VI SA/Wa 2320/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-08

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Andrzej Wieczorek, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Urzędu Patentowego oddalająca wniosek o unieważnienie patentu na wynalazek "Aerator maszyny flotacyjnej" była zgodna z prawem, w szczególności czy badane rozwiązanie spełnia kryteria nowości i nieoczywistości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że badane rozwiązanie nie jest oczywiste w świetle znanego stanu techniki i posiada cechę nowości, wobec czego decyzja Urzędu Patentowego o oddaleniu wniosku o unieważnienie patentu była prawidłowa. Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Stan faktyczny
W. B., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Z., złożył wniosek o unieważnienie patentu nr 194507 na wynalazek "Aerator maszyny flotacyjnej" udzielonego Instytutowi z siedzibą w G. oraz współwynalazcom. Wnioskodawca zarzucił brak nowości i nieoczywistości wynalazku, wskazując na wcześniejsze patenty PL 109447 BI i PL 77456. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając, że badane rozwiązanie jest nowe i nieoczywiste. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek "Aerator maszyny flotacyjnej" oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego, oddalił wniosek W. B. (dalej: wnioskodawca, skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Z. z siedzibą w Z. o unieważnienie patentu 194507 na wynalazek: "Aerator maszyny flotacyjnej" udzielonego na rzecz Instytutu [...] z siedzibą w G. oraz J. G., A. W., J. K., S. K., Z. M., Z. Ś. na podstawie art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości – ustawa z dnia 19 października 1972 r. (tekst jednolity Dz.U. z 1993r. Nr 26, poz.117 z późniejszymi zmianami) w zw. z art. 315 ust 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., Nr.119, poz. 117 z późniejszymi zmianami; dalej: p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 p.w.p. Dnia 7 października 2009 roku W. B., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Z. z siedzibą w Z. wystąpił z wnioskiem o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt: "Aerator maszyny flotacyjnej" udzielonego na rzecz I. z siedzibą w G. oraz J. G., A. W., J. K., S. K., Z. M., Z. Ś. Wnioskodawca swój interes prawny w domaganiu się o unieważnienie prawa ochronnego na wynalazek PL 194507 BI uzasadnił między innymi tym, iż uprawniony – I. skierował do wnioskodawcy w dniu 11.10.2006 r. pismo zarzucające naruszanie prawa do zgłoszonego wynalazku P344060 (PL 194507 BI) i praw autorskich oraz czynu nieuczciwej konkurencji, przez oferowanie aeratora w przetargu ogłoszonym przez KGHM. Wnioskodawca jako podstawę prawną swojego wniosku wskazał art.10 i 11 ustawy o wynalazczości w związku z art. 315 ust.3 p.w.p. i w tym aspekcie dowodził, że sporny wynalazek nie jest nowy i nie posiada cechy nieoczywistości. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca stwierdził, że aerator maszyny flotacyjnej wg. wynalazku PL 194507 BI nie jest nowy, ponieważ jego cechy techniczne określone w zastrzeżeniu niezależnym mieszczą się w szerszych sformułowaniach cech technicznych użytych szczególnie w zastrzeżeniach wcześniejszego wynalazku PL109447 BI dotyczącego urządzenia do flotacji materiałów. Wnioskodawca stwierdził, że: "wycięcia, korzystnie o kształcie czworoboku, niewątpliwie mieszczą się w szerszym pojęciu "otwory o przekroju poprzecznym dowolnego kształtu". Uprawniony w odpowiedzi na wniosek uznał go za bezzasadny podnosząc, że wycięcia wg. patentu PL 194507 BI charakteryzują się innymi cechami i nie są tożsame z otworami wg. patentu PL109447 BI.W związku z uznaniem wniosku za bezzasadny sprawa trafiła do rozpatrzenia przez Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego jako sprawa o unieważnienie spornego prawa ochronnego na wynalazek nr PL 194507 BI pt: "Aerator maszyny flotacyjnej". Na rozprawie przed Urzędem Patentowym pełnomocnik wnioskodawcy podkreślił, iż zastrzeżenie niezależne wyznacza zakres przedmiotowy ochrony i dlatego należy je badać w kontekście zarzutów przedmiotowego wniosku. Nadto podniósł, że na zarzuty braku nowości i braku cechy nieoczywistości postawione we wniosku uprawniony nie przedstawił żadnych argumentów merytorycznych. Pełnomocnik sprecyzował podstawę prawną wniosku o unieważnienie patentu PL194507B1 wyjaśniając, iż znajduje on oparcie w przepisach art. 10 i 11 ustawy o wynalazczości w związku z art. 315 p.w.p. Pełnomocnik uprawnionych wniósł o oddalenie wniosku o unieważnienie patentu PL 194507 BI "Areator maszyny flotacyjnej" i podtrzymał wszystkie argumenty zawarte w odpowiedzi na wniosek. Zdaniem uprawnionych argumentacja wnioskodawcy sprowadza się do podważenia redakcji opisu zastrzeżenia. Pełnomocnik uprawnionych stwierdził również, że rozwiązanie pokazane w patencie PL 109447 BI dotyczy innej konstrukcji oraz nie ma dostatecznych podstaw prawnych w teorii ekwiwalentności. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik uprawnionych złożył dokument pt. "Opinia prawna" sporządzony 18 marca 2010 oznaczony sygn. Akt Sp. 500/09. Kolegium badanie zarzutów postawionych w przedmiotowym wniosku oparło na analizie zastrzeżenia niezależnego rozwiązania badanego, bo to właśnie ono wyznacza zakres przedmiotowy ochrony. Dokonując merytorycznej analizy złożonych materiałów Kolegium uznało, że zarzut braku nowości może zostać skutecznie postawiony, jeżeli wynika z porównania dwóch tylko rozwiązań: badanego i przeciwstawionego. Przy czym istotne jest, aby przeciwstawione rozwiązanie miało te same cechy techniczne co badane. W rozwiązaniu badanym według wynalazku PL 194507 BI przedstawionym w zastrzeżeniu niezależnym "...łopatki...przy zewnętrznej powierzchni cylindrycznego elementu posiadają wycięcia, których oś symetrii jest prostopadła do płaszczyzny bocznej łopatek" na rysunku fig. 3 i fig. 4 wycięcia nie posiadają żadnego połączenia z kanałem doprowadzającym powietrze, więc nie można im przypisać funkcji doprowadzania powietrza. Nie można zatem uznać, że są to otwory doprowadzające powietrze. Takie same wycięcia pokazane na fig. 1 oraz fig. 2 łączą się z kanałem doprowadzającym powietrze i spełniają dodatkowo również tę funkcję. Natomiast przeciwstawione rozwiązanie wg wynalazku PL109447 BI przedstawione w zastrzeżeniu niezależnym posiada "otwory o przekroju poprzecznym dowolnego kształtu doprowadzające gaz do mieszaniny ....ziarn mineralnych i wody" i otwory te służą jedynie do doprowadzania powietrza do mieszaniny. Nie ulega natomiast wątpliwości, że łopatki wyposażone w wycięcia stanowią zupełnie odmienny kształt od łopatek przedstawionych w rozwiązaniu przeciwstawionym. Wobec powyższego Urząd uznał zarzut braku nowości za bezzasadny. W aspekcie rozpatrywania kryterium nieoczywistości należy uznać, że termin "oczywisty" oznacza , iż dla specjalisty w danej dziedzinie rozwiązanie nie wykracza poza zwykły postęp, a jedynie wyraźnie i logicznie wynika ze stanu techniki i jest przez niego oczekiwane. Za specjalistę w danej dziedzinie należy uważać przeciętnego praktyka dysponującego przeciętną, ogólnie dostępną wiedzą w danej dziedzinie, w danej dacie i mającego pełny dostęp do wszystkiego co tworzy stan techniki, a szczególnie do okazanych dokumentów przeciwstawnych. Wnioskodawca oparł zarzut braku oczywistości na twierdzeniu, że gdyby uznać badane rozwiązanie za szczególny przykład rozwiązania znanego ze stanu techniki lecz do tej pory w takim wariancie nieujawnionego to udzielenie na to rozwiązanie patentu jest możliwe pod warunkiem wykazania nieoczywistości w postaci np. nieoczekiwanego efektu. Wnioskodawca uważa, że badane rozwiązanie wg. wynalazku PL 194507 BI można uważać za szczególny przykład rozwiązania wg wynalazku PL 109447 BI. Zdaniem Urzędu ten przypadek nie zachodzi, ponieważ nie można "wycięć w łopatkach" uznać za szczególny przykład "otworów doprowadzających gaz do mieszaniny" Nie ulega natomiast wątpliwości, że łopatki wyposażone w wycięcia w rozwiązaniu badanym stanowią zupełnie odmienny kształt od łopatek przedstawionych w rozwiązaniu przeciwstawionym. Inny kształt łopatek na pewno wpływa na parametry procesu flotacji, a zatem również na efekty ekonomiczne. Wobec powyższego Urząd uznał, że badane rozwiązanie nie wynika w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki. Strona wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła w niej; 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. - polegające na braku dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; art. 75 k.p.a. - polegające na nie skorzystaniu z dowodów dopuszczalnych na podstawie tego przepisu, tj. nie przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego; art. 80 k.p.a. - polegające na nieprawidłowej ocenie stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału dowodowego, zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, dokonaniu sprzecznych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przez: przyjęcie, że "nie można wycięć w łopatkach uznać za szczególny przykład otworów doprowadzających gaz do mieszaniny", a w konsekwencji przyjęcie, że przeciwstawiony opis patentowy PL 109447 nie może stanowić dowodu braku nowości i/lub nieoczywistości rozwiązania według spornego patentu, art. 84 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - polegające na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego będącym następstwem nie powołania biegłego, którego specjalistyczna wiedza była niezbędna w celu dokładnego wyjaśnienia i ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, art. 107 § 3 k.p.a. - polegające na lakonicznej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, bez podania głębszej jego analizy i wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia; 2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 10 i art. 11 u.o.w. przez uznanie, że sporny wynalazek jest rozwiązaniem nowym i nieoczywistym i jako taki spełniał wymogi do udzielenia patentu. W związku z tym wniosła o: uchylenie w całości decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2010 r. i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wyraził pogląd, że charakter zgłoszonych przez niego zarzutów braku nowości i nieoczywistości wynalazku wymagał ze strony Urzędu przedstawienia analizy porównawczej zespołu cech technicznych spornego rozwiązania z przeciwstawionym rozwiązaniem (opis patentowy PL 109447). Takiej analizy Urząd Patentowy działający w postępowaniu spornym nie dokonał. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera bowiem jedynie ogólną ocenę materiału dowodowego bez wdawania się w konieczną w tym przypadku ocenę wszelkich istotnych w świetle art. 10 i 11 u.o.w. aspektów technicznych. Powołując się na literaturę przedmiotu (St. Sołtysiński, A. Szajkowski, T. Szymanek, "Komentarz do prawa wynalazczego, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1990, komentarz do art. 10 powołanej ustawy, czy "Prawo własności przemysłowej" pod red. U. Promińskiej, Delfin, Warszawa 2005, wyd. II, str. 61) skarżący podał, iż podkreśla się, że "nieoczywistość" jest pojęciem nieostrym, a jej wyjaśnieniu służy zestawienie pozytywnych i negatywnych jej przestanek. Jednocześnie stwierdza się, że odmiennie niż przy badaniu nowości, argumentów przeciwko nieoczywistości rozpatrywanego projektu poszukiwać można nie tylko poprzez przeciwstawienie przedmiotowa zgłoszenia konkretnych znanych rozwiązań, lecz przy uwzględnieniu całego stanu techniki Oceniane rozwiązanie może być bowiem nowe, lecz mimo to może wynikać w sposób oczywisty ze stanu techniki. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie, w wyniku powyższych ustaleń, udziela się odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania. Przy ocenie ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu to właśnie zastrzeżenia patentowe stanowią o istocie wynalazku, a zastrzeżenie niezależne samodzielnie wyznacza zakres jego ochrony. Skarżący podniósł, iż w opisie PL 109447 przytoczony jest stan techniki znany m.in. z opisu patentowego PL77456. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. Urząd Patentowy RP przedstawia szereg tez, z którymi trudno się zgodzić, a mianowicie : 1. W rozwiązaniu badanym według wynalazku PL 194507 "na rysunku fig. 3 i fig. 4 wycięcia nie posiadają żadnego połączenia z kanałem doprowadzającym powietrze, więc nie można im przypisać funkcji doprowadzenia powietrza", a następnie "Takie same wycięcia pokazane na fig. 1 oraz fig. 2 łączą się z kanałem doprowadzającym powietrze i spełniają dodatkowo również tę funkcję.". Skarżący podniósł, iż na rysunku przedstawione są przykłady wykonania wynalazku. Nie wiadomo natomiast, dlaczego na podstawie jednego z przykładów wykonania Urząd przesądza o posiadaniu takiej, a nie innej cechy rozwiązania według wynalazku, podlegającej ochronie zgodnie z treścią zastrzeżenia niezależnego. Z treści zastrzeżenia wynika jednoznacznie, że ochroną są objęte również łopatki posiadające wycięcia (otwory) połączone z kanałem doprowadzającym powietrze, a więc spełniające funkcję bezpośredniego doprowadzenia powietrza do przestrzeni międzyłopatkowej. W części przedznamiennej zastrzeżenia podano bowiem cechę : "który to element cylindryczny może nie posiadać otworu", czyli, że uprawniony uznał tę cechę za znaną ze stanu techniki (pomijam tu kwestię dopuszczalności trybu przypuszczalnego w zastrzeżeniach patentowych). Faktem jest zatem, że zakres ochrony wynikający z takiej treści zastrzeżenia obejmuje także wirniki aeratora posiadające łopatki przystosowane do pełnienia funkcji doprowadzania powietrza do mieszaniny. 2. Nieprawdą jest, że "otwory o przekroju poprzecznym dowolnego kształtu doprowadzające gaz do mieszaniny ... ziarn mineralnych i wody" według opisu patentowego PL 109447, "służą jedynie do doprowadzania powietrza do mieszaniny." Gdyby tak było, zachodzi pytanie - po co Uprawniony stosuje "wycięcia" w łopatkach według spornego patentu PL 194507 przedstawione na rysunkach Fig. 3 i Fig. 4 ? Każde otwory w łopatkach wirnika mają za cel wprowadzenie dodatkowej turbulencji mieszanej cieczy, zwiększając tym samym efekt mieszania. 3. Zdaniem Urzędu "Nie ulega wątpliwości, że łopatki wyposażone w wycięcia stanowią zupełnie odmienny kształt od łopatek przedstawionych w rozwiązaniu przeciwstawionym". Odnosząc się do tego stwierdzenia, skarżący podkreślił, że w sprawie chodzi o unieważnienie patentu na wynalazek, a nie prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Nie można zatem porównywać rozwiązań tylko na podstawie rysunków. Ocenie podlega bowiem zakres ochrony, wytyczony przez treść niezależnego zastrzeżenia patentowego spornego patentu, ze stanem techniki przedstawionym w całym materiale porównawczym (zastrzeżeniach, opisie i rysunkach). Z treści i rysunków opisów patentowych PL 77456 i PL 109447 znany jest prostopadłościenny kształt łopatek wirników. Uprawniony uwzględnił to prawidłowo w treści niezależnego zastrzeżenia spornego patentu. Łopatki wirnika według PL 194507 mają taki właśnie kształt. Wątpliwości Urzędu mogą więc dotyczyć tylko kwestii, czy : wirnik (3) aeratora posiadający prostopadłościenne łopatki (5) z czworokątnymi wycięciami (7) umieszczonymi przy zewnętrznej powierzchni cylindrycznego elementu (6), mogące pełnić funkcję doprowadzania gazu do mieszaniny, zgodnie z patentem PL 194507 -jest jednym z wariantów wirnika, który na swej bocznej części, utworzonej przez pierścień (4) oraz znajdujące się na jego obwodzie prostopadłościenne łopatki (5) posiada otwory (6) o przekroju poprzecznym dowolnego kształtu, doprowadzające gaz do mieszaniny..., zgodnie z patentem PL 109447. Zdaniem wnioskodawcy rozwiązanie budowy wirnika aeratora maszyny flotacyjnej, będące przedmiotem zastrzeżenia niezależnego patentu PL 194507 jest jedną z możliwych wersji wirnika urządzenia do flotacji minerałów, ujawnionego w opisie patentowym PL 109447. 4. Zdaniem Urzędu "Inny kształt łopatek na pewno wpływa na parametry procesu flotacji, a zatem również na efekty ekonomiczne". Zdaniem skarżącego, teza ta nie została w żaden sposób potwierdzona ani przez Urząd, ani przez Uprawnionego. Zgodnie z deklaracją Uprawnionego zawartą w opisie PL 194507, ten korzystny wpływ rozdziela się na kształt łopatek i zastosowanie kierownicy napływu (wymienionej w zastrzeżeniu zależnym nr 3). Korzystny skutek napowietrzania przestrzeni międzyłopatkowej wskazano natomiast wcześniej w opisie PL 109447. Nie ma żadnych przesłanek, aby uznać wspomniany efekt za "nieprzewidziany", skoro nawet sam Uprawniony stawia go sobie za cel wynalazku. 5. Instytut [...] jest właścicielem wszystkich porównywanych w tej sprawie patentów (PL 77456, PL 109447 i spornego PL 194507). Niewątpliwie Uprawniony, redagując zastrzeżenia patentowe dążył do uzyskania możliwie szerokiego zakresu praw wyłącznych, używając odpowiednio ogólnych sformułowań opisujących te cechy. Nie brał jednak pod uwagę faktu, że w tych uogólnionych cechach będą się mieściły późniejsze jego rozwiązania. Ponieważ również Urząd, udzielając spornego patentu, nie dopatrzył się tego faktu, Uprawniony mógł nabrać przekonania wyartykułowanego w odpowiedzi na wniosek o unieważnienie, że "Zarzut oczywistości rozwiązania ujawnionego w dokumencie PL 194507 można by skutecznie stawiać, gdyby uprawnionym z patentów "starszych" była osoba trzecia, a nie wciąż ten sam podmiot." Urząd nie ustosunkował się wprost do tej tezy, ale uzasadnienie zaskarżonej decyzji zdaje się ją niestety potwierdzać. 6. Urząd nie ustosunkował się również do wniosku Uprawnionego o włączenie do akt "Opinii prawnej" autorstwa prof. dr hab. Aurelii Nowickiej i prof. zw. dr hab. Stanisława Sołtysińskiego sporządzonej w dniu 18 mar ca 2010 r.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd jedynie wspomina o fakcie złożenia tego dokumentu, przypisując mu błędnie sygnaturę akt niniejszej sprawy ( Sp. 500/09),podczas, gdy powstała ona na potrzeby zupełnie innej sprawy - prowadzonej przed Sądem Okręgowym w L. z powództwa IMN o naruszenie przez skarżącego patentu PL 194507, zakończonej wyrokiem oddalającym powództwo. Zdaniem skarżącego, już sam fakt posłużenia się tą opinią przez uprawnionego budzi moralny sprzeciw, gdyż jest to prywatna własność "M", a uprawniony zadysponował nią bez wiedzy i zgody właściciela. Poza tym opinia dotyczy kwestii stosowania tzw. "teorii ekwiwalentów" w ocenie zakresu ochrony patentowej w sprawach o naruszenie, która me' ma zastosowania w procedurze unieważnienia patentu. Nie można bowiem porównywać dwóch odrębnych dziedzin, czyli procesu twórczego przy projektowaniu urządzenia z egzekwowaniem uzyskanego zakresu ochrony. Zdaniem Skarżącego - przedmiotowe rozwiązanie chronione patentem PL 194507 nie jest wprawdzie identyczne z wcześniejszymi rozwiązaniami prezentowanymi we wniosku o unieważnienie i niniejszej skardze, ale zawiera cechy wynikające wprost ze znanego stanu techniki. Dlatego też, w ocenie skarżącego, nie można zgodzić się z twierdzeniem Urzędu, że oceniane rozwiązanie posiada cechę nowości w świetle przedstawionego stanu techniki, a tym bardziej zdecydowane i uzasadnione wątpliwości budzi uznanie nieoczywistości tego rozwiązania. W ocenie skarżącego analiza stanu techniki wskazuje jednoznacznie, że wynalazek chroniony patentem PL 194507 stanowi oczywistą i prostą kompilację znanych środków technicznych, zastosowanych w celu pełnienia tych samych funkcji, co w rozwiązaniach stanowiących stan techniki dla spornego patentu. Rozwiązanie problemu technicznego w spornym patencie w świetle przeciwstawionego stanu techniki nie jest zaskakujące ani nieoczekiwane. Przeciętny znawca z tej dziedziny techniki wykorzystując w sposób standartowy dostępną wiedzę, bez dokonań twórczych, a jedynie w oparciu o wskazane wyżej opisy PL 109447 i PL 77456 oraz swoją rutynę zawodową, mógł osiągnąć rezultat taki jak w spornym wynalazku. Reasumując treść skargi skarżący podał: W dacie pierwszeństwa, tj. 21.11.2000 r. osoba, która w dziedzinie konstruowania wirników aeratora maszyny flotacyjnej posiadała wiedzę i umiejętności co najmniej takie, jakie należą do zasobu wiedzy ogólnie i powszechnie przyjętej, mając dostęp do opisów patentowych PL 77456 i PL 109447 - mogła łatwo stworzyć rozwiązanie według patentu PL 194507 bez wkładu myśli twórczej. Rozwiązanie, na które Urząd Patentowy RP udzielił patent PL 194507 posiada cechy co najwyżej wzoru użytkowego. Urząd wydał zaskarżoną decyzję pochopnie, bez należytego rozeznania sprawy, z uzasadnieniem nie wzbudzającym zaufania co do jego rzetelności i obiektywizmu, czym naruszył postanowienia art. 7, 75, 77, 80, 84 i 107 § 3 k.p.a. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 8 lutego 2011 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę. Złożył do akt pismo zatytułowane "opis środków technicznych" oświadczając, iż ilustruje ono jego wystąpienie. Pełnomocnicy postępowania wnosili o oddalenie skargi. Złożyli pismo z dnia 4 lutego 2011 r. wraz z załącznikiem: pismem z dnia 6 lipca 2010 r. do Sądu Okręgowego w L. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna, ponieważ badane rozwiązanie nie wynika w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie ma podstaw do stwierdzenia, że Urząd Patentowy naruszył przepisy ustawy p.w.p. i k.p.a. Przeciwnie – Sąd doszedł do przekonania, iż Urząd wyjaśnił w sposób dokładny stan faktyczny sprawy i dokonał ustaleń zgodnych z treścią zebranego w sprawie materiału co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W myśl art. 10 ustawy o wynalazczości przedmiotem wynalazku podlegającym opatentowaniu może być tylko nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania. Natomiast zgodnie z art.11 wskazanej ustawy za nowe uważa się tylko takie rozwiązanie, które przed datą oznaczającą pierwszeństwo do uzyskania patentu nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej. Badanie zarzutów postawionych we wniosku W. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Z. z siedzibą w Z. o unieważnienie patentu PL 194507 na wynalazek: "Aerator maszyny flotacyjnej" wniosku sprowadzało się do na analizy zastrzeżenia niezależnego rozwiązania badanego, bo to właśnie ono wyznacza zakres przedmiotowy ochrony. Zarzut braku nowości może zostać skutecznie postawiony, jeżeli wynika z porównania dwóch rozwiązań: badanego i przeciwstawionego. Jak słusznie wskazał Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu skarżonej decyzji, w rozwiązaniu badanym według wynalazku PL 194507 BI przedstawionym w zastrzeżeniu niezależnym "...łopatki...przy zewnętrznej powierzchni cylindrycznego elementu posiadają wycięcia, których oś symetrii jest prostopadła do płaszczyzny bocznej łopatek" na rysunku fig. 3 i fig. 4 wycięcia nie posiadają żadnego połączenia z kanałem doprowadzającym powietrze, więc nie można im przypisać funkcji doprowadzania powietrza. Nie można zatem uznać, że są to otwory doprowadzające powietrze. Takie same wycięcia pokazane na fig. 1 oraz fig. 2 łączą się z kanałem doprowadzającym powietrze i spełniają dodatkowo również tę funkcję. Natomiast przeciwstawione rozwiązanie wg wynalazku PL109447 BI przedstawione w zastrzeżeniu niezależnym posiada "otwory o przekroju poprzecznym dowolnego kształtu, doprowadzające gaz do mieszaniny ....ziarn mineralnych i wody" i otwory te służą jedynie do doprowadzania powietrza do mieszaniny. Łopatki wyposażone w wycięcia mają przy tym kształt zupełnie odmienny od łopatek przedstawionych w rozwiązaniu przeciwstawionym. Wobec powyższego prawidłowy jest pogląd organu, który uznał zarzut braku nowości za bezzasadny. W aspekcie rozpatrywania kryterium nieoczywistości należy uznać, że termin "oczywisty" oznacza , iż dla specjalisty w danej dziedzinie rozwiązanie nie wykracza poza zwykły postęp, a jedynie wyraźnie i logicznie wynika ze stanu techniki i jest przez niego oczekiwane. Za specjalistę w danej dziedzinie należy uważać przeciętnego praktyka dysponującego przeciętną, ogólnie dostępną wiedzą w danej dziedzinie, w danej dacie i mającego pełny dostęp do wszystkiego co tworzy stan techniki, a szczególnie do okazanych dokumentów przeciwstawnych. Wnioskodawca oparł zarzut braku oczywistości na twierdzeniu, że gdyby uznać badane rozwiązanie za szczególny przykład rozwiązania znanego ze stanu techniki lecz do tej pory w takim wariancie nieujawnionego to udzielenie na to rozwiązanie patentu jest możliwe pod warunkiem wykazania nieoczywistości w postaci np. nieoczekiwanego efektu. Wnioskodawca wyraził pogląd, że badane rozwiązanie wg. wynalazku PL 194507 BI można uważać za szczególny przykład rozwiązania wg wynalazku PL 109447 BI. Należy zaakceptować pogląd Urzędu w odniesieniu do powyższego argumentu, w myśl którego ten przypadek nie zachodzi, ponieważ nie można "wycięć w łopatkach" uznać za szczególny przykład "otworów doprowadzających gaz do mieszaniny", a ponadto - że łopatki wyposażone w wycięcia w rozwiązaniu badanym stanowią zupełnie odmienny kształt od łopatek przedstawionych w rozwiązaniu przeciwstawionym. Inny kształt łopatek na pewno wpływa na parametry procesu flotacji, a zatem również na efekty ekonomiczne. Wobec powyższego Sąd uznał, że badane rozwiązanie nie wynika w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki, co zostało prawidłowo wykazane w zaskarżonej decyzji. Argumentacja skarżącego nie mogła zatem skutecznie podważyć rozstrzygnięcia organu, odpowiadającemu obowiązującym przepisom prawa procesowego oraz materialnego. Dochodząc do przekonania, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło