VI SA/Wa 2266/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "alfanaukajazdy" oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), odmówił W. P.-Z. udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "alfanaukajazdy" zgłoszony [...] listopada 2008 r. Znak był przeznaczony dla "pozaszkolnych form edukacji w zakresie nauki jazdy i pilotażu" – klasa 41. Urząd Patentowy stwierdził, że zgłoszony znak jest podobny do wcześniej zarejestrowanych znaków: słowno-graficznego ALFA nr [...] z pierwszeństwem od dnia [...] maja 2004 r. zarejestrowanego na rzecz C. S. K. "[...]" M. P., przeznaczonego do oznaczania usług w kl. 41 – nauka jazdy samochodami, szkolenia kierowców oraz do znaku słowno-graficznego wspólnotowego AL.FA nr [...] zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia [...] czerwca 2007 r. na rzecz I. S. S.P.A. w T., przeznaczonego do oznaczania usług w kl. 41 – edukacja, kształcenie oraz dla usług w kl. 36 i 43. Zdaniem Urzędu Patentowego jednosłowne wyrażenie "alfanaukajazdy" nie tworzy nowej kategorii znaczeniowej dla słów alfa i nauka jazdy. Natomiast rodzaj usług określonych wnioskowanym oznaczeniem pokrywa się z usługami świadczonymi pod znakami zarejestrowanymi z wcześniejszym pierwszeństwem. W. P.-Z. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca podkreślała, że Urząd Patentowy rejestrując znak ALFA na rzecz C. S. K. – M. P. – naruszył prawa skarżącej, gdyż posiadała od 1992 r. zarejestrowany znak ALFA na swoją rzecz dla tej samej działalności co M. P. Skoro jednak Urząd Patentowy rejestrując znak ALFA nie stwierdził, by wystąpił konflikt interesów pomiędzy działalnością M. P. i działalnością W. P.-Z., to stwierdzenie, iż obecnie taki konflikt zaistnieje jest nieuzasadnione, tym bardziej, że zgłoszony znak nie składa się wyłącznie z jednego słowa "alfa". Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Urząd Patentowy, na podstawie art. 245 ust. 1, art. 248 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Badając zgłoszone oznaczenie na podobieństwo do znaków przeciwstawionych organ administracji uznał, że oznaczenia te wykazują duże podobieństwo ze względu na zbieżny element "alfa". Co prawda w oznaczeniu skarżącej występuje dalszy ciąg słów, lecz pierwsze z nich może sugerować odbiorcom, że oznaczenie to jest odmianą znaków wcześniejszych i przez to może ich wprowadzać w błąd co do pochodzenia usług. Sporne oznaczenie jest wyłącznie słownym nie posiadając elementów odróżniających o charakterze graficznym. Pierwsze słowo "alfa" zawarte w oznaczeniu ma cechy dominujące i odróżniające, najłatwiej zapamiętywane przez odbiorców, tym bardziej, że kolejne słowa jednoznacznie informują o rodzaju usługi (nauka jazdy). Natomiast usługi świadczone pod znakami przeciwstawionymi i pod spornym oznaczeniem są takie same, co prowadzi do wniosku o możliwości pomyłek oznaczeń ze względu na wspólny pierwszy element tych oznaczeń "alfa". Skojarzenie przez odbiorców słowa "alfa" z pierwszą literą alfabetu greckiego "1" (na co wskazywała skarżąca) jest, w ocenie organu administracji, mało prawdopodobne. Odbiorca ten może kojarzyć oznaczenie skarżącej jako rozszerzenie znaków przeciwstawionych lub uznać, że pomiędzy skarżącą a uprawnionymi ze znaków wcześniejszych istnieją pewne powiązania prawo-organizacyjne. Istnieje zatem, zdaniem Urzędu Patentowego, możliwość pomylenia oznaczeń, co wystarcza do odmowy udzielenia ochrony na zgłoszone oznaczenie. Odnosząc się do zarzutu z art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p. Urząd Patentowy zaznaczył, że kwestia ta nie była podnoszona w decyzji wydanej w I instancji. Na decyzje tę W. P.-Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie obu decyzji. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 131 ust. 1 i art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p. oraz przepisów art. 6, 7 i 107 § 3 k.p.a. Podobnie jak w odwołaniu skarżąca, uzasadniając naruszenie art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p., podnosiła fakt zarejestrowania w 1992 r. znaku ALFA jako nazwy jej firmy. Jeżeli zatem Urząd Patentowy nie widział przeszkód dla zarejestrowania w 2004 r. na rzecz M. P. takiego samego znaku (ALFA) dla tego samego profilu działalności, to jest niekonsekwentny twierdząc, iż obecnie zgłoszone oznaczenie "alfanaukajazdy" będzie stwarzało konflikt interesów w prowadzonej działalności przez przedsiębiorców, lub będzie wprowadzało odbiorców świadczonych przez przedsiębiorców usług w błąd co do ich pochodzenia. Zatem zgłaszając do rejestracji oznaczenie "alfanaukajazdy" skarżąca zmierzała właśnie do uniknięcia tego konfliktu interesów. Z kolei znak "AL.FA", przysługując przedsiębiorstwu włoskiemu, ma inny zasięg terytorialny różniąc się od znaku "ALFA" i od oznaczenia "alfanaukajazdy", a więc zdaniem skarżącej każdy odbiorca odróżni i znaki i przedsiębiorców. Odwołując się do treści przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p. skarżąca stwierdzała, że dla odmowy rejestracji muszą zostać spełnione wszystkie przesłanki tego przepisu. W związku z tym należy porównywać oznaczenia w ich całości, a nie jedynie co do jednego z ich elementów i to w warstwach wizualnej, fonetycznej i koncepcyjnej. Tymczasem Urząd Patentowy dokonał porównania oznaczeń na podobieństwo odnosząc się jedynie do pierwszego słowa w ciągu słów znaku skarżącej. Analizując w warstwie wizualnej i koncepcyjnej zgłoszone oznaczenie skarżąca stwierdziła, że nie jest ono podobne do żadnego z przeciwstawionych znaków "ALFA" i "AL.FA" także z uwagi na to, że znaki te są, w przeciwieństwie do zgłoszonego przez skarżącą, oznaczeniami znakami słowno-graficznymi. W związku z tym przeciwstawione oznaczenia są wyraźnie różne w tych warstwach. Ponadto słowo "alfa" nie jest, zdaniem skarżącej, wyrazem lecz samogłoską "A" w liternictwie greckim bądź pojmowanym jako liczebnik "1". W związku z tym oznaczenie "alfanaukajazdy" oznacza slogan reklamowy "1naukajazdy", podobnie jak w oznaczeniu Alfa Romeo dla samochodów, odczytywanego przez odbiorców jak Pierwsze Romeo, czy Alfa Star – Pierwsza Gwiazda, a nie odbieranych jak A Romeo, czy A Gwiazda. Przeciwstawione oznaczenia nie będą dla odbiorców powodowały pomyłek co do pochodzenia towarów podobnie jak przy znakach Media Market i Media Export chociaż te firmy sprzedają sprzęt agd i rtv. Omawiając warstwę fonetyczną przeciwstawionych oznaczeń skarżąca zwróciła uwagę na wyraźną różnicę w ilości liter i sylab w nich występujących. Prowadzi to do wniosku o braku podobieństwa pomiędzy tym oznaczeniami. Wskazując na przepis art. 132 P.w.p. podkreślała, że przeciwstawione znaki słowno-graficzne wyraźnie odróżniają się od znaku słownego skarżącej. Podnosiła, że usługi świadczone przez przedsiębiorców nie należą do tzw. usług impulsywnych, gdyż ich odbiorcy wybierają usługodawcę po wnikliwej analizie. Każdy odbiorca usług szkolenia kierowców szuka usługodawcy w najbliższej okolicy, gdyż musi osobiście uczestniczyć w szkoleniach. Oznaczenie "alfanaukajazdy" odróżnia się od znaków przeciwstawionych będąc sloganem reklamowym tym samym nie może wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia usługi spod znaków "ALFA" lub "AL.FA". Skarżąca uzasadniając naruszenie przepisów postępowania wskazywała na nieprzeprowadzenie przez Urząd Patentowy analizy na podobieństwo oznaczeń we wszystkich warstwach, natomiast w uzasadnieniu decyzji organ nie odniósł się do argumentacji skarżącej podanej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pomijając całkowicie zarzuty z art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty skarżącej oparte na art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p. mogą być realizowane przed sądem powszechnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie Urząd Patentowy zasadnie przyjął i właściwie uzasadnił, że oznaczenie skarżącej zgłoszone do rejestracji "alfanaukajazdy" będzie przez odbiorcę odczytane nie jako niezrozumiała zbitka słowna, lecz jako treść - alfa nauka jazdy. Zatem pierwsze wyrażenie "alfa" w oznaczeniu skarżącej staje się w odbiorze tożsame z zawartym w znakach przeciwstawionych z wcześniejszym pierwszeństwem "ALFA" i "AL.FA". W tej sytuacji istotnego znaczenia nabiera podobieństwo usług świadczonych na przykład pod znakiem "ALFA" M. P. i pod zgłoszonym przez W. P.-Z. oznaczeniem do rejestracji "alfanaukajazdy". Usługi świadczone pod oznaczeniem skarżącej to: "pozaszkolne formy edukacji z zakresu nauki jazdy i pilotażu", natomiast usługi świadczone pod oznaczeniem "ALFA" to: "nauka jazdy samochodami, szkolenie kierowców". Z przedstawionych przez Urząd Patentowy rodzajów usług należy wywnioskować, że są to usługi nauki jazdy, co związane jest ze szkoleniem kierowców i czy ta nauka i szkolenie przybiera formę pozaszkolną dla istotnego podobieństwa tych usług w klasie 41 nie ma znaczenia. Zdaniem skarżącej pierwsze wyrażenie "alfa" należy w zgłoszonym oznaczeniu odczytywać jako liczebnik "1", do czego znaczącą uwagę przywiązuje skarga. Jeżeli zatem uznać trafność argumentacji skarżącej, to należy ją odnieść również do przeciwstawionego znaku "ALFA" uznając, że odbiorcy powinni odczytywać go także jako liczebnik "1", co prowadzi również do wniosku o identyczności w oznaczeniu skarżącej pierwszego wyrażenia ze znakiem M. P. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie, Urząd Patentowy porównał znaki na ich podobieństwo w całej postaci. Pierwsze wyrażenie w oznaczeniu skarżącej odpowiada przeciwstawionemu znakowi "ALFA", natomiast pozostałe dwa słowa "naukajazdy" to jednoznaczne określenie działalności wykonywanej przez W. P.-Z. i przez M. P. Zatem tymi dwoma słowami oznaczenie skarżącej w niczym nie określa pochodzenia usług przez nadanie im na przykład charakteru fantazyjnego, a w szczególności indywidualnego, odróżniającego usługi świadczone przez skarżącą od usług świadczonych przez M. P. W swoim oznaczeniu skarżąca dokonała określenia rodzaju usług jakie świadczy w wykonywanej działalności, które są takimi samymi usługami, które świadczy M. P. pod swoim znakiem "ALFA". Rację zatem miał Urząd Patentowy wywodząc, iż odbiorcy oznaczenia zgłoszonego do ochrony przez skarżącą w porównaniu do znaku "ALFA" mogą zasadnie przypuszczać, że oboje przedsiębiorców łączą jakieś związki natury prawnej lub organizacyjnej, lub że oznaczenie skarżącej jest znakiem M. P., lub pewną jego modyfikacją, dodatkowo wskazującą w sposób wyraźny na rodzaj usług świadczonych pod nim. Nie bez znaczenia jest też fakt, co podnosił Urząd Patentowy, iż oznaczenie W. P.-Z. jest oznaczeniem wyłącznie słownym. Znak słowny może być nakładany na towary i oznaczać usługi w takiej formie w jakiej uprawniony do tego znaku będzie go używał na rynku. Może w związku z tym nadać znakowi kolorystykę lub jego literom formę graficzną. Te możliwości stosowania znaku słownego przez usługodawcę powodują, na co zwracał uwagę Urząd Patentowy, że przy podobieństwie i/lub tożsamości usług, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, znaki muszą różnić się na tyle aby nie dochodziło nie tylko do powstawania pomyłek lecz nawet do możliwości ich zaistnienia u odbiorców co do pochodzenia tych usług. W tym zakresie Urząd Patentowy przedstawił, w ocenie składu orzekającego, trafną argumentację uzasadniającą wydane rozstrzygnięcie. Urząd Patentowy odniósł się do zarzutu skarżącej wywodzonego na podstawie przepis art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p. stwierdzając, że kwestia ta nie była podstawą decyzji odmawiającej udzielenia prawa ochronnego na zgłoszone oznaczenie. Podstawa prawna została jednoznacznie określona przez organ administracji przepisem art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p. zakazującym udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy w przypadku, gdy zgłoszone oznaczenie jest identyczne lub podobne do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów/usług identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Urząd Patentowy przeprowadzając analizę na podobieństwo oznaczenia zgłoszonego do rejestracji, do znaku "ALFA", z zachowaniem cytowanego przepisu, wydał rozstrzygnięcie uzasadnione zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Organ administracji porównując oznaczenie skarżącej do znaku "ALFA", w ocenie Sądu, wykazał, iż jego cecha dominująca "alfa", jako tożsama ze znakiem z wcześniejszym pierwszeństwem, uniemożliwia udzielenie prawa ochronnego na zgłoszone oznaczenie. Pozostałe słowa zawarte w oznaczeniu skarżącej, o czym nadmieniono wcześniej (ze względu na podobieństwo/identyczność usług obojga przedsiębiorców), nie uzasadniały uznania braku kolizyjnego podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.