VI SA/Wa 2348/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym W dniu 1 czerwca 2012 r. E. M. (nazywana dalej "skarżącą") na urzędowym formularzu (PPF) złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z informacji zawartych we wniosku wynikało, że prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza w postaci "S." w 2011 r. przyniosła straty finansowe. Osiągane przychody nie pokrywają kosztów utrzymania działalności. Skarżąca mieszka z matką oraz bratem, który będąc studentem nie posiada żadnych dochodów, w tym z opieki społecznej oraz świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Dochody miesięczne matki z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości 2400 złotych brutto ledwie wystarczają pokrywają koszty utrzymania domu (gaz, energia elektryczna), wydatki na odzież oraz koszty żywności dla trzyosobowej rodziny. Zarządzeniem z dnia 25 września 2012 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie: a) zeznania podatkowego skarżącej za rok 2011, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącą w roku bieżącym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów), c) wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, jeżeli skarżąca nie posiada rachunków bankowych, zobowiązać skarżącą do złożenia stosownego oświadczenia), d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń, e) oświadczenia co do majątku nieruchomego należącego do skarżącej, w tym co do nieruchomości położonej w S. przy ul. W. [...] oraz ruchomego znacznej wartości, f) oświadczenia, ile osób pozostaje ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym, czy pełnomocnik także pozostaje w gospodarstwie domowym oraz o dochodach i majątku osób pozostających ze skarżącą w gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżąca w piśmie z dnia 18 października 2012 r. oświadczyła, że nie posiada jakiegokolwiek majątku ruchomego i nieruchomości, w tym o znacznej wartości, lokal przy ul. W. [...] w S. był lokalem wynajmowanym od właścicieli, skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która otrzymuje miesięcznie pensję w wysokości 2410,00 złotych brutto oraz bratem – studentem bez dochodów. Pełnomocnik skarżącej nie pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżąca wyjaśniła również, że w 2011 r. oraz w roku 2012 r. (do dnia złożenia pisma z dnia 18 października 2012 r.) nie osiągnęła dochodu. Do pisma skarżąca dołączyła kopię zeznania o wysokości osiągniętych dochodów (poniesionej straty ) w roku podatkowym 2011 PIT-36, z którego wynikało, że skarżąca osiągnęła w 2011 r. przychód w kwocie 58.800,00 zł, którego koszty uzyskania wyniosły 71.310,00 złotych. Strata wyniosła 12.510,00 złotych. Dochód skarżącej wyniósł 6.691,59 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w cytowanym przepisie określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Inaczej mówiąc, to strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż od tego będzie zależało rozstrzygniecie Sądu (J. P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia we wnioskowanym zakresie. Z tej przyczyny skarżąca była wzywana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z akt sprawy wynika, że skarżąca, celem uzupełnienia oświadczenia złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 57 akt sądowych), została zobowiązana do przedstawienia następujących dokumentów: odpisu zeznania podatkowego za rok 2011 r., ewentualnie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez stronę w tym okresie, wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń), oświadczenia co do majątku nieruchomego należącego do skarżącej, w tym co do nieruchomości położonej w S. przy ul. W. [...] oraz ruchomego znacznej wartości, oświadczenia, ile osób pozostaje ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym, czy pełnomocnik także pozostaje w gospodarstwie domowym oraz o dochodach i majątku osób pozostających ze skarżącą w gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca nadesłała jedynie kopię zeznania podatkowego PIT-36. Skarżąca nie nadesłała natomiast innych żądanych dokumentów. Nie poparła również stosownymi dokumentami wyjaśnień zawartych w pkt 2 pisma z dnia 18 października 2012 r., określającymi koszt wynajmu lokalu, a przede wszystkim okres wynajmowania przez skarżącą lokalu przy ul. W. [...] w S.. Informacja tej treści wydaje się niezbędna w związku z wyjaśnienia podanymi w pkt 5 pisma, z których wynika, że skarżąca przez 2011 r. do dnia złożenia wniosku nie uzyskuje dochodu z prowadzonej działalności. Ostatni fragment wyjaśnień każe przyjąć, że skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą. Jednocześnie należy wskazać na stwierdzone nieścisłości pomiędzy informacjami zawartymi w pkt 5 pisma skarżącej z dnia 18 października 2012 r., a danymi zawartymi w zeznaniu podatkowym PIT-36, z których wynika, że skarżąca w 2011 r. uzyskała dochód w wysokości 6.691,59 złotych. Sąd bowiem badając sytuację materialną strony, bierze pod uwagę wszystkie znane mu źródła dochodu wnioskodawcy. Odstępując od złożenia wymaganych dokumentów skarżąca nie usunęła wątpliwości, jaką budzi oświadczenie zawarte w złożonym przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie skarżącej uniemożliwiło dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji materialnej strony. Samo oświadczenie skarżącej wyrażone we wniosku o istnieniu podstawy do zwolnienia jej od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika nie poparte rzetelnymi dowodami, w ocenie Sądu, jest niewystarczające do oceny przesłanek uzasadniających przyznanie stronie prawa pomocy. Mając na uwadze rodzaj żądanych od skarżącej dokumentów oraz zakres przedstawionych przez stronę dokumentów, jak również złożonych wyjaśnień, Sąd uznał za usprawiedliwione zaniechanie kolejnego wzywania skarżącej do uzupełnienia materiału dowodowego w trybie art. 255 p.p.s.a. i poprzestanie na stwierdzeniu, że w okolicznościach niniejszej sprawy, skarżąca nie wykazała, mimo ciążącego na niej obowiązku, że spełnia warunek pozwalający na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej sytuacji, w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.