VI SA/Wa 2264/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-17

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych może zostać utrzymana w mocy, jeśli postępowanie kontrolne zostało przeprowadzone wadliwie, a protokół kontroli nie spełnia wymogów formalnych?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie mogły się ostać, ponieważ postępowanie kontrolne zostało przeprowadzone nieprawidłowo, a sporządzony protokół kontroli nie stanowił należytego odzwierciedlenia rzeczywistego stanu rzeczy i nie odpowiadał wymogom art. 68 k.p.a. Ponadto, organ nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu i nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, co stanowi rażące naruszenie przepisów o postępowaniu, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej, która nałożyła opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w hotelu. Kontrola wykazała 30 odbiorników, z czego jeden był opłacony, a pozostałe 29 nie. Skarżąca kwestionowała sposób przeprowadzenia kontroli i dowodziła, że 29 odbiorników zostało dostarczonych niedługo przed kontrolą i zarejestrowanych w ciągu 14 dni. Organy administracji uznały dowody skarżącej za niewiarygodne, opierając się na protokole kontroli i oświadczeniu kierownika hotelu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi [...] N. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu [...] N. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (w dalszej części zwana skarżącą) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję nr [...] znak [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej z dnia [...] sierpnia 2004r. nr 85/04 sygn akt [...] ustalającą na podstawie art. 51ust.2 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 19992r. o radiofonii i telewizji (tekst jednolity Dz.U. z 2001r., nr 101,poz.1114 z późn.zm, zwaną dalej UoRTV) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego w zw z art. 49 ust.2 UoRTV opłatę za używanie 29 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w wysokości 12 963 złotych. Decyzję Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej z dnia [...] sierpnia 2004r. poprzedziła kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowo-telewizyjnych w prowadzonym przez skarżącego Hotelu "[...]" położonym przy ul [...] w [...]. Kontrolę przeprowadzono w dniu [...] września 2003r.(k.62 akt adm.) a w jej toku ustalono, że skarżąca nie dokonała rejestracji 30 odbiorników telewizyjnych. Kierownik Hotelu – Pani M. N. złożyła pisemne wyjaśnienie dotyczące kontroli i zakwestionowała sposób jej przeprowadzenia. Wyjaśniła, że od lipca 2003r. na stanie hotelu jest 29 odbiorników telewizyjnych złożonych w magazynie oraz jeden stale od lat używany, za który została uiszczona w dniu [...] marca 2003r. opłata za rok 2003.Pozostałe odbiorniki zostaną umieszczone w pokojach od [...] października 2003r. i dopiero od tej daty zostaną zarejestrowane. Podniosła, że o powyższym fakcie poinformowała osoby przeprowadzające kontrolę (k.52 akt adm.). W wyjaśnieniu złożonym w dniu [...] czerwca 2004r. kontrolerzy wskazali, że podczas czynności kontrolnych sporządzono protokół według oświadczenia kierowniczki hotelu p. M. N., która stwierdziła, że posiada 30 sprawnych telewizorów i że są one opłacone i zarejestrowane. Podkreślili ponadto, że protokół został podpisany w/w osobę (k. 51 akt adm.) W toku postępowania administracyjnego ustalono, że [...] września 2003r. zarejestrowano 28 odbiorników telewizyjnych a w dniu [...] stycznia 2004r. dorejestrowano jeden odbiornik telewizyjny. W tak ustalonym stanie faktycznym, decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] Dyrektor Generalny Poczty Polskiej, decyzją skierowaną do Hotelu [...] w [...] ustalił opłatę w wysokości 12 963 zł za używanie 29 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. W odwołaniu od tej decyzji, datowanym na [...] czerwca 2004r. skarżąca spółka podniosła, że w dniu kontroli używany był tylko jeden odbiornik telewizyjny, za który uiszczono stosowną opłatę, natomiast pozostałe 29 radiodbiorników zostało przekazane firmie niedługo przed kontrolą i zostały one zarejestrowane w ciągu 14 dni od przekazania. Do odwołania skarżąca dołączyła pokwitowanie odbioru 29 sztuk telewizorów datowane na [...] września 2003r. podpisane przez M. N. (odbierającą) i J. D. (przekazującego) (k. 39,44 akt adm) Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r.nr [...] Minister Infrastruktury uchylił w/w decyzję z dnia [...] czerwca 2004r. wskazując, że stroną postępowania jest [...] N. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. a nie Hotel [...]. Ponadto przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji ma uwzględnić wyniki kontroli w kontekście art. 48 UoRTV, które dawałyby podstawę do nałożenia nakazu rejestracji oraz opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych znajdujących się w pokojach hotelowych budynku przy ul. [...], oraz informację zawartą w odwołaniu, z której wynika, że hotel został wyposażony w 29 telewizorów dopiero [...] września 2003r. a więc już po kontroli (k. 29-30) Decyzję z dnia [...] sierpnia 2004r. strona otrzymała w dniu [...] sierpnia 2004r.(k. 31) Dyrektor Generalny Poczty Polskiej w dniu [...] sierpnia 2004r. decyzją nr [...] ponownie ustalił opłatę w wysokości 12963 złotych za używanie 29 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2003r.ustalono na podstawie oświadczenia kierownika hotelu Pani M. N., że w budynku Hotelu [...] użytkuje się 30 odbiorników telewizyjnych. W/w nie okazała żadnego dokumentu potwierdzającego okres użytkowania odbiorników ani imiennej książeczki radiofonicznej potwierdzającej fakt rejestracji przedmiotowych odbiorników.W ocenie organu odbiorniki, które w trakcie kontroli znajdowały się w budynku Hotelu [...] spełniają kryterium określone w domniemaniu zawartym w art. 48 ust.2 UoRTV. Dołączone do odwołania "pokwitowanie" nie może, zdaniem organu, zostać uwzględnione albowiem jest niewiarygodne. Strona, bowiem w odwołaniu przyznaje, że w dniu kontroli posiadała 30 odbiorników, co znajduje potwierdzenie w protokole kontroli podpisanym bez zastrzeżeń. Ponadto strona podnosi także, iż 29 odbiorników otrzymała w niedługim czasie przed kontrolą, gdy tymczasem z dołączonego pokwitowania wynika, że dostarczono je w dniu [...] września 2003r. a więc już po dniu kontroli, która odbyła się [...] września.2003r. Organ zwrócił uwagę, że w odwołaniu od decyzji strona wspomina o radioodbiornikach, natomiast w protokole kontroli mowa o odbiornikach telewizyjnych. Powyższe rozbieżności nakazują, zdaniem organu, uznać za prawdziwe informacje zawarte w protokole kontroli oraz wyjaśnienia złożone przez kierownika hotelu. W odwołaniu od powyższej decyzji, pełnomocnik skarżącej J. D. (k.19,20, 34,36 akt adm.) powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu datowanym na [...] czerwca 2004r.oraz podkreślił, iż kierownik hotelu poinformowała osoby kontrolujące o fakcie posiadania 30 odbiorników telewizyjnych w tym 29 sztuk nieużytkowanych. Okazanie protokołu przyjęcia na stan powyższych odbiorników nie było wówczas możliwe, ponieważ właściwe przekazanie do użytkowania odbiorników TV na stan hotelu nastąpiło w dniu [...] września 2003r.(k. 19 akt adm.) Decyzją z dnia [...] listopada 2004r.nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję, od której skarżąca wniosła odwołanie. Minister uznał, że złożone odwołanie jest bezzasadne albowiem w oparciu o protokół kontroli, podczas której obecna była kierownik hotelu, która potwierdziła ilość odbiorników telewizyjnych oraz stan techniczny tych odbiorników umożliwiający dobry odbiór programu uzasadnia stwierdzenie, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi domniemanie wynikające z art. 48 ust.2 UoRTV uzasadniające nałożenie opłaty. Podniesiono wskazane w decyzji organu pierwszej instancji rozbieżności treści odwołania oraz ustaleń dokonanych podczas kontroli, odmawiając w tak ustalonym stanie faktycznym wiarygodności informacjom zawartym w odwołaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] sygn akt [...] ewentualnie o wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. W motywach wskazał, że "z treści dokumentacji i decyzji Ministra Infrastruktury wynika, że stroną postępowania w przedmiotowej sprawie był Hotel [...] w [...] a zatem zgodnie z art. 105 k.p.a. jedną z przesłanek skutkujących uchyleniem wydanej decyzji i umorzeniem postępowania jest prowadzenie postępowania w stosunku do podmiotu nie będącego stroną w sprawie". W ocenie skarżącego, organ w sposób bezprawny odmówił wiarygodności dowodowi przedłożonemu podczas trwania postępowania i w sposób arbitralny przyjął, iż brak odmowy podpisania protokołu kontroli jest dowodem na prawdziwość zawartych w nim twierdzeń. Organ nie dysponuje żadnym dokumentem podpisanym przez stronę postępowania, wskazuje na to choćby brak prawidłowego oznaczenia strony w postępowaniu. Zdaniem skarżącego, w celu wyeliminowania stwierdzonych uchybień m, należy przeprowadzić nową kontrolę, aby jej wyniki stanowiły podstawę faktyczna i prawną do wydania właściwej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując jak w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie stwierdzić należy, że uzasadniony jest zarzut skarżącego, iż postępowanie prowadzone w stosunku do Hotelu [...] (vide zawiadomienie o wszczęciu postępowania k.56 akt adm) formalnie nie zostało zakończone, pomimo ustalenia, że nie jest on stroną postępowania W aktach sprawy brak jest bowiem postanowienia o umorzeniu postępowania na podstawie art.105§1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego. W aktach nie ma również zawiadomienia o wszczęciu postępowania wobec skarżącego. Należy zauważyć, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004r. wskazując prawidłowego adresata decyzji i z tego powodu uchylająca decyzję organu pierwszej instancji została doręczona stronie w dniu [...] sierpnia 2004r., natomiast organ I instancji rozpoznając sprawę ponownie ograniczył się jedynie do wydania w dniu [...] sierpnia 2004r. decyzji numer [...]. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, rażąco zostały naruszone przepisy o postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Albowiem organ miał obowiązek powiadomić stronę o wszczęciu postępowania, co wynika wprost z art. 61§4 k.p.a oraz nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu a przed wydaniem decyzji nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Już tylko z tej przyczyny uzasadnione jest uchylenie skarżonych decyzji. W trakcie analizowania sprawy niniejszej, Sąd dostrzegł uchybienia, co do sposobu przeprowadzenia kontroli a zatem, wobec treści wyroku, konieczne jest wskazanie organowi dostrzeżonych mankamentów w istocie dyskwalifikujących zebrany materiał dowodowy. Jak wynika z art. 51 ust.2 UoRTV kontrolę rejestracji odbiorników telewizyjnych przeprowadzają jednostki organizacyjne wskazane przez Ministra w drodze rozporządzenia. Wydane przez Ministra Łączności rozporządzenie z dnia 16 lipca 1993r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. nr 70 z 1993r. poz 339) stanowi, że kontrolę przeprowadzają upoważnieni pracownicy rejonowych urzędów Poczty, a upoważnienie, na druku ścisłego zarachowania , wydaje dyrektor urzędu. W aktach sprawy niniejszej brak upoważnień dla prowadzących kontrolę kontrolerów a ich nazwiska nie są znane. Art. 51 ust.3 UoRTV stanowi, ze do kontroli rejestracji odbiorników stosuje się przepisy k.p.a.. Z takiego uregulowania wynika, że postępowanie związane z kontrolą podlega ogólnym zasadom procedury administracyjnej. W tym stanie rzeczy protokół kontroli powinien odpowiadać zasadom wynikającym z art. 68 k.p.a..Powinno więc z niego wynikać kto, gdzie i kiedy jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono. Z protokołu kontroli, na który powołano się w uzasadnieniach decyzji przede wszystkim nie wynika kto go sporządził a nieczytelne podpisy z dołu protokołu nie zawierają stosownej informacji na ten temat a zatem nie odpowiadają wymogom k.p.a.. Z protokołu wynika ponadto, że stwierdzono naocznie 30 odbiorników natomiast tylko w stosunku do jednego z nich stwierdzono natychmiastowy odbiór programu (uruchomienia dokonała p.M. N.). W złożonych później wyjaśnieniach pisemnych, kontrolerzy podali odmienne informacje, a mianowicie, że protokół sporządzili według oświadczenia p.N. Tymczasem nie wynika z protokołu, że w dniu kontroli w/w osoba potwierdziła, że użytkowanych było 30 odbiorników a wśród niech tylko jeden miał opłacony abonament. Ustawa wprowadza w art. 48 ust 2 domniemanie, ze osoba która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny używa tego odbiornika, jeżeli znajduje się on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Oznacza to, że osoby kontrolujące obowiązane są ustalić czy odbiorniki te znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Ustalenie tej okoliczności może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby na której ciąży obowiązek zarejestrowania odbiorników. Zarówno jeden jak i drugi sposób ustalenia gotowości odbiorników do odbioru są dopuszczalne ale informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole kontroli podpisanym przez kontrolujących i kontrolowanego – stronę postępowania ewentualnie przez osobę przez niego upoważnioną. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, postępowanie kontrolne przeprowadzone zostało nieprawidłowo a protokół z niej sporządzony nie stanowi należytego odzwierciedlenia rzeczywistego stanu rzeczy i nie odpowiada wskazanym wyżej wymogom art. 68 k.p.a. Ponieważ obydwa rozstrzygnięcia opierają się na wadliwe zebranym materiale dowodowym, a przedstawione uchybienia miały wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie mogły się ostać, dlatego na podstawie art. 145§1 lit.c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ rozstrzygnie ją, kierując się powyższymi wywodami. Wobec braku wniosku o zwrot kosztów , Sad nie orzekł w tej kwestii w myśl art. 210 p.p.s.a. Zważywszy na treść rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło