VI SA/Wa 2330/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ", lub "organ") z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], którą organ działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 109, z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1398 z późn. zm.), art. 104 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] dotyczącego ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. P. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej – stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym M. P. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej: - w formie indywidualnej – P. w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 9 lutego 2011 r., - jako wspólnika spółki cywilnej – M. s.c. NIP [...] w okresie od dnia 7 czerwca 2013 r. do chwili wydania decyzji, - jako wspólnika spółki komandytowej C. Sp. z o.o. Sp.k. zarejestrowanej pod nr KRS [...] w okresie od dnia 30 grudnia 2011 r. do dnia 16 kwietnia 2019 r. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] pismem z dnia 20 sierpnia 2020 r. zwrócił się do Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym M. P. z tytułu prowadzenia przez tę osobę pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ NFZ pismem z dnia 26 lutego 2021 r. poinformował zainteresowanego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia jego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia gospodarczej działalności pozarolniczej. Pomimo odbioru korespondencji strona postępowania nie zajęła stanowiska w sprawie. Następnie, pismem z dnia 21 kwietnia 2021 r. Prezes NFZ poinformował stronę o zakończeniu postępowania wskazując na możliwość wglądu do zgromadzonej dokumentacji zgodnie z art. 10 i art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zainteresowany nie zajął jednak stanowiska w sprawie. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] maja 2021 r. stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym M. P. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej we wskazanych w decyzji okresach. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, M. P. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą: w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 9 lutego 2011 r., w formie indywidualnej – P., w okresie od dnia 7 czerwca 2013 r. do chwili wydania decyzji jako wspólnik spółki cywilnej – M. s.c. NIP [...] oraz w okresie od dnia 30 grudnia 2011 r. do dnia 16 kwietnia 2019 r., jako wspólnik spółki komandytowej C. Sp. z o.o. Sp.k. zarejestrowanej pod nr KRS [...]. Organ wskazał, że M. P. zgłosił od 10 lutego 2011 r. zawieszenie prowadzenia działalności pozarolniczej zgodnie z zapisem art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Ww. przedsiębiorca nie wznowił wykonywania pozarolniczej działalności, natomiast z dniem 16 stycznia 2012 r. wykreślił wpis z ewidencji. Zgodnie z art. 14a ust. 7 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej obowiązującym od 31 marca 2009 r. "w stosunku do zobowiązań o charakterze publicznoprawnym zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej -wywiera skutki prawne od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej ". Tak więc, dokonane przez stronę zawieszenie działalności pozarolniczej skutkowało wyłączeniem ww. z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego od 10 lutego 2011 r. do dnia poprzedzającego dzień wykreślenia wpisu z ewidencji, tj. do 15 stycznia 2012 r. z tytułu prowadzenia indywidualnej działalności pozarolniczej. Natomiast działalność w okresie od dnia 7 czerwca 2013 r. do chwili wydania decyzji jako wspólnika spółki cywilnej – M. s.c. NIP [...] oraz w okresie od dnia 30 grudnia 2011 r. do dnia 16 kwietnia 2019 r., jako wspólnika spółki komandytowej C. Sp. z o.o. Sp.k. zarejestrowanej pod nr KRS [...] - stanowiła podstawę do stwierdzenia objęcie obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego ze wskazanych tytułów. Prezes NFZ podał także, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] poinformował, że M. P. zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i do ubezpieczenia zdrowotnego w okresach: - od 01.04.2010 r. do 09.02.2011 r. - jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w formie indywidualnej na podstawie wpisu do CEIDG, - od 30.12.2011 r. do 06.06.2013 r. - jako wspólnik spółki komandytowej, - od 