VI SA/Wa 2294/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o powołaniu na stanowisko asesora komorniczego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 101 k.p.a., art. 125 k.p.a., art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. i z dnia [...] lutego 2008 r. o powołaniu M. W. na stanowisko asesora komorniczego. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w W. powołał M. W. na stanowisko asesora komorniczego w celu zatrudnienia go w Kancelarii Komorniczej Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w K.. Decyzją z [...] lutego 2008 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w W. zmienił powyższą decyzję w ten sposób, że powołał M. W. na stanowisko asesora komorniczego przy Sądzie Rejonowym w K.. Pismem z dnia 4 listopada 2008 r. Minister Sprawiedliwości poinformował M. W. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 25 lutego 2006 r. i z dnia [...] lutego 2008 r. o powołaniu go na stanowisko asesora komorniczego w związku z nieodbyciem aplikacji. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Minister Sprawiedliwości stwierdził nieważność decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. i [...] lutego 2008 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Minister Sprawiedliwości po rozpoznaniu wniosku M. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2009 r. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 2 listopada 2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1432/09) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] marca 2009 r. W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że "organ za rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. o powołaniu skarżącego na stanowisko asesora komorniczego uznał przyjęcie przez Prezesa Sądu Apelacyjnego, że skarżący nie spełniał warunku określonego w art. 10 ust. 1 pkt 4 Ustawy o komornikach, bowiem nie odbył aplikacji komorniczej. Organ stwierdził, iż skarżący nie został w sposób prawidłowy przyjęty na aplikację komorniczą, co oznacza, że nie mógł jej zgodnie z prawem ukończyć. Nie mógł więc zostać powołany na asesora komorniczego. Zdaniem Sądu Prezes Sądu Apelacyjnego badając spełnienie przez Skarżącego wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 Ustawy o komornikach oparł się o rozstrzygnięcia i ustalenia zawarte w innych aktach administracyjnych, a ocena odbycia przez Skarżącego aplikacji komorniczej nie mogła pomijać rozstrzygnięcia Komisji Egzaminacyjnej, która orzekła, iż skarżący zdał egzamin komorniczy i odbył aplikację komorniczą". W ocenie Sądu decyzja o zdaniu egzaminu jest jednocześnie prawnym i wiążącym inne organy potwierdzeniem, że jej adresat spełnił wymogi do jego złożenia. Ostatecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, że bez wzruszenia decyzji Komisji Egzaminacyjnej organ nie może zakwestionować decyzji wydanych przez Prezesa Sądu Apelacyjnego. Orzeczenie to jest prawomocne. [...] kwietnia 2010 r. Prokurator Apelacyjny w W. wniósł sprzeciw od uchwały Rady Izby Komorniczej w W. z [...] lipca 2005 r. nr [...] w części dotyczącej dopuszczenia M. W. do egzaminu komorniczego. Postanowieniem z [...] lipca 2010 r. Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z [...] kwietnia 2006 r. i [...] lutego 2008 r. o powołaniu M. W. na stanowisko asesora komorniczego. W uzasadnieniu postanowienia Minister Sprawiedliwości wskazał na opisany wyżej sprzeciw Prokuratora Apelacyjnego w W. stając na stanowisku, iż rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia ww. sprawy. M. W. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy stając na stanowisku, iż rozpatrzenie sprawy wszczętej na skutek sprzeciwu Prokuratora Apelacyjnego w W. nie stanowi zagadnienia wstępnego w przedmiotowej sprawie. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z [...] września 2010 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] lipca 2010 r. organ stanął na stanowisku, że złożenie przez Prokuratora Apelacyjnego w W. sprzeciwu do Krajowej Rady Komorniczej w Warszawie w wyżej wymienionej sprawie spowodowało nowe okoliczności istotne także dla rozstrzygnięcia kwestii nieważności decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. o powołaniu M. W. na stanowisko asesora komorniczego. Stwierdzenie nieważności uchwały Rady Izby Komorniczej w W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w części dopuszczającej M. W. do egzaminu komorniczego jest więc zagadnieniem wstępnym, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się M. W. wywodząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż rozstrzygniecie sprawy o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Izby Komorniczej w W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w części dopuszczającej M. W. do egzaminu komorniczego, stanowi zagadnienie wstępne w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] i z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] o powołaniu M. W. na stanowisko asesora komorniczego. W uzasadnieniu skargi M. W. podnosił, że zarówno treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2009 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1432/09, na którą Minister Sprawiedliwości powołuje się w postanowieniu z dnia [...] lipca 2010 r., jak i przepis art. 156 k.p.a. nie dają uzasadnionych podstaw do twierdzenia Ministra Sprawiedliwości, iż rozpatrzenie sprawy wszczętej na skutek sprzeciwu Prokuratora Apelacyjnego w W., skierowanego do Krajowej Rady Komorniczej o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Izby Komorniczej w W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w części dopuszczającej M. W. do egzaminu komorniczego, stanowi w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku nie stwierdził, by zaskarżone decyzje Ministra Sprawiedliwości miały charakter przedwczesny, w tym znaczeniu, że uchylenie uchwały, na podstawie której M. W. został dopuszczony do egzaminu komorniczego, mogłoby prowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W.. Wręcz przeciwnie wskazał, iż Prezes Sądu Apelacyjnego w W. wydając omawiane decyzje, działał zgodnie z prawem, co uniemożliwia stwierdzenie ich nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa. Wzruszenie uchwały Rady Izby Komorniczej w W. z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] w części dotyczącej M. W. do egzaminu komorniczego nie zmienia powyższego stanu, stąd nie może stanowić zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. W związku z czym postanowienie o zawieszeniu postępowania jest niezasadne. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2010 r. skarżący obszernie uzupełnił wywody skargi wskazując na rozumienie pojęcia zagadnienia wstępnego i wywodząc, iż wynik postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały o dopuszczeniu M. W. do egzaminu komorniczego nie warunkuje wyniku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W.. Skarżący podnosił też brak możliwości stwierdzenia nieważności tejże uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonego postanowienia pod względem jego celowości czy słuszności. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie i postanowienie utrzymane nim w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W przedmiotowej sprawie Minister Sprawiedliwości zawiesił postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. o powołaniu M. W. na stanowisko asesora komorniczego wskazując, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia wniesionego przez Prokuratora Apelacyjnego w W. sprzeciwu od uchwały Rady Izby Komorniczej o powołaniu M. W. na stanowisko asesora. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie z poglądami doktryny pojęcie "zagadnienie wstępne" użyte w tym przepisie jest sporne. Należy przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Należy ponadto przyjąć, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu (Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz Wydanie II). W uzasadnieniu wyroku z dnia 2 listopada 2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1432/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że "bez wzruszenia decyzji Komisji Egzaminacyjnej organ nie może zakwestionować decyzji wydanych przez Prezesa Sądu Apelacyjnego". W toku postępowania w przedmiotowej sprawie Prokurator Apelacyjny w W. wniósł sprzeciw od uchwały Rady Izby komorniczej w W. z dnia [...] lipca 2005 r. w części dotyczącej dopuszczenia M. W. do egzaminu komorniczego, wszczynając tym samym postępowanie w sprawie. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie sprawy toczącej się na skutek wskazanego sprzeciwu może mieć wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy bowiem zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych w brzmieniu z dnia [...] kwietnia 2006 r. asesorem komorniczym może zostać osoba odpowiadająca wymaganiom określonym w art. 10, a więc ten kto m.in. odbył aplikację komorniczą i złożył egzamin komorniczy. Zatem rozstrzygnięcie sprawy toczącej się na skutek sprzeciwu Prokuratora Apelacyjnego w W. uznać należy za zagadnienie wstępne w przedmiotowej sprawie w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Odnosząc się do argumentów podniesionych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. wskazać należy, że rozstrzyganie kwestii braku możliwości stwierdzenia nieważności uchwały Rady Izby komorniczej w W. z dnia [...] lipca 2005 r. nie mieści się w granicach niniejszego postępowania i może być przedmiotem rozstrzygnięcia jedynie w postępowaniu toczącym się na skutek wskazanego sprzeciwu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.