VI SA/Wa 2292/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie częściowej odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2014 r.; 2) zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej A. S.A. z siedzibą w G. kwotę 1 617 zł (słownie: jeden tysiąc sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Urząd Patentowy RP, na podstawie art. 245 i art. 248 w związku z art. 132 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2013 r. poz.1410) po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2014 r. o odmowie częściowej udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny GAZETA BANKOWA FINANSE BANKI UBEZPIECZENIA, zgłoszony za numerem [...], w dniu 17 września 2007 r. przez A. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przypomniał przebieg postępowania w sprawie wyjaśniając mi.in., że podstawą wydania decyzji z dnia [...] maja 2014 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny GAZETA BANKOWA FINANSE BANKI UBEZPIECZENIA zgłoszony dnia 17 września 2007 r. przez A. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] pod numerem [...], przeznaczonego do oznaczania towarów i usług w klasie 16, 35, 38, 41 w części dotyczącej następujących usług: klasa 41: "nauczanie, kształcenie w zakresie konferencji, seminariów, kongresów", był art. 132 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 roku. Organ stwierdził bowiem, że jest on podobny w rozumieniu art. 132 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 roku do zarejestrowanego znaku towarowego słowno-graficznego GAZETA BANKOWA za numerem [...], którego ochrona wygasła na rzecz M. Skok Sp. z o.o., z siedzibą w [...], z pierwszeństwem z dnia 06 marca 1998 r. i przeznaczonego do oznaczania towarów i usług w klasach 09, 35, 42. Kolizja w zakresie: usługi w zakresie szkoleń i warsztatów - kl.42. Rozpoznając ponownie sprawę organ przytoczył treść art.132 ust. 1 pkt 3 i art. 132 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej . Podniósł, że podobieństwo znaków, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. winno być rozpatrywane jednocześnie w dwóch aspektach: w aspekcie podobieństwa samych znaków oraz w aspekcie jednorodzajowości towarów/usług, do oznaczenia, których znak został przeznaczony i stwierdził, że fakt jednorodzajowości części usług z klasy 41 jest bezsporny. Odnosząc się podobieństwa oznaczeń, uznał, że znak GAZETA BANKOWA [...] oraz zgłoszony GAZETA BANKOWA FINANSE BANKI UBEZPIECZENIA [...] są oznaczeniami podobnymi na płaszczyźnie fonetycznej, znaczeniowej i wizualnej. W ocenie Urzędu w przypadku warstwy słownej istnieje duże podobieństwo przeciwstawionych znaków. Zarejestrowany znak towarowy GAZETA BANKOWA [...] oraz zgłoszony znak towarowy GAZETA BANKOWA FINANSE BANKI UBEZPIECZENIA [...] są do siebie podobne w stopniu mylącym. Znak towarowy zgłoszony pod numerem [...] jest oznaczeniem słowno-graficznym, składa się ze słów: GAZETA BANKOWA FINANSE BANKI UBEZPIEC2JENIA zapisanych fantazyjną czcionką w kolorze białym. Słowa GAZETA BANKOWA umieszczone są na tle czerwonego prostokąta, pod nim widnieje biała linia, pod którą umieszczono słowa FINANSE BANKI UBEZPIECZENIA oddzielone od siebie kropkami. Znak z wcześniejszym prawem ochronnym o numerze [...] jest znakiem słowno-graficznym składającymi się ze słów: GAZETA BANKOWA zapisanych czcionką w kolorze granatowym, oddzielonych biało-czerwonym elementem graficznym. Wskazać należy, że znaki mają bardzo podobny, zbieżny element słowny "GAZETA BANKOWA/GAZETA BANKOWA". Określenie to jest zbudowane z identycznych elementów - z tych samych liter, ułożonych w tej samej kolejności. W znaku zgłoszonym [...] występuje jeszcze element słowny, jest to określenie "FINANSE BANKI UBEZPIECZENIA". W ocenie Urzędu istotnym jest, że znak zgłoszony inkorporuje warstwę słowną znaku przeciwstawionego. Organ zaznaczył, że warstwa słowna oznaczenia stanowi tytuł prasowy a taki element znaku nie pełni w tej sytuacji dominującej roli. Ogólne wrażenie, jakie wywiera na odbiorcę zgłoszone oznaczenie bez wątpienia przywołuje w pamięci znak z wcześniejszym prawem ochronnym. Zgodnie z doktryną omawiane znaki powinny być oceniane, jako całość, ze zwróceniem szczególnej uwagi na elementy zbieżne, ponieważ to one decydować będą o podobieństwie znaków. Takim zbieżnym i dominującym elementem zarówno w znaku przeciwstawionym jak i w znaku zgłoszonym jest określenie "GAZETA BANKOWA". Dodatkowo organ podkreślił, że element słowny znaku towarowego nadaje się znacznie lepiej niż jego grafika do oddziaływania na potencjalnego klienta, również w dominującej obecnie formie reklamy i promocji, jaką jest radio i telewizja. Podobieństwo występuje również w warstwie fonetycznej. Zbieżny element, wyrazy GAZETA BANKOWA i GAZETA BANKOWA, w przypadku obu znaków będą czytane w identyczny sposób. Aspekt identyczności czy podobieństwa w warstwie słownej i fonetycznej jest ważnym argumentem za uznaniem analizowanych znaków za mylące, gdyż w ostatnich latach nastąpił szybki rozwój technik multimedialnych, oraz wzrost intensywności reklamy radiowej i telewizyjnej, będącej najskuteczniejszą w tej chwili formą dotarcia do klienta. Spowodowało to, iż nie tylko wygląd znaku, lecz często jego brzmienie decydują o rozpoznawalności danej marki na rynku. Natomiast na mocy decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego, uprawniony z prawa ochronnego otrzymuje gwarancję, że Urząd Patentowy nie udzieli ochrony nie tylko na zgłoszony przez inny podmiot znak identyczny, ale również na znak podobny w takim stopniu do chronionego znaku, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego znak ten mógłby wprowadzić odbiorców w błąd, co do źródła pochodzenia towarów i usług. Natomiast co do warstwy znaczeniowej zarówno znak zgłoszony, jak i znak z wcześniejszym pierwszeństwem stanowią tytuł prasowy, który to tytuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie posiada cech fantazyjnych. Występowanie w zgłoszonym oznaczeniu elementów istotnych dla znaku, którym na rynku oznaczane są już usługi, świadczone przez innego przedsiębiorcę, mogą wprowadzać w błąd konsumentów, co do jego pochodzenia. Dlatego w ocenie Urzędu w przedmiotowej sprawie, odmienna grafika nie wyeliminuje możliwości pomyłki wśród odbiorców, którzy mogą uznać, że oznaczenie identyczne w warstwie słownej i fonetycznej, nawet zapisane w inny sposób, jest rozpoczęciem nowej serii znaków tego samego przedsiębiorstwa, czy też nową wersją dotychczasowego oznaczenia, co często stanowi popularny chwyt marketingowy, stosowany jako "odświeżenie" marki na rynku. Urząd zaznaczył nadto, że postępowanie o dokonanie zmiany uprawnionego w rejestrze znaku [...] z M.SP. z o.o. na A. S.A. zostało umorzone. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S.A.z siedzibą w [...], zwana dalej skarżącą wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją porzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. w związku z art. 244 ust. 1(1) p.w.p. - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wprawy i w konsekwencji wydania rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, polegające na: a) przyjęciu, że zgłoszenie przedmiotowego znaku towarowego GAZETA BANKOWA FINANSE BANKI UBEZPIECZENIA do Urzędu Patentowego, zostało dokonane przez skarżącą, podczas gdy zgłoszenia dokonała M.Sp. z o.o., której skarżąca jest następcą prawnym, b) przyjęciu, że pomiędzy datą zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego a wygaśnięciem wcześniejszego znaku towarowego zarejestrowanego pod numerem [...], zwanego dalej znakiem wcześniejszym, nie minął okres 2 lat, podczas gdy przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony do Urzędu Patentowego w dniu 17 września 2007 r., a ochrona wcześniejszego znaku towarowego wygasła w dniu 06 marca 2008 r., tj. po dokonaniu zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego a nie przed datą jego zgłoszenia, c) przyjęciu, że przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony do Urzędu Patentowego przez inny podmiot niż wcześniejszy znak towarowy, podczas gdy przedmiotowy znak towarowy i wcześniejszy znak towarowy w dacie zgłoszenia należały do tego samego podmiotu tj. M.Sp. z o.o. - art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i oparcie rozstrzygnięcia z pominięciem istotnych dat oraz podmiotów praw, pozwalających na stwierdzenie, że na przedmiotowy znak towarowy może być udzielone prawo ochronne bez naruszenia przepisów art. 132 ust. 1 pkt 3 oraz art. 132 ust.2 pkt 3 p.w.p. - art. 8, 11 oraz 107 § 3 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasady przekonywania oraz właściwego uzasadnienia decyzji administracyjnej poprzez niewłaściwe uzasadnienie wydanej decyzji sprowadzające się do oceny podobieństwa przedmiotowego znaku towarowego do wcześniejszego znaku towarowego, oraz podobieństwa usług, podczas gdy przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony do Urzędu Patentowego przez ten sam podmiot do którego należał znak wcześniejszy tj. M. Sp. z o.o., wobec czego, podobieństwo znaków i usług pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, oraz naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 132 ust.l pkt 3 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu iż: a) przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony po wygaśnięciu prawa ochronnego R. 127028 na wcześniejszy znak towarowy i od daty wygaśnięcia tego prawa do dnia zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego nie upłynął okres 2 lat, b) przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony przez inną osobę niż wcześniej zarejestrowany znak towarowy, - art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż: a) przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony przez inną osobę niż wcześniejszy znak towarowy, na który udzielono prawa ochronnego, b) zachodzi ryzyko w prowadzenia odbiorców w błąd, -art. 134 ust. 1 p.w.p. poprzez niezastosowanie i odmowie udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy z powodu podobieństwa do wcześniejszego zarejestrowanego znaku towarowego oraz podobieństwa usług w klasie 41. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym przedłożonym do terminu rozprawy Urząd Patentowy uznał skargę za zasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy uznać, że na etapie postępowania sądowego bezspornym stały się dwie ważkie kwestie. Urząd Patentowy zgodził się bowiem ze skarżącą, że w osnowie decyzji zarówno pierwszoinstancyjnej jak i wydanej po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy została wskazana błędna podstawa prawna. Organ przyznał także rację skarżącej, że kwestia oceny następstwa spółki A. S.A. po spółce M.Sp. z o.o. nie została dostatecznie przeanalizowana. Wyjaśnił, że zasadą jest, iż jeśli podczas postępowania zgłoszeniowego następuje zmiana strony w wyniku zbycia praw do zgłoszenia to potencjalnie wszystkie wcześniejsze znaki dotychczasowego zgłaszającego mogą stać się przeszkodą rejestracyjną dla takiego znaku. Jednakże w niniejszej sprawie cesja praw do zgłoszenia nie była wynikiem umowy o przeniesienie praw do znaku a wynikiem połączenia spółek poprzez przejęcie całego majątku M.Sp. z o.o. - dotychczasowy zgłaszający- przez A. S.A. - nowego zgłaszającego, co nie pozostało bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Niezależnie od powyższego należy podnieść, że stosownie do przepisów art. 61 i 63 § 2 k.p.a. granice sprawy administracyjnej wyznacza zgłoszone do organu administracji żądanie strony. Zakres żądania strony identyfikujący sprawę administracyjną, w tym przedmiot postępowania administracyjnego, a w konsekwencji także granice sprawy sądowoadministracyjnej -wynika przede wszystkim z podstawy faktycznej żądania opisanej w podaniu strony. Należy zatem uznać, że wniosek strony wiąże organ co do treści żądania, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania. Stosownie do art. 138 § 1 p.w.p. w zgłoszeniu znaku towarowego należy określić znak towarowy oraz wskazać towary, dla których znak ten jest przeznaczony. Tak też uczyniła skarżąca wskazując w podaniu o udzielenie prawa ochronnego towary i usługi, do których oznaczenia przedmiotowy znak jest przeznaczony, a które zawarte są w klasach 16, 35, 38 i 41. Jak wynika bowiem z akt sprawy i co nie jest sporne, w dniu 17 września 2007 r., skarżąca zgłosiła wniosek do Urzędu Patentowego RP w celu uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy oznaczenie słowno-graficzne GAZETA BANKOWA FINANSE BANKI UBEZPIECZENIA za numerem [...] przeznaczony do oznaczania: papier, tektura i wyroby z tych materiałów, materiały fotograficzne, materiały piśmienne, materiały szkolne i instruktażowe (kl.16), reklama, prace biurowe w zakresie obróbki tekstów, przygotowywania reklam prasowych, ogłoszeń reklamowych, prenumeraty gazet (kl.35), usługi telekomunikacyjne agencji informacyjnych w zakresie aktualności i wiadomości (kl.38), nauczanie, kształcenie w zakresie konferencji, seminariów., kongresów, rozrywka, usługi związane z kulturą w zakresie organizowania wystaw z dziedziny kultury oraz usług impresariatu (kl.41) W uzasadnieniu swojego stanowiska organ mając na uwadze treść art. 132 ust. 2 pw.p. porównał sporne oznaczenia jedynie w części dotyczącej następujących usług: klasa 41: "nauczanie, kształcenie w zakresie konferencji, seminariów, kongresów" pomijając natomiast żądanie skarżącej dotyczące towarów/usług ujętych w klasach 16, 35, 38. W konsekwencji w sentencji zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy nie zawarł rozstrzygnięcia odnośnie wniosku skarżącej o udzielenie prawa ochronnego przeznaczonego do oznaczania towarów w klasach 16, 35, 38. Tym samym Urząd Patentowy nie rozpoznał całości sprawy administracyjnej wszczętej wnioskiem i wydał ostateczną decyzję administracyjną pomimo, iż nie rozpatrzył całości sprawy. Zgodnie z art. 104 § 1 kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (§ 2) . Decyzja administracyjna to jednostronna czynność prawna organu administracji publicznej posiadająca odpowiednią formę. Z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że decyzja może mieć formę pisemną lub formę ustną. Z formą czynności prawnej organu administracji publicznej związane jest zagadnienie wymagań formalnych stawianych decyzji oraz zagadnienie domniemania decyzji. Należy, zatem podkreślić, że oświadczenie woli organu administracji publicznej musi posiadać pewną formę zewnętrzną, by mogło wywołać skutki prawne. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że minimum wymagań formalnych, jakie powinna spełniać decyzja, to: oznaczenie organu wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby działającej w imieniu organu. Zgodnie z art. 104 k.p.a decyzja administracyjna rozstrzyga sprawę, co do jej istoty w granicach żądania określonego przez strony. Skoro celem postępowania administracyjnego i kończącej je decyzji ma być załatwienie sprawy, winna ona, co do zasady być kompletna i rozstrzygać w przedmiocie całego żądania strony. Jeżeli więc zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia o całości wniosku strony, który był podstawą wszczęcia postępowania, a brak jest podstaw do stwierdzenia, że jest to decyzja częściowa przewidująca wydanie odrębnej decyzji dla części nierozstrzygniętej, to należy stwierdzić, że została ona wydana z istotnym naruszeniem przepisu art. 104 k.p.a. Należy podkreślić, iż treść rozstrzygnięcia jest równoznaczna z udzielonym stronie uprawnieniem albo nałożonym na nią obowiązkiem. Osnowa (rozstrzygnięcie decyzji) jest jej kwintesencją, wyraża bowiem rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego wypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Uzasadnienie natomiast służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Stosownie do treści art. 107 § 1 decyzja powinna zawierać m.in. rozstrzygnięcie. Według koncepcji decyzji jako aktu stosowania prawa, rozstrzygnięcie to wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego; w tym sensie decyzja rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty (art. 104). Sentencja powinna być sformułowana jasno i precyzyjnie, w ten sposób by była zrozumiała dla stron nawet bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji. Inaczej rzecz ujmując, rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Jak już wyżej wskazano rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z elementów najistotniejszych każdej decyzji administracyjnej. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Obowiązek ten powinien być wyrażony bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji a treści rozstrzygnięcia organu nie można domniemywać. W rozstrzygnięciu decyzji zostaje wyrażona wola organu administracyjnego załatwiająca sprawę w tej formie. Treść rozstrzygnięcia administracyjnego powinna być związana z przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem strony skarżącej i stanowić konkretną odpowiedź organu administracyjnego na zawarte we wniosku żądanie. Tylko takie rozstrzygnięcie, nie budzące wątpliwości co do jego zakresu, w pełni odpowiada wymogowi rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.) oraz zgodne jest z zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) czy też z zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.). Uzasadnienie stanowi niewątpliwie integralną część decyzji w znaczeniu formalnoprawnym jako jej składnik. Nie stanowi ono jednakże części rozstrzygnięcia decyzji, bowiem tylko w osnowie decyzji zawarte jest rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Strona jest związana treścią rozstrzygnięcia, a nie jego uzasadnieniem Uzasadnienie decyzji nie funkcjonuje samodzielnie w obrocie prawnym, nie może więc być wyeliminowane z tego obrotu przez sąd administracyjny bez jednoczesnego wyeliminowania sentencji rozstrzygnięcia. W konkluzji należy stwierdzić, iż Urząd Patentowy naruszył omówione wyżej normy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej. Biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznając, iż zajmowanie stanowiska jest przedwczesne. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania a także odniesie się do wszystkich argumentów podniesionych w toku postępowania przez skarżącą. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200 p.p.s.a