VI SA/Wa 2288/18

WyrokWSA w Warszawie2019-10-31

Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Barbara Kołodziejczak- Osetek, Agnieszka Łąpieś- Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozplantowanie ziemi w pasie drogowym, bez nawiezienia nowej ziemi, stanowi zajęcie pasa drogowego w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i podlega karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Rozplantowanie ziemi w pasie drogowym, nawet bez nawiezienia nowej, może stanowić zajęcie pasa drogowego, jeśli skutki tych działań utrzymują się w czasie i naruszają jego przeznaczenie lub bezpieczeństwo ruchu. Kara pieniężna jest naliczana z uwzględnieniem liczby dni zajmowania pasa drogowego, a obiektywna odpowiedzialność administracyjna za zajęcie bez zezwolenia jest wystarczająca do nałożenia kary, niezależnie od winy.
Stan faktyczny
Skarżący zostali obciążeni karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej poprzez utwardzenie terenu kostką betonową oraz rozplantowanie ziemi bez zezwolenia zarządcy drogi. Skarżący kwestionowali kwalifikację rozplantowania ziemi jako zajęcia pasa drogowego oraz podnosili zarzut braku winy i niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ. Wcześniejsze postępowanie przed WSA zostało uchylone z powodu niejednoznacznych ustaleń faktycznych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ, wydano decyzję utrzymującą karę, która została następnie zaskarżona do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak- Osetek Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś- Rosińska Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2019 r. sprawy ze skargi I. J. i P. J. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad ("GDDKiA") decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku P. J. i I. J. ("strony", "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie naliczenia kary pieniężnej w wysokości 45.450,00 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego drogi krajowej [...] w km 80+130 w m. [...] (działka nr [...]) obręb [...] od dnia 12 stycznia 2016 r. do dnia 20 kwietnia 2016 r. poprzez utwardzenie terenu kostką betonową i rozplantowanie ziemi. Natomiast decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr. [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie naliczenia kary pieniężnej w wysokości 4.090,50 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi ww. pasa drogowego drogi krajowej od dnia 21 kwietnia 2016 r. do dnia 29 kwietnia 2016 r. poprzez utwardzenie terenu kostką betonową i rozplantowanie ziemi. W uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć organ wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2016 r. podczas objazdu dróg przez Służby Liniowe Obwodu Drogowego w [...], stwierdzono w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], w km 80 + 130 w m. [...] po stronie prawej (dz. nr [...]) obręb [...], ustawienie kontenera przenośnego na terenie utwardzonym kostką betonową oraz rozplantowanie ziemi. Na miejscu wykonano dokumentację zdjęciową i dokonano obmiaru zajętego pasa drogowego, poza koroną drogi, w obszarze zabudowanym, który to obmiar wynosił: • kontener przenośny o wymiarach 2,4 m x 4,95 m (11,88 m2), • teren o wymiarach 3,0 m x 6,6 m utwardzony kostką betonową (19,80 m2), • rozplantowanie ziemi na powierzchni ok. 17 m2. Następnie organ opisał przebieg postępowania administracyjnego w sprawie. Wskazał, że dniu [...] lutego 2016 r. zespół geodetów dokonał wyznaczenia granicy pasa drogowego w miejscu nielegalnego zajęcia oraz obmiarów ułożonej kostki i śladów po zabranym kontenerze. W rezultacie pomiarów geodezyjnych stwierdzono, że rzeczywista powierzchnia zajęcia pasa drogowego różni się od wskazanej we wcześniejszych dokumentach prowadzonego postępowania i wynosi odpowiednio: • ślad po kontenerze przenośnym - powierzchnia 14,22 m2, • teren utwardzony kostką betonową - powierzchnia 17,85 m2, • teren na którym rozplantowano ziemię - powierzchnia 27,60 m2. Właścicielem kontenera o numerach fabrycznych nr [...] była Spółka A. Sp. z o.o. Natomiast w toku postępowania w sprawie utwardzenia kostką betonową i rozplantowania ziemi w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] jako jego stronę ustalono wspólników spółki cywilnej P. J. i I. J. Datą początkową stwierdzenia nielegalnego zajęcia pasa drogowego jest dzień 12 stycznia 2016 r., zaś datą końcową - dzień 20 kwietnia 2016 r., kara pieniężna wynosi 45 450,00. Natomiast kara pieniężna w wysokości 4.090,50 zł została ustalona za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi ww. pasa drogowego drogi krajowej od dnia 21 kwietnia 2016 r. do dnia 29 kwietnia 2016 r. Organ przywołał treść art. 40 ust. 12 pkt 1 w powiązaniu z ust. 4 ustawy o drogach publicznych oraz przedstawił sposób wyliczenia kar. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach GITD uznał je za bezzasadne. Podkreślił, że dokonane czynności nie wymagały powtórzenia z udziałem strony, gdyż w toku postępowania administracyjnego nie stwierdzono dokonywania czynności w pasie drogowym, jednakże stale utrzymywał się ich skutek trwający w czasie. Ponadto P. i I. J. wspólnicy spółki cywilnej P. s.c. jako strona toczącego się postępowania nie brali w nim czynnego udziału, nie odpowiadali na wezwania, nie skorzystali z przysługującego im prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy, jak również brania udziału w przeprowadzaniu dowodu. W tożsamych skargach złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P. J. i I. J. wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji. Skarżący podnieśli zarzut naruszenia art. 40. ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.) przez to, że: a) do zajęcia pasa drogowego doszło bez ich winy, na skutek nieumyślnego przekroczenia granicy działki spowodowanego w szczególności tym, że wbrew przepisowi art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych pas drogowy w przedmiotowym miejscu nie był wydzielony w terenie liniami granicznymi i nie zostały wykonane przez zarządcę drogi roboty polegające na wyniesieniu i stabilizacji granic pasa drogowego, jak stosuje to ten sam zarządca drogi w innych miejscach, przy użyciu znaków geodezyjnych/graniczników betonowych z krzyżem na górnej poziomej ściance/ i żelbetowych znaków granicznych z napisem czarną farbą "pas drogowy" od strony wewnętrznej pasa, b) pod pojęcie zajęcie pasa drogowego podpada tylko i wyłącznie teren utwardzony kostką o powierzchni 17,85 m2 i nie podpada pod to pojęcie teren, na którym rozplantowano ziemię o powierzchni 27,60 m2, c) z powodu choroby I. J. będącej przyczyną niezależną zarówno od organu, jak i od skarżących, nie brali dostatecznego czynnego udziału w dotychczasowym postępowaniu. W uzasadnieniu skarg skarżący rozwinęli i szczegółowo uzasadnili podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargi Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 lutego 2017 r., VI SA/Wa 1847/16, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z naruszeniem przez organ art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. - uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje GDDKiA z dnia [...] kwietnia 2016 r. i [...] maja 2016 r. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano m.in., że sam fakt ustalenia dokładnej powierzchni zajęcia pasa drogowego, a w konsekwencji kluczowa dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestia ustalenia opłaty za zajęcie danej powierzchni pasa drogowego, zostały ustalone w sposób niejednoznaczny i nieznajdujący pełnego potwierdzenia w materialne dowodowym zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego. Sąd odwołał się do ustaleń organu, że skarżący dokonali zajęcia bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego drogi krajowej [...] w km 80+130 w m. [...] (działka nr [...]) obręb [...] poprzez utwardzenie terenu kostką betonową i rozplantowanie ziemi. Sąd wskazał, że poza sporem pozostaje zajęcie przez skarżących ww. pasa drogowego w podanych w zaskarżonych decyzjach czasookresach poprzez utwardzenie terenu kostką betonową. Skarżący nie kwestionują ustaleń organu w tym zakresie. Przyznają, że kostką betonową był utwardzony teren o powierzchni 17,85 m2. Sąd podzielił argumentację organu, zgodną w linią orzeczniczą, że utwardzenie terenu kostką betonową wymaga odpowiedniego zezwolenia właściwego organu. Brak natomiast pozwolenia implikuje konieczność ustalenia kary pieniężnej w sposób przewidziany przepisami prawa powołanymi przez GITD. Ponadto zajmowanie pasa drogowego przez podmiot, który nie uzyskał stosownego zezwolenia decyzją, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, jest zajęciem samowolnym. Zatem zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia - w świetle omawianej regulacji - podlega karze bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy. Jednakże - jak wskazał poprzednio orzekający Sąd - w niniejszej sprawie organ stwierdził zajęcie pasa drogowego również poprzez rozplantowanie ziemi na powierzchni 27,60 m2. Organ nie wyjaśnił jednak w prawnoprocesowej formule podstaw odpowiedzialności skarżących w tym zakresie, nie wyjaśnił na czym polegało rozplantowanie ziemi i nie odniósł się do argumentacji skarżących podniesionej w odwołaniu, że rozplantowanie ziemi nie jest czynnością wymienioną w przepisach ustawy o drogach publicznych. W ponownym postępowaniu - po przekazaniu sprawy przez Sąd - GDDKiA wydał decyzję z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], w której - na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 4, ust. 3, ust. 4, ust. 13 oraz art. 39 ust. 1 pkt 7 i art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz.U. 2014 r., poz. 1608) - ustalił obowiązek zapłaty przez P. J. i I. J. - za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej [...] km 80 + 130 w m. [...] w obrębie dz. [...] obręb [...], bez zezwolenia zarządcy drogi, poprzez utwardzenie terenu kostką betonową oraz wykonanie robót polegających na nawiezieniu ziemi w celu podwyższenia terenu pasa drogowego względem sąsiedniej działki (rozplantowanie nawiezionej ziemi) w pieniężnej w wysokości 49.540,50 zł. Organ ustalił, że całkowita powierzchnia zajęcia wynosiła 45,45 m2. GDDKiA wskazał, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochrona dróg wymaga zezwolenia zarządcy dróg, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to dotyczy także prowadzenia robót w pasie drogowym. Strony zezwolenia takiego nie posiadały i jak wykazano w postępowania administracyjnym przeprowadziły roboty polegające na nawiezieniu ziemi w celu podwyższenia terenu pasa drogowego względem sąsiedniej działki (rozplantowanie nawiezionej ziemi). Tego rodzaju roboty wywarły skutek w postaci zajęcia pasa drogowego trwający w czasie. Jeśli zaś przeprowadzenie robót w pasie drogowym wywołało skutki utrzymujące się w określonym czasie to kara pieniężna jest naliczana z uwzględnieniem liczby dni zajmowania pasa drogowego. Organ wskazał przy tym, że z art. 39 ust. 1 pkt 7 ustawy o drogach publicznych wynika zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się między innymi niszczenia rowów, skarp, nasypów i wykopów oraz samowolnego rozkopywania drogi. P. J. i I. J., pismem z dnia 7 grudnia 2017 r., zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję GDDKiA z dnia [...] listopada 2017 r., wnosząc o jej uchylenie w całości. W skardze zarzucili: 1) naruszenie art. 153 p.p.s.a., przez niewykonanie wytycznych wynikających z wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2017 r., VI SA/Wa 1847/16; GDDKiA bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i bez przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów stwierdził, że rozplantowanie ziemi polegało na nawiezieniu ziemi w celu podwyższenia terenu pasa drogowego względem działki sąsiedniej, tak aby zniwelować różnicę poziomów oraz że zabiegiem tym zaburzono linię przeciwskarpy rowu przydrożnego na terenie pasa drogowego drogi krajowej nr [...]. Podczas gdy w rzeczywistości rozplantowana ziemia nie była nawieziona i nie była rozplantowana "w celu podwyższenia terenu pasa drogowego względem działki sąsiedniej, tak aby zniwelować różnicę poziomów", a także rozplantowaniem w żaden sposób nie zaburzono linii przeciwskarpy rowu przydrożnego na terenie pasa drogowego; 2) art. 40 ust. 12 pkt 12 ustawy o drogach publicznych przez to, że: - do zajęcia pasa doszło bez winy skarżących, na skutek nieumyślnego przekroczenia granicy działki m.in. z uwagi na to, że wbrew dyspozycji art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, pas drogowy w przedmiotowym miejscu nie był wydzielony w terenie liniami granicznymi i nie zostały przez zarządcę drogi wykonane roboty polegające na wyniesieniu i stabilizacji granic pasa drogowego, jak stosuje to ten sam zarządca drogi w innych miejscach przy użyciu znaków geodezyjnych (graniczników betonowych z krzyżem na górnej poziomej ściance) i żelbetowych znaków granicznych z napisem czarną farbą pas drogowy od wewnętrznej strony pasa, - pod pojęcie zajęcia pasa drogowego podpada tylko i wyłącznie teren utwardzony kostką o powierzchni 17,85 m2 i nie podpada pod to pojęcie teren, na którym rozplantowano ziemię o powierzchni 27,60 m2. W uzasadnieniu skargi wskazano, że GDDKiA nie przeprowadził żadnego dowodu na to, że 1) rozplantowana ziemia została nawieziona, 2) rozplantowanie ziemi zostało wykonane w celu podwyższenia terenu pasa drogowego względem sąsiedniej działki, tak aby zniwelować różnicę poziomów, 3) zabiegiem tym zaburzono linie przeciwskarpy rowu przydrożnego na terenie pasa drogowego. Ponownie podkreślono, że rozplantowanie ziemi nie jest czynnością wymienioną w przepisach ustawy o drogach publicznych. Skarżący wnieśli o przeprowadzanie dowodu z akt sprawy VI SA/Wa 1847/16 w celu stwierdzenia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wynikających z wydanego w ich sprawie wyroku z dnia 14 lutego 2017 r. W odpowiedzi na skargę GDDKiA stwierdził, że skarżącym skarga nie przysługuje. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, czego strona nie uczyniła. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 71/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Sąd wskazał na art. 16 i art. 17 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw i stwierdził, że skoro w niniejszej sprawie chodzi o postępowanie wszczęte i niezakończone ostateczną decyzją przed 1 czerwca 2017 r., to skargę rozpoznano przy uwzględnieniu przepisów w brzmieniu dotychczasowym. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżący powinni byli, stosownie do pouczenia skierowanego do nich w zaskarżonej decyzji, zwrócić się do GDDKiA z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania tej decyzji, by wyczerpać tok instancji, czego skutecznie nie uczynili, ponieważ cofnęli złożony wniosek. Wobec tego WSA odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., z uwagi na jej wniesienie bez wyczerpania środków zaskarżenia w trybie administracyjnym. Takie postępowanie nie stanowi o dopełnieniu przez skarżących wymogu wskazanego w treści art. 52 § 1 p.p.s.a., istotnego dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z kolei NSA w postanowieniu z dnia 26 października 2018 r., II GSK 1698/18, uchylił ww. postanowienie Sądu I instancji. NSA uznał, że na gruncie rozpoznawanej sprawy nie zachodziły podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. Skarżący złożyli wniosek na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., lecz cofnęli go, by złożyć skargę na tę decyzję. Aby więc w pełni uwzględnić cel wprowadzenia ustawy nowelizującej, w ocenie NSA, w takiej sytuacji procesowej należy uznać złożenie skargi za dopuszczalne. Z art. 52 § i 3 p.p.s.a w brzmieniu po dniu 1 czerwca 2017 r. i art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej nie wynika obowiązek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji, która została wydana po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Przyjęcie odmiennej wykładni doprowadziłoby do pozbawienia strony prawa do sądu, więc NSA na gruncie niniejszej sprawy przyjął prokonstytucyjną wykładnię art. 17 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. Z powyższych powodów, w ocenie NSA, odrzucenie skargi I. J. i P. J. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...] listopada 2017 r. na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. było niezgodne z art. 52 § 2 i 3 p.p.s.a. w nowym brzmieniu i art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej. Z tego powodu postanowienie to zostało uchylone, a skarga na tę decyzję została uznana za złożoną w prawidłowym trybie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - ponownie rozpoznając sprawę - zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zarzuty skargi obejmują zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania (co wynika z uzasadnienia skargi), które - zdaniem strony - miało wpływ na wynik sprawy. Rodzaj i charakter wskazanych naruszeń powodowały, że w pierwszej kolejności oceny wymagały zarzuty podważające prawidłowość dokonanych przez organy ustaleń faktycznych. Strona skarżąca twierdzi bowiem, że nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności rozpatrywanej sprawy. Dokumentacja zgromadzona w toku postępowania administracyjnego nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło do zajęcia pasa drogowego w rozumieniu art. 40 ust 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Wskazać należy, że z definicji zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych wynika, że pas drogowy służyć ma celom związanym z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także z potrzebami zarządzania drogą. Aby zapewnić realizację tych celów, w art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych ustanowiono zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Z przepisu art. 39 ust. 1 pkt 7 ustawy o drogach publicznych wynika, że zabronione jest dokonywanie w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się między innymi niszczenia rowów, skarp, nasypów i wykopów oraz samowolnego rozkopywania drogi. W art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych dopuszczono natomiast zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg - wyłącznie za zezwoleniem zarządcy drogi. W ust. 2 tego artykułu określono, jakie czynności wymagają uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, zaliczając do nich m.in. prowadzenie robót w pasie drogowym. Stosownie do art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia podlega karze administracyjnej. Skarżący zezwolenia takiego nie posiadali i - jak wykazano w postępowaniu administracyjnym - przeprowadzili roboty polegające na utwardzeniu pasa drogi krajowej kostką betonową (powierzchnia 17,89 m2). Okoliczności związane z zajęciem pasa drogowego w taki sposób, w tym powierzchnia i czas zajęcia, nie są sporne i nie były kwestionowane także na poprzednim etapie rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji. Sąd ponownie orzekający dla porządku zaś wskazuje, że podziela wszystkie wywiedzione przez organ w ww. zakresie wnioski, mają bowiem one oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Sporna nadal pozostaje kwestia zakwalifikowania jako zajęcia pasa drogowego skutków rozplantowania ziemi na terenie o powierzchni 27,60 m2. GDDKiA dopuścił taką możliwość, a stanowisko organu ma oparcie w przywołanym w zaskarżonej decyzji orzeczeniu NSA z dnia 9 lipca 2011 r., II GSK 894/11, w którym za trafny uznano pogląd, że jeśli przeprowadzenie robót w pasie drogowym wywołało skutki utrzymujące się w określonym czasie to kara pieniężna jest naliczana z uwzględnieniem liczby dni zajmowania pasa drogowego. Uzasadnione jest zatem stanowisko, zgodnie z którym w ww. sposób doszło do zajęcia pasa drogowego w rozumieniu art. 40 ust. 12 pkt 1 w związku z art. 40 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Sąd ponownie orzekający podziela ww. pogląd prawny i uznaje, że może on znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Dokonanie w zaskarżonej decyzji takiej kwalifikacji prawnej sposobu zajęcia pasa drogowego przez skarżących sprawia, że wykonane zostały wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 14 lutego 2017 r., VI SA/Wa 1847/16. Tym samym nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Faktu rozplantowania terenu w granicach pasa drogowego drogi krajowej [...] w km 80+130 w m. [...] (działka nr [...]) obręb [...] od dnia 12 stycznia 2016 r. do dnia 20 kwietnia 2016 r. strona nie kwestionowała na żadnym etapie postępowania. W ww. zakresie skarżący kwestionowali natomiast, że rozplantowana ziemia została nawieziona oraz że rozplantowanie ziemi zostało wykonane w celu podwyższenia terenu pasa drogowego względem sąsiedniej działki, tak aby zniwelować różnicę poziomów, a także że zabiegiem tym zaburzono linie przeciwskarpy rowu przydrożnego na terenie pasa drogowego. Tymczasem znajdujące się w aktach fotografie i notatki służbowe pracowników organu dokumentują okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. - rozkopany i ogołocony z roślinności teren przeciwskarpy rowu przydrożnego na terenie pasa drogowego. Szczególnie dobrze widać różnice w zagospodarowaniu tego terenu na zdjęciach z 26, 28 i 30 kwietnia 2016 r. (załącznik nr 42 w aktach administracyjnych - żółty segregator). Pamiętać przy tym należy, że za ostatni dzień nielegalnego zajęcia pasa drogowego organ uznał dzień 29 kwietnia 2016 r. I tak, na pierwszym ze ww. zdjęć widać rodzaj podestu z kostki betonowej, dla usytuowania którego teren został podniesiony i wyrównany. Można zaobserwować spadki terenu w sąsiedztwie zajętego przez skarżących terenu. Następne zdjęcie przedstawia stan po usunięciu podestu z widocznym jednak wypłaszczeniem terenu (podbudową pod przedmiotową kostką). Na zdjęciu z dnia 30 kwietnia 2016 r. widać zaś już, że spadki terenu zostały przywrócone. Postęp w usuwaniu skutków ww. zajęcia pasa drogowego uwidoczniony na ww. zdjęciach potwierdzają notatki ("Meldunki") pracowników organu kontrolujących pas drogowy. Na szczególną uwagę zasługują te pochodzące z dnia 27, 28 i 30 kwietnia 2016 r. oraz Notatka służbowa z dnia 29 kwietnia 2016 r. podpisana przez kierownika rejonu (załącznik nr 43, 44, 45 i 46 w aktach administracyjnych - żółty segregator). W notatkach tych opisywano poszczególne etapy przywracania stanu pierwotnego zajętego terenu. Zarzuty zaś, że pas drogowy - w okresie za który nałożono karę na skarżących, nie był fizycznie wyodrębniony - na nieruchomości są nieuzasadnione. Dla orzeczenia kary wystarczające jest powołanie się przez organ na znajdujący się w aktach sprawy miarodajny dokument, z którego wynika przebieg granic takiego pasa, organ nie ma zaś obowiązku fizycznego wydzielania go na nieruchomości. W tym zaś zakresie organ wskazał, że dniu 26 lutego 2016 r. zespół geodetów dokonał wyznaczenia granicy pasa drogowego w miejscu nielegalnego zajęcia oraz dokonał obmiarów nielegalnego zajęcia pasa drogowego. Mapa oraz szkic terenu sporządzony przez Z. S., uprawnionego geodetę, znajduje się w aktach administracyjnych. Z dokumentów tych wynika także powierzchnia zajęcia. Podnoszone w skardze okoliczności związane z nieumyślnością zajęcia są bez znaczenia w sprawie. Ocenie organu administracji podlegały bowiem wyłącznie przesłanki obiektywnej odpowiedzialności administracyjnej za wystąpienie stanu niezgodnego z prawem polegającego na zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Jak wskazano, prawidłowość ustaleń faktycznych co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia tej sprawy nie została skutecznie zakwestionowana. Brak jest zatem dostatecznych podstaw, by twierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a., a tym bardziej, że doszło do naruszenia tych przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo również organ ustalił wysokość kary uwzględniając w tym zakresie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Zgromadzony materiał dowodowy oceniany w sposób obiektywny i całościowy daje zatem wystarczającą podstawę do przyjęcia, że w rozpatrywanej sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego polegającego na prowadzeniu robót w pasie drogowym, których skutki utrzymywały się w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji. W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło