VI SA/Wa 2279/06

WyrokWSA w Warszawie2007-05-24

Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Andrzej Czarnecki, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może wydać merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie lokalizacji zjazdu, zamiast organu administracji publicznej, w sytuacji gdy organ ten uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie posiada uprawnień do wydawania rozstrzygnięć merytorycznych w sprawach administracyjnych, zamiast organu. Jego rolą jest kontrola legalności działań administracji i eliminowanie wadliwych rozstrzygnięć z obrotu prawnego poprzez ich uchylenie lub stwierdzenie nieważności. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie rozpoznał merytorycznie wniosku, a organ drugiej instancji uchylił jego decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, sąd administracyjny nie może wydać merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie lokalizacji zjazdu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Prezydenta o zezwoleniu na lokalizację zjazdu i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Prezydent pierwotnie wydał zezwolenie na zjazd, ale z przesunięciem względem wniosku, co skarżący kwestionował. SKO najpierw odmówiło stwierdzenia nieważności swojej decyzji, potem stwierdziło jej nieważność, a następnie, po cofnięciu przez skarżącego odwołania od decyzji Prezydenta, odmówiło uwzględnienia tego cofnięcia i uchyliło decyzję Prezydenta, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił SKO naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i wniósł o merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu oddala skargę Zaskarżoną decyzją [...] września 2006 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] uchyliło w całości decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. i przekazało do ponownego rozpoznania sprawę wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu na działkę [...] w [...]. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Prezydent [...] działając na wniosek L. W. z dnia maja 2004 r. powołując się na art. 19 ust.5, art.20 p.8, art.21 ust.1a, art.29 ust.1 p.2, ust.3 i 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2086 z późn. zmianami dalej zwaną u.d.p.) oraz § 9 ust.1 p.3 i 4, § 15 ust.1, § 55 ust.1 p.3, § 77, § 78 i § 113 ust.7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie /Dz. U. nr 43 poz. 430/ wydał zezwolenie na lokalizację zjazdu publicznego o szerokości nie mniejszej niż 5 m, w tym jezdnia o szerokości nie mniejszej niż 3,5 m i nie większej niż szerokość jezdni na drodze, do nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...]z wjazdem wyłącznie na prawoskręty z ul. [...], drogi krajowej nr [...], głównej G z uwzględnieniem pasa wyłączenia długości min. 35 m od istniejącego przejścia dla pieszych. Wyjazd na ulicę [...] - drogę krajową nr [...], ruchu przyśpieszonego GP, wyłącznie na prawoskręty. W uzasadnieniu tej decyzji Prezydent wskazał, że złożony przez wnioskodawcę "Plan sytuacyjny zjazdu publicznego do nieruchomości nr [...] został zaopiniowany negatywnie przez Komendanta Miejskiej Policji w [...], zaś natężenie ruchu w ul. [...] przekracza miarodajne natężenie 400 P/h powodując, że projektowana lokalizacja zjazdu zagraża bezpieczeństwu ruchu w rejonie skrzyżowania ulic [...] z [...]. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności postanowiono jak w sentencji /tj. udzielono zezwolenia na usytuowaniu zjazdu w inny sposób niż zaznaczony w złożonym przez wnioskodawcę "Planie sytuacyjnym"/. Od decyzji tej odwołał się L. W. i wnosił o jej zmianę, co do długości pasa wyłączenia i orzeczenie zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w wyniku przesunięcia zjazdu o 35 m od przejścia dla pieszych zjazd stał się zjazdem na działkę sąsiada i nie będzie się mieścił w liniach rozgraniczających pas drogowy, zatem droga przebiegałaby przez działki, które nie są przeznaczone pod komunikację w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego. Podniósł także, że ul. [...] jest drogą kategorii G, a nie GP. Zarzucał, że decyzja jest sprzeczna z prawem i posiada warunek techniczny wymyślony przez urzędników, a nie wynikający z przepisów prawa. W wyniku rozpoznania odwołania SKO z [...] decyzją z dnia [...]sierpnia 2005 r. uchyliło decyzję Prezydenta [...] i odmówiło wydania zezwolenia na wykonanie zjazdu z ul. [...]- drogi krajowej [...] oraz wjazdu z ulicy [...]- drogi krajowej [...] do nieruchomości nr [...]. W wyniku wniosku L. W. o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2005 r. SKO w [...] najpierw decyzją z [...] maja 2006 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji SKO z [...] sierpnia 2005 r, a następnie po ponownym rozpoznaniu sprawy /o stwierdzenie nieważności decyzji/ uchyliło swoją decyzję z [...] maja 2006 r. /o odmowie stwierdzenia nieważności/ i stwierdziło nieważność decyzji SKO z [...] sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że z treści tej decyzji nie wynika, aby SKO dokonywało analizy zgodności decyzji Prezydenta [...] z przepisami rozporządzenia i ustaleniami Planu choć słusznie przyjęło, że decyzja Prezydenta rozstrzygała o zjeździe na inną nieruchomość niż wnioskowana. W tym stanie rzeczy po stwierdzeniu nieważności decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2005 r. tj. wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji wydanej w II instancji pozostało nierozpoznane odwołanie L. W. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. L. W. pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. cofnął odwołanie i wskazał, że pojawia się możliwość wykonania zjazdu przez teren sąsiedniej działki. Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. SKO działając na podstawie art.137 kpa w związku z art.124 i 126 kpa odmówiło uwzględnienia cofnięcia odwołania. W uzasadnieniu SKO wskazało, że cofnięcie środka zaskarżenia prowadziłoby do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta wydanej z naruszeniem prawa i posiadającej rażące wady, bowiem organ ustalił zjazd wobec nieruchomości nie objętej wnioskiem. Po rozpatrzeniu odwołania L. W. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. SKO w [...] decyzją z dnia [...] września 2006 r. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia SKO wskazało art.138 § 1 p.2 kpa oraz art.19 ust.5 i art. 20 cytowanej wyżej ustawy o drogach publicznych a także § 4, § 9 ust.1 p.3 i 4, § 55 ust.1 p.3, § 78 ust. 2 p.3 i § 113 ust. 7 p.1 i 5 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzja I instancji jest wadliwa pod względem formalnym i materialnoprawnym. Granice uznania administracyjnego przy wyrażaniu zgody na lokalizację zjazdu wyznaczają przepisy rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. Naczelną zasadą jaką powinien kierować się organ przy wyrażaniu zgody na lokalizację zjazdu jest zasada bezpieczeństwa drogowego, która może ograniczać uprawnienia właściciela nieruchomości w swobodnym korzystaniu ze swej własności. Procedowanie organu i wydane rozstrzygnięcie musi korelować z treścią wniosku pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W sprawie niniejszej organ I instancji doszedł do wniosku, że nie jest możliwym udzielenie zezwolenia na zjazd zgodnie z wnioskiem strony, samodzielnie dokonał zmiany zakresu wniosku i orzekł o zgodzie na wykonanie zjazdu na zupełnie inną nieruchomość. Żądanie zezwolenia na zjazd zgodnie z wnioskiem nie zostało zatem rozpatrzone merytorycznie w I instancji. Na powyższą decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożył L. W.. Zarzucał, że art. 138 § 1 p. 2 kpa nie zezwala na uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wnosił o uchylenie decyzji i rozstrzygnięcie merytoryczne zgodnie z wnioskiem, albo uchylenie decyzji Prezydenta [...] w części dotyczącej miejsca zjazdu i usytuowanie zjazdu zgodnie z wnioskiem. Wskazał, że sprawa trwa kilka lat, a organy administracji blokują jego plany i uniemożliwiają zabudowę nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 7 lutego 2007 r. przywrócił termin do wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę SKO wnosiło o jej odrzucenie z powodu wniesienia po terminie. Merytorycznie SKO podniosło, że uwzględnienie wniosków skargi nie jest możliwe z uwagi na zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. SKO w [...] sprostowało z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji o uchyleniu decyzji I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania i wskazało, że podstawą decyzji był art. 138 § 2 kpa, a nie jak omyłkowo napisano art.138 § 1 p. 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona. Zarzuty skargi sprowadzają się do zakwestionowania podanej w decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. art.138 § 1 p. 2 kpa. Jak wskazano wyżej postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. organ sprostował oczywistą omyłkę pisarską w podaniu tej podstawy i wyjaśnił, że jako podstawa rozstrzygnięcia o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania powinien być wskazany art.138 § 2 kpa. Postanowienie to uprawomocniło się, zatem podstawa prawna decyzji jest podana prawidłowo, co nie budzi zresztą wątpliwości, bowiem z uzasadnienia decyzji wynika jasno, że zamiarem organu było uchylenie decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zatem podanie art.138 § 1 p. 2 kpa zamiast art.138 § 2 kpa było jedynie omyłką pisarską. Zarzut procesowej wadliwości podjętego przez organ rozstrzygnięcia jest więc nieuzasadniony. Nie jest też możliwe zrealizowanie przez Sąd żądania skargi i wydanie zezwolenia na zjazd z nieruchomości wnioskodawcy zgodnie z wnioskiem. Jak wskazano wyżej sądy administracyjne kontrolują decyzje administracyjne pod względem legalności, a ich orzeczenia, zgodnie z art.145 p.p.s.a. co do zasady, mają charakter kasacyjny, co powoduje, że wadliwe rozstrzygnięcia organów administracji sąd eliminuje z obrotu prawnego stosownie do rodzaju naruszeń prawa uchylając je lub stwierdzając nieważność. Sąd administracyjny nie ma natomiast uprawnień do wydawania rozstrzygnięć merytorycznych, co do istoty sprawy administracyjnej, zamiast organu. Z tej więc przyczyny żądania skargi uchylenia zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcia o usytuowaniu zjazdu nie mają podstawy prawnej i nie mogą być uwzględnione. Na zakończenie wskazać należy, że zaskarżona decyzja w ocenie Sądu jest prawidłowa, bowiem organ I instancji nie orzekł jeszcze w ogóle merytorycznie o wniosku skarżącego, a wydana przez Prezydenta [...] i uchylona przez SKO decyzja stanowi rozstrzygnięcie o zjeździe z drogi na inną niż wnioskowana nieruchomość, należącą do innego niż wnioskodawca właściciela. W tym stanie rzeczy konieczne było przekazanie sprawy organowi I instancji celem jej zbadania i rozstrzygnięcia o wniosku tj. o zjeździe z drogi na nieruchomość [...] należącą do L. W. Zważywszy powyższe uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, a kontrolowaną decyzję za prawidłową, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło