła być Spółka, co oznacza, że GITD nie mógł wydać powyższego zezwolenia gdyż właściwym organem do jego wydania był organ państwa, w którym Spółka posiadała siedzibę. Sąd stwierdza, zatem, że GITD słusznie uznał, że w niniejszej w kontrolowanej przez Sąd sprawie administracyjnej zaistniała przesłanka nieważnościowa z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., a więc, że decyzja z 20 maja 2015 r., którą Spółce – oddział w Polsce GITD udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o nr [...] (seria [...]) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Jak wynika z art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1071/2009, rozporządzenie to reguluje dostęp do zawodu przewoźnika drogowego i wykonywanie tego zawodu i ma zastosowanie do wszystkich przedsiębiorców, którzy mają siedzibę we Wspólnocie i wykonują zawód przewoźnika drogowego, jak również przedsiębiorców, którzy mają zamiar wykonywać zawód przewoźnika drogowego. W art. 2 pkt 4 unormowana została definicja "przedsiębiorcy" określająca znaczenie tego pojęcia w rozumieniu rozporządzenia 1071/2009. Zgodnie z tą definicją "przedsiębiorca" oznacza osobę fizyczną lub prawną, nastawioną na osiągnięcie zysku lub nie, stowarzyszenie lub grupę osób bez osobowości prawnej, nastawione na osiągnięcie zysku lub nie, lub jakikolwiek podmiot publiczny, posiadający własną osobowość prawną lub podlegający organowi, który taką osobowość posiada, wykonujące przewozy osób lub osobę fizyczną lub prawną, wykonującą przewozy towarów w celach handlowych. Wśród podmiotów wymienionych w tej definicji została wskazana osoba prawna nastawiona na osiągnięcie zysku lub nie, wykonująca przewozy towarów w celach handlowych. Takim podmiotem w niniejszej sprawie jest Spółka posiadająca swoją siedzibę we Francji. W definicji został również wymieniony podmiot publiczny, posiadający własną osobowość prawną lub podlegający organowi, który taką osobowość posiada. Należy jednak wskazać, że Spółka nie jest podmiotem publicznym, ta część definicji "przedsiębiorcy" nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, a więc nie ma zastosowania do Spółki – oddział w Polsce. Skarżący błędnie zatem uznał, że Spółka – oddział w Polsce jest przedsiębiorcą w rozumieniu rozporządzenia 1071/2009 ponieważ pomimo, że nie posiada własnej osobowość prawną podlega Spółce posiadającą tę osobowość. Mając na względzie powyższe wyjaśnienia należy stwierdzić, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez GITD motywu 7, art.2 pkt 7 i 8, art.3 ust.1, art.5 i art.10 rozporządzenia 1071/2009, przez ich niewłaściwe zastosowanie, art.4 ust.1 - 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1072/2009 przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art.5 ust. 1 i 2, art.7 ust.2 pkt 2 u.t.d.", przez ich niewłaściwe zastosowanie. Zgodnie z motywem 7 zdanie pierwsze rozporządzenia 1071/2009, państwo członkowskie siedziby powinno sprawdzać, czy przedsiębiorca nieprzerwanie spełnia warunki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, tak, aby w razie konieczności właściwe organy tego państwa członkowskiego miały możliwość podejmowania decyzji o zawieszeniu lub cofaniu zezwoleń, które pozwalają temu przedsiębiorcy prowadzić działalność na rynku. W świetle definicji zawartych w art. 2 pkt 7 i 8 rozporządzenia 1071/2009, "właściwy organ" oznacza organ państwa członkowskiego na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym, który w celu wydawania zezwoleń na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego sprawdza, czy przedsiębiorca spełnia warunki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, i jest uprawniony do wydawania, zawieszania lub cofania zezwoleń na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, natomiast "państwo członkowskie siedziby" oznacza państwo członkowskie, w którym przedsiębiorca ma siedzibę, niezależnie od tego, z jakiego państwa pochodzi zarządzający transportem tego przedsiębiorcy. W art. 5 rozporządzenia 1071/2009, prawodawca określił warunki związane z wymogiem posiadania siedziby w danym państwie członkowskim siedziby, natomiast w art. 10 ust. 1 wskazał, że każde państwo członkowskie wyznacza co najmniej jeden właściwy organ, który zapewnia prawidłowe wykonanie niniejszego rozporządzenia, który jest upoważniony m.in. do udzielania zezwoleń na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, a także zawieszania i cofania tych zezwoleń. Z art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1072/2009, wynika natomiast, że licencja wspólnotowa wydawana jest przez państwo członkowskie, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, każdemu przewoźnikowi wykonującemu zarobkowo drogowy przewóz rzeczy, który to przewoźnik: a) ma siedzibę w tym państwie członkowskim zgodnie z prawodawstwem wspólnotowym oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego; oraz b) jest uprawniony w państwie członkowskim siedziby przewoźnika do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy zgodnie z przepisami wspólnotowymi oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego dotyczącymi dostępu do zawodu drogowego przewoźnika rzeczy (ust.1). Licencja wspólnotowa wydawana jest przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby na okres nie dłuższy niż dziesięć lat, z możliwością jego przedłużenia (ust. 2). W świetle przedstawionych wcześniej wyjaśnień, nie budzi wątpliwości, że państwem członkowskim siedziby w niniejszej sprawie jest Francja w tym państwie bowiem posiada siedzibę Spółka, będąca przedsiębiorcą w rozumieniu rozporządzenia 1071/2009, organem natomiast właściwym do udzielania Spółce zezwoleń na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego czy też licencji wspólnotowej jest wyznaczony właściwy organ francuski. Zgodnie z polską regulacją prawną – art. 5 ust. 2 u.t.d., organem właściwym w sprawach udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany oraz zawieszenia lub cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego jest: 1) starosta właściwy dla siedziby przedsiębiorcy określonej w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), a w przypadku przedsiębiorców będących osobami fizycznymi - adresu stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej określonego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG); 2) Główny Inspektor Transportu Drogowego, w przypadku ubiegania się o licencję wspólnotową, jeżeli przedsiębiorca nie występował z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przez organ, o którym mowa w pkt 1. Organy te jednak nie są właściwe w sprawie udzielania Spółce zezwoleń na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego czy też licencji wspólnotowej, Spółka bowiem nie ma siedziby na terytorium Polski, natomiast Spółka – oddział w Polsce nie jest odrębnym podmiotem gospodarczym, i nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 pkt 4 rozporządzenia 1071/2009. Przeciwnego wniosku nie można wyprowadzić z regulacji zawartej w ustawie dot. przedsiębiorców zagranicznych, która wprawdzie w art. 2 pkt 2 stanowi, że osoby zagraniczne będące przedsiębiorcami mogą tworzyć w Rzeczypospolitej Polskiej oddziały, przedstawicielstwa lub czasowo oferować lub świadczyć usługę, na zasadach określonych w ustawie, jednak definiując oddział w art. 3 pkt 4 jako wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności, nie daje podstaw do przyjęcia, że oddział zagranicznego przedsiębiorcy, stanowi odrębnego przedsiębiorcę, uprawnionego do występowania z wnioskiem o udzielenie zezwoleń na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego czy też licencji wspólnotowej w państwie członkowskim, w którym został utworzony, innym niż państwo członkowskie siedziby. Sąd stwierdza, że organ prawidłowo wyjaśnił powyższe zagadnienia prawne w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez GITD art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 2 oraz 7 Konstytucji RP, poprzez uznanie, iż w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne podczas gdy organ administracji nie posiada prawnych możliwości odwrócenia jej skutków, a decyzji o udzieleniu zezwolenia doprowadziła do nabycia praw i zaciągania zobowiązań, a także art. 158 § 2 w zw z art. 156 § 1 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie nieważności decyzji mimo istnienia okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, zamiast ograniczenia się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdzono nieważności decyzji. Jak wynika z art. 156 § 2 K.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W takiej sytuacji na podstawie art. 158 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Przypomnienia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wypowiedział się już odnośnie wywołania nieodwracalnych skutków prawnych decyzją z 20 maja 2015 r., którą został udzielone zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria [...]) Spółce – oddział w Polsce, w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z 25 października 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 8287/22. Pozostaje więc powtórzyć zawarte w tym wyroku rozważania WSA, który stwierdził, że: "(...) nieodwracalność skutków prawnych oznacza sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło, lub podmiot, któremu prawo przysługiwało utracił zdolność do zachowania tego prawa, albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa (por. wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 444/05; z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1143/11). Podkreślenia przy tym wymaga, że przesłanka ta odnosi się do skutków prawnych, a nie faktów. W tym względzie chodzi o skutki materialnoprawne wywołane decyzją, które wyrażają się w kreowaniu lub pozbawieniu adresata decyzji określonych praw lub obowiązków, i których to skutków, jako nieodwracalnych skutków tejże decyzji, nie można w prosty sposób odnosić do aktów lub czynności, które zostają dopełnione po jej wydaniu i dla których jest ona przyczyną. Nieodwracalność skutków prawnych nie polega na tym, iż w wyniku stwierdzenia jej nieważności nastąpi przywrócenie całego stanu prawnego istniejącego poprzednio, albowiem nie chodzi o odwrócenie wszystkich skutków prawnych, lecz wyłącznie o odwrócenie tych tylko skutków prawnych, które wywołała sama decyzja dotknięta wadą nieważności (por. wyrok NSA z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1884/12). Nieodwracalności skutków