07.06.2013 r., jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, i w związku z faktem, iż nie posiadał innego tytułu do ubezpieczeń społecznych w ww. okresach, to podlegał obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności. Ponadto w złożonej dokumentacji rozliczeniowej ww. przedsiębiorca od czerwca 2013 r. do kwietnia 2016 r. wykazywał podstawę wymiaru składek i składki na ubezpieczenia zdrowotne w pojedynczej wysokości. Zgodnie z korespondencją ZUS, M. P. z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności nie zgłaszał do ubezpieczeń zleceniobiorców/pracowników oraz osób współpracujących. Organ rentowy pismem z dnia 23 czerwca 2020 r. wzywał stronę do złożenia prawidłowych dokumentów rozliczeniowych. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Prezes NFZ podkreślił, że M. P. mimo odbierania korespondencji [...] OW NFZ, odnośnie możliwości zajęcia stanowiska w sprawie ustalenia jego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności nie skorzystał z tej możliwości i nie złożył wyjaśnień i dowodów w przedmiotowej sprawie. Organ wskazał, że zgodnie z treścią wyroku NSA z dnia 10.10.2007 r. Sygn. akt II GSK 172/07III UK 133/6: "Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (...)." Analizując sprawę ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego strony postępowania organ podkreślił, iż podejmowanie i wykonywanie działalności odbywa się na własny rachunek i na własne ryzyko przedsiębiorcy. W polskim systemie prawnym nie ma obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej. W kwestii okresów podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu organ podał, że w odniesieniu do pozarolniczej działalności, wykonywanej przez zainteresowanego w formie spółki cywilnej – M. S.C. NIP [...] wzięto pod uwagę dane zawarte w rejestrach tj. CEIDG i GUS, jak również dokonane przez ww. przedsiębiorcę zgłoszenie do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych od 07.06.2013 r. Tym samym uznano, iż strona wykazuje aktywność zawodową związaną z prowadzeniem spółki cywilnej M. S.C. NIP [...] w okresie od 07.06.2013 r. do czasu wydania decyzji. Rozpatrując przedmiotową sprawę analizie poddano również kwestię ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. P. z tytułu działalności w formie spółki komandytowej. Na gruncie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w doktrynie prezentowany jest pogląd, iż ubezpieczeniom społecznych obowiązkowo podlega każdy będący osobą fizyczną wspólnik spółki komandytowej zawiązanej w celu wykonywania pozarolniczej działalności i prowadzącej taką działalność. Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, to jest w wyroku z dnia 12 września 2010 roku (sygn. akt II UK 82/10, OSNP 2012/1-2/21). W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że dla potrzeb podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym wspólnik spółki komandytowej uważany jest za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą. Pozostawanie wspólnikiem takiej spółki stanowi prowadzenie pozarolniczej działalności, a zatem obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlega każdy będący osobą fizyczną wspólnik spółki komandytowej działalności gospodarczej i prowadzącej taką d: pozarolniczej działalności w rozumieniu przepisów społecznego to nic innego jak posiadanie statusu wspólnika spółki komandytowej prowadzącej działalność gospodarczą. Podleganie przez - wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania należy więc odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność gospodarczą, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności tej spółki oraz faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw. W konsekwencji status komandytariusza wyznaczony treścią stosunku prawnego danej spółki komandytowej (art. 120 i następne k.s.h.) nie ma znaczenia dla powstania obowiązku ubezpieczeniowego, gdyż podleganie temu obowiązkowi nie zależy od stosunków zachodzących pomiędzy wspólnikami takiej spółki, ale wyłącznie od pozostawania jej wspólnikami. Prowadzenie pozarolniczej działalności między innymi poprzez pozostawanie wspólnikiem spółki komandytowej wywołuje skutek w postaci podlegania ubezpieczeniom społecznym, niezależnie od woli wspólników i ukształtowania spółki. (...) Prezes NFZ stwierdził, iż M. P. był osobą prowadzącą pozarolniczą działalność także jako wspólnik spółki komandytowej C. SPÓŁKA z ograniczoną odpowiedzialnością, Spółka komandytowa w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a tym samym był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z ww. tytułu od dnia rejestracji w KRS tj. od 30 grudnia 2011 r. do dnia poprzedzającego dzień wykreślenia go z rejestru tj. 16 kwietnia 2019 r. W konsekwencji zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy organ uznał, że M. P. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresach i z tytułów wskazanym w sentencji decyzji. Na ww. decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] lipca 2021 r. M. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając decyzji: 1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 10 w związku z art. 103 K.s.h. ich błędną wykładnię i przyjęcie, że zmiana składu osobowego spółki komandytowej będącej spółką osobową polskiego prawa handlowego, związana z przeniesieniem własności ogółu praw i obowiązków komandytariusza, wymaga dla swojej skuteczności wpisu do KRS i że wpis ten jest konstytutywny, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów wskazuje, że wpis zmiany składu osobowego wspólników spółki komandytowej jest obowiązkowy, ale jest to wpis deklaratoryjny, 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że M. P. był wspólnikiem (komandytariuszem) C. spółka z o.o. spółka komandytowa do dnia 17.04.2019r. podczas gdy prawidłowa analiza prowadzi do wniosków odmiennych, a to , że M. P. był wspólnikiem ww. spółki do dnia 28 kwietnia 2016r. kiedy to zbył ogół praw i obowiązków, 3) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 75, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniechanie przeprowadzenia dowodów zmierzających do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego (w tym w szczególności zaznajomienia się z aktami KRS spółki) oraz oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym i bez weryfikacji istotnych w sprawie dokumentów. Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o: - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu w postaci umowy zbycia przez M. P. ogółu praw i obowiązków w spółce C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z dnia 28 kwietnia 2016r. na okoliczność, iż skarżący przestał być z tym dniem wspólnikiem rzeczonej spółki i tym samym nie mógł być objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym po tej dacie jako wspólnik spółki komandytowej. - zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie, że M. P. objęty był obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako wspólnik spółki komandytowej C. sp. z o.o. sp. k. w okresie od 30.12.2011 r do 28.04.2016r. Ewentualnie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest podleganie skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnika spółki komandytowej C. Sp. z o.o. Sp.k. zarejestrowanej pod nr KRS [...] w okresie od dnia 30 grudnia 2011 r. do dnia 16 kwietnia 2019 r. Odnosząc się do powyższego tj. objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika spółki komandytowej C. Sp. z o.o. Sp.k. zarejestrowanej pod nr KRS [...] trzeba wskazać, że zgodnie z art 66 ust. 1 lit c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z mmi współpracujące, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Wmyśl art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach osobą prowadzącą działalność pozarolniczą jest osobą o której mowa w art 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, a więc m.in. wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. W myśl art. 10 ust. 1 i 2 k.s.h. ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej (a więc również spółki komandytowej) może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi i tylko po uzyskaniu pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. W piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólników spółki osobowej nie stanowi zmiany umowy spółki (w odróżnieniu od sytuacji określonych w art. 114 i 115 k.s.h.) i nie wymaga szczególnej formy. Przyjęcie tezy, że zbycie udziału (zbycie ogółu praw i obowiązków wspólnika) w spółce nie stanowi zmiany umowy spółki, implikuje jednocześnie wniosek, że do zbycia udziału nie jest konieczna forma szczególna także w przypadku, gdy umowa spółki zawierana jest w formie szczególnej np. aktu notarialnego. Należy podkreślić, że zbycie ogółu praw i obowiązków komandytariusza wiąże się z obowiązkiem wpisu do KRS. Jak słusznie zauważa skarżący, taki wpis informujący o zbyciu praw i obowiązków ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że prawa i obowiązki przechodzą na nabywcę z chwilą zawarcia umowy i ewentualnie uzyskania potrzebnego zezwolenia pozostałych wspólników, a nie z chwilą wpisu. Wyjątkami od tej zasady są możliwe i dopuszczalne prawnie zapisy samej umowy spółki osobowej (a więc również komandytowej), w której strony mogą postanowić, że wpis do KRS ma charakter konstytutywny. Także umowa między zbywcą a nabywcą może wskazać moment wpisu jako chwilą przejścia praw i obowiązków. Do skargi wniesionej w niniejszej sprawie skarżący przedłożył zawartą w dniu 28 kwietnia 2016 r. umowę zbycia przez skarżącego ogółu praw i obowiązków w spółce C. Sp. z o.o. Sp.k. Skarżący nie przedstawił jednakże umowy spółki zawierającej postanowienie zezwalające na zbycie przez wspólnika ogółu praw i obowiązków, a także zgody pozostałych wspólników spółki na zbycie ogółu praw i obowiązków w spółce przez skarżącego. Nie można zatem ustalić, czy w niniejszej sprawie rzeczywiście zostały zachowane wyżej omówione warunki pozwalające na uznanie, że skarżący z dniem 28 kwietnia 2016 r. przestał być wspólnikiem C. Sp. z o.o. Sp.k. Przedstawienie powyższej umowy zbycia udziałów w ww. spółce komandytowej bez załączenia umowy spółki nie wykazuje, że skarżący z dniem 28 kwietnia 2016 r. przestał być wspólnikiem C. Sp. z o.o. Sp.k.. Sąd zauważa ponadto, że skarżący podniósł powyższą okoliczność dopiero w skardze do sądu administracyjnego. W tej sytuacji Sąd musi zauważyć, że skarżący powinien przedstawić powyższą umowę w toku postępowania przed organem administracji tak aby organ mógł rozważyć jej ewentualne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia objęcia skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Pomimo jednak wysyłanych przez NFZ pism (zawiadomienie o wszczęciu postępowania, informacja o zgromadzeniu materiału dowodowego) skarżący na nie nie odpowiadał i nie przekazał organowi żadnych informacji i dowodów istotnych dla sprawy. Prawidłowo zatem Prezes NFZ wydał orzeczenie na podstawie dostępnego materiału dowodowego. Zgodnie z art! 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Przepis ten zawiera domniemanie prawne wzruszalne (praesumptio iuris tantum). Oznacza to, że osoba trzecia powołująca się na dane wynikające z rejestru nie musi wykazywać ich prawdziwości. Ciężar dowodu, wobec zastosowania przedmiotowego domniemania, spoczywa na osobach, które kwestionują prawdziwość danych że rzeczywisty stan rzeczy dotyczący podmiotu ujawnionego odwołanie się do danych zwartych w rejestrze umieszczonych w rejestrze. Osoby te muszą wykazać, w rejestrze jest odmienny niż wywiedziony poprzez odwołanie się do danych zawartych w rejestrze. Nie można czynić organowi administracji zarzutu, że przy bierności strony postępowania wydał orzeczenie w oparciu o dostępny materiał dowodowy w tym informacje zawarte w CEIDG i KRS. Z materiału dowodowego będącego w dyspozycji Prezesa NFZ wynikało jednoznacznie, że M. P. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą: w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 9 lutego 2011 r., w formie indywidualnej – P., w okresie od dnia 7 czerwca 2013 r. do chwili wydania decyzji jako wspólnik spółki cywilnej – M. s.c. NIP [...] zaś w okresie od dnia 30 grudnia 2011 r. do dnia 16 kwietnia 2019 r., jako wspólnik spółki komandytowej C. Sp. z o.o. Sp.k. zarejestrowanej pod nr KRS [...]. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy został przez organ NFZ w pełni wyjaśniony. W oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny organ wydał poprawne rozstrzygnięcie na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Zdaniem Sądu nie można postawić organowi zarzutu naruszenia prawa materialnego. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie także uchybień procesowych. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dokładnie wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu nie można też organowi przypisać zarzuconego w skardze naruszenia art. 7, 75, 77 § 1 i 80 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.