VI SA/Wa 2302/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonywania działalności organizatora turystyki bez wymaganego wpisu i zakazu wykonywania tej działalności oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Minister Sportu i Turystyki działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 2b w zw. z art. 9 ust. 3 pkt 3 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268 z późn. zm.), dalej: u.u.t. oraz art. 64 ust. 1 i art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 z późn. zm.), dalej: u.s.d.g., po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o., S.K.A. z siedzibą w W. przy ul. P. (dalej jako: Spółka, skarżąca, strona), od decyzji Marszałka Województwa [...] ( w skrócie: Marszałek) z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] stwierdzającej wykonywanie przez Spółkę działalności gospodarczej polegającej na organizowaniu imprez turystycznych bez wymaganego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych i zakazującej wykonywania tej działalności przez okres 3 lat od daty decyzji - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwrócił się do Marszałka Województwa [...] o ustalenie czy Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie organizowania imprez turystycznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.u.t. W dniu [...] stycznia 2013 r. została przeprowadzona kontrola u strony przez upoważnionych pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]. Po kontroli tej w dniu [...] marca 2013 r. Marszałek wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wykonywania przez Spółkę działalności organizatora turystyki bez wymaganego wpisu do rejestru oraz zakazie wykonywania działalności organizatora turystyki przez okres 3 lat. W trakcie postępowania Spółka pismami z dnia [...] marca 2013 r., [...] maja 2013r. i z dnia [...] listopada 2013 r. wystąpiła o zawieszenie postępowania, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 98 § 1 k.p.a. Marszałek Województwa [...] odmówił zawieszenia postępowania postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2013 r., [...] maja 2013 r. i z dnia [...] listopada 2013 r., na które strona złożyła zażalenia, nie uwzględnione jednakże przez Ministra Sportu i Turystyki. Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 9 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 3 pkt 1, 2, 4 i 5 u.u.t. oraz art. 72 ust. 2 u.s.d.g. stwierdził wykonywanie przez Spółkę działalności organizatora turystyki bez wymaganego wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...], oraz zakazał temu podmiotowi wykonywania działalności organizatora turystyki przez okres 3 lat. W uzasadnieniu decyzji Marszałek wskazał m.in., że zorganizowany przez Spółkę w okresie od [...] stycznia 2013 r. rejs [...] z uwagi na obejmowanie kilku usług turystycznych (m.in. wyżywienia, opieki kapitana, szkolenia żeglarskiego, transportu autokarowego i ubezpieczenia na żaglowcu [...]) tworzących jednolity program i objętych wspólną ceną stanowi imprezę turystyczną w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.u.t. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Spółki w zaskarżonej decyzji błędnie przyjęto, że jej działalność polegająca na prowadzeniu szkoleń na czarterowanych jachtach stanowi działalność gospodarczą w zakresie organizowania imprez turystycznych w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych. Skarżąca podniosła, że działalność przez nią prowadzona polega m.in. na odpłatnym wykonaniu rejsów szkoleniowych i odpłatnym udostępnianiu statku obsadzonego załogą w celach sportowych lub rekreacyjnych. Ponadto strona wskazała, że jacht [...] jako używany do przewozu nie więcej niż 12 pasażerów, jest jachtem komercyjnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 228, poz. 1368), a nie statkiem pasażerskim przewożącym turystów. Jednocześnie skarżąca podniosła, że pomieszczenia załogi statku regulowane art. 8.10 Konwencji (nr 92) dotyczącej pomieszczeń załogi na statku (Dz. U. z 1954 r., Nr 44, poz. 202) nie można uznać za obiekt hotelarski w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 4 lit. b) u.u.t., a wykaz obiektów, w których mogą być realizowane usługi hotelowe, został uregulowany w art. 36 u.u.t. Wskazała również, że kapitan statku, którego zakres obowiązków określa ustawa z dnia 18 września 2001 r. – Kodeks morski (Dz. U. z 2013 r., poz. 758 z późn. zm.), nie może być utożsamiany z pilotem wycieczki świadczącym usługi przewodnickie. Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego wskutek zignorowania przez Marszałka Województwa [...] wniosków dowodowych strony, art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu administracji publicznej w związku nieustosunkowaniem się do złożonych wniosków dowodowych oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpoznanie w sposób kompleksowy i wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego w związku z pominięciem wniosków dowodowych skarżącej. W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] maja 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Marszałka. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca organizuje zagraniczne wyjazdy o charakterze szkoleniowym w sposób zorganizowany i ciągły. W ramach tych wyjazdów Spółka oferuje zwiedzanie miast, zabytków, parków krajobrazowych i innych obiektów. Ponadto Minister Sportu i Turystyki wskazał, że odpłatne udostępnianie jachtu w celach sportowych i rekreacyjnych może zostać uznane za niestanowiące działalności gospodarczej w zakresie organizacji imprez turystycznych, o ile dojazd do miejsca przekazania jachtu oraz program turystyczny klienci będą realizować we własnym zakresie. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że istnieje różnica między odpłatnym udostępnieniem jachtu (nawet z załogą) wyłącznie dla celów szkoleniowych, sportowych czy rekreacyjnych, a organizacją imprezy turystycznej ze wszystkimi jej elementami zawartymi w definicji ustawowej z art. 3 pkt 2 u.u.t. Ponadto w ocenie Ministra nie miało znaczenia dla sprawy, iż jacht "[...]" stanowi jacht komercyjny, a nie statek pasażerski, gdyż zgodnie z art. 3 pkt 1 u.u.t. usługą turystyczną są usługi przewodnickie, usługi hotelarskie oraz wszystkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym, w tym również rejs jachtem. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w umowie o imprezę turystyczną nie jest konieczne wskazywanie obiektu hotelarskiego, a do uznania określonego zdarzenia za usługę turystyczną może, zgodnie z art. 3 pkt 2 u.u.t., wystarczyć wykazanie, że program przewiduje zmianę miejsca pobytu. Ponadto Minister Sportu i Turystyki wyjaśnił, że art. 69 ustawy o bezpieczeństwie morskim nie wyłącza możliwości funkcjonowania części załogi statku stanowiącej uczestników rejsu jako klientów zawierających umowę o świadczenie usług turystycznych na swoją rzecz lub innej osoby. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy podniósł, że brak odniesienia się przez Marszałka do wniosku strony o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków nie stanowi znaczącego naruszenia, które miałoby wpływ na wynik prowadzonego postępowania. Minister Sportu i Turystyki odnotował przy tym, że rodzaj i charakter usług świadczonych przez Spółkę określał wzór umowy uczestnictwa w rejsie, co nie wymagało dodatkowego dowodu, o który wnioskowała skarżąca. Pismem z dnia 12 czerwca 2014 r. S. Sp. z o.o., S.K.A. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sportu i Turystyki. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zarzuciła organowi: 1) obrazę przepisów postępowania, tj.: - art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz naruszenie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestnika do organu prowadzącego postępowanie; - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego; - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez przekroczenie przez organ zasady swobodnej oceny dowodów oraz nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego; 2) obrazę przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 4 ust. 1 u.u.t. poprzez błędne jego zastosowanie i stwierdzenie, że skarżący prowadzi działalność w zakresie organizowania imprez turystycznych; - art. 64 ust. 1 u.s.d.g. poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca jest zobowiązana uzyskać wpis do rejestru działalności regulowanej; - art. 72 ust. 2 u.s.d.g. poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że Spółka jest podmiotem prowadzącym działalność regulowaną. W uzasadnieniu skargi Spółka podtrzymała dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu odwołania. W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystyki, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga S. Sp. z o.o., S.K.A. z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] maja 2014 r. nie narusza prawa. Kontrolowana decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie o usługach turystycznych, ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, ani przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisów powołanych w skardze - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia jest czy Spółka prowadziła działalność gospodarczą polegającą na organizowaniu imprez turystycznych. W myśl definicji zawartej w art. 3 pkt 2 u.u.t. imprezą turystyczną są co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną, jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program przewiduje zmianę miejsca pobytu. Z kolei usługami turystycznymi, zgodnie z art. 3 pkt 1 u.u.t. są usługi przewodnickie, usługi hotelarskie oraz wszystkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym. Jako turystę uznaje się, w myśl art. 3 pkt 9 u.u.t. osobę, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu na okres nieprzekraczający 12 miesięcy, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości i która korzysta z noclegu przynajmniej przez jedną noc. Natomiast za odwiedzającego, zgodnie z art. 3 pkt 10 u.u.t. uznaje się osobę, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości oraz niekorzystającą z noclegu. W piśmiennictwie, na które powołuje się także skarżąca (P. Cybula, Komentarz do art. 3 ustawy o usługach turystycznych, LEX 2012, pkt 3, 4) wskazano, że usługami turystycznymi są zawsze usługi przewodnickie oraz usługi hotelarskie, bez względu na to, kto jest ich odbiorcą. Natomiast inne usługi mają charakter usług turystycznych dopiero wówczas, gdy są świadczone turystom lub odwiedzającym. Zatem definicją usług turystycznych objęte są wszelkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym. Nie są to tylko usługi turystyczne w tradycyjnym tego słowa rozumieniu, ale także usługi o charakterze np. sportowym, rekreacyjnym, kulturalnym, handlowym czy edukacyjnym. Kombinacja co najmniej dwóch usług turystycznych tworzących jednolity program i objętych wspólną ceną, jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program przewiduje zmianę miejsca pobytu, jak już wskazano według art. 3 pkt 2 u.u.t. stanowi imprezę turystyczną. Należy przy tym zauważyć, że w definicji usługi turystycznej, jak i w definicji turysty nie mówi się o usługach hotelarskich, a o noclegu. Definicję usług hotelarskich zawiera art. 3 pkt 8 u.u.t, który za tego rodzaju usługi uznaje krótkotrwałe, ogólnie dostępne wynajmowanie domów, mieszkań, pokoi, miejsc noclegowych, a także miejsc na ustawienie namiotów lub przyczep samochodowych oraz świadczenie, w obrębie obiektu, usług z tym związanych. Zasady świadczenia usług hotelarskich zostały uregulowane w Rozdziale 5 u.u.t. – Usługi hotelarskie. Wobec tego nie można stawiać znaku równości między noclegiem a usługami hotelarskimi, jak oczekiwałaby skarżącą, twierdząc, że w ramach rejsów nie realizowała usług hotelarskich, jednocześnie potwierdzając, że klienci mieli zapewniony nocleg na jachcie. Zresztą organ nie twierdził, aby w skład świadczonej przez Spółkę usługi turystycznej wchodziły usługi hotelarskie. W cytowanym Komentarzu (pkt 4) wskazuje się, że na imprezę turystyczną składają się najczęściej takie usługi, jak: usługi zakwaterowania, usługi w zakresie wyżywienia, usługi przewozowe, usługi pilota wycieczek, przewodnika turystycznego, usługi rekreacyjne. Istotne jest ustalenie czy można mówić o połączeniu co najmniej dwóch usług turystycznych. Dla celów interpretacyjnych pojęcia imprezy turystycznej należy odwołać się także do definicji tego sformułowania zawartej art. 2 pkt 1 dyrektywy 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek (Dz. Urz. WE L 158 z 23.06.1990, dalej: dyrektywa 90/314/EWG), która została wdrożona do polskiego porządku prawnego przez ustawę o usługach turystycznych. Według tego uregulowania "impreza turystyczna" oznacza wcześniej ustaloną kombinację nie mniej niż dwóch z następujących usług sprzedawanych lub oferowanych do sprzedaży w łącznej cenie, o okresie ich świadczenia dłuższym niż 24 godziny lub obejmującym nocleg: a) transport; b) zakwaterowanie; c) inne usługi turystyczne nie związane z transportem lub zakwaterowaniem stanowiące znaczącą część imprezy turystycznej. Oddzielne fakturowanie różnych składników tej samej imprezy nie zwalnia organizatora lub punktu sprzedaży detalicznej z obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy. W powyższej definicji akcent kładzie się na usługi transportu i zakwaterowania, a inne usługi mają stanowić znaczącą część imprezy turystycznej. Ponadto usługi te muszą być sprzedawane lub oferowane do sprzedaży w łącznej cenie (podobnie jak w polskiej ustawie, co obejmuje także różne rodzaje cen, jeżeli program ma charakter wariantowy). Polska ustawa kładzie nacisk jeszcze na kwestię jednolitości programu, co najczęściej wynika z charakteru samej oferty. Oznacza to, że poszczególne elementy są ze sobą tak powiązane, że wykonanie każdego z nich może wpływać na wykonanie całej umowy, w szczególności na osiągnięcie przez klienta celu umowy (por. P. Cybula, tamże, t. 5). Mając na uwadze przedstawione definicje imprezy turystycznej i usług turystycznych, należy uznać, że organ prawidłowo zakwalifikował, że Spółka oprócz organizowania wyjazdów o charakterze szkoleniowym, prowadzi także działalność w zakresie organizowania imprez turystycznych. Prawidłowo Minister przyjął, że charakter imprez turystycznych miały rejsy na trasie [...] w okresie [...] lipca 2012 r. – [...] lipca 2012 r. i na trasie [...] w okresie od [...] stycznia 2012 r. - [...] stycznia 2013 r. na jachcie [...] (k. – 28, 29 akt adm.). Okoliczności te wynikały ze wzorów umów uczestnictwa w tych rejsach, które trwały ponad 24 godziny i oferowano w nich zakwaterowanie i transport. W imprezie na trasie [...] oferowano także dodatkowe usługi: transport autokarem oraz ubezpieczenie (k. – 29 akt adm.). Ponadto w warunkach uczestnictwa w rejsie morskim na s/y "[...]" przewidziano możliwość, że uczestnikiem rejsu może być załogant, jak i pasażer (§ 6 ust. 1 i 2, k. – 32 akt adm.). Zapisy te potwierdzały, że rejsy nie miały jedynie charakteru szkoleniowego, co z kolei podnosiła Spółka. Stanowisko organów znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 18 maja 2010 r., sygn. C- 585/08 w sprawie Peter Pammer v. Reederei Karl Schlüter GmbH & Co. KG i Hotel Alpenhof GesmbH v. Oliver Heller, Lex nr nr 1298835), w którym stwierdził, że jeżeli oprócz przewozu podróż frachtowcem obejmowała w zamian za cenę ryczałtową również nocleg i przekraczała 24 godziny, to świadczenie takie spełnia warunki wymagane do uznania go za "imprezę turystyczną" w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy 90/314/EWG (pkt 45, 46). Okoliczność, że jacht [...] był uznany za jacht komercyjny, nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż w świetle definicji jachtu morskiego z art. 5 pkt 9 ustawy o bezpieczeństwie morskim, według której przez jacht komercyjny należy rozumieć statek przeznaczony do celów sportowych lub rekreacyjnych, używany do przewozu nie więcej niż 12 pasażerów w ramach prowadzenia działalności polegającej na: a) odpłatnym przewozie osób, b) odpłatnym wykonywaniu rejsów szkoleniowych, c) odpłatnym udostępnianiu statku w celach połowu organizmów morskich na podstawie sportowego zezwolenia połowowego zgodnie z przepisami o rybołówstwie, d) odpłatnym udostępnianiu statku obsadzonego załogą, e) każdym innym odpłatnym udostępnianiu statku; nie było podstaw do twierdzenia, że nie można na nim organizować imprez turystycznych, skoro wyraźnie kładzie się nacisk w tej definicji na cel jego przeznaczenia. Okoliczność, że Spółka świadczyła także usługę rejsu szkoleniowego nie mogła być decydującą dla wyłączenia zakwalifikowania omawianych rejsów za imprezy turystyczne, gdyż oferta Spółki skierowana do klientów obejmować mogła takie warunki (a nie uczestnicy zlecili Spółce tego rodzaju imprezę), a nadto wśród uczestników mogli być także pasażerowie (por. wyrok TSUE z dnia 30 kwietnia 2002 r., sygn. C-400/00 w sprawie Club-Tour, Viagens e Turismo SA v. Alberto Carlos Lobo Gonçalves Garrido, Lex nr 111966). Ponadto z danych w Krajowym Rejestrze Sądowym Spółki w przedmiocie działalności Spółki została także wpisana działalność organizatorów turystyki, pośredników i agentów turystycznych oraz pozostała działalność usługowa w zakresie rezerwacji i działalności z nią związane (w aktach adm.). W tej sytuacji, skoro Spółka prowadziła działalność w zakresie organizowania imprez turystycznych (w 2012 r. i w 2013 r.), to z mocy art. 4 ust. 1 u.u.t. powinna była uzyskać wpis w rejestrze w organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Działalność gospodarcza w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych jest bowiem działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga uzyskania wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Przepis art. 64 ust. 1 u.s.d.g. mówiący: "Jeżeli przepis odrębnej ustawy stanowi, że dany rodzaj działalności jest działalnością regulowaną w rozumieniu niniejszej ustawy, przedsiębiorca może wykonywać tę działalność, jeżeli spełnia szczególne warunki określone przepisami tej odrębnej ustawy i po uzyskaniu wpisu w rejestrze działalności regulowanej, z zastrzeżeniem art. 75." Stanowi on ogólną klauzulę dotyczącą działalności regulowanej, powtórzoną przez art. 4 ust. 1 u.u.t. Konsekwencją zaś stwierdzenia, że Spółka wykonywała działalność w zakresie organizowania imprez turystycznych bez wpisu do rejestru działalności gospodarczej był obowiązek zastosowania sankcji przewidzianej przez art. 72 ust. 2 w zw. z ust. 1 u.s.d.g. Według art. 72 u.s.d.g. przedsiębiorca, którego wykreślono z rejestru działalności regulowanej, może uzyskać ponowny wpis do rejestru w tym samym zakresie działalności gospodarczej nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 71 ust. 1.(ust. 1). Przepis ust. 1 stosuje się do przedsiębiorcy, który wykonywał działalność gospodarczą bez wpisu do rejestru działalności regulowanej (ust. 2). Zatem organ nadzoru stwierdziwszy wykonywanie działalności w zakresie organizowania imprez turystycznych bez wpisu do rejestru działalności gospodarczej miał wręcz obowiązek nałożenia sankcji z art. 72 ust. 2 u.s.d.g. Przechodząc do oceny procedury, prawidłowe były ustalenia organów oparte na dokumentach zabezpieczonych w Spółce podczas kontroli (umowy uczestnictwa, warunki uczestnictwa w rejsie morskim). Nie było potrzeby przeprowadzania dowodów z zeznań świadków, skoro dokumenty zebrane w sprawie były wystarczające do poczynienia ustaleń, a zeznania nie miały w tym zakresie znaczenia, w rozumieniu art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. Strona brała czynny udział w postępowaniu o czym świadczy szereg pism składanych przez Spółkę w postępowaniu przez Marszałkiem Województwa [...] oraz protokoły zapoznawania się z aktami przez pełnomocnika strony w postępowaniu odwoławczym. Jednocześnie w myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 – 10 u.u.t. organizator turystyki lub pośrednik turystyczny, który proponuje klientom imprezy turystyczne lub usługi turystyczne, udostępniając im odpowiednie informacje pisemne, a w szczególności broszury, foldery, katalogi, jest obowiązany wskazać w tych materiałach w sposób dokładny i zrozumiały: cenę imprezy turystycznej lub usługi turystycznej albo sposób jej ustalenia; miejsce pobytu lub trasę imprezy; rodzaj, klasę, kategorię lub charakterystykę środka transportu; położenie, rodzaj i kategorię obiektu zakwaterowania, według przepisów kraju pobytu; ilość i rodzaj posiłków; program zwiedzania i atrakcji turystycznych; kwotę lub procentowy udział zaliczki w cenie imprezy turystycznej lub usługi turystycznej oraz termin zapłaty całej ceny; termin powiadomienia klienta na piśmie o ewentualnym odwołaniu imprezy turystycznej lub usługi turystycznej z powodu niewystarczającej liczby zgłoszeń, jeżeli realizacja usług jest uzależniona od liczby zgłoszeń; podstawy prawne umowy i konsekwencje prawne wynikające z umowy; ogólne informacje o obowiązujących przepisach paszportowych, wizowych i sanitarnych oraz o wymaganiach zdrowotnych dotyczących udziału w imprezie turystycznej. Powyższe informacje nie mogą wprowadzać klienta w błąd, zgodnie z art. 12 ust. 1a u.u.t. Jeżeli umowa zawarta z klientem nie zawiera odmiennych postanowień, to odpowiednie wskazania zawarte w informacjach pisemnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1-8, stają się elementem umowy, zgodnie z art. 12 ust. 2 u.u.t. Organ odwoławczy oparł się ponadto na materiale dołączonym do akt postępowania odwoławczego. Jednakże z akt administracyjnych nie wynika, w jaki sposób i w którym momencie postępowania odwoławczego dokumenty te zostały dołączone do akt sprawy. Powstały wobec tego wątpliwości, czy skarżąca (jej pełnomocnicy) mogli zapoznać się z nimi przed wydaniem decyzji przez Ministra Sportu i Turystyki. Omawiane dokumenty mogły mieć niebagatelne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ale niewiadomy sposób ich zgromadzenia nie pozwalał na uwzględnienie ich przy ocenie materiału dowodowego. Odmienne podejście stanowiłoby naruszenie szeregu reguł procesowych, m.in z art. 8 k.p.a. (prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów), art. 10 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. (możliwość wypowiedzenia się strony co do zebranego materiału dowodowego) czy art. 7 i art. 77 k.p.a. (stanie na straży praworządności i podejmowanie działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego). Jednakże brak możliwości uwzględnienia materiału dowodowego zebranego na etapie postępowania odwoławczego nie miał wpływu na ocenę prawidłowości ustaleń, dla których był wystarczający materiał zgromadzony przed organem I instancji, o czym była mowa wyżej. Dlatego Sąd nie dopatrzył się w czynnościach Ministra naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, jak i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymienione w ostatnim przepisie – w takim stopniu, aby uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów nie znaleziono podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.