VI SA/Wa 2317/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w B., W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2008 r. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm., dalej: U.t.d.) nałożona została na przedsiębiorcę – S. z siedzibą w B. (W.) kara pieniężna w wysokości 950 zł. Na karę tę złożyły się kary wymierzone za dwa naruszenia: - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut (kara 150 zł); - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego za każde następne 30 minut (kara 800 zł). Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było ustalenie w drodze kontroli drogowej w dniu [...] czerwca 2008 r., iż kierowca prowadzący pojazd [...] o nr rej. [...] – J. B. przekroczył maksymalnie określony czas prowadzenia samochodu bez wymaganej przerwy o 2 godziny 30 minut. Łączny czas prowadzenia samochodu wyniósł bowiem, zgodnie z okazanymi wykresówkami, 7 godzin. W powyższym okresie wystąpiły co prawda dwie przerwy: pierwsza wynosząca 35 minut oraz druga 20 minutowa. Nie były jednak one wzięte pod uwagę, gdyż w ocenie organu nie były zgodne z obowiązującymi przepisami. Jak wskazano w powyższej decyzji, w myśl art. 4 lit. d Rozporządzenia (WE) 561/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady(EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 – "przerwa" oznacza okres, w którym kierowca nie może prowadzić pojazdu ani wykonywać żadnej innej pracy, wykorzystywany wyłącznie do odpoczynku. Stosownie do art. 7 ww. rozporządzenia, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, którą może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Zgodnie z art. 92 U.t.d. kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, przepisów ustawy o czasie pracy kierowców lub wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15.000 zł. Konsekwencją powyższego rozwiązania jest treść l.p. 10.3 lit a i b, zgodnie z którą przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego podlega karze w łącznej wysokości 950 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego – S. z siedzibą w B. zarzuciła naruszenie art. 92 ust. 1 i art. 92 ust. 4 U.t.d. w zw. z art. 4 lit. d oraz art. 7 rozporządzenia (WE) 561/2006 , a dodatkowo – z ostrożności procesowej – art. 92a ust.4 utd poprzez uznanie, że przedsiębiorca miał wpływ na powstanie naruszenia. Zdaniem pełnomocnika, organ nie wykazał, na czym miała polegać niezgodność przerw wykonanych przez kierowcę z obowiązującym prawem. W jej ocenie przerwy wykazane na wykresówkach były właściwe. Podzielona na dwie części przerwa zrobiona przez kierowcę po 4,5 godzinach jazdy odpowiadała swą długością oraz charakterem przerwie wymaganej przepisami rozporządzenia (WE) 561/2006. Decyzją z dnia [...] września 1008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższą decyzję. Ustosunkowując się do treści odwołania, wskazał na treść art. 7 rozporządzenia (WE) 561/2006, które przewiduje jednoznacznie, że po okresie 4,5 godzinnego prowadzenia pojazdu musi nastąpić 45 – minutowa przerwa. Zastąpić ją może tylko przerwa dzielona na dwie części: pierwszą o wymiarze co najmniej 15 minut i drugą – co najmniej 30 minut. O ile pierwsza przerwa faktycznie wykonana przez kierowcę była prawidłowa, gdyż wynosiła 35 minut, to druga z tych przerw wynosiła 20 minut, co powoduje, że wymóg określony w zd. 2 art. 7 ww. rozporządzenia nie został spełniony. W skardze od powyższej decyzji pełnomocnik przedsiębiorcy podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 92 ust. 1 pkt 2,7 i 8 U.t.d. w związku z błędną interpretacją art. 7 Rozporządzenia (WE) 561/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady(EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, podnosząc, że to naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wyraziła pogląd o konieczności stosowania wykładni celowościowej przy interpretacji przepisów wspólnotowych. Jej zdaniem "nie należy posługiwać się literalnym brzmieniem przepisów, ale celem, dla jakiego zostały one ustalone" (str. 3 skargi). Konsekwencją takiego poglądu musi być przyjęcie, że nie jest istotna kolejność wykonywanych przez kierowcę przerw w celu odpoczynku. Kierowca, który – jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie – skorzystał najpierw z dłuższego (min. 30 minutowego), a potem krótszy odpoczynek (min. 15 minutowy) – również spełnił warunki określone w art. 7 ww. rozporządzenia. Błędna – literalna wykładnia tego przepisu – stanowi w jej ocenie naruszenie prawa materialnego. Wskazując na powyższą argumentację, wniosła o uchylenie decyzji obydwu instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że z wykładni gramatycznej, mającej zastosowanie w niniejszym przypadku, wynika jednoznacznie kolejność przerw, których celem jest odpoczynek kierowcy. Wyraził pogląd, iż swobodna zmiana kolejności przerw mogłaby wpływać niekorzystnie na kierowcę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. 7 Rozporządzenia (WE) 561/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady(EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, przerwa, która może zastąpić zasadniczą (ciągłą, 45-minutową) przerwę, której celem jest zapewnienie minimalnego wypoczynku kierowcy, musi spełniać wymogi określone w zdaniu 2 tego przepisu. Mianowicie – nie może być dzielona w sposób dowolny, lecz wskazany w sposób precyzyjny w powołanym przepisie, przewidującym następującą sekwencję czasową przerw cząstkowych: "przerwa co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut". Takie sformułowanie w ocenie Sądu nie daje podstaw do stosowania odmiennych rodzajów wykładni, aniżeli wykładnia gramatyczna, czyli literalna. W szczególności wykładnię celowościową stosuje się w przypadkach niejasności interpretacyjnych, czyli braku możliwości dokonania trafnej wykładni literalnej danej normy prawnej. Należy podkreślić iż w niniejszej sprawie taki przypadek nie zachodzi – z uwagi na jasne sformułowanie przepisu w przedmiotowym zakresie. Zgodnie z rzymską paremią "Clara non sunt interpretanda" rzeczy oczywiste, jednoznacznie wręcz wynikające z normy prawnej nie podlegają wykładni, albowiem wówczas pod pozorem dokonywania wykładni organ orzekający zmieniałby wyraźny przepis ustawy (por. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 lipca 1999 r. sygn. V KZ 31/1999 OSN KW 1999 nr 9-10 poz. 63). Odnosząc się do przedmiotowej sprawy, skorzystanie przez kierowcę przerw w odmiennej kolejności, niż zostało to wskazane w zd. 2 art. 7 Rozporządzenia (WE) 561/2006, powoduje brak możliwości zakwalifikowania jego zachowania jako prawidłowe. Organ administracyjny w sposób prawidłowy ocenił zaistniały stan faktyczny nakładając kary na przedsiębiorcę z powodu naruszenia wyżej wymienionej normy prawnomaterialnej zawartej w akcie prawa wspólnotowego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.