VI SA/Wa 2277/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu W. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący W. K. (reprezentowany przez adwokat A. N.) wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z informacji podanych w formularzu wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką oraz 31-letnią córką. Jako miesięczne dochody rodziny skarżący wymienił: swoje świadczenie rentowe w wysokości ok. 1.070 zł, wynagrodzenia jego żony - z tytułu umowy o pracę w kwocie 3.968,80 zł oraz z tytułu działalności gospodarczej w wysokości ok. 1.681 zł, a także dochody jego córki z tytułu działalności gospodarczej w kwocie ok. 1.049 zł. Podkreślił, iż specyfika działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonkę i córkę nie pozwala na uzyskiwanie dochodów w miesiącach: czerwcu, lipcu, sierpniu i wrześniu; wówczas koszty prowadzenia działalności generują straty. Skarżący również oświadczył, że od trzech lat pozostaje pod stałą opieką lekarską i w związku z tym nie może osiągać dodatkowych dochodów. W konsekwencji nie posiada środków na uiszczenie wpisów od wszystkich swoich skarg. Cały majątek rodziny wyczerpuje dom o powierzchni 140 m kw posadowiony na działce o powierzchni 1 ha. Powyższa nieruchomość jest obciążona kredytem hipotecznym w wysokości ok. 55.000 franków szwajcarskich, którego miesięczna rata spłaty wynosi ok. 2.200 zł. Zatem miesięczne dochody rodziny są w całości wydatkowane na ratę kredytu hipotecznego oraz bieżące utrzymanie (w tym zakup leków). Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) odpisów zeznań podatkowych skarżącego, jego małżonki oraz jego córki za rok 2013, ewentualnie zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia rentowego skarżącego, ewentualnie innego dokumentu wskazującego wysokość tego świadczenia, np. wydruk z rachunku bankowego lub ostatnia decyzja organu rentowego, c) zaświadczenia pracodawcy żony skarżącego, ewentualnie innego dokumentu wskazującego wysokość jej miesięcznego wynagrodzenia za pracę, np. wydruk z rachunku bankowego lub kopia umowy o pracę, d) dokumentu wskazującego wysokość dochodów uzyskanych od początku bieżącego roku z tytułu prowadzonej przez żonę skarżącego działalności gospodarczej, e) dokumentu wskazującego wysokość dochodów uzyskanych od początku bieżącego roku z tytułu prowadzonej przez córkę skarżącego działalności gospodarczej, f) dokumentów wskazujących wysokość miesięcznej raty spłaty kredytu, o którym mowa w rubryce 11 formularza PPF, np. umowa o udzieleniu kredytu, harmonogram spłaty tego kredytu, g) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego, jego małżonkę oraz jego córkę rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, h) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon) oraz innych obciążeń (np. koszty zakupu leków). Powyższe zarządzenie doręczono pełnomocnikowi skarżącego [...] września 2014 r. i dotychczas nie zostało ono wykonane. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów i informacji, nie można stwierdzić, iż W.K. nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.