VI SA/Wa 2323/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia czy gra jest grą na automatach o niskich wygranych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Minister Finansów, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez F. Sp. z o.o. utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiające F. Sp. z o.o., wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji rozstrzygającej, czy gry urządzane na automatach [...] [...] o numerze fabrycznym [...] i [...] o numerze fabrycznym [...] są grami na automatach o niskich wygranych. Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie i wyjaśnił, iż przepis art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie daje Ministrowi Finansów uprawnień do wydawania rozstrzygnięć w drodze decyzji w zakresie żądanym przez stronę, ani też uprawnienie takie nie mieści sie w pojęciu prowadzenia działalności. W świetle art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych Minister Finansów rozstrzyga, w drodze decyzji jedynie, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Uprawnienie to nie obejmuje rozstrzygnięcia charakteru gier na automatach o niskich wygranych Zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że podejmują tylko takie czynności, do których są umocowane wyraźnym przepisem prawa i tylko w zakresie upoważnienia. Art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ponieważ ustawa o grach hazardowych nie przewiduje podstawy dla organu do rozpatrzenia żądania danej treści, nie legitymując Ministra Finansów do rozstrzygania o charakterze gier na automatach o niskich wygranych, postępowanie w sprawie wniosku F. o rozstrzygnięcie czy gry urządzane na wskazanych automatach są grami na automatach o niskich wygranych nie mogło być wszczęte, Organ wskazał, iż w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540), tym samym utraciła moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), a zatem Minister Finansów nie wydaje rozstrzygnięć na gruncie art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie F. Sp. z o.o. zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła zarzut naruszenia: - art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych w związku z art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że w stanie prawnym od [...] stycznia 2010 r. Minister Finansów nie posiada kompetencji do rozstrzygania, czy gry urządzanie na automatach do gier są grami na automatach o niskich wygranych w rozumieniu ustawy, - art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 2a oraz ust. 2b , art. 16 ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz przepisów Rozdziału 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dn. 3.06.2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, poprzez wadliwą ich wykładnię, polegającą na nietrafnym przyjęciu, iż obowiązujące przepisy ściśle i jednoznacznie określają, jakie warunki muszą być spełnione, aby dane gry uznać za gry na automatach o niskich wygranych, - art. 233 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 165a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych, poprzez nietrafne utrzymanie w mocy postanowienia opartego na wadliwym zastosowaniu normy art. 165a Ordynacji podatkowej, tj. postanowienia bezpodstawnie odmawiającego wszczęcia postępowania z uwagi na rzekome nieobowiązywanie podstawy materialno prawnej wnioskowanego rozstrzygnięcia, pomimo obowiązywania materialno prawnej podstawy rozstrzygnięcia żądanego przez wnioskodawcę. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty i polemizując ze stanowiskiem organu szeroko wywodziła, iż Minister Finansów ma obowiązek rozpatrzyć przedmiotowy wniosek strony postępowania, która ma prawo uzyskać rozstrzygnięcie, czy dany automat jest faktycznie automatem o niskich wygranych. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że w dniu [...] stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540). Stosownie do art. 8 ww. ustawy do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Z kolei w myśl art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych Minister Finansów rozstrzyga w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Minister uznał, że w świetle powyższych regulacji posiada uprawnienie do rozstrzygania jedynie charakteru przedsięwzięć w przepisie tym wymienionych, mianowicie: gry losowej, zakładu wzajemnego i gry na automacie. Uprawnienie to nie obejmuje rozstrzygnięcia charakteru gier na automatach o niskich wygranych. Organ powołał także przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej stanowiący, iż gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W szczególności chodzi tu brak w przepisach podstawy do rozpatrzenia żądania danej treści. Ustawa o grach hazardowych nie przewiduje podstawy dla organu do rozpatrzenia żądania do rozstrzygania o charakterze gier na automatach o niskich wygranych. Zdaniem Sądu to stanowisko organu należy uznać za prawidłowe. W ocenie Sądu organ dokonał właściwej interpretacji przepisów stwierdzając, iż w zaistniałej sytuacji faktycznej nie ma możliwości wszczęcia postępowania żądanego przez stronę. Według komentatorów wszczęcie postępowania podatkowego jest czynnością o doniosłych skutkach prawnych zarówno formalnych, jak i materialnych. W momencie wszczęcia postępowania podatkowego następuje zawiązanie stosunku prawnoprocesowego pomiędzy organem podatkowym a stroną postępowania. W jednym z orzeczeń NSA wskazał, iż czynności dokonywane przed momentem wszczęcia postępowania podatkowego nie wywołują żadnych skutków prawnych, gdyż przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania nie toczy się żadne postępowanie (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2005 r., FSK 2113/04, niepubl.). Chodzi tu przede wszystkim o zbadanie czy podmiot ma materialnoprawne kwalifikacje warunkujące uzyskanie statusu strony (Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir, Komentarz do art.165 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III. oraz Rusinek Michał, Komentarz do art.165 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw). Z poglądów tych wynika, że przepisy Ordynacji podatkowej w określonych sytuacjach dają pierwszeństwo odmowie wszczęcia postępowania, uznając że sam wniosek strony takiego postępowania nie wszczyna. Nowa ustawa o grach hazardowych nie przewiduje gier na "automatach o niskich wygranych" lecz tylko ogólną kategorię gier ma automatach (por. art. 2 ustawy). W tej sytuacji Minister Finansów pozbawiony został możliwości wydania decyzji merytorycznej w kwestii ustalenia czy konkretne automaty są automatami do gier o niskich wygranych. Konsekwencją zastosowania nowych przepisów o grach hazardowych jest odpowiednie stosowanie Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez Ministra przepisu art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych oparty jest o błędną interpretację przepisu art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, który w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania Powoływany przez stronę w skardze przepis art. 129 przepisów ma następujące brzmienie; Art. 129 1. Działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. 2. Postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się. 3. Przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Zgodzić należy się z organem, iż cytowany przepis wskazuje podstawę, w oparciu o którą, podmioty prowadzące działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, mogą prowadzić taką działalność do czasu wygaśnięcia zezwoleń. Przepis ten nie daje natomiast Ministrowi Finansów uprawnień do wydawania rozstrzygnięć w drodze decyzji w powyższym zakresie, ani też uprawnienie takie nie mieści się w pojęciu prowadzenia działalności. Kwestia dotycząca rozstrzygania przez Ministra Finansów w drodze decyzji, czy gra posiadająca cechy wymienione w art. 2 ust 1-5 ustawy jest grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy, została szczegółowo uregulowana w przepisie art. 2 ust. 6 obowiązującej ustawy o grach hazardowych. W konsekwencji, w obowiązującym stanie prawnym, Minister Finansów posiada uprawnienie do rozstrzygania jedynie charakteru przedsięwzięć w przepisie tym wymienionych, a mianowicie: gry losowej, zakładu wzajemnego i gry na automacie. Uprawnienie to nie obejmuje natomiast rozstrzygnięcia charakteru gier na automatach o niskich wygranych. Kontrolowane postępowanie nie dotyczyło sprawy wydania zezwoleń lecz automatów, które wcześniej otrzymały już stosowne zezwolenia. Dlatego też nie można podzielić poglądu strony, że w rozpatrywanej sprawie należało stosować przepis art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych który stanowił, iż minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra losowa, zakład wzajemny, gra na automacie lub gra na automacie o niskich wygranych posiadająca cechy wymienione w ust. 1. 2. 2a i 2b jest grą losową, zakładem wzajemnym, grą na automacie albo grą na automacie o niskich wygranych w rozumieniu ustawy. Sąd uznał także za nietrafny zarzut naruszenia przepisów Rozdziału 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych w zw. z art. 2 ust. 3 oraz w zw. z art. 2 ust. 2a i 2b i art. 16 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Jak prawidłowo uznał Minister Finansów ww. postępowanie ściśle określa tryb postępowania wobec automatów, które zostały zarejestrowane i dopuszczone do eksploatacji, a w toku ich eksploatacji stwierdzono nieprawidłowości. W tym zakresie kompetencje zostały przypisane wyznaczonemu naczelnikowi urzędu celnego. Mając na uwadze stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skargi podkreślić należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu nie ma charakteru merytorycznego, a zatem uwagi, dotyczące m.in. definicji gry na automatach o niskich wygranych czy też rejestracji wykraczają poza jego zakres. W konsekwencji należy podzielić stanowisko Ministra Finansów, iż w rozpatrywanej sprawie postępowanie nie mogło być wszczęte, ponieważ ustawa o grach hazardowych nie przewiduje podstawy do rozpatrzenia żądania danej treści, nie legitymując organu do rozstrzygania o charakterze gier na automatach o niskich wygranych. A zatem podjęte rozstrzygniecie jest zgodne z prawem. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.