VI SA/Wa 2311/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-21
Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku kierowcy jest uzasadnione, gdy kierowca odebrał odpoczynek z opóźnieniem, ale w przepisanej wysokości, a polskie przepisy nie przewidują kary za samo opóźnienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie przepisów dotyczących czasu odpoczynku kierowcy, w tym wymogu rozpoczęcia tygodniowego odpoczynku nie później niż po upływie sześciu okresów 24-godzinnych od zakończenia poprzedniego, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za skrócenie tego odpoczynku. Nawet jeśli odpoczynek został odebrany z opóźnieniem, ale nie spełniał wymogu czasowego rozpoczęcia, traktowany jest jako skrócenie, co jest sankcjonowane.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca wykonujący międzynarodowy transport drogowy rzeczy nie odebrał wymaganego tygodniowego odpoczynku w terminie. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek trwał 12 godzin i 28 minut, podczas gdy wymagane było minimum 24 godziny, co oznacza skrócenie o 11 godzin i 32 minuty. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący przewoźnik zarzucił błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że polskie prawo nie przewiduje kary za samo opóźnienie w rozpoczęciu tygodniowego odpoczynku, o ile mieści się on w ramach dwóch kolejnych tygodni.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi U. z siedzibą w P. (Litwa) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
W dniu [...] maja 2017r. dokonano kontroli drogowej pojazdu członowego składającego się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] maja 2017 r., w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...]. Pojazd prowadzony był przez kierowcę M. D. Kierowca wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Francji na Litwę w imieniu przedsiębiorcy U. z siedzibą na Litwie.
Powyższe udokumentowano protokołem kontroli nr [...]z dnia [...] maja 2017 r.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] maja 2017 r. wydał decyzję administracyjną nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.150 (słownie: jeden tysiąc sto pięćdziesiąt) złotych.
Pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. pełnomocnik strony złożył odwołanie od powyższej decyzji. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci art. 8 ust. 6 rozporządzenia nr 561/2006 w zw. z lp. 5.4.1 i lp. 5.4.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji wzięcie pod uwagę najdłuższego okresu odpoczynku
w okresie 6 okresów 24 godzinnych liczonych od zakończenia odbierania odpoczynku. Odwołujący podnosi, że kierowca odebrał prawidłowo odpoczynek tygodniowy, a jedynie jego odbiór nastąpił z małym opóźnieniem. Przedsiębiorca uważa, że nie ma przepisu, który by nakładał na stronę karę za spóźnianie odbierania odpoczynku tygodniowego. Pełnomocnik strony uważa, że polski prawodawca nie ustanowił w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym kary za spóźnienie odbierania odpoczynku tygodniowego, o ile mieści się w ramach czasowych ustanowionych w art. 8 ust. 6 rozporządzenia nr 561/2006, tj. jeżeli nastąpiło "w ciągu dwóch kolejnych tygodni(...).
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 953), art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 1907 ze zm.) lp. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85(Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 8 czerwca 2017 r. wniesionego przez pełnomocnika strony od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego
z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.150 (słownie: jeden tysiąc sto pięćdziesiąt) złotych, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U rz. L 370 z 31.12.1985, str.21) i rozporządzenia WE nr 561/2006.
Odnosząc się do stwierdzonego w czasie kontroli naruszenia lp. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ wskazał, że stosownie do treści art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego
i tygodniowego okresu odpoczynku. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 5.4 załącznika nr 3 do o transporcie drogowym, który karą w wysokości 50 złotych sankcjonuje skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, o czas do jednej godziny, oraz karze w wysokości 100 złotych z każdą następną rozpoczętą godzinę.
Organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych pobranych
z karty kierowcy oraz cyfrowego urządzenia zamontowanego w pojeździe o nr rej. [...], że kierowca Pan M. D.:
- w okresie od godz. 00:00 dnia [...].04.2017 r. do godz. 24:00 dnia [...].04.2017 r. czasu UTC+2 nie wykonał wymaganego przepisami prawa odpoczynku tygodniowego, koniecznego do odebrania po maksymalnie 6 okresach dobowych licząc od godz. 12:45 dnia [...].04.2017 r. tj. licząc od zakończenia poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca w ww. okresie wykonał najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w wymiarze 12 godzin i 28 minut od godz. 19:12 dnia [...].04.2017 r. do godz. 07:40 dnia [...].04.2017 r. czasu UTC+2 podczas gdy w niniejszym przypadku kierowca winien odebrać odpoczynek w wymiarze minimum 24 godzin. Oznacza to bezspornie, iż kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 11 godzin i 32 minuty. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za powyższe wynosi 1.150 złotych.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że organ I instancji błędnie zinterpretował art. 8 ust. 6 rozporządzenia nr 561/2006 i nałożył na przedsiębiorcę karę za spóźnienie odbierania odpoczynku tygodniowego. Odwołujący uważa, że ustawodawca nie uregulował naruszenia w postaci spóźnienia odbierania odpoczynku tygodniowego, organ odwoławczy wyjaśnił, że tygodniowy czas odpoczynku, uregulowany został w art. 8 rozporządzenia nr 561/2006.
W szczególności zgodnie z art. 8 ust. 6 tego rozporządzenia w ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej:
- dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub
- jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Już w tym miejscu zauważmy, że zgodnie z ust. 7 analizowanego art. 8 odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin.
Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych, licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Zgodnie z ust. 9 tego samego artykułu, tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie można zaliczyć do dowolnego z nich, ale nie obu.
Stosownie do treści art. 4 rozporządzenia nr 561/2006 "tydzień" oznacza okres od godz. 00.00 w poniedziałek do godz. 24.00 w niedzielę (art. 4 lit. i), "tygodniowy okres odpoczynku" oznacza tygodniowy okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem (art. 4 lit. f) i obejmuje "regularny tygodniowy okres odpoczynku" lub "skrócony tygodniowy okres odpoczynku", "regularny tygodniowy okres odpoczynku" oznacza odpoczynek trwający co najmniej 45 godzin, "skrócony tygodniowy okres odpoczynku" oznacza odpoczynek trwający krócej niż 45 godziny, który można, na warunkach ustalonych w art. 8 ust. 6, skrócić do nie mniej niż 24 kolejnych godzin (art. 4 lit h).
Z przywołanych powyżej regulacji wynika, że w odniesieniu do tygodniowego czasu odpoczynku okresem rozliczeniowym jest okres dwóch tygodni, wyznaczony dla każdego tygodnia w sposób sztywny - od poniedziałku godz. 00:00 do niedzieli godz. 24:00 - z ewentualnym uwzględnieniem dodatkowego okresu trzech tygodni następujących po tygodniu, w którym kierowca wykorzystał skrócony tygodniowy czas odpoczynku. W ramach tak wyznaczonego okresu rozliczeniowego kierowca powinien wykorzystać co najmniej dwa tygodniowe czasy odpoczynku (2x regularne lub 1x regularny i 1x skrócony).
Niezależnie od powyższego obliczenia tygodniowych okresów odpoczynku przypadających w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym, prawodawca wspólnotowy wprowadził wymóg, by każdy tygodniowy okres odpoczynku rozpoczynał się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku.
Odrębnym wymogiem jest bowiem zapewnienie by kolejny okres odpoczynku rozpoczynał się nie później niż po zakończeniu 6 okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego okresu tygodniowego wypoczynku, przy czym wymóg ten dotyczy dwóch dowolnych przypadających po sobie okresów tygodniowego odpoczynku, niezależnie od tego czy zaliczają się one do tego samego, czy do różnych dwutygodniowych okresów rozliczeniowych, a dla zachowania tego wymogu bez znaczenia jest czy kolejne okresy odpoczynku maja charakter regularny bądź skrócony.
Jednocześnie odrębnym i samodzielnie ocenianym wymogiem jest by
w okresie rozliczeniowym obejmującym dwa kolejne tygodnie, kierowca wykorzystał co najmniej dwa tygodniowe okresy odpoczynku, w tym co najmniej jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo stwierdził naruszenie w postaci skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż kara pieniężna za wyżej opisane naruszenia w łącznej wysokości wynosi 1.150 (jeden tysiąc sto pięćdziesiąt) złotych.
Organ odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 b ustawy o transporcie drogowym, albowiem strona nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się
w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy.
Ponadto organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Powyższe oznacza, że przedmiotowe naruszenie powstało wyłącznie na skutego źle rozłożonych odpoczynków dziennych kierowców.
Pismem z dnia 29 września 2017r. U. Litwa reprezentowany przez radcę pr. P. S. wniósł do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 6 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, w związku z Ip. 5.4.1 i 5.4.2 załącznika nr 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji wzięcie za podstawę dla ustalenia wielkości naruszenia najdłuższego odpoczynku
w oznaczonych sześciu okresach 24 godzinnych, następujących po zakończeniu ostatniego tygodniowego okresu odpoczynku, podczas gdy kierowca wykonujący na rzecz skarżącego zadanie przewozowe odebrał odpoczynek tygodniowy
w przepisanej wysokości, tyle tylko że spóźniony, przy czym w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowymi nie przewidziano kary pieniężnej za opóźnienie przy rozpoczęciu tygodniowego okresu odpoczynku.
Wobec podniesionych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W ocenie skarżącego działanie organu I i II instancji znajduje poparcie
w wytycznych nr 1 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2011 r., jednakże pozostaje jednak w rażącej i oczywistej sprzeczności z treścią art. 8 ust. 6 i nast. Rozporządzenia 561/2006, stanowiąc przykład zastosowania przez organy analogii na niekorzyść. W ocenie skarżącego niedopuszczalne jest stosowanie analogii na niekorzyść w postępowaniu zmierzającym do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W postępowaniu takim organ prowadzący postępowanie musi bowiem opierać się na dosłownej treści przepisów, unikając ich rozszerzającej wykładni. Wskazać należy, że o ile przepis z art. 8 ust. 2, ustanawiający obowiązek odebrania odpoczynku dziennego stanowi, iż w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku, to przepis z art. 8 ust. 6, statuujący obowiązek odebrania tygodniowego okresu odpoczynku, odsyła do pojęcia "tygodnia" wyznaczając ramy czasowe wykonania obowiązku słowami "w ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej (...)". Tydzień jest terminem prawnym, ponieważ został zdefiniowany w słowniku zawartym na początku rozporządzenia 561/2006 jako okres od godz. 00.00 w poniedziałek do godz. 24.00 w niedzielę.
Skarżący podkreślił, że wskazanie przez ustawodawcę, iż "tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku", nie stanowi podstawy dla przyjęcia, że, jeżeli w analizowanym okresie kierowca nie odbierze prawidłowego odpoczynku tygodniowego, podstawę do ustalenia wielkości naruszenia stanowi najdłuższy odebrany odpoczynek". Opóźnienie się z odebraniem odpoczynku jest bowiem czym innym, niż jego nieodebranie lub skrócenie. Nie szkodzi temu fakt, że przepis z Ip. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym przewiduje karę za skrócenie tygodniowego odpoczynku. W obecnym stanie prawnym opóźnienie w odebraniu odpoczynku tygodniowego nie jest sankcjonowane. Wytyczne Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie stanowią zaś źródła prawa. Mogą być co najwyżej wyrazem zapatrywań służb prawnych, względnie osoby będącej piastunem tego organu. W ocenie skarżącego, zapatrywania te - jako zachęcające do działania niezgodnego z literą prawa - powinny być przez organy Inspekcji zignorowane. Podkreślić należy, że w konstytucyjnym katalogu źródeł prawa nie zostały wymienione wytyczne organu administracji.
Gdyby wolą prawodawcy wspólnotowego było ograniczenie okresu, w którym można skutecznie odebrać odpoczynek tygodniowy do sześciu okresów 24 - godzinnych, wówczas zawarłby przepis o odpowiedniej treści w rozporządzeniu 561/2006, tak jak zawarto w rozporządzeniu przepis, zgodnie z którym "w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku".
