VI SA/Wa 2341/12

WyrokWSA w Warszawie2013-08-08

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Pamela Kuraś-Dębecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeśli strona skarżąca wykazała interes prawny w postępowaniu na podstawie umowy cesji praw do patentu, która nie została przez organ uwzględniona?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spółka legitymuje się interesem prawnym w złożeniu skargi, ponieważ przedstawiła umowę cesji praw do patentu, co wskazuje na jej uznawanie się za właściciela prawa. Organ patentowy pominął tę umowę, nie wyjaśnił stanu faktycznego w tym zakresie i przedwcześnie przyjął, że adresatem decyzji jest pierwotny uprawniony, naruszając tym samym przepisy k.p.a. dotyczące postępowania wyjaśniającego i rozstrzygania co do istoty sprawy.
Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Urzędu Patentowego stwierdzające uchybienie terminu do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wygaśnięcia patentu na wynalazek. Spółka twierdziła, że organ pominął umowę cesji praw do patentu, która dawała jej status właściciela i podstawę do uiszczania opłat. Urząd Patentowy uznał, że wniosek został złożony po terminie, nie uwzględniając umowy cesji i traktując jako stronę pierwotnego uprawnionego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu, i zasądził od Urzędu Patentowego na rzecz skarżącej kwotę 700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. staż. Katarzyna Skurzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. postanowieniem Urząd Patentowy RP stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] października 2008 r. udzielonego na rzecz P. P. patentu na wynalazek pt. "Rozjazd szynowy uniwersalny kolei podwieszonej – nr [...]. Postanowienie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Urząd Patentowy udzielił na rzecz P. P. patentu na ww. wynalazek pod warunkiem uiszczenia opłaty za I okres ochrony w ciągu trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie ww. decyzji z uwagi na nieuiszczenie opłaty w wyznaczonym terminie. W piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. P. P. reprezentowany przez rzecznika patentowego J. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją wnosząc o przywrócenie terminu i wyjaśniając, że uchybienie terminowi nastąpiło z powodu trudnej sytuacji finansowej, która zmusiła go do sprzedaży wynalazku. W piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. P. Sp. z o.o. reprezentowana również przez rzecznika patentowego J. W. wniosła o dokonanie zmiany zgłaszającego i przeniesienie prawa do patentu na rzecz ww. spółki wskazując, iż podstawę cesji prawa stanowi załączona do pisma umowa z dnia [...] grudnia 2010 r. i że opłata za I okres ochrony zostanie uiszczona przez nowego właściciela prawa tj. P. Sp. z o.o. W oświadczeniu z dnia [...] maja 2011 r. P. P. oświadczył, że wyraził zgodę na uiszczenie opłaty za I okres ochrony i kolejne okresy ochrony przez P. Sp. z o.o. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Urząd Patentowy RP uchylił ww. decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] października 2008 r. ww. patentu z uwagi na nieuiszczenie w przewidzianym terminie opłaty za 4 rok ochrony. W piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. (data nadania [...] luty 2012 r.) rzecznik patentowy J. W. działając z upoważnienia P. P. (pełnomocnictwo z [...] czerwca 2012 r.) złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zw. jak podała, umorzeniem postępowania z powodu nieuiszczenia opłaty (art. 223 ust. 2) i wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za 8 rok ochrony i ponowiła wniosek o dokonanie zmiany właściciela wynalazku na "P" Sp. z o.o. Po wyjaśnieniu na wezwanie Urzędu, wobec jakiej decyzji został złożony wniosek Urząd Patentowy uznał, iż ww. wniosek obejmuje żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. doręczoną rzecznikowi patentowemu J. W. w dniu [...] grudnia 2012 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Urząd Patentowy na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na to, że ww. decyzja została doręczona [...] grudnia 2011 r. a wniosek został złożony w Urzędzie Patentowym [...] lutego 2012 r. tj. po upływie ustawowego terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze na to postanowienie P. Sp. z o.o. zarzuciła brak dokonania przeniesienia prawa do patentu, naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, bo rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia w znacznej części postępowania wyjaśniającego (art. 138 § 2 k.p.a.) bądź uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania orzeczenia co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). W uzasadnieniu podniesiono, że Urząd Patentowy pominął cesję prawa, a skarżący cały czas oczekiwał na cesję prawa i wtedy skarżąca dozorowałaby terminów opłat okresowych za utrzymanie ochrony jako prawny właściciel z umowy kupna prawa. W przypadku, gdy sprawa jest w zawieszeniu trudno wymagać zachowania terminów gdyż wydłuża się droga komunikacji co powoduje niedotrzymanie terminów. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi zw. p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przedmiotem skargi jest postanowienie z dnia [...] lipca 2012 r. stwierdzające uchylenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] listopada 2011 r. mocą, której Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie patentu na ww. wynalazek. Ww. decyzja została doręczona rzecznikowi patentowemu J. W., która reprezentuje zarówno P. P. jak i P. Sp. z o.o. Z ww. decyzji, jak i zaskarżonego postanowienia wynika, iż adresatem aktów jest P. P. jako uprawniony z udzielonego na jego rzecz patentu. Skarga z zachowaniem miesięcznego terminu (liczonym od daty doręczenia ww. decyzji P. P.) została wniesiona przez P. Sp. z o.o. Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Sąd uznał, iż skarżąca spółka legitymuje się interesem prawnym w złożeniu przedmiotowej skargi. Przy piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. pełnomocnik spółki J. W. złożyła bowiem umowę nr [...] o przeniesienie prawa do ww. patentu na rzecz P. Sp. z o.o. z wnioskiem o dokonanie zmiany uprawnionego na P. Sp. z o.o. wskazując, iż podstawę cesji prawa stanowi ww. umowa. Wprawdzie strona składając powyższy wniosek wnosi o przeniesienie prawa do patentu na rzecz ww. spółki wskazując, iż podstawę cesji stanowi ww. umowa błędnie przyjmując, iż to organ dokonuje przeniesienia prawa a nie uprawniony. Niemniej jednak fakt zawarcia i złożenia ww. umowy oraz treść ww. pisma wskazuje na to, iż P. Sp. z o.o. w zw. z treścią umowy uznaje się za właściciela prawa do ww. patentu. Skoro zatem taka umowa została między P. P. (zwanym zbywcą ) a P. Sp. z o.o. (zw. nabywcą) zawarta to ta okoliczność (nie przesądzając kwestii skuteczności umowy) oznacza, iż przebieg postępowania i podejmowane przez Urząd czynności i akty mają wpływ na jej sytuację prawną. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż w świetle powołanego przepisu zachodzą przesłanki do uznania legitymacji skarżącej do wniesienia przedmiotowej skargi i w konsekwencji skargę merytorycznie rozpoznał i uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ nie rozpatrzył bowiem sprawy w sposób wyczerpujący nie uwzględniając zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności ww. umowy przeniesienia prawa i w konsekwencji pomijając wynikające z powyższego okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia a skutkiem tego stanu rzeczy jest naruszenie art. 7 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Urząd Patentowy udzielił patentu na rzecz P. P., który z tego tytułu stał się uprawnionym do ww. prawa wyłącznego i jemu służył status strony, co oznacza, iż winien być adresatem podejmowanych przez Urząd aktów. Art. 67 ust. 1 p.w.p. wprowadza jednak jako zasadę zbywalność patentu zaś umowa o przeniesienie patentu wymaga pod rygorem nieważności zachowania formy pisemnej. Przy piśmie P. Sp. z o.o. z dnia [...] lutego 2011 r. została złożona umowa zawarta w dniu [...] grudnia 2010 r. miedzy P. P. (jako zbywcą) a ww. spółką (jako nabywcą), której przedmiotem jest, jak wskazano w jej tytule i § 2 przeniesienie prawa do ww. patentu. Przeniesienie prawa do patentu oznacza, że od daty zawarcia umowy uprawnionym z patentu staje się nabywca, który jako uprawniony staje się stroną postępowania i adresem aktów (decyzji, postanowień) podejmowanych w sprawie przez Urząd po tej dacie. Urząd Patentowy całkowicie jednak okoliczność złożenia powyższej umowy pominął i z niezrozumiałych względów w ogóle (przez blisko 1,5 roku) nie reagował w sposób przewidziany prawem na kolejne pisma (chociaż nie formułowane w sposób precyzyjny) pełnomocnika J. W. zwracające uwagę na to, iż taka umowa została zawarta i złożona i na skutki, jakie ona wywołuje przyjmując, iż nadal uprawnionym jest P.P. W konsekwencji w zw. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wezwał (email z [...] czerwca 2012 r.) pełn. J. W. do złożenia pełnomocnictwa udzielonego jej przez P. P. obejmującego działania związane z utrzymaniem w mocy uzyskanej ochrony przedmiotowego wynalazku. Takie pełnomocnictwo zostało złożone, ale ta okoliczność nie niweczy skutków, złożenia i zawarcia powyższej umowy ani nie zwalnia Urzędu od obowiązku podjęcia czynności, wyznaczonych prawem, jakie wiążą się z jej złożeniem (wraz z wnioskiem o zmianę w rejestrze). Podjęcie przez organ czynności procesowych wymaga uprzedniego ustalenia podmiotu w stosunku, do którego te czynności zostaną podjęte w szczególności, gdy do akt zostaje złożona umowa przeniesienia prawa. Urząd Patentowy jednak w powyższym zakresie sprawy nie wyjaśnił w ogóle pomijając fakt zawarcia i złożenia powyższej umowy a zatem przedwcześnie w tym stanie rzeczy przyjmując, iż adresatem zaskarżonego postanowienia i decyzji z [...] listopada 2011 r. jest P. P. Uchybienia w tym zakresie wskazujące na naruszenie art. 77 § 1 p.p.s.a., art. 107 § 3 k.p.a. mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić jednak należy, iż wskazująca na powyższe uchybienia jest okoliczność pominięcia tej umowy nie zaś okoliczność, iż ww. prawo wyłączne zostało skutecznie przeniesione na rzecz P. Sp. z o.o. Dokonanie oceny tej umowy pod względem jej skuteczności prawnej nie należy do sądu administracyjnego. W związku z powyższym wyjaśnienia wymaga kwestia udzielenia w dniu [...] czerwca 2011 r. przez P. P. pełnomocnictwa mimo powyższej umowy i jego skuteczności w przypadku, gdyby Urząd Patentowy uznał, iż stroną jest P. Sp. z o.o. Dodatkowo podnieść należy, iż z art. 229 ust. 3 p.w.p. wynika że wpis w rejestrze nie jest źródłem uprawnienia i organ powołany do weryfikacji tego uprawnienia może to zrobić niezależnie od treści wpisu, a rozstrzygnięcie o uprawnieniu przez właściwy organ będzie podstawą decyzji o wpisie. Jeżeli zatem w postępowaniu wpisowym istnieje spór co do prawidłowości dokumentu i skuteczności nabycia prawa to Urząd nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu w tym postępowaniu. W takim przypadku konieczne jest rozstrzygnięcie przez sąd powszechny sporu na tle skuteczności umowy. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż z przyczyn w/wskazanych zaskarżone postanowienie nosi znamiona wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i jako takie podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. W związku z zawartym w skardze żądaniem (pkt 1 i 2) opartym na art. 138 § 2 pkt 2 i § 2 k.p.a. wyjaśnić należy, iż powołane przepisy mają zastosowanie w postępowaniu administracyjnym odwoławczym i nie mają zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach orzeczono uwzględniając art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło