VI SA/Wa 2325/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca – B. sp. z o.o. z siedzibą w W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, którą Sąd wyrokiem z 4 listopada 2014 r. oddalił (k. 114 akt). Od powyższego wyroku z zachowaniem trybu, terminu oraz wymogu adwokacko-radcowskiego skarżąca złożyła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej (k. 170 i 173 akt). Nadto skarżąca wniosła także o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie wyroku (k. 137 akt). Sąd postanowieniem z 2 czerwca 2015 r. ostatecznie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej (k. 194 akt). Podstawą odmowy był fakt, że skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów tego postępowania. W związku z powyższym skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej (k. 203 akt), którego nie uiściła (verte k. 208 akt), wobec czego postanowieniem z 7 stycznia 2016 r. skarga kasacyjna została odrzucona (k. 210 akt). Na postanowienie z 7 stycznia 2016 r. skarżąca złożyła zażalenie (k. 218 akt), które 19 kwietnia 2016 r. (k. 236 akt) zostało odrzucone, gdyż przy jego sporządzaniu nie zachowano wymogu adwokacko-radcowskiego. Wraz z owym zażaleniem skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy, które po nadesłaniu wymaganego formularza PPPr zostało określone jako zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k. 261 akt). Zarządzeniem Starszego referendarza sądowego skarżąca została wezwana do nadesłania w terminie 14 dni dokumentów potwierdzających jej obecną sytuację finansową, tj. wskazujących na wysokość osiągniętych w 2015 r. i 2016 r. dochodów (poniesionych strat) oraz wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 m-ce. Skarżąca w odpowiedzi nadesłała zeznanie podatkowe CIT-8 za styczeń 2015 r. (k. 268 akt) oraz rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 29 lutego 2016 r. Postanowieniem z 14 września 2016 r. (k. 273 akt) Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał, że skarżąca nie nadesławszy żądanych przez niego wyciągów z posiadanych rachunków bankowych udaremniła możliwość ustalenia czy wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., a tym samym uniemożliwiła zadość uczynienie jej żądaniu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z zachowaniem terminu skarżąca sprzeciwiła się wskazując, że wprawdzie odebrała wezwanie do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, ale nie miała przy tym wiedzy, że obowiązek ich przedstawienia miał charakter bezwzględny, "stąd nie mogła tych wyciągów przedstawić w zakreślonym terminie". Nadto podała, że działalność gospodarczą rozpoczęła w marcu 2012 r. i jako młode przedsiębiorstwo ma trudności z utrzymaniem się na rynku. Wyjaśniła, że jej dochody równoważone są przez wydatki, a wszelkie zastrzyki gotówki, jakie otrzymuje od swojego udziałowca, mają na celu ratowanie jej finansów. Stwierdziła, że obecnej sytuacji finansowej wydatkowanie nawet najdrobniejszej kwoty będzie dotkliwe i może spowodować daleko idącą konsekwencję w postaci likwidacji spółki. Do sprzeciwu nie zostały załączone żadne dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku posiadania środków spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy – czyli skarżącej. W związku z tym, aby jej żądnie odniosło pożądany skutek w postaci przyznania prawa pomocy musi ona przedstawić we wniosku, lub jego uzupełnieniu argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Zatem jeżeli strona nie dopełnia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadniał odmowę przyznania jej prawa pomocy. Sąd na wstępie zauważa, że skarżąca przed Sądem toczy wiele postępowań, które obecnie znajdują się na podobnych etapach – tj. rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy w przeróżnych zakresach. Stąd Sąd stwierdza, że bez wątpienia skarżąca ma świadomość jakie dokumenty powinna przedłożyć, aby wykazać swoją kondycję finansową oraz czym skutkuje ich nieprzedstawienie. Taką wiedzę posiadała także z uzasadnienia ww. postanowienia z 14 września 2016 r., któremu się sprzeciwiła, a mimo to - wnosząc sprzeciw, nie załączyła do akt żadnych dokumentów potwierdzających jej obecną sytuację finansową. Sąd ponownie rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stwierdza, że skarżąca do akt przedłożyła zeznanie podatkowe za styczeń 2015 r., z którego wynika strata w wysokości 70.369,12 złotych oraz rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 29 lutego 2016 r. z wynikająca z niego stratą 19.785,26 złotych (k. 271 akt). W oświadczeniu o majątku i dochodach podała natomiast, że wysokość jej kapitału zakładowego w 2014 r. wynosiła 5.000 złotych, wartość środków trwałych to 0 złotych, a strata za rok obrotowy 2014 r. osiągnęła wartość 413.388,68 złotych. Nadto wskazała, że posiada rachunek bankowy, na którym stan konta wykazuje 19 złotych. Sąd uznał, że ww. dokumenty nie obrazują w żaden sposób prawdziwej, obecnej sytuacji finansowej skarżącej, od kondycji której uzależnione jest przyznanie jej prawa pomocy w oparciu o ww. art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. – tj. w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia jej wniosku, bowiem nie przedstawiła ona, ani w owym wniosku, ani w sprzeciwie dowodów, które mogłyby wykazać zaistnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dokumenty znajdujące się w tej sprawie nie pozwalają na ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej skarżącej, a w konsekwencji ustalenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów tego postępowania. Pokreślenia wymaga przy tym, że owa pomoc stanowi wsparcie państwa dla podmiotów, które z powodu braku środków finansowych zostały by pozbawione prawa do sądu. Pomoc ta pochodzi ze środków budżetu państwa, zatem jej przyznawanie musi i może nastąpić tylko w niewątpliwie uzasadnionych przypadkach, a w niniejszej sprawie Sąd takowe wątpliwości powziął, gdyż – jak już podniósł, nie był w stanie prześledzić rzeczywistej kondycji finansowej skarżącej. W ocenie Sądu skarżąca mimo wiedzy, że musi wykazać swoją kondycję finansową tego nie czyni. Załącza do akt dokumenty zupełnie inne niż te, do których jest wzywana. Zgłaszając wnioski o przyznanie prawa w zwykłych pismach, nie zachowując formy urzędowego formularza oraz ignorując wezwania do przedłożenia stosownych dokumentów, tak naprawdę nie zmierza do uzyskania prawa pomocy, ale przedłuża postępowanie w sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.