Jednocześnie, wobec tego, że przepis stanowi, iż tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku, państwa członkowskie są uprawnione do ustanowienia kar za spóźnione rozpoczęcia odpoczynku tygodniowego. Polski prawodawca w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie przewidział jednak takiej kary, wobec czego późniejsze odebranie odpoczynku tygodniowego nie podlega karze, o ile mieści się w ramach czasowych ustanowionych w art. 8 ust. 6 rozporządzenia, tj. jeżeli nastąpi "w ciągu dwóch kolejnych tygodni".
W ocenie Skarżącego, niedopuszczalna jest prezentowana w decyzji organu odwoławczego argumentacja, zmierzająca do "rozciągnięcia" zakresu hipotezy Ip. 5.4.1 i Ip. 5.4.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym na przypadki inne niż skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, np. jego opóźnione odebranie. Celem rozporządzenia 561/2006 była harmonizacja, tj. ujednolicenie przepisów socjalnych obowiązujących w całej Unii Europejskiej. Polski ustawodawca, tym bardziej zaś organ administracji, nie może więc rozwijać norm wynikających z tego rozporządzenia. Nie można z przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym rekonstruować norm o charakterze bardziej represyjnym, niż wynikałyby z samego rozporządzenia 561/2006. Działanie takie jest sprzeczne z celem harmonizacji przepisów socjalnych.
Na gruncie niniejszej sprawy skarżący, będący litewskim przewoźnikiem, przyzwyczajonym do literalnej wykładni rozporządzenia 561/2006 w innych krajach Unii Europejskiej, jest zaskoczony działaniem organów Inspekcji Transportu Drogowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za powyższe zgodnie z lp. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynosi 1.150 złotych.
Powyższe naruszenie stwierdzone zostało w trakcie kontroli drogowej na podstawie danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy oraz cyfrowego urządzenia zamontowanego w pojeździe o nr rej. [...], z którego wynika że kierowca Pan M. D. w okresie od godz. 00:00 dnia [...].04.2017 r. do godz. 24:00 dnia [...].04.2017 r. czasu UTC+2 nie wykonał wymaganego przepisami prawa odpoczynku tygodniowego, koniecznego do odebrania po maksymalnie 6 okresach dobowych licząc od godz. 12:45 dnia 23.04.2017 r. tj. licząc od zakończenia poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca w ww. okresie wykonał najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w wymiarze 12 godzin i 28 minut od godz. 19:12 dnia 27.04.2017 r. do godz. 07:40 dnia 28.04.2017 r. czasu UTC+2 podczas gdy w niniejszym przypadku kierowca winien odebrać odpoczynek w wymiarze minimum 24 godzin. Oznacza to bezspornie, iż kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 11 godzin i 32 minuty.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.
Na wstępie podkreślić należy, że korzystanie przez zawodowych kierowców
z przepisów odnoszących się do dziennego i tygodniowego odpoczynku, stanowi nie tylko ich uprawnienie ale także obowiązek, zapewniający bezpieczeństwo w ruchu drogowym zarówno samemu kierowcy jak i innym uczestnikom.
Uregulowania te wynikają z art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zgodnie z którym w ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin.
Konsekwencją naruszenia powyższych uregulowań tego rozwiązania jest treść lp. 5.4 załącznika nr 3 do o transporcie drogowym, który karą w wysokości 50 złotych sankcjonuje skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, o czas do jednej godziny, oraz karze w wysokości 100 złotych z każdą następną rozpoczętą godzinę.
Za bezzasadny w ocenie Sąd uznać należy zarzut błędnej wykładni art. 8 ust. 6 rozporządzenia nr 561/2006, który to zarzut był już podnoszony na etapie postępowania odwoławczego i do którego organ szczegółowo odniósł się. Ponownie zatem wskazać należy, że zgodnie z art. 8 ust. 6 tego rozporządzenia w ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej:
- dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub
- jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny.
Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Już w tym miejscu zauważmy, że zgodnie z ust. 7 analizowanego art. 8 odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin.
Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych, licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Zgodnie z ust. 9 tego samego artykułu, tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie można zaliczyć do dowolnego z nich, ale nie obu.
Stosownie do treści art. 4 rozporządzenia nr 561/2006 "tydzień" oznacza okres od godz. 00.00 w poniedziałek do godz. 24.00 w niedzielę (art. 4 lit. i), "tygodniowy okres odpoczynku" oznacza tygodniowy okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem (art. 4 lit. f) i obejmuje "regularny tygodniowy okres odpoczynku" lub "skrócony tygodniowy okres odpoczynku", "regularny tygodniowy okres odpoczynku" oznacza odpoczynek trwający co najmniej 45 godzin, "skrócony tygodniowy okres odpoczynku" oznacza odpoczynek trwający krócej niż 45 godziny, który można, na warunkach ustalonych w art. 8 ust. 6, skrócić do nie mniej niż 24 kolejnych godzin (art. 4 lit h).
Z przywołanych powyżej regulacji wynika, że w odniesieniu do tygodniowego czasu odpoczynku okresem rozliczeniowym jest okres dwóch tygodni, wyznaczony dla każdego tygodnia w sposób sztywny - od poniedziałku godz. 00:00 do niedzieli godz. 24:00 - z ewentualnym uwzględnieniem dodatkowego okresu trzech tygodni następujących po tygodniu, w którym kierowca wykorzystał skrócony tygodniowy czas odpoczynku. W ramach tak wyznaczonego okresu rozliczeniowego kierowca powinien wykorzystać co najmniej dwa tygodniowe czasy odpoczynku (2x regularne lub lx regularny i lx skrócony).
Niezależnie od powyższego obliczenia tygodniowych okresów odpoczynku przypadających w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym, prawodawca wspólnotowy wprowadził wymóg, by każdy tygodniowy okres odpoczynku rozpoczynał się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku.
Odrębnym wymogiem jest bowiem zapewnienie by kolejny okres odpoczynku rozpoczynał się nie później niż po zakończeniu 6 okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego okresu tygodniowego wypoczynku, przy czym wymóg ten dotyczy dwóch dowolnych przypadających po sobie okresów tygodniowego odpoczynku, niezależnie od tego czy zaliczają się one do tego samego, czy do różnych dwutygodniowych okresów rozliczeniowych, a dla zachowania tego wymogu bez znaczenia jest czy kolejne okresy odpoczynku maja charakter regularny bądź skrócony.
Jednocześnie odrębnym i samodzielnie ocenianym wymogiem jest aby
w okresie rozliczeniowym obejmującym dwa kolejne tygodnie, kierowca wykorzystał co najmniej dwa tygodniowe okresy odpoczynku, w tym co najmniej jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku.
W art. 8 ust. 6 rozporządzenia nr 561/2006 wprowadzono zatem jednoczesny wymógł odnośnie odpoczynku tygodniowego, tj. kierowca w ciągu dwóch tygodni musi odebrać dwa odpoczynki tygodniowe (dwa regularne odpoczynki lub jeden regularny a drugi skrócony) i odbieranie odpoczynku musi nastąpić przed upływem 6 okresów 24 godzinnych liczonych od zakończenia odbierania poprzedniego okresu odpoczynku.
Jak słusznie zauważył organ w ww. przepisie występuje podwójny warunek, który musi być jednocześnie spełniony by nie doszło do naruszenia. Skoro zatem kierowca zacznie odbierać kolejny odpoczynek po zakończeniu 6 okresów 24 godzinnych od zakończenia odbierania odpoczynku tygodniowego to jego najdłuższy odpoczynek w tym okresie jest jednocześnie traktowany jako odpoczynek tygodniowy.
Wobec powyższego różnica brakującego czasu stanowi podstawę do nałożenia kary za skrócenie odpoczynku tygodniowego.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawi art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło