VI SA/Wa 2309/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na pismo Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do egzaminu postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. W.K. (dalej "skarżący") zwrócił się do Centralnej Morskiej Komisji Egzaminacyjnej (dalej "CMKE") z wnioskiem o dopuszczenie do egzaminu teoretycznego na poziomie zarządzania w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej. W odpowiedzi CMKE pismem z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...], poinformowała skarżącego, że nie został on dopuszczony do egzaminu teoretycznego, ponieważ z przedstawionych przez niego dokumentów wynika, że nie posiada on odpowiedniej praktyki pływania na morskich statkach handlowych lub statkach szkolnych o pojemności brutto 500 i powyżej. Skarżący złożył odwołanie od pisma CMKE. Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (dalej "Minister" lub "organ") pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...], poinformował skarżącego, że pismo CMKE nie miało charakteru decyzji administracyjnej, dlatego też nie zawierało elementów dla niej właściwych. Ponadto, organ wyjaśnił skarżącemu, dlaczego jego praktyka została uznana za niespełniającą warunków określonych przepisami prawa. Na powyższe pismo organu skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 15 oraz art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm), dalej "k.p.a.", poprzez zanegowanie dwuinstancyjności postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując faktycznym pozbawieniem strony prawa do rozpoznania sprawy w drugiej instancji. Pismu zostało również zarzucone naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 71 ust. 1a ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1452), dalej "ustawa o bezpieczeństwie morskim", oraz prawidła II/2 pkt 4 ust. 1 i 3 Międzynarodowa Konwencja o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzona w Londynie dnia 7 lipca 1978 r. (Dz.U. z 1984 r., Nr 39, poz. 201 z późn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię. Skarżący podniósł również zarzut niekonstytucyjności, a mianowicie naruszenia wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) zasady równości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone pismo stanowi czynność materialno-techniczną i nie może być zakwalifikowane jako czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zakres właściwości sądu administracyjnego obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności określonych w art. 3 § 2 - 3 p.p.s.a. Ten zakres właściwości sądów administracyjnych obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest pismo Ministra dotyczące odmowy przez CMKE dopuszczenia skarżącego do egzaminu teoretycznego na poziomie zarządzania w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim, zadaniem CMKE jest organizacja i przeprowadzanie egzaminów kwalifikacyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że CMKE nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Zaś podejmowane przez nią czynności nie są ani rozstrzygnięciem indywidualnym mającym postać decyzji administracyjnej lub postanowienia, ani też innym aktem podjętym w sprawach z zakresu administracji publicznej (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2346/16; por. też postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 190/19; orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl;). W ocenie Sądu zaskarżone pismo miało charakter informacyjny o niemożności odwołania się skarżącego od rozstrzygnięcia CMKE o odmowie dopuszczenia do egzaminu teoretycznego na poziomie zarządzania w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej. Nie jest ono bowiem decyzją ani postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym. Nie sposób również uznać go za inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o którym stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sądowej kontroli podlegają tylko i wyłącznie takie akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, które mają charakter władczy, są podejmowane w sprawach indywidualnych, mają charakter publicznoprawny i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji publicznej a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011). Natomiast zakres przedmiotowy aktów dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa należy ograniczyć do przepisów materialnego prawa administracyjnego, które wyłączają możliwość podjęcia decyzji czy postanowienia, wymagają jednak od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia danego uprawnienia lub obowiązku (B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2006, nr 2). Mając na uwadze wskazane kryteria, stwierdzić należy, że zaskarżone pismo ich nie spełnia, ponieważ nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, na pismo Ministra nie przysługiwała skarżącemu skarga do sądu administracyjnego. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd odrzuca skargę postanowieniem, co może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 3