VI SA/Wa 23/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. R. K. w dniu [...] stycznia 2011 r. złożyła do Sądu na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym razem z trojgiem dzieci (w tym dwoje pełnoletnich). Skarżąca podnosiła, iż uzyskuje dochód w wysokości 2000 zł brutto miesięcznie, który przeznacza w całości na bieżące wydatki, nie posiada żadnych oszczędności. W rubryce 9 formularza wskazała, że od 20 stycznia 2011 r. dwoje pełnoletnich dzieci skarżącej podjęło pracę na podstawie umowy zlecenia. Skarżąca podniosła ponadto, że pobiera alimenty przynależne najmłodszemu dziecku w wysokości 500 zł miesięcznie. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] lutego 2011 r. wezwano skarżącą do nadesłania w terminie 14 dni: a) odpisu zeznania podatkowego skarżącej za rok 2009, b) dokumentu wskazującego wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącą w roku 2010 z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania), c) odpisów umów zlecenia, o których mowa w rubryce 9 formularza wniosku, d) odpisu ostatniego orzeczenia Sądu zasądzającego od byłego męża skarżącej świadczenie alimentacyjne na rzecz najmłodszego syna, ewentualnie innego dokumentu potwierdzającego wysokość alimentów, e) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, f) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (czynsz, opłata za energię elektryczną, wodę gaz, telefon). Wezwanie, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 15 lutego i 23 lutego 2011 r., z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił w dniu 3 marca 2011 r. do Sądu. Skarżąca żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. 2, Warszawa 2006 s. 504). W niniejszej sprawie skarżąca wskazała we wniosku, iż uzyskuje dochód j w wysokości 2000 zł brutto miesięcznie oraz pobiera alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie, samotnie wychowując trójkę dzieci, z których dwoje pełnoletnich pracuje na podstawie umowy zlecenia. Jednakże nienadesłanie przez skarżącą na wezwanie referendarza sądowego dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających dochody skarżącej oraz wskazujących sytuację finansową jej pełnoletnich dzieci, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącej i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.