VI SA/Wa 2295/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu P. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata P. Z. (dalej też jako skarżący) złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji i załączonych do niego dokumentów wynikało, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący pobiera świadczenie rentowe w wysokości 1260,16 zł netto miesięcznie oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości 209,59 zł netto miesięcznie. Ponadto skarżący oświadczył, iż prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości ok. 2000 zł netto miesięcznie oraz jest zobowiązany do uiszczania kwoty 1000 zł tytułem alimentów na dziecko. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawione dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia starszego referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2016, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku 2017 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów), c) wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), d) aktualnego orzeczenia sądu potwierdzającego fakt ciążenia na skarżącym obowiązku alimentacyjnego (rubryka 11 formularza wniosku po przyznanie prawa pomocy),Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 lutego 2018 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przesłał do Sądu pismo z dnia 28 lutego 2018 r., do którego załączył: - PIT-36 za rok 2016, z którego wynikało, że skarżący w roku 2016, z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, przy przychodach w wysokości 379.495 zł osiągnął dochód w wysokości 37.929 zł, - książkę przychodów i rozchodów za rok 2017, z której wynikało, że w roku 2017, przy przychodach w wysokości 49.699 zł poniósł stratę w wysokości 27.887 zł, - wyciąg z rachunku [...] za okres 1 grudnia 2017 r. – 28 lutego 2018 r. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący została wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, nadesłał wyciąg z rachunku [...]. Jednakże z analizy powyższego wyciągu wynika, iż skarżący posiada jeszcze dwa inne rachunku bankowe. I tak w dniu 29 grudnia 2017 na ww. rachunek skarżącego wpłynęła kwota 30.000 zł z rachunku nr [...], należącego do "[...]". Natomiast w dniach 29 grudnia 2017 r. i 5 stycznia 2018 r. dwukrotnie przelano po 20.000 zł na rachunek nr [...], należący także do P. Z.. Tym samym skarżący nie wykonał prawidłowo wezwania do nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, nie ujawniając dwóch posiadanych rachunków bankowych. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s,a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu wszystkich żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, to jest wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych, brak było możliwości ustalenia, czy skarżący wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.