VI SA/Wa 2301/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz C. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] października 2006 roku nr [...] Minister Finansów na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2006 roku nr [...] rozstrzygającą, iż gry prowadzone na automatach "M." należących do "C." Sp. z o. o. z siedzibą w W. są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 z późn. zm.). Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny i wywody prawne. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w związku ze skierowaniem w dniu [...] lipca 2005 roku pisma przez spółkę "C." Sp. z o. o. z siedzibą w W. do Ministra Finansów w sprawie potwierdzenia, że "gra telewizyjna typu M." o numerze identyfikacyjnym [...] nie jest grą na automatach o niskich wygranych – zgodnie z rozdziałem 1 art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 z późn. zm.). Następnie w dniu [...] lutego 2006 roku do Ministerstwa Finansów wpłynęło pismo z Urzędu Celnego w [...] w sprawie stwierdzenia, czy gry urządzane w lokalu "C." A. Z. w K. na automatach "M.", należących do "C." Sp. z o. o. są grami w rozumieniu przepisów ww. ustawy. Minister Finansów po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, opierając się na dokumentach przesłanych przez stronę i Urząd Celny w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006 roku Nr [...], działając w oparciu o art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. rozstrzygnął, że gry prowadzone na automatach "M." należących do "C." Sp. z o.o. z siedzibą w W. są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych. Zdaniem organu z całości materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie bezspornie wynika, że gry prowadzone przez stronę na automatach "M." odbywały się na automatach elektromechanicznych, natomiast wygrane miały charakter pieniężny. Z nadesłanego przez Urząd Celny w [...] protokołu z przesłuchania świadka Pana D. Z. wynika bowiem, że w przypadku automatów "M." punkty kredytowe, za które prowadzona była gra wprowadzane były do licznika automatu za pomocą specjalnego klucza (dostarczonego przez właściciela automatów). Za 1 złotych grający otrzymywał 1000 punktów kredytowych. Gry na przedmiotowych automatach oparte były na zasadach gry w pokera. Grający uzyskując (na ekranie automatu) określony – korzystny dla siebie układ kart zdobywał dodatkowe punkty kredytowe, które zapisywane były na liczniku automatu. Pan D. Z. zeznał również, że wypłat wygranych punktów kredytowych zamienionych na pieniądze dokonywały wyłącznie osoby będące przedstawicielami firmy, do której należały przedmiotowe automaty. Przedstawiony powyżej sposób użytkowania ww. automatów (m.in. ich kredytowanie i przebieg samych gier) został również potwierdzony w protokołach z [...] lutego 2006 roku z przesłuchania świadków – pracowników Urzędu Celnego w [...], którzy uczestniczyli w czynnościach kontrolnych przeprowadzonych w lokalu "C." oraz w protokole oględzin urządzeń z dnia [...] lutego 2006 roku. Materiały przesłane przez Urząd Celny korespondowały z opisem gier znajdujących się w opiniach technicznych nadesłanych przez stronę. Minister Finansów stanął na stanowisku, że w świetle zgromadzonego materiału zbędne było ponowne dokonywanie oględzin przedmiotowych automatów, jak również przesłuchiwanie jako świadków pracowników Urzędu Celnego, Pana D. Z., jak również przesłuchiwanie w charakterze strony prezesa spółki, skoro osoby te złożyły zeznania w sprawie. W opinii Ministra Finansów strona nie wykazała podstaw do kwestionowania ustaleń dokonanych przez pracowników Urzędu Celnego w trakcie czynności kontrolnych. Prezes zaś spółki, działający poprzez swoich pełnomocników wypowiadał się obszernie w przedmiotowej sprawie, składał również wyjaśnienia przed kontrolerami Urzędu Celnego oraz dokonywał przeglądu akt sprawy. Zgodnie z art. 86 k.p.a. dowód z przesłuchania strony jest dowodem uzupełniającym zaś zdaniem organu, w przypadku przedmiotowej sprawy nie wystąpiły ww. okoliczności wymagające przeprowadzenia takiego środka dowodowego. Reasumując Minister Finansów podkreślił, iż z całości zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że gry prowadzone na automatach "M." należących do "C." Sp. z o. o., których przebieg został ustalony na podstawie całości materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu są grami o wygrane pieniężne prowadzonymi na urządzeniach elektromechanicznych. W związku z powyższym należy stwierdzić, że gry te są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 2 a ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Z decyzją Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2006 roku nie zgodziła się "C." Sp. z o. o., która złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie przez organ przepisów postępowania, tj. art. 7, 84 k.p.a., 86 k.p.a. z uwagi na brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, a w szczególności brak przesłuchania świadków, zgłoszonych przez stronę, brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego a nadto wydania decyzji wbrew wnioskom opinii, złożonych przez stronę, z których jednoznacznie wynikało, że gry "M." nie są grami na automatach w rozumieniu przywołanej ustawy, gdyż nie gwarantują wygranych rzeczowych ani pieniężnych. Zdaniem skarżącej Minister Finansów naruszył również art. 12, 35 § 3 k.p.a. ze względu na fakt, iż postępowanie administracyjne w tej sprawie prowadzone było przez okres znacznie wykraczający poza ramy wyszczególnione w art. 35 k.p.a., jak również art. 8 k.p.a., albowiem postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie było prowadzone w sposób pogłębiający zaufanie wnioskodawcy do organu Państwa oraz jego świadomość i kulturę prawną oraz doszło także do naruszenia art. 10 k.p.a. ze względu na fakt, że organ nie dopełnił obowiązku zapewnienia wnioskodawcy czynnego udziału na etapie poszczególnych stadiów postępowania a w szczególności, że organ przed wydaniem decyzji nie umożliwił wnioskodawcy wypowiedzenia się co do zebranych dowodów materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona wywodziła ponadto, iż obok naruszeń przepisów k.p.a., organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego tj. art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych poprzez uznanie – wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, że gry "M." są grami na automatach w rozumieniu przywołanej ustawy. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona dołączyła opinię sporządzoną przez biegłego sądowego T. C. z dnia [...] maja 2006 roku w toku sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w [...]. W świetle tej opinii, zdaniem skarżącej, stanowisko organu co do charakteru gier, prowadzonych na automatach stron, a wyrażone w decyzji z dnia [...] lipca 2006 roku jest całkowicie błędna. Minister Finansów, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2006 roku Nr [...] utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] lipca 2006 roku powtarzając argumentację w niej zawartą. Na powyższą decyzję spółka z o. o. "C." złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] lipca 2006 roku. Zarzuty skargi zostały oparte przede wszystkim na naruszeniu przez organ przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., 8, 9, 10 k.p.a., art. 75 § 1, 77, 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 § 1, 89 i 107 k.p.a. a także naruszeniu art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wnosił o jej oddalenie z przyczyn szczegółowo omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywania pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej p.p.s.a.). Skarga analizowana stosownie do wymienionych kryteriów jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przyznać rację stronie skarżącej, iż Minister Finansów nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy, albowiem postępowanie dowodowe przeprowadzone przez ten organ przed wydaniem decyzji dotknięte jest istotnymi wadami jak nieprzeprowadzenie dowodów wskazanych przez stronę, brak należytego odniesienia się do całego materiału dowodowego. Organ w istocie skupił się na dokumentach przedstawionych przez Urząd Celny, uznając je za wiarygodne i wystarczające dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Ta jednostronność postępowania dowodowego doprowadziła do naruszenia szeregu przepisów k.p.a., a w szczególności art. 7 k.p.a., wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej, będącej naczelną zasadą postępowania. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe tj. w art. 77 § 1 k.p.a. i obowiązek sporządzenia należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Okoliczność, iż prezes spółki zajął stanowisko w trakcie czynności przeprowadzanych przez Urząd Celny nie jest wystarczającym powodem, aby odmówić przesłuchania go w toku postępowania administracyjnego. Zupełnie niezrozumiałe jest nieuwzględnienie wniosku o ponowne przesłuchanie świadka D. Z., skoro zakwestionował on swoje poprzednie zeznania, składając oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2006 roku. W sytuacji, gdy strona wykazywała wadliwość czynności, dokonywanych przez Urząd Celny, pożądanym było przesłuchanie jako świadków pracowników tego Urzędu, o co strona wnosiła. Brak jest również pogłębionej analizy opinii złożonych przez stronę w toku postępowania. Rzeczą organu było przesłuchanie autorów tych opinii jako świadków w celu dokładnego wyjaśnienia kluczowej dla sprawy okoliczności tj. wypłacania pieniędzy za zdobyte punkty kredytowe. W żadnej z przedstawionych opinii nie ma o tym mowy, zaś świadek Z. zanegował swoje poprzednie zeznania w tym przedmiocie, stąd konieczność dokładnego i precyzyjnego ustalenia powyższych okoliczności. Wykazane powyżej usterki w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ uzasadniają również stanowisko skarżącego co do naruszenia zasad wyrażonych w art. 8 i 10 k.p.a. Ustosunkowując się zaś do zarzutu strony dotyczącego naruszenia przez organ prawa materialnego należy stwierdzić, że warunkiem formułowania takiego zarzutu jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Z tych względów Sąd zbadanie zarzutu naruszenia prawa materialnego uznał za przedwczesne. Wskazane uchybienie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy skutkowały uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku Sąd oparł na art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł w myśl art. 200 p.p.s.a.