VI SA/Wa 2271/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: 1. zwolnić H. Z. od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia dla H. Z. adwokata z urzędu. Skarżący, H. Z., złożył w dniu 7 lutego 2006 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz załączonych do niego dokumentów wynika, iż skarżący uzyskuje miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości 1075 zł netto, przy czym z dniem [...] marca 2006 r. na wniosek skarżącego Burmistrz P. wykreślił prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą z ewidencji. Aktualnie ww. emerytura stanowi jedyny dochód skarżącego i pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym syna C. Z., któremu Powiatowy Urząd Pracy w P. odmówił zarejestrowania jako osoby bezrobotnej ze względu na zbyt małą sumę okresów zatrudnienia przed dniem rejestracji. Ponadto skarżący podaje, iż obecnie jest zadłużony w bankach na kwotę ponad 10 000 zł. oraz jest osobą schorowaną i z uwagi na stan zdrowia ponosi wydatki związane z koniecznością leczenia w wysokości ok. 100 zł. miesięcznie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie mając na uwadze dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu emerytury, nie można przyjąć, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika bowiem, iż przyznanie pomocy prawnej w zakresie całkowitym stanowi rozwiązanie szczególne odnoszące się jedynie do osób charakteryzujących się ubóstwem. Skarżący tymczasem posiada dochód, przy czym nawet ponoszone przez niego wydatki nie skutkują powstaniem sytuacji, w której nie byłby w stanie poczynić oszczędności w celu pokrycia chociażby części kosztów postępowania sądowego. W przedmiotowej sprawie należy również zauważyć, iż postępowanie sądowoadministracyjne jest następstwem działalności gospodarczej skarżącej. Należy przy tym podkreślić utrwalone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w orzeczeniu o sygn. akt I SA/Wr/484/03 z dnia 12 maja 2003r., iż obowiązkiem podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą jest gromadzenie odpowiednich środków finansowych na koszty sądowe, bowiem normalnym następstwem wykonywania takiej działalności jest prowadzenie spraw sądowych, a koszty tego typu działalności powinny być traktowane jako koszty bieżącego funkcjonowania firmy i spełnione przed innymi świadczeniami. Stąd jest niedopuszczalne przerzucanie na państwo ryzyka gospodarczego przedsiębiorców poprzez kredytowanie kosztów sądowych stanowiących dochód budżetu państwa. Co więcej, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, iż nawet brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę zwolnienia od opłat sądowych, jeżeli nie zgromadziła ona w okresie prowadzenia działalności gospodarzącej dostatecznych środków na ten cel /sygn. I SA/Wr 4082/01/. Taki obowiązek spoczywał także na p. H. Z., jako na prowadzącym działalność gospodarczą. Jednakże, mimo że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno przyznanie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych, zasadnym jest zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Podkreślić bowiem należy, iż w sytuacji, w której znajduje się skarżący, po uwzględnieniu z jednej strony wysokości dochodu, z drugiej natomiast skali koniecznych wydatków, obciążenie skarżącego obowiązkiem poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania sądowego spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym syna. W konsekwencji zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.