prawnych nie można utożsamiać z niemożliwością przywrócenia stanu faktycznego istniejącego przed wydaniem wadliwej decyzji ani przywrócenia całego stanu prawnego istniejącego uprzednio. Pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a., należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów. Do oceny skutków decyzji administracyjnej, dotkniętej wadą dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności, jest prawnie obojętne, czy istnieją faktyczne możliwości cofnięcia następstw wykonania decyzji. Prawnie obojętne będzie wobec tego ustalenie, że są podstawy materialne, organizacyjne lub możliwości techniczne podjęcia działania, które doprowadzi do przywrócenia jakiejś rzeczy lub stanu faktycznego do ich pierwotnej postaci. Przepis wymaga bowiem rozpatrzenia wyłącznie skutków prawnych i poddania ocenie ich odwracalności. Nie chodzi więc o niemożność przywrócenia stanu poprzedniego w znaczeniu gospodarczym. Przy dokonywaniu oceny, czy decyzja wywołała nieodwracalny skutek prawny nie powinny zatem być brane pod uwagę takie późniejsze zdarzenia, które stwarzać mogą przeszkody w przywróceniu uprawnień lub w nadaniu obowiązkom ich pierwotnego kształtu. Nie są to bowiem bezpośrednie skutki wykonania danej decyzji administracyjnej, lecz zamierzone lub nieprzewidziane następstwa tego, że decyzja administracyjna, chociaż obarczona ciężkimi wadami, istnieje w obrocie prawnym i korzysta z domniemania legalności." W niniejszej sprawie Skarżący powołuje się na skutki wynikające z działań Spółki – oddział w Polsce związanych z prowadzoną działalnością na podstawie zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria [...]). Nie są to natomiast bezpośrednie skutki wykonania decyzji administracyjnej z 20 maja 2015 r., którą został udzielone powyższe zezwolenie, lecz zamierzone, jak i nieprzewidziane następstwa tego, że decyzja ta, chociaż obarczona ciężkimi wadami, istniała w obrocie prawnym i korzystała z domniemania legalności. W przedmiotowej sprawie zatem nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne wywołane decyzją z 20 maja 2015 r., o których mowa w art. 156 § 2 K.p.a. Sąd także uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez GITD przepisów postępowania. Podkreślenia wymaga, że postępowanie w niniejszej sprawie toczone było w nadzwyczajnym - nieważnościowym trybie wzruszenia decyzji. W trybie tym nie dokonuje się ponownego rozpatrzenia sprawy lecz ustala czy zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 K.p.a. W tym zakresie, w ocenie Sądu, organ działając na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) oparł się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, dokonał jego merytorycznej oceny z uwzględnieniem ogólnych zasad proceduralnych określonych w K.p.a i prawidłowo ustalił stan faktyczny, a następnie dokonał jego prawidłowej subsumcji prawnej. Organ podjął zatem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego (art. 7 K.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Organ dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego dochodząc do wniosku, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), że Spółka – oddział w Polsce nie spełnia przesłanek do posiadania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego wydanego przez polski organ, ponieważ jest oddziałem zagranicznego przedsiębiorcy Spółki z siedzibą we Francji. Jako wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej spółki francuskiej może wykonywać działalność gospodarczą na terenie Polski, ale nie może to być działalność w zakresie transportu drogowego, bowiem do wykonywania tej działalności niezbędne jest zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Natomiast do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego wymagana jest licencja wspólnotowa. Jako oddział Spółki nie może otrzymać w Polsce wymienionych uprawnień, bowiem siedziba przedsiębiorcy - francuskiej Spółki znajduje się na terenie Francji. Organ słusznie zatem uznał, że decyzja z 20 maja 2015 r., była obarczona kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. decyzję tę wydał bowiem niewłaściwy organ – organ polski, a nie właściwy organ państwa członkowskiego siedziby Spółki. Organ ustalił okoliczności faktyczne niniejszej sprawy oraz uzasadnił powody podjętego rozstrzygnięcia, dokładnie wyjaśniając przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Ponieważ w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne wywołane decyzją z 20 maja 2015 r., o których mowa w art. 156 § 2 K.p.a., nie było konieczności analizowania przez organ sytuacji finansowej Spółki o dokonywania ustaleń faktycznych w tym zakresie, jak również prowadzenia dodatkowego postepowania wyjaśniającego (art. 136 § 1 K.p.a.). Organ zapewnił Stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.). W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, które powinny być rozstrzygnięte na korzyść Strony (art. 81a § 1 K.p.a.). Skarżący nie wskazał jakich dokumentów urzędowych organ nie uwzględnił w postępowaniu administracyjnym (art. 76 K.p.a.). Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził uchybień w zakresie stosowania przez organ przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło