VI SA/Wa 2329/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-14
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, może zostać uwzględniony bez przedstawienia przez stronę dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, pomimo wezwania sądu do ich złożenia?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, pomimo wezwania sądu, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej rzeczywistą sytuację majątkową i dochody, a tym samym nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie składającej wniosek.Stan faktyczny
P. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu pozwolenia na broń. Skarżący wskazał, że uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1500 zł brutto miesięcznie i utrzymuje ciężarną żonę oraz 5-letnie dziecko. Sąd wezwał go do przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i dochody, jednak skarżący ich nie złożył.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu P. C. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu P. C. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata
P. C. w dniu 11 grudnia 2008 r. złożył do Sądu na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie
adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym razem z ciężarną żoną i dzieckiem w wieku 5 lat.. Skarżący wskazywał iż uzyskuje jedynie wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 1500 zł brutto miesięcznie.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni:
a) zaświadczenia pracodawcy skarżącego o wysokości miesięcznego wynagrodzenia
za pracę (średnia z ostatnich 3 miesięcy),
b) udokumentowania sytuacji finansowej małżonki skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej –przedstawienie zaświadczenia pracodawcy o wysokości jej miesięcznego wynagrodzenia za pracę (średnia z ostatnich 3 miesięcy),
a w przypadku pozostawania bez pracy – przedstawienie zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej (ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych),
c) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy
d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych
do utrzymania, oraz innych obciążeń (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon).
Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. 2, Warszawa 2006 s. 504).
W niniejszej sprawie skarżący wskazuje we wniosku, iż ma na utrzymaniu ciężarną żonę i 5-letnie dziecko, a źródłem dochodów jego i jego rodziny jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1500 zł brutto miesięcznie. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających dochody uzyskiwane przez skarżącego z tytułu umowy o pracę, oraz wskazujących na sytuację finansową żony skarżącego, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i osób pozostających z nim we
wspólnym gospodarstwie domowym.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło