VI SA/Wa 2310/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Protokolant Krystyna Witek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2007 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania certyfikatu zagranicznego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że decyzja wskazana w pkt 1 nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącego L. P. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez L. P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze ( Dz. U. Nr 130 poz. 1112 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]czerwca 2006 r. odmawiającą uznania certyfikatu "P." z uprawnieniem H wydanego przez Aeroklub R. C. jako dokumentu równoważnego licencji skoczka spadochronowego zawodowego z uprawnieniem instruktora spadochronowego. Z wnioskiem o uznanie certyfikatu "P." z uprawnieniem H wydanego przez Aeroklub R. C. jako dokumentu równoważnego licencji skoczka spadochronowego zawodowego z uprawnieniem instruktora spadochronowego skarżący L. P. wystąpił do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w dniu 1 grudnia 2005 r. W związku ze złożonym wnioskiem Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. wezwał skarżącego do prawidłowego wypełnienia licencji, dostarczenia badań lotniczo - lekarskich klasy 2 oraz zwrócił się do skarżącego o przedstawienie dokumentów potwierdzających przebieg szkolenia lotniczego oraz program na podstawie którego szkolenie to zostało przeprowadzone w zakresie uprawnień o które ubiega się L.P.. W odpowiedzi na wezwanie organu w dniu 24 stycznia 2006 r. L. P. nadesłał poprawiony wniosek oraz badania lekarskie, a także dokumenty potwierdzające przebieg szkolenia. W dniu 22 lutego 2006 r. Prezes skierował do skarżącego kolejne pismo, w którym zawiadomił, że nie jest obecnie możliwe załatwienie sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. ze względu na brak odpowiedzi na pismo przesłane przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do Ministerstwa Transportu R.C., dotyczące zasad wydawania uprawnień H do certyfikatu P. i uprawnień wynikających z wpisu do w/w dokumentu. Poinformował, iż dostarczone dotychczas dokumenty w języku czeskim nie są wystarczające do uznania wskazanego certyfikatu na równi z polską licencją. Pismem z dnia 10 kwietnia 2006 r. organ poinformował L. P., że nie otrzymał odpowiedzi na pisma skierowane Ministerstwa Transportu R. C. w sprawie zasad wydawania uprawnień H do "Certyfikatu P." i uprawnień wynikających z posiadania tego dokumentu i tym samym nie jest możliwe szczegółowe porównanie zakresu szkolenia teoretycznego i praktycznego odbytego przez skarżącego w R. C. z wymaganiami polskimi. Jednakże porównując przestawiony czeski program z polskimi programami szkolenia stwierdzono różnice w zakresie tematycznym z polskiego prawa lotniczego i szkolenia teoretycznego niezbędnego do uzyskania świadectwa radiotelefonisty. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. na [...]Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego odmówił uznania certyfikatu "P." z uprawnieniem H wydanego przez Aeroklub R.C. jako dokumentu równoważnego licencji skoczka spadochronowego zawodowego z uprawnieniem instruktora spadochronowego. Wskazał, iż zgodnie z art. 96 ust. 5 pkt 2 Prawa lotniczego licencja wydana lub potwierdzona przez właściwy organ obcego państwa może być w Rzeczypospolitej Polskiej uznana za ważną na równi z licencją polską jeżeli wymagania stawiane przy jej wydaniu nie były łagodniejsze od stawianych w Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 września 2003 r. w sprawie licencjonowania personelu lotniczego warunkiem uzyskania licencji skoczka spadochronowego zawodowego z uprawnieniem instruktora spadochronowego jest: 1. zaliczenie w ośrodku szkolenia lotniczego szkolenia teoretycznego, w zakresie wymienionym w ust. 3.4.3, szkolenia praktycznego obejmującego wykonywanie czynności instruktora spadochronowego wykonywanych na ziemi przed skokami i podczas skoków uczniów-skoczków i skoczków spadochronowych oraz praktykę instruktorską obejmującą przeprowadzenie 50 godzin wykładów teoretycznych, 30 godzin szkolenia naziemnego dla uczniów-skoczków spadochronowych przed pierwszym skokiem i wyszkolenie co najmniej 5 uczniów-skoczków spadochronowych do poziomu obejmującego, 2. uzyskanie świadectwa radiotelefonisty (ust.1.3.1). L. P. uczestniczył w dniach 2-6 listopada 2005 r. w szkoleniu lotniczym zorganizowanym przez Aeroklub R. C. - Aeroklub F. A. i uzyskał uprawnienie H. Z dostarczonych dokumentów przebiegu szkolenia do uprawnienia H oraz warunków jego uzyskania z R. C. wynika, że szkolenie lotnicze do tego uprawnienia nie spełnia wymagań w zakresie określonym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 września 2003 r. W dniu 25 czerwca 2006 r. L. P. skierował do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego pismo zatytułowane "odwołanie". Podniósł, że na całym świecie licencja H czeska jest respektowana. Ponadto na jej podstawie wykonuje właśnie kurs Tandem pilota i niedługo będzie składał wniosek o uznanie Amerykańskiej licencji Tandem pilota. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...]Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 21 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. odmawiająca uznania certyfikatu "P." z uprawnieniem H wydanego przez Aeroklub R. C. jako dokumentu równoważnego licencji skoczka spadochronowego zawodowego z uprawnieniem instruktora spadochronowego. Organ rozpatrując sprawę w II instancji podtrzymał stanowisko, iż wymagania stawiane przy wydaniu certyfikatu "P. " z uprawnieniem H wydanego przez Aeroklub R. C. były łagodniejsze od stawianych w Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 19 września 2006 r. L. P. reprezentowany przez radcę prawnego A. Z. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie. Decyzji zarzucił naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 kwietnia 2001 r. o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych ( Dz. U. 2001 nr 87 poz. 954) polegające na niezastosowaniu przedmiotowego przepisu w sytuacji gdy organ był do tego zobowiązany. Zdaniem strony skarżącej zawód instruktora spadochronowego należy uznać za zawód regulowany i dlatego też w przedmiotowej sprawie powinna mieć zastosowanie powyższa ustawa nie natomiast ustawa Prawo lotnicze. Zgodnie z powołanym przepisem ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. organ nie miał prawa do odmowy uznania certyfikatu "P. ", mógł jedynie uzależnić wydanie decyzji od przystąpienia do testu umiejętności. Ponadto strona zarzuciła organowi naruszenie art. 49 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską zgodnie z którym zakazane są ograniczenia swobodnego świadczenia usług w obrębie Wspólnoty przez obywateli Państw Członkowskich przebywających w innym państwie. Zdaniem skarżącego organ naruszył również art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego powołując argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z póź. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie, jednakże co wymaga podkreślenia z innych względów niż podnoszone w skardze. W pierwszej kolejności bowiem Sąd przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji i postępowania, które ją poprzedziło z punktu widzenia istnienia wad powodujących nieważność decyzji. W przypadku ustalenia, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza jej nieważność, nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji. Z rażącym naruszeniem prawa mamy, więc do czynienia w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, przy czym jako rażące kwalifikowane są nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, ale także przepisów kompetencyjnych i przepisów procesowych. Zawsze jednak takie naruszenie podważa byt prawny decyzji jako ciężko wadliwego aktu rozstrzygającego władczo i jednostronnie o prawach lub obowiązkach jednostki (za B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W-wa 2004 r. str. 727). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2006 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a - od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Wymagania formalne co do formy oraz treści odwołania określa przepis art. 63 k. p. a. I tak odwołanie ( odpowiednio wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ) wniesione pisemnie powinno być m.in. podpisane przez wnoszącego (§ 3 art. 63 k.p.a.). Spełnienie wymagań formalnych wynikających z cytowanego przepisu, tzn. podpisanie pisma przez wnoszącego gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez osobę określoną jako wnosząca odwołanie. Brak podpisu osoby wnoszącej odwołanie, jeśli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego pisma, tj. w przypadku odwołania powoduje niemożność jego rozpoznania przez organ administracji. A zatem jednym z warunków skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienia odwołania ( wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest jego podpisanie przez odwołującego się. Z uwagi na tak ważne skutki, organ odwoławczy w pierwszej kolejności obowiązany jest zbadać, czy odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ) spełnia wymogi formalne, a w przypadku stwierdzenia że pismo nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, powinien wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania. W niniejszej sprawie pismo skarżącego L. P. zatytułowane "odwołanie" nie zostało podpisane przez wnoszącego. Jednocześnie organ rozpatrujący sprawę w II instancji nie wezwał wnoszącego, pod rygorem z art. 64 § 2 w zw. a art. 127 § 3 k.p.a. (pozostawienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bez rozpatrzenia) do usunięcia braku i "odwołanie" rozpoznał, mimo, że nie wywołało ono skutków prawnych. W tej sytuacji uznanie za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pisma, które nie zostało podpisane przez osobę je wnoszącą powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego i tym samym decyzja organu II instancji jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1994.05.18 SA/Gd 2365/93 POP 1997/3/62). Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd – działając w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. - zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zwrot uiszczonego wpisu sądowego (który w niniejszej sprawie wynosił 200 zł), a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 02.163.1349 z późn. zm).