VI SA/Wa 2283/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-20
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Piotr Borowiecki, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Policji prawidłowo ustaliły stronę postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w szczególności w kontekście wykonywania przewozu przez wspólników spółki cywilnej?Ratio decidendi
Organy Policji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nieprecyzyjne ustalenie, kto jest stroną postępowania. Niewłaściwe ustalenie strony mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, potencjalnie pozbawiając drugiego wspólnika spółki cywilnej prawa do obrony. Z tego powodu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę cywilną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym używanie taksometru i umieszczanie oznaczeń na pojeździe. Organy Policji miały trudności z ustaleniem, kto jest stroną postępowania – czy spółka cywilna, czy jej wspólnicy. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji i uchyleniu jej przez organ II instancji z powodu wątpliwości co do strony postępowania, organ I instancji ponownie wydał decyzję, tym razem uznając za stronę postępowania jednego ze wspólników. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów postępowania dotyczące prawidłowego ustalenia strony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, zasądzono od Komendanta Policji na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2009 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym z naruszeniem zakazu umieszczania w pojeździe taksometru oraz lamp lub innych urządzeń technicznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Policji [...} z dnia [...] kwietnia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącej A. W. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], Komendant Policji, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą A. W. – prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "W." z siedzibą w W. od decyzji Komendanta Policji z dnia[...] kwietnia 2008 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000,- złotych - utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] września 2007 r., ok. godz. 11:55, w W., przy ul. P. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...], kierowanego przez P. Z.. W toku kontroli stwierdzono, iż w/w pojazd wyposażony był w urządzenie techniczne w postaci podświetlonego transparentu (lampy) zainstalowanego na dachu pojazdu, na którym widniał napis T., S. i nr telefonu [...]. Ponadto stwierdzono, że przedmiotowy pojazd, nie będący taksówką osobową – wyposażony był w taksometr fiskalny "[...]" o nr fabrycznym [...]. Pojazd ten miał ponadto umieszczone na drzwiach oznaczenia z nazwą i telefonem przedsiębiorcy ([...] i nr [...]). W toku kontroli kierujący samochodem przedstawił funkcjonariuszom Policji umowę o współpracy z dnia [...] grudnia 2006 r. potwierdzającą zatrudnienie w firmie "[...]" z siedzibą w W., a także wypis z licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego osób, wystawioną na firmę [...]. z siedzibą w W. Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną. Kierowca kontrolowanego pojazdu nie zgłosił zastrzeżeń do treści protokołu, podpisując się pod jego treścią (vide: Protokół kontroli z dnia [...] września 2007 r. nr [...] – w aktach administracyjnych sprawy).
Pismem z dnia [...] września 2007 r. firma [...] z siedzibą w W. została zawiadomiona przez Komendanta Policji o wszczęciu postępowania administracyjnego. Organ wezwał stronę do przesłania w terminie 7 dni stosownych dokumentów, w tym m.in. kopii wypisu z licencji. Jednocześnie organ pouczył stronę o przysługujących jej na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. i art. 73 § 1 k.p.a. prawach, w tym prawie do składania wyjaśnień i przeglądania akt sprawy.
Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego Komendant Policji wydał decyzję z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], na podstawie której – działając w oparciu m.in. o przepisy art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w zw. z Lp. 2.9 pkt 1, 2 i 3 Załącznika do ustawy o transporcie drogowym – nałożył na [...] s.c. z siedzibą w W. karę pieniężną w łącznej wysokości 15.000,- złotych z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania lub używania w pojeździe taksometru (kara 5.000,- zł), umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy (kara 5.000,- zł) oraz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń (kara 5.000,- zł). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji uznał, powołując się na zebrane w toku postępowania dowody, iż przewóz osób wykonywany przez skarżącą spółkę skontrolowanym pojazdem wyczerpał znamiona naruszenia określonego w art. 18 ust. 5 lit. a), lit. b) i lit. c) ustawy o transporcie drogowym.
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez wspólników w/w spółki cywilnej, Komendant Policji - powołując się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. – uchylił w/w decyzję Komendanta Policji z dnia [...] listopada 2007 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż wydając decyzję organ I instancji nie dysponował wszystkimi dowodami możliwymi do zgromadzenia w sprawie, przez co dopuścił się uchybień formalnych, w szczególności w zakresie oznaczenia strony postępowania. Komendant Policji stwierdził, iż z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że licencja wydana jest na [...] s.c. Organ wskazał, iż z notatki urzędowej sporządzonej w dniu [...] października 2007 r. wynika, że kasa fiskalna zarejestrowana jest na [...] s.c.. Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami spółka cywilna nie posiada statusu przedsiębiorcy, a tym samym zdolności prawnej, co – według organu – oznacza, że sama nie może być podmiotem praw i obowiązków. Organ wskazał, iż za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej, w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej i każdego z nich osobno. Komendant Policji stwierdził, iż ze wspomnianej wyżej notatki urzędowej wynika, że dane na paragonie z kasy fiskalnej dotyczyły jednego wspólnika – A. W., która prowadzi działalność gospodarczą we własnym imieniu, będąc jednocześnie wspólnikiem spółki cywilnej. Dlatego też organ odwoławczy uznał, że Komendant Policji powinien ustalić, kto w dniu kontroli wykonywał przewóz, a w konsekwencji który ze wspólników ponosi odpowiedzialność za powstałe naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym stwierdzone w toku kontroli. W konsekwencji organ II instancji, powołując się na przepisy art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. - stwierdził, że w obecnym stanie nie można dowieść z całą pewności, iż stroną niniejszego postępowania jest oboje wspólników spółki cywilnej, ponieważ każdy z nich jest odrębnym podmiotem gospodarczym, posiadającym zarówno prawa, jak i obowiązki. Z uwagi na fakt, iż zachodzi wątpliwość co do oznaczenia strony organ II instancji stwierdził, że nie można uznać na tym etapie postępowania, że pojazd był oznakowany nazwą i numerem telefonu przedsiębiorcy, bowiem nie wiadomo kto jest przedsiębiorcą, którego nazwa, adres lub numer telefonu nie może być umieszczony na pojeździe. Podobnie – zdaniem organu odwoławczego – nie można nałożyć kary za umieszczenie lampy na dachu pojazdu oraz umieszczenie i używanie taksometru, nie badając kto jest stroną postępowania i czy strona rzeczywiście zakaz naruszyła.
W toku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego Komendant Policji uzyskał m.in. zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej zarówno A. W. (vide: zaświadczenie Prezydenta [...] W. z dnia [...] lutego 2008 r.), jak i A. W. (vide: zaświadczenie Wójta Gminy L. z dnia [...] lutego 2008 r.), a także pisemną informację Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2008 r. dotyczącą zawiadomienia o instalacji kasy rejestrującej w samochodzie marki [...] o nr rej. [...]. Ponadto do akt sprawy organ I instancji dołączył pisemną informację Naczelnika Wydziału Transportowego Biura Działalności Gospodarczej i Zezwoleń Urzędu W. z dnia [...] marca 2008 r., z której wynikało m.in., iż pod wnioskiem o udzielenie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystąpił podmiot pod nazwą S. s.c. z siedzibą w W., zaś ostatecznie licencję udzielono w dniu [...] grudnia 2004 r. na podmiot "[...]" s.c., co następnie zostało podważone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r.
W konsekwencji dokonanych ustaleń Komendant Policji wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], na podstawie której – działając w oparciu m.in. o przepisy art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z Lp. 2.9 pkt 1 i 3 Załącznika do ustawy o transporcie drogowym – nałożył na "[...]" s.c. karę pieniężną w łącznej wysokości 10.000,- złotych z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania lub używania w pojeździe taksometru (kara 5.000,- zł) oraz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (kara 5.000,- zł). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji uznał, powołując się na zebrane w toku ponownego postępowania dowody, iż realizując wytyczne organu odwoławczego uzyskano materiały w pełni uzasadniające twierdzenie, iż faktyczną stroną w toczącym się postępowaniu jest osoba A. W. – równoprawnego członka spółki cywilnej o nazwie [...] s.c. Opierając się na powyższych ustaleniach Komendant Policji uznał, iż wątpliwości organu II instancji, skutkujące wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. uchylającej decyzję organu I instancji - zostały wyjaśnione.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r. strona skarżąca, wskazana przez reprezentującego ją radcę prawnego jako - [...] s.c., odwołała się od w/w decyzji organu I instancji do Komendanta Policji. Wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji, strona skarżąca zarzuciła Komendantowi Policji naruszenie norm postępowania administracyjnego oraz oparcie decyzji o przepisy, wobec których istnieje uzasadniona obawa, iż są zarówno niekonstytucyjne, jak i sprzeczne z normami prawa wspólnotowego. Ponadto strona skarżąca zarzuciła organowi I instancji, iż nie sprecyzował w decyzji, na jakich materiałach oparł się przy ustaleniu strony postępowania, co jest niezgodne z wymogami płynącymi z przepisu art. 107 k.p.a. jednocześnie skarżący wskazali w uzasadnieniu odwołania, iż w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o transporcie drogowym, które - zdaniem organu I instancji - mogły być naruszone przez stronę, została złożona skarga konstytucyjna do Trybunału Konstytucyjnego, co winno stanowić podstawę do zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Policji - powołując się na stosowne przepisy prawa materialnego, w tym m.in. na art. 18 ust. 5 lit. a) i c) oraz art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] września 2007 r. kontroli pojazdu - decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] - utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, iż w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że strona skarżąca, wykonując transport drogowy osób - dopuściła się naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. a) cyt. ustawy, gdyż z akt wynika jednoznacznie, że podczas kontroli należący do strony pojazd nie będący taksówką osobową wyposażony był w taksometr. Ponadto Komendant [...] Policji stwierdził, że z akt sprawy wynika bezspornie, iż strona skarżąca dopuściła się naruszenia zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub urządzeń technicznych, który określony został w art. 18 ust. 5 lit. c) ustawy o transporcie drogowym. W konsekwencji – w ocenie organu odwoławczego - zasadnie nałożono na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 10.000,- zł, zgodnie z Lp. 2.9.1 oraz Lp. 2.9.3 Załącznika do w/w ustawy. Jednocześnie Komendant [...] Policji uznał, że wydając decyzję organ I instancji prawidłowo ustalił stronę postępowania. Organ odwoławczy wskazał bowiem, iż z notatki urzędowej sporządzonej w dniu [...] października 2007 r. wynika, że na zerowanych wydrukach z zainstalowanej w kontrolowanym pojeździe kasy fiskalnej widniały dane przedsiębiorcy A. W., która prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...] s.c.. Powyższe – zdaniem organu odwoławczego – potwierdza zaświadczenie Prezydenta W., w którym zawarta jest informacja, że przedsiębiorca A. W. została wpisana do ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...], a przedmiotem jej działalności jest m.in. transport lądowy pasażerski. W tej sytuacji – zdaniem Komendanta Policji – wobec danych umieszczonych na wydruku z kasy fiskalnej, organ I instancji prawidłowo przyjął, że stroną, której dane widnieją na wydruku jest A.W. – osoba fizyczna, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Organ odwoławczy wskazał, iż ze wspomnianej notatki służbowej wynika, że dane na paragonie z kasy fiskalnej dotyczyły tylko jednego wspólnika – A. W., która będąc wspólnikiem spółki cywilnej jest podatnikiem, który w kontrolowanym pojeździe, przy pomocy kasy fiskalnej, której wydruk określa stronę umowy transportu, ewidencjonuje swoje przychody osiągane z tytułu okazjonalnego przewozu osób. Ponadto organ wskazał, iż na żadnym etapie postępowania administracyjnego strona nie zakwestionowała wykonywania kontrolowanego przewozu. W konkluzji Komendant Policji podniósł, iż zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający, aby stwierdzić, że w przedmiotowym postępowaniu A. W. – wspólnik spółki cywilnej [...] s.c., wykonywała krajowy transport drogowy osób z naruszeniem art. 18 ust. 5 lit. a) i c) ustawy o transporcie drogowym.
W dniu [...] lipca 2007 r. skarżąca A. W., reprezentowana przez radcę prawnego – działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Komendanta Policji. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżąca spółka zarzuciła organom Policji:
1) naruszenie prawa materialnego - poprzez błędną wykładnie i zastosowania art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym,
2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 77 k.p.a. - poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także
3) naruszenie przepisu art. 101 k.p.a. – obligującego organ do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania.
Skarżąca z ostrożności wniosła o rozważenie zasadności zawieszenia postępowania sądowego w sprawie do czasu rozpoznania wniosku o stwierdzenie niezgodności art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym z Konstytucją RP, złożonego przez Gminę L. w dniu [...] lutego 2008 do Trybunału Konstytucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Policji, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga A. W. – prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] s. c., z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane w skardze.
Zdaniem Sądu wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r., organy Policji obu instancji dopuściły się ewidentnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Naruszenie wspomnianych przepisów polegało na braku wszechstronnego wyjaśnienia przez organy Policji wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez jednoznacznego wykazania przede wszystkim, dlaczego stroną niniejszego postępowania jest wyłącznie A. W., pomimo, iż - jak stwierdził wyraźnie Komendant Policji – A. W. wykonywała w przedmiotowym postępowaniu krajowy transport drogowy osób jako wspólnik spółki cywilnej [...] s.c.
Tym samym organy administracji rozstrzygające w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia, że stroną spornego postępowania - oprócz skarżącej A.W. - był również drugi wspólnik spółki cywilnej [...] s.c. – A. W., należałoby stwierdzić, że doszło do niezawinionego braku udziału wszystkich stron w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. i tym samym pozbawienia pominiętych stron tego postępowania prawa do obrony.
Z tej przyczyny wskazane wyżej uchybienia stanowią dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Komendanta Policji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r.
Zdaniem Sądu należy na wstępie wskazać, iż z zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki, a mianowicie zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z zasady ogólnej wynika, że strona ma zagwarantowany czynny udział w postępowaniu wyjaśniającym, co oznacza, że organ zobowiązany jest stworzyć stronie możliwość prawną podejmowania przez nią czynności procesowych w celu obrony swoich interesów prawnych. Przez udział w postępowaniu należy rozumieć nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, ale też i w czynnościach decydujących, który jest zrealizowany przez doręczenie stronie decyzji. Dotyczy to spraw, w których występuje wielość stron, gdy jednej ze stron nie doręczono decyzji. Oznacza to pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego w toku instancji.
Niewątpliwie zauważyć należy, iż w świetle poglądów doktryny i judykatury przyjmuje się, że jedną z sytuacji, wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., polegającą na niezawinionym przez stronę pozbawieniu jej udziału w sprawie, stanowi przypadek, kiedy organ nie zawiadamia wszystkich stron o wszczęciu postępowania z urzędu lub wprawdzie zawiadamia, lecz następnie nie wzywa ich do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego, albo wbrew przepisom prawa nie zapewnia im aktywnego udziału. W takiej sytuacji doktryna i orzecznictwo przyjmują, że winno nastąpić wznowienie postępowania, niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić, albowiem wskazany przepis nie żąda stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy (tak m.in. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 647; podobnie: G. Łaszczyca /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2007, wyd. II i powołany tam m.in. wyrok NSA z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt V SA 316/00).
Skład orzekający w niniejszej sprawie zgadza się z poglądem, iż - co do zasady - niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu, spowodowany niezawiadomieniem jej o wszczęciu postępowania (vide: art. 61 § 4 k.p.a.), może naruszać jej fundamentalne prawo do obrony interesów. Podobnie uznać należy, iż niepowiadomienie strony przed wydaniem decyzji o zakończeniu postępowania i uniemożliwienie jej wypowiedzenia się w sprawie (vide: art. 10 § 1 k.p.a.), również może naruszyć prawo strony do obrony.
Otóż w niniejszej sprawie należy uznać, zdaniem Sądu, iż organy Policji nie wyjaśniły przede wszystkim w sposób wyraźny, kto jest stroną postępowania.
Zauważyć należy, iż uchylając w dniu [...] stycznia 2008 r. pierwszą decyzję wydaną przez organ I instancji, Komendant Policji stwierdził, iż istnieje wątpliwość, kto w dniu kontroli wykonywał przewóz, a w konsekwencji, który ze wspólników spółki cywilnej [...] s.c. W. ponosi odpowiedzialność za powstałe naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym stwierdzone w toku kontroli.
Następnie, w toku ponownie przeprowadzonego postępowania, organy Policji obu instancji, powołując się wyłącznie na notatkę służbową funkcjonariusza KRP z dnia października 2007 r. przedstawiającą relację z analizy wydruku z kasy fiskalnej oraz na odpisy zaświadczeń z ewidencji działalności gospodarczej A. W. i A. W. – stwierdziły, że w przedmiotowym postępowaniu wyłącznie skarżąca A.W. – wspólnik spółki cywilnej [...] s.c., wykonywała sporny krajowy transport drogowy osób z naruszeniem zakazów okresowych w art. 18 ust. 5 lit. a) i c) ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem Sądu takie ustalenia organów Policji uznać należy z całą pewnością za niepełne z uwagi na brak ich skonfrontowania z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w trakcie postępowania.
Należy zauważyć bowiem, iż w toku kontroli kierowca pojazdu – P. Z. okazał nie tylko licencję oraz umowę o współpracy podpisaną w dniu [...] grudnia 2006 r. ze wspólnikami spółki cywilnej [...] s.c. [...], ale również zaświadczenie z dnia [...] września 2007 r. wystawione przez [...] s.c., z którego wynika, że kierowca ten na podstawie stosownej umowy zawartej z firmą [...] s.c. oraz licencji ma prawo do wykonywania pojazdem kontrolowanym przewozu osób oraz jest upoważniony przez firmę [...] s.c. do wystawienia w jej imieniu faktur za usługi związane z przewozem osób.
Według Sądu bez istotnego znaczenia pozostają więc teoretyczne rozważania (skądinąd względnie poprawne) organów Policji dotyczące statusu prawnego wspólników spółki cywilnej, jako przedsiębiorców wykonujących we własnym imieniu działalność gospodarczą, albowiem w niniejszej sprawie organy zobowiązane były nie tyle dokonać teoretycznego wykładu na w/w temat, co przede wszystkim - precyzyjnie i jednoznacznie wyjaśnić, dlaczego wbrew dokumentom okazanym w toku kontroli przyjęły, iż wyłącznie A. W. jest stroną przedmiotowego postępowania.
Bez znaczenia wydają się również rozważania organów dotyczące napisów na wydrukach z kasy fiskalnej, albowiem z faktu, iż na owych wydrukach widnieją wyłącznie dane A. W., nie można w żaden sposób wywieść tezy, że tylko skarżąca wykonywała sporny przewóz osób, tym bardziej, jeśli weźmie się pod uwagę, że z ustaleń KRP wynika, iż "kasa fiskalna zarejestrowana jest na firmę [...] s.c. (vide: notatka służbowa z dnia [...] października 2007 r.).
Zwrócić należy również uwagę, że z powołanych przez organy Policji zaświadczeń z ewidencji działalności gospodarczej wynika jednoznacznie, że zarówno A. W., jak i A. W. prowadzą działalność gospodarczą pod firmą [...] s.c. A.W., A. W., a więc trudno uznać, aby dokumenty te stanowiły dowody rzekomo potwierdzające słuszność ustaleń organów działających w niniejszej sprawie.
Z tej przyczyny należy uznać, iż mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organy Policji, a polegające na nieprecyzyjnym ustaleniu wszystkich stron tego postępowania, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do stricte merytorycznych zarzutów skargi i wypowiedzenie się na tym etapie w kwestii zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.
W ocenie Sądu, aby zaskarżone rozstrzygnięcia ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organów zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących w tym przypadku przede wszystkim kwestii precyzyjnego ustalenia stron postępowania. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie obu spornych decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienia organów Policji nie zawierają pełnych wyjaśnień wskazanych wyżej okoliczności, które muszą być wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.
W konsekwencji uznać należy, że wskazane naruszenia w sposób oczywisty kolidują z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym.
W tej sytuacji należy wskazać, iż w toku ponownego postępowania organy Policji winny dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego oraz jednoznacznie wyjaśnić kwestię stron postępowania administracyjnego zapoczątkowanego kontrolą drogową przeprowadzoną w dniu [...] września 2007 r.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stwierdzając, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 152 p.p.s.a.
Zasądzając zwrot uiszczonego wpisu sądowego oraz poniesionych przez stronę skarżącą kosztów zastępstwa procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło