VI SA/Wa 23/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. W. od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2008 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2007 r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową postanawia 1. odmówić skarżącemu J. W. zwolnienia od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącego J. W. adwokata. Pismem z dnia 22 listopada 2007 r. skarżący, J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2007 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji uchylającej decyzję umarzającą postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do celów ochrony osobistej oraz decyzji umarzającej postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową. W treści skargi skarżący zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który następnie, w związku z nadesłaniem go na urzędowym formularzu, został uzupełniony o ustanowienie adwokata. W treści wniosku skarżący podniósł, iż ma 76 lat i jest inwalidą drugiego stopnia. Wyjaśnił, iż uległ wypadkowi drogowemu, w wyniku którego doznał uszkodzenia kręgosłupa, co wymaga systematycznego leczenia i rehabilitacji oraz pociąga za sobą koszty w wysokości ok. 100 do 150 złotych miesięcznie. Dodał, iż jest emerytem i z tego tytułu pobiera emeryturę w wysokości 2 190,25 złotych. Wskazał również na trudną sytuację materialną oraz nadmienił, iż w związku z problemami małżeńskimi córki, obecnie w jego mieszkaniu zamieszkują jej dzieci, co wiąże się z dodatkowymi kosztami. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie ZUS Oddział w L. Inspektorat w Z. z dnia 25 kwietnia 2007 r. (k. 29 akt), zaświadczenie Urzędu Miejskiego w Z. o zameldowaniu na pobyt stały (verte k. 30), a także kserokopie następujących dokumentów: ـ wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS (k. 27), ـ dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki [...] (k. 28), ـ wyciągu z rachunku bankowego (verte k. 31-33), ـ zeznania podatkowego PIT-37 za rok 2007 oraz informacji o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku - PIT/O (k. 34 – 38), ـ zeznania podatkowego PIT-37 za rok 2006 oraz informacji o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku - PIT/O (k. 39 – 43). Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2008 r., doręczonym skarżącemu w dniu 28 kwietnia 2008 r. (k. 57), wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie pełnomocnika, w związku z nie uzupełnieniem przez stronę w ustawowym terminie braku formalnego formularza PPF – tj. jego podpisanie, pozostawiony został bez rozpoznania. Pismem z dnia 5 maja 2008 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia podnosząc, iż uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku wynikało z konieczności, jak podkreślił: "liczenia się z każdym groszem" i dlatego też uznał, iż nie będzie problemu, jeśli podpisany formularz prześle razem z pozostałymi dokumentami, na dołączenie których Sąd wydłużył mu termin do dnia 30 marca 2008 r. (k. 23). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy służy realizacji dostępu do Sądu oraz profesjonalnego prowadzenia sprawy dla osób, które ze względu na ciężką sytuację majątkową i rodzinną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Przyznanie prawa pomocy, czyli tzw. "prawo ubogich" powinno być jednak traktowane jako wyjątek od zasady odpłatności postępowania sądowego uzasadniony szczególnie ciężkimi warunkami materialnymi. Należy jednak zaznaczyć, iż "konieczne utrzymanie" nie oznacza sytuacji materialnej subiektywnie ocenionej przez wnioskodawcę jako zadowalającej, lecz obiektywną możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak opłaty za mieszkanie, żywność, lekarstwa niezbędne w procesie leczenia. Dopiero, gdy nie jest możliwe uzyskanie dodatkowych środków finansowych, jak też, gdy poczynienie oszczędności musiałoby odbyć się kosztem wspomnianych koniecznych potrzeb, Sąd zobligowany jest przyznać stronie prawo pomocy. W takim bowiem przypadku rozstrzygnięcie to jest niezbędne dla ochrony praw strony, a odmowa oznaczałaby w praktyce pozbawienie jej zagwarantowanego w Konstytucji prawa do Sądu. Analizując warunki rodzinne i majątkowe skarżącego pod kątem powyższych kryteriów, a w szczególności uwzględniając wysokość dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w kwocie 2.191,25 złotych oraz ewentualne wydatki ponoszone w związku z pomocą udzielaną córce, Sąd uznał, iż skarżący nie należy do grona osób, które ze względu na ciężką sytuację majątkową i rodzinną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W ocenie Sądu, stan rodzinny i majątkowy skarżącego pozwala na poniesienie kosztów sądowych związanych z prowadzeniem sprawy tj. uiszczeniem wpisu od skargi w wysokości 200 złotych oraz ewentualnych dalszych opłat sądowych takich jak: opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzany na żądanie strony – 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej –100 zł. Nie można jednak pominąć okoliczności, iż koszty zastępstwa procesowego z pewnością będą przewyższać opłaty sądowe, dlatego też mając na względzie aktualne dochody skarżącego oraz jego sytuację rodziną, Sąd uznał, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a zatem spełnia przesłanki częściowego przyznania prawa pomocy, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, warunki materialne skarżącego mogą być niewystarczające na ewentualne pokrycie żądań finansowych wybranego pełnomocnika i z tej przyczyny konieczne jest przyznanie skarżącemu adwokata z urzędu w celu stworzenia możliwości odpowiedniej obrony jego praw. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.