VI SA/Wa 2279/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-16

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Jakub Linkowski, Grzegorz Nowecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym może być oparta na wynikach ważenia uzyskanego za pomocą wag przenośnych typu LP 600, które nie posiadają homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym nie może być oparta na wynikach ważenia uzyskanego za pomocą wag przenośnych typu LP 600, jeśli te wagi nie posiadają homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu. Wyniki uzyskane za pomocą takich wag należy uznać za orientacyjne i nie mogą one stanowić jedynej podstawy do nałożenia kary. Ponadto, sąd wskazał na możliwość wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika w przypadku przewozu materiału sypkiego, jeśli nie nastąpiło jednocześnie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę E. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Naruszenie polegało na przekroczeniu dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Skarżąca kwestionowała prawidłowość pomiarów wykonanych wagami preselekcyjnymi typu LP 600, wskazując na ich ograniczoną dokładność i niezgodność z instrukcją producenta.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej E. S. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm., dalej także "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.), § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2015 r. poz. 305), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] o nałożeniu na E. S., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą: [...] (dalej "strona" lub "skarżąca") kary pieniężnej w kwocie 15.000 zł. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym. W dniu 27 kwietnia 2015 r. w L. na drodze krajowej nr 10 zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego [...] wraz z trzyosiową naczepą [...]. Pojazdem członowym kierowała strona, która wykonywała przejazd drogowy z ładunkiem młóta browarnianego - ładunku sypkiego, podzielnego. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Kontrolowany pojazd zważono dwukrotnie, a za podstawę wyznaczenia wielkości przekroczenia dopuszczalnych parametrów transportu drogowego przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm: - nacisk na pojedynczej osi napędowej 13,75 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 3,75 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 37,5 %), - rzeczywista masa całkowita pojazdu - 44,1 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 10,25 %), - podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W związku ze stwierdzonym naruszeniem [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego. Strona od powyższej decyzji złożyła odwołanie. Decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 7 k.p.a. poprzez niewypełnienie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także art. 77 k.p.a. przez zaniechanie obowiązku zgromadzenia pełnego, obiektywnego i rzetelnego materiału dowodowego oraz powołanie się na dowody z zapisów wag preselekcyjnych użytych podczas kontroli, które nie zostały okazane stronie. Skarżąca wskazała, że wagi typu LP 600 służą do wyznaczania nacisku koła lub osi. Strona powołała się na stanowisko Głównego Urzędu Miar, stanowisko Najwyższej Izby Kontroli w zakresie możliwości wyznaczenia dmc pojazdu za pomocą tego typu wag. Wskazała, że wyniki pomiaru za pomocą wag preselekcyjnych obarczone są dużym zakresem błędu, który może wynosić ok. 16,92 %, co w niniejszej sprawie daje wartość ok. 6,77 t. W ocenie strony wagi typu LP600 w trakcie procedury kontrolnej zostały ponadto wykorzystane niezgodnie z instrukcja producenta, co powoduje, że dowód z pomiaru masy całkowitej kontrolowanego pojazdu jest nielegalny. Strona ponadto powołała się na wielkości błędów ważenia pojazdów, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu skarżonej decyzji stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu, jak i przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego. Do kontroli wykorzystano przenośne wagi typu LP 600 o nr [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu z datą ważności do dnia 31 października 2017 r. dla wagi o nr [...] i do dnia 28 lutego 2017 r. dla wagi o nr [...]. Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 15 grudnia 2011 r. Pomiary zawarte w jego treści wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się w normie, przewidzianej nawet dla wag do pomiarów dynamicznych (do ważenia pojazdów w ruchu) tj. 0,32 % spadku podłużnego (przy dopuszczalnym 1 %), 0,24 % spadku poprzecznego (przy dopuszczalnym 2%), co oznacza, że na takim miejscu mogą być dokonywane pomiary dynamiczne. W ocenie organu II instancji, z materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Strona postępowania administracyjnego została także ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 8 oraz art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ odwoławczy zauważył, że obowiązki które związane były z przejazdem wynikają z mocy powszechnie obowiązujących przepisów prawa i są tożsame dla wszystkich uczestników związanych z wykonywanym przejazdem. Obowiązki te określają sposób przewożenia ładunku, warunki techniczne pojazdu i związane z nimi parametry normatywne kontrolowanego pojazdu, warunki związane z uzyskaniem określonej kategorii zezwolenia, kwestie podzielności ładunku i wynikającą z tego faktu możliwość uzyskania określonej kategorii zezwolenia, dopuszczalne naciski osi przewidzianych dla danej drogi. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonymi naruszeniami istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Organ odwoławczy wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. poinformował stronę, że w przypadku zaistnienia okoliczności świadczących, iż dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia powinna ona stosowne dowody przedstawić. Skarżąca pismem z dnia 4 maja 2015 r. złożyła wyjaśnienia, które w ocenie organu II instancji, nie stanowią dowodów świadczących, że dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył, że kontrolowany pojazd członowy był nienormatywny na wszystkich kategoriach dróg publicznych z uwagi na samą wielkość nacisku na pojedynczej osi napędowej. Sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, - naruszenie treści art. 7 k.p.a. poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość zaskarżonego rozstrzygnięcia, - naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez nadanie przymiotu legalności procedurom przedsięwziętym przez organ I instancji bez podstawy prawnej, - naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym i niepełnym materiale dowodowym, W konsekwencji powyższego skarżąca wniosła wnoszę o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania. Skarżąca w uzasadnieniu ponowiła stanowisko przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.  W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Pismem z dnia 10 lutego 2016 r. skarżąca odniosła się do argumentacji zawartej w odpowiedzi organu na skargę. Wskazała przy tym na pismo GITD z dnia 30 października 2015 r. skierowane do wojewódzkich inspektorów transportu drogowego w sprawie odstąpienia od nakładania kar pieniężnych za przekroczenie nacisków osi w niektórych przypadkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."). Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Rozpatrując skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszyły prawo w sposób uzasadniający ich uchylenie. Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach, bez wymaganego zezwolenia, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz nacisku na pojedynczej osi napędowej. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Przepis art. art. 140aa ust. 1 ww. ustawy stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną nakłada się przede wszystkim na podmiot wykonujący przejazd (ust. 3 pkt 1 omawianego przepisu). Zgodnie z art. 14 ab ust. 1-2 ww. ustawy: 1. Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości: 1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II; 2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI; 3) za brak zezwolenia kategorii VII: a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach; 4) 5.000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt bez potwierdzonego zawiadomienia zarządcy drogi, o którym mowa w art. 64c ust. 9; 5) 3.000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt niezgodnie z warunkami określonymi przez zarządcę drogi, o którym mowa w art. 64c ust. 9; 6) 6.000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt przy zgłoszonym przez zarządcę drogi sprzeciwie, o którym mowa w art. 64c ust. 10; 7) 2.000 zł - za niedotrzymanie warunków przejazdu określonych dla zezwolenia kategorii VII lub podanych w tym dokumencie. W przedmiotowej sprawie Sąd za zasadne uznał zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia pojazdu celem ustalenia jego masy całkowitej. W tym zakresie Sąd zasadniczo podziela stanowisko skarżącej odnoszące się do zastosowania niewłaściwych wag pomiarowych użytych do ważenia kontrolowanego zespołu pojazdów tj. wag przenośnych do pomiarów statycznych typu LP 600. Na wstępie należy podnieść, iż poruszanie się pojazdów o przekroczonych parametrach norm dopuszczalnych, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Z art. 61 p.r.d. wynika wprost, że przewożony ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jednak uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej. Należy wskazać, że zasady użytkowania urządzeń określają bezpośrednio ich producenci (w tym przypadku instrukcja obsługi wagi LP 600), co następnie jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zawarte zarówno w świadectwach homologacji oraz certyfikatach zatwierdzenia typu urządzenia (WE nr PL 05004) oraz świadectwach legalizacji (dla nr wag LP 600 wykorzystanych w rozpatrywanej sprawie). Z powyższych dokumentów wynika, że waga nieautomatyczna LP 600 służy do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag lub ich odpowiedniej konfiguracji w zależności od rodzaju pojazdu lub zespołu pojazdów). Należy zauważyć, że wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu LP 600 nie posiadają zatem homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych. Brak możliwości dokonywania na podstawie wskazań tego typu wag pomiarów dmc (sumarycznych wyników nacisków kół i osi), potwierdza także treść instrukcji obsługi wag LP 600, których zastosowanie zostało przez producenta (Intercomp) wskazane na s.3 oraz s.9 instrukcji, z czego jednoznacznie wynika, iż wagi te są przeznaczone tylko do statycznych pomiarów nacisku kół lub osi. O tym, że dokonywanie sumarycznych pomiarów może prowadzić do niezgodności ze stanem faktycznym (nieodpowiadającym rzeczywistości) najlepiej świadczy znana Sądowi z urzędu "Instrukcja postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych", wprowadzona zarządzeniem Głównego Inspektora nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006 r., zgodnie z którą polecono obniżenie wyników pomiarów, dokonywanych za pomocą wag przenośnych (typu SAW i LP 600), o 200 kg i 2% celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, co miało poprawić wiarygodność tych pomiarów. Na powyższe nieprawidłowości w ustaleniach kontrolnych ww. Inspekcji zwróciła uwagę nie tylko Najwyższa Izba Kontroli w opublikowanej dnia 26 marca 2012 r. "Informacji o wynikach kontroli ochrony dróg przed niszczeniem przez przeciążone pojazdy", ale przede wszystkim merytorycznie najbardziej właściwy w tej materii organ, jakim jest Prezes Głównego Urzędu Miar. W piśmie z dnia 26 września 2013 r. (znak M31-076 140.1-619/13), które także jest znane Sądowi z urzędu z innych spraw, organ ten stanął na stanowisku, że wynik ważenia pojazdu z wykorzystaniem wag LP 600, jako masa całkowita, może być traktowany wyłącznie jako orientacyjny, a ostateczne ustalenia w tym zakresie powinny zostać dokonane na podstawie innej odpowiedniej wagi nieautomatycznej klasy dokładności III o odpowiednim obciążeniu maksymalnym Max. Stanowisko to w przedmiotowym zakresie należało uznać za wiążące dla innych organów administracji. Sąd zauważa, że wagi użytkowane przez organy inspekcji drogowej, jako przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mogą być wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu lub ważną legalizację. Taki system dopuszczenia do używania wskazanych urządzeń ma na celu, stosownie do ustawy o miarach, zapewnienie jednolitości miar i wymaganej dokładności pomiarów wielkości fizycznych na obszarze całego kraju. Dlatego też prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe stosowane przy pobieraniu opłat, podatków i niepodatkowych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń (art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o miarach). Zatem urządzenie jest weryfikowane pod kątem dopuszczenia do użytkowania na podstawie określonych danych technicznych producenta. W przypadku, gdy urządzenie takie miałoby zostać dopuszczone do obrotu czy użytkowania w celu innym niż to wynika z danych uzyskanych od producenta, wymagałoby to wykonania ponownej legalizacji w oparciu o nowe dane techniczne producenta. Podsumowując, z uwagi na wyżej przedstawione stanowisko Prezesa GUM oraz poczynione ustalenia, stwierdzić należało, iż w badanej sprawie pomiar nacisku na osie pojazdu, dokonany w toku kontroli drogowej przy użyciu wag LP 600, posiadających co prawda aktualne świadectwa legalizacji, został dokonany niezgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń, określonych w świadectwie legalizacji oraz w instrukcji producenta wag. W ocenie Sądu stanowi to działanie nieprawidłowe, gdyż pozostaje niezgodne z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym w stanie faktycznym, którego istotnym elementem jest dokonanie pomiaru (ważenia pojazdu) w celu ustalenia faktycznej masy całkowitej pojazdu (zespołu pojazdów) i na tej podstawie stwierdzenia (bądź nie) przekroczenia dopuszczalnych norm, czego skutkiem jest nałożenie kary finansowej, stosownie do rodzaju i skali dokonanego naruszenia. Odpowiedzialność przewoźnika za ten delikt administracyjny nie może opierać się w żadnym razie na domniemaniu, iż producent użytych do pomiaru wag nie zabrania w instrukcji ich stosowania, celem dokonania pomiarów sumarycznych nacisków poszczególnych osi pojazdu (zespołu pojazdów) dla wyliczenia jego rzeczywistej masy całkowitej i ustalenia na tej tylko podstawie przekroczenia dopuszczalnych prawem norm. Powyższy pogląd prawny znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok z dnia 23.03.2016 r. sygn. akt: II GSK 2248/14). W ocenie Sądu, organ działając w opisany wyżej sposób naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w zakresie ustalenia jej stanu faktycznego, gdyż dokonany pomiar został przez organ uznany za w pełni prawidłowy, a w konsekwencji jego wynik stanowił podstawową przesłankę nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 15000 zł. Drugą przesłankę stanowił stwierdzony nacisk pojedynczej osi kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczający dopuszczalną dla drogi krajowej nr 10 wielkość nacisku osi tj. 10 t. - o 3,75 t. (37,5%). Tego rzędu przekroczenie dopuszczalnych norm nacisku osi tj. powyżej 20% skutkuje nałożeniem kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII - w wysokości 15 000 zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) p.r.d., bez względu na inne stwierdzone naruszenia. W przedmiotowej sprawie może jednak znaleźć zastosowanie art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., wyłączający odpowiedzialność przedsiębiorcy (przewoźnika), w sytuacji przewozu materiału sypkiego lub drewna. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, przewożony ładunek stanowiło młóto browarniane – ładunek sypki podzielny. Zgodnie z przywołanym wyżej przepisem -naruszenie w postaci przekroczenia nacisku osi pojazdu, bez względu na jego skalę nie stanowi już przesłanki nałożenia kary pieniężnej z tego tytułu, jeżeli nie nastąpiło jednocześnie przekroczenie dmc pojazdu przewożącego materiał sypki. W przypadku rozpatrywanej sprawy, brak stwierdzenia przekroczenia dmc kontrolowanego zespołu pojazdów, z uwagi na wskazane wyżej okoliczności i właściwości użytych do takiego rodzaju pomiaru wag, może mieć istotne znaczenie dla wyniku całej sprawy i sposobu jej rozstrzygnięcia, w szczególności na ocenę przesłanek wyłączenia odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenie przepisów i umorzenia postepowania administracyjnego na podstawie art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., którą to okoliczność organ winien wziąć pod uwagę ponownie rozpoznając sprawę. W jej toku organ dokona także reasumpcji wyników ważenia uzyskanych przy użyciu wag do pomiarów statycznych LP 600, opisanych w załączniku do protokołu kontroli. Dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy organ będzie mógł zdecydować o ewentualnym nałożeniu kary pieniężnej. W tych okolicznościach sprawy Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów Sąd oparł na treści art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło