VI SA/Wa 235/04
WyrokWSA w Warszawie2005-01-07
Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.), WSA Magdalena Bosakirska, Asesor WSA Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając postanowienie o wyjaśnieniu wątpliwości co do treści decyzji, może merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, która powinna zostać rozpoznana w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko skarżącej Spółki, że zaskarżone orzeczenie, mimo nazwania go postanowieniem i powołania się na art. 113 § 2 k.p.a., w istocie stanowiło decyzję wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Treść orzeczenia wykraczała poza zakres wykładni decyzji, a pismo strony, ze względu na jego argumentację i żądanie zmiany rozstrzygnięcia, nie mogło być traktowane jako wniosek o wyjaśnienie wątpliwości. Organ powinien był ocenić pismo strony zgodnie z jego celem i rzeczywistą intencją, a nie tylko formalnym oznaczeniem.Stan faktyczny
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) decyzją z października 2003 r. odmówił K. Sp. z o.o. zgody na wykonanie zjazdu z drogi krajowej, powołując się na jej klasę jako drogi ekspresowej. Spółka wniosła o wyjaśnienie i uzupełnienie decyzji, kwestionując klasyfikację drogi i brak uzasadnienia. GDDKiA postanowieniem ze stycznia 2004 r. wyjaśnił wątpliwości, podtrzymując swoje stanowisko. Spółka zaskarżyła to postanowienie do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zbierania materiału dowodowego i uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję (postanowienie GDDKiA z [...] stycznia 2004 r.) i zasądził od GDDKiA na rzecz K. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Andrzej Siwek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na wykonanie zjazdu z drogi krajowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz K. Sp. z o.o. w P. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) wydał [...] października 2003r.decyzję, którą na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 29 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. nr 71 poz. 838 ze zm.) nie wyraził zgody K. Sp. z o.o. w P., zwanej dalej Spółką, na wykonanie bezpośredniego zjazdu z drogi krajowej nr [...] na teren pawilonów handlowych Grupy M. w L. (przy ul. W./M.).
Podał w uzasadnieniu decyzji m.in., że aktualnie droga krajowa nr [...] zalicza się do dróg głównych ruchu przyśpieszonego (GP), zaś na drogach tej klasy stosowanie zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości (§ 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej /TiGM/ z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowania- Dz. U. nr 43, poz. 430)
Organ podał też, że w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 2003r. – Dz. U. nr 174, poz. 1683, zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustalenia sieci autostrad, dróg ekspresowych, oraz dróg o znaczeniu obronnym, w/w droga krajowa nr [...] została zaliczona do dróg klasy S- ekspresowych. Poza tym wymienione pawilony posiadają dostęp do drogi krajowej poprzez układ ulic miejskich.
W decyzji organ zamieścił pouczenie o prawie wnioskowania do GDDKiA o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od doręczenia stronie decyzji. Decyzja została doręczona stronie [...] października 2003r.
W piśmie z [...] listopada 2003r. Spółka, powołując się na art. 113 k.p.a., wniosła o "wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji (...) z dnia [...] października 2003r." oraz zgodnie z art. 111 k.p.a. " o jej uzupełnienie co do rozstrzygnięcia w/w decyzji."
W motywach tego pisma podniosła w szczególności zarzut braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co powoduje wątpliwości w zakresie "prawidłowości przyjętej interpretacji podstawy prawnej."
Powołując w/w rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2003r. Spółka podniosła, że zaplanowana nim budowa autostrad i dróg ekspresowych realizowana jest w znikomym stopniu, a do realizacji drogi ekspresowej lub autostrady wzdłuż północnej granicy nie przystąpiono. W rozporządzeniu nie wymieniono m. L. oraz nazwy ulicy, z której ma być zaprojektowany zjazd. Z powodu braku załącznika graficznego "nie można wysnuć wniosku o projektowanym przebiegu drogi ekspresowej przez L.".
Z uwagi na istniejącą zabudowę niedopuszczalne jest lokalizowanie drogi ekspresowej na tej ulicy.
Zdaniem Spółki organ w uzasadnieniu decyzji "przywołał oznaczenie drogi" jako drogi klasy GP, które następnie zmieniono na klasę S, niepodając źródła informacji o tym fakcie oraz aktu prawnego, w którym określono klasę drogi. Dowolność oznaczeń budzi wątpliwości, skutkując brakiem precyzji przy określeniu wymaganego poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Sąsiednie zjazdy " były uzgodnione przez GDDKiA, jak dla drogi niebędącej drogą ekspresową(...)". Omawiana droga nie jest oznaczona jako droga ekspresowa.
W konkluzji pisma strona domaga się wyjaśnienia wzmiankowanych wątpliwości, poprawy klasyfikacji drogi i co za tym idzie zmiany i uzupełnienia " co do rozstrzygnięcia w trybie art. 111(...)" k.p.a. orzeczenia decyzji, która "będzie wyrażała zgodę na projektowany zjazd" z drogi krajowej nr [...] na teren wnioskodawcy (...)zgodnie z art. 29 pkt 2 ustawy.
GDDKiA w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2004r., nazwanym postanowieniem, zgodnie z art. 113 § 2 k.p.a., postanowił na w/w wniosek strony wyjaśnić wątpliwości co do treści w/w decyzji z dnia [...] października 2003r.
Uczynił to w ten sposób, że wskazał w szczególności na w/w rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2003r., które w załączniku pod pozycją [...] określa ciąg drogi ekspresowej [...]. Szczegółowy przebieg drogi winien być określony w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Dotyczy to drogi [...] na odcinku przejścia przez L. Zarówno w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego " jak i w MPZP, który jest prawem miejscowym, określono drogę krajową nr [...] na odcinku przejścia przez L. jako drogę ekspresową o przekroju 2 x 2 jezdnie i ograniczoną dostępnością (co oznacza zakaz wykonywania zjazdów poza węzłami drogowymi)". Zapis w studium (...) oznacza, że zarządca drogi krajowej nr [...] prowadzi prace studialno-projektowe, których celem jest określenie innego niż obecnie korytarza dla drogi na odcinku L. i dopuszcza " pozostawienie klasy GP dla istniejącego przebiegu wyłącznie w przypadku umocowania prawnego trasy omijającej L.". W sytuacji, gdy nowa lokalizacja drogi [...] zostanie ustalona i droga ekspresowa zostanie zrealizowana po trasie innej niż obecny przebieg drogi krajowej nr [...] – Spółka będzie mogła zwrócić się do nowego zarządcy o wyrażenie zgody na wykonanie bezpośredniego zjazdu do obiektu.
Spółka potraktowała powyższe postanowienie jak decyzję GDDKiA wydaną na skutek wniosku Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją z dnia [...] października 2003r. i złożyła do Sądu skargę na tę decyzję, to jest decyzję GDDKiA z dnia [...] stycznia 2004r.
Zarzuciła jej naruszenie:
- art. 7 i 8 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego, słusznego interesu obywateli oraz zasady zaufania do organów Państwa;
- art. 77 k.p.a. przez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;
- art. 107 § 3 k.p.a. przez niezamieszczenie w decyzji obowiązkowych jej elementów ( dowodów, na których organ się oparł oraz wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji).
Spółka wniosła o uchylenie w/w decyzji.
Zdaniem Spółki organ powinien potraktować w/w pismo z dnia [...] listopada 2003r. jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odpowiada on bowiem wymogom z art. 128 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.
Mianowicie wynika zeń, że strona jest niezadowolona z treści decyzji oraz dochodzi zmiany decyzji i wyrażenia zgody na projektowany zjazd. Organ natomiast obowiązany jest ocenić pismo strony wg faktycznej treści i brzmienia, a nie opierać się jedynie na tytule bądź części wstępnej pisma.
Z kolei postanowienie organu z dnia [...] stycznia 2004r. należy traktować jak decyzję wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Spełnia ono bowiem kryteria decyzji administracyjnej. Pomimo, iż " formalnie ma wyjaśniać jedynie wątpliwości strony co do treści decyzji, wyraźnie zawiera element władczy".
W ostatnim zdaniu organ stwierdził bowiem, iż " w związku z powyższymi wyjaśnieniami nie ma uzasadnienia zmiana rozstrzygnięcia przywołanej na wstępie decyzji". Zdaniem strony oznacza to , że organ badał merytorycznie wniosek strony, wychodząc poza zakres wyjaśnienia wątpliwości.
Merytorycznie strona skarżąca zarzuciła decyzji niewyjaśnienie wszystkich dowodów faktycznych sprawy, w szczególności klasy dróg dojazdowych do w/w p. strony, oraz przesłanek celowości wykorzystania istniejącego układu ulic w świetle oceny słusznego interesu strony. Organ nie skonfrontował też słusznego interesu strony z interesem publicznym. Chwiejne jest stanowisko co do wskazania klasy drogi krajowej nr [...] przebiegającej przez L. W pierwszej części decyzji organ wskazuje, że jest to droga zaliczona do klasy GP, a w drugiej części, iż chodzi o drogę ekspresową [...].
W odpowiedzi na skargę GDDKiA wniósł o oddalenie skargi. Wg organu, rozpatrując precyzyjnie sformułowany wniosek strony, organ wydał [...] stycznia 2004r. postanowienie, w którym przedstawił podstawę prawną, w oparciu o którą droga krajowa nr [...] posiada klasę S. Postanowienie zostało wydane w trybie art. 113 § 2 k.p.a. i zawiera wszystkie wymagane elementy, łącznie z pouczeniem o środkach odwoławczych.
Strona pominęła przysługujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosła skargę do Sądu niezgodnie z ustawą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych i celowościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270, zwanej dalej p.s.a.)
Skarga, analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd, podlega uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności należało w tej sprawie odpowiedzieć na pytanie, co jest w niej przedmiotem zaskarżenia- postanowienie organu w kwestii wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji pierwszoinstancyjnej (wykładnia decyzji), czy też w istocie swojej decyzja wydana w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją pierwszoinstancyjną, to jest sprawy niewyrażenia zgody na wykonanie w/w zjazdu z drogi krajowej.
W wyniku analizy całokształtu okoliczności faktycznoprawnych istotnych dla wyrokowania Sądu, Sąd podzielił zasadność stanowiska skarżącej Spółki, iż zaskarżone orzeczenie jest decyzją wydaną skutkiem ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją pierwszoinstancyjną z dnia [...] października 2003r., mimo że zostało nazwane przez organ postanowieniem, jak również organ powołał się w nim na art. 113 § 2 k.p.a. oraz zamieścił stwierdzenie o wyjaśnieniu wątpliwości co do treści tej decyzji.
Przemawia za tym zarówno treść omawianej decyzji nazwanej postanowieniem- w sposób ewidentny wykraczająca poza zakres wykładni decyzji, o jakiej mowa w art. 113 § 2 k.p.a. , jak również treść w/w pisma z dnia [...] listopada 2003r., które ze względu na użytą w nim argumentację, oraz zawarte w konkluzji żądanie "zmiany i uzupełnienia" co do rozstrzygnięcia w trybie art. 111 k.p.a. orzeczenia decyzji, która "będzie wyrażała zgodę na projektowany zjazd z drogi krajowej(...)", wykluczało możliwość uznania go- zgodnie z literalnym brzmieniem pisma – za wniosek o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji. W nadanym przez stronę kształcie merytorycznym pisma,
wniosek ten jednoznacznie zmierzał bowiem do uzyskania zmiany podjętego rozstrzygnięcia (niekorzystnego dla Spółki), przez wyrażenie zgody na zjazd i jako taki nie mieścił się w konwencji wniosku o wykładnię decyzji. Wniosek strony żądającej zmiany decyzji przez zaspokojenie swego żądania, jest wyrazem sprzeciwienia się podjętemu rozstrzygnięciu, a nie wyrazem wątpliwości co do treści decyzji, która w warstwie swego rozstrzygnięcia jest jednoznaczna. Organ nie wyraził bowiem Spółce zgody na wykonanie zjazdu z drogi krajowej, zaś Spółka w żadnym miejscu wniosku nie podniosła zarzutu, iż nie rozumie treści tego rozstrzygnięcia. Podała natomiast argumentację, która w jej przekonaniu ma podważać to rozstrzygnięcie. Zatem intencją strony- jak już wskazano- było uzyskanie zgody na zjazd w drodze pozytywnego rozstrzygnięcia organu. Do tego zaś nie mogła doprowadzić wykładnia decyzji pierwszoinstancyjnej, tylko ewentualne jej uchylenie i orzeczenie (odmienne) co do istoty sprawy, co mogłoby nastąpić tylko w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ (por. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Do tego też zmierzała strona.
Jeżeli zaś chodzi o wzmiankowaną wykładnię, to w świetle art. 113 § 2 k.p.a., organ który wydał decyzję, wyjaśnia stronie, na jej żądanie, wątpliwości co do treści decyzji. Z przepisu tego jasno wynika, że strona postępowania – adresat decyzji- ma prawo do uzyskania odpowiedniego wyjaśnienia, tylko gdy ma wątpliwości co do treści decyzji, a w konsekwencji trudności z oceną swojej sytuacji prawnej. Zatem organ obowiązany jest wyjaśnić decyzję, gdy jest ona niejednoznaczna lub sformułowana w sposób utrudniający ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcie decyzji (dawna osnowa) jest tą treścią decyzji, o której mowa w przepisie art. 113 § 2 k.p.a., podlegającą wyjaśnieniu. Nawet najdalej posunięta wykładnia decyzji nie może jednak prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia ani pozostawać sprzeczności z jego treścią.
Skoro żądnie Spółki wynikające z w/w pisma z dnia [...] listopada 2003r. zmierzało de facto do zmiany rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, organ winien ocenić to pismo zgodnie z jego celem i rzeczywistą intencją strony, a nie poprzestać na jego formalnym oznaczeniu jako wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji, tym bardziej, że strona obok tego wniosku zgłosiła żądanie zmiany i uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia, przez wyrażenie zgody na zjazd. Zwłaszcza to ostatnie żądnie winno skłonić organ do wyjaśnienia rzeczywistego charakteru wniosku, skoro strona zakwestionowała w ten sposób podjęte rozstrzygnięcie, zaś do jego merytorycznej zmiany nie mogłoby dojść w trybie rektyfikacji decyzji. Powołany we wniosku w tym względzie art. 111 k.p.a. (chodzi o § 1 tego przepisu) normuje bowiem jedynie naprawianie wad decyzji nieistotnych, tzn. takich, które nie dają podstaw do uchylenia decyzji (dotyczą niekompletności decyzji i braku pouczenia o zakresie i trybie weryfikacji decyzji lub niepełnej informacji co do uprawnień stron). Zmiana decyzji w drodze jej uchylenia i orzeczenia (na nowo) co do istoty sprawy dotyczy usunięcia wad istotnych i następuje w trybie środków
zaskarżenia oraz środków nadzoru. Zatem dochodząc zgody na zjazd, mimo jej odmowy w/w decyzją z dnia [...] października 2003r. strona mogła jedynie- w realiach tej sprawy- wnosić o ponowne jej rozpatrzenie przez GDDKiA
(por. art. 127 § 3 k.p.a.). Z drugiej strony rzecz ujmując, taka treść żądania wniosku strony z dnia [...] listopada 2003r. determinuje uznanie go za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a wydane w jego następstwie orzeczenie za decyzję ostateczną. Wyczerpuje ono bowiem wszelkie cechy takiej decyzji. W szczególności, mimo że organ użył w niej sformułowania o postanowieniu wyjaśnienia wątpliwości co do decyzji z dnia [...] października 2003r., w istocie zakończył sprawę wnioskowanego zjazdu, rozstrzygając ją co do istoty w toku instancji administracyjnej. Przesądza o tym treść uzasadnienia tej decyzji- nazwanej postanowieniem, w której organ nie wyjaśnia rozstrzygnięcia (skądinąd jasnego w treści) tylko zajmuje stanowisko wobec argumentacji wniosku strony z dnia [...] listopada 2003r., a przede wszystkim stwierdza, że "nie ma uzasadnienia zmiana rozstrzygnięcia przywołanej na wstępie decyzji"
( czyli decyzji z dnia [...] października 2003r.), co należy interpretować jako utrzymanie jej w mocy. Decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji ma charakter rozstrzygnięcia merytorycznego, podjętego przez organ odwoławczy (tu organ ponownie rozpatrujący sprawę) i jest wynikiem uznania, że organ ten podjąłby taką samą decyzję jak zaskarżona decyzja pierwszoinstancyjna.
Mając powyższe na uwadze, podkreślenia wymaga również, że orzeczenie organu musi odpowiadać wnioskowi strony. Jeżeli wniosek jest niejasny w kontekście stosowanych przepisów prawa, organ administracji winien to wyjaśnić, działając stosownie do art. 9 k.p.a.
W świetle tego przepisu organy administracji obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy te czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. M.in. organ w trybie tego przepisu nie może ograniczyć się tylko do udzielenia informacji prawnej, lecz również musi podać niezbędne wyjaśnienia co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody. Organ obowiązany jest z urzędu udzielać stronie ( i innym uczestnikom) informacji prawnej, zaś bezczynność w tym względzie stanowi naruszenie prawa (por. Adamiak, w Adamiak/Borkowski, KPA Komentarz, 3. wyd. C.H. Beck W-wa 2000, str. 67).
Niewątpliwie w opisanych okolicznościach sprawy organ działał nie tylko w warunkach nieprzestrzegania dyspozycji art. 9 k.p.a., ale również podjął zaskarżoną decyzję z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie- stosownie do wymienionych przepisów. Zgodnie zaś w art. 107 § 3 k.p.a.
decyzja powinna być należycie uzasadniona z wyjaśnieniem m.in. materiału dowodowego, na którym oparto podjęte w sprawie rozstrzygnięcie i jego analizą w świetle mających zastosowanie w sprawie przepisów. Istnieją uzasadnione wątpliwości, czy organ w zaskarżonej decyzji rozpatrzył w wyczerpującym zakresie pełne spektrum okoliczności faktycznych i prawnych tej sprawy, skoro czynił ustalenia w kontekście wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji pierwszoinstancyjnej, a nie ponownego (na nowo) rozpatrzenia sprawy, mimo że uzasadnił ją argumentacją charakterystyczną dla decyzji ostatecznej. Wydaje się, że odpowiednie i jednoznaczne nastawienie organu co do zakresu swojego działania może w końcowym efekcie mieć wpływ na wynik sprawy. W każdym bądź razie, nie można tej okoliczności pominąć. Tylko bowiem decyzja wydana w prawidłowy sposób, przy zachowaniu obowiązujących procedur działania organu, który czyni odpowiedni użytek, w granicach swoich kompetencji, z mających zastosowanie przepisów prawa, może być dla Sądu miarodajnym przedmiotem kontroli pod względem zgodności z prawem. Inaczej należy decyzję uchylić, żeby umożliwić organowi prawidłowe działanie – zgodne z przepisami prawa i wskazaniami Sądu, co do dalszego postępowania.
Tak też stało się w tej sprawie, która skutkiem uchylenia zaskarżonej decyzji wraca na etap wniosku strony z dnia [...] listopada 2003r. o ponowne rozpatrzenie spraw, który to wniosek organ winien na nowo rozpoznać. Podkreślenia jednak w tym miejscu wymaga, że Sąd wcale nie przesądza niniejszym wyrokiem kwestii sposobu tego rozpoznania w drodze merytorycznej decyzji ostatecznej. Z akt administracyjnych nie wynika bowiem, żeby organ zbadał problematykę terminowości złożenia wniosku, a w konsekwencji nie wypowiedział się co do skuteczności tej czynności procesowej, w sytuacji, gdy analiza akt administracyjnych prowadzi do uzasadnionych wątpliwości na tym tle. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że w świetle art. 129 §2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14-tu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (...). Z mocy art. 127 § 3 k.p.a. przepis ten stosuje się odpowiednio do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Art. 134 k.p.a. nakazuje natomiast organowi odwoławczemu stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania (odpowiednio wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), gdy ten środek zaskarżenia decyzji pierwszoinstancyjnej w administracyjnym toku instancji został wniesiony po upływie przewidzianego na tę czynność 14-dniowego terminu i termin ten nie został wcześniej na wniosek strony przywrócony. Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania zamyka postępowanie odwoławcze, czego następstwem jest ostateczność decyzji pierwszoinstancyjnej. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.).
Organ winien powyższe stanowisko mieć na uwadze i w jego kontekście wyjaśnić, czy wyżej wymieniony wniosek z dnia [...] listopada 2003r. został wniesiony w terminie 14 dni od doręczenia stronie decyzji.
Z akt sprawy wynika, że decyzję GDDKiA z dnia [...] października 2003r. doręczono stronie pocztą dnia [...] października 2003r. (por. pokwitowanie doręczenia decyzji w aktach administracyjnych). Żeby zachować 14-dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ( o czym strona została w decyzji pouczona), należało ten wniosek złożyć (nadać w urzędzie pocztowym) najpóźniej w dniu [...] listopada 2003r. tymczasem wniosek ten opatrzony jest datą własną [...] listopada 2003r. ( a więc późniejszą) oraz znajduje się na nim odcisk pieczęci GDDKiA Oddział w G. z datą wpływu [...] listopada 2003r. Z akt nie wynika wprost sposób w jaki wniosek ten złożono – bezpośrednio w siedzibie organu, a więc w dacie [...] listopada 2003r. czy drogą pocztową. W tym drugim przypadku należałoby wykazać datę nadania przesyłki w urzędzie pocztowym. Jednak w aktach brak koperty z datą stempla pocztowego, co przemawiałoby za innym niż droga pocztowa, sposobem doręczenia tego wniosku organowi. Jeżeli tak było, organ obowiązany jest podać sposób tego doręczenia i wskazać datę. W opisanych okolicznościach Sąd nie ma bowiem pewności co do terminu złożenia tego wniosku i widzi konieczność wyjaśnienia tej kwestii przez organ. W przypadku negatywnego wyniku czynności podjętych w postępowaniu wstępnym obliczonym na zbadanie terminowości wniosku organ wyda postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia tego środka (art. 134 k.p.a.). w innym razie nada bieg wnioskowi, rozpoznając sprawę merytorycznie co do istoty.
Na marginesie powyższego wypada zauważyć, że aczkolwiek wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie jest ograniczone żadnym terminem, to wniosek o uzupełnienie decyzji też składa się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji ( art. 111 k.p.a., na który to przepis strona powołała się we wniosku).
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło