VI SA/Wa 2334/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze H. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu H. P. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W załączonym do skargi formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący H. P. (reprezentowany w niniejszej sprawie przez radcę prawnego) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji. Prowadzona jest bowiem egzekucja z nieruchomości (domu) z uwagi na niespłacenie kredytu w kwocie 150.000 zł. Nadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. dochodzi od niego kwoty 71.000 zł. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i 28-letnią córką. Wskazał, iż jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości 2.500 zł brutto miesięcznie. Natomiast jako składniki majątku jego i pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osób, skarżący wymienił dom o powierzchni 150 m kw oraz nieruchomość rolną o powierzchni 3,74 ha. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 14 dni następujących dokumentów: a/ dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w 2010 r. (ewentualnie brak dochodu) – np. odpisu ostatniej złożonej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej działalności gospodarczej osiągniętego od początku roku podatkowego, ewentualnie odpisu z księgi przychodów i rozchodów na koniec września 2010 r., b/ wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, c/ dokumentów wskazujących sytuację finansową żony skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokość wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedstawienie zaświadczenia właściwego urzędu pracy, w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej - dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku 2010, d/ dokumentów wskazujących sytuację finansową córki skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokość wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedstawienie zaświadczenia właściwego urzędu pracy, w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej - dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku 2010, e/ dokumentu potwierdzającego fakt posiadania zadłużenia z tytułu zaciągniętego kredytu bankowego w wysokości wskazanej w rubryce 5 formularza PPF, f/ dokumentu potwierdzającego fakt prowadzenia wobec skarżącego egzekucji administracyjnej, o której mowa w rubryce 5 formularza PPF. Powyższe wezwanie, prawidłowo powtórnie awizowane, nie zostało dotychczas wykonane. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej. Wobec nieprzedstawienia żądanych przez Sąd dokumentów, nie można ustalić, jakimi środkami skarżący dysponuje miesięcznie i na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania jego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W konsekwencji skarżący uniemożliwił ustalenie czy wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Skoro przyznanie prawa pomocy stanowi pomoc państwa, Sąd musi ustalić (badając rzeczywiste dochody, wydatki oraz możliwości zarobkowe skarżącego i jego rodziny), czy wypełnia on ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.