VI SA/Wa 2353/24
WyrokWSA w Warszawie2024-11-08
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Magdalena Maliszewska, Anna Fyda-Kawula
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podmiot wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym jest zasadna, gdy okazane zezwolenie kategorii IV było niewystarczające ze względu na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz innych parametrów pojazdu, a przejazd wymagał zezwolenia kategorii V?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na podmiot wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym jest zasadna, gdy okazane zezwolenie kategorii IV było niewystarczające z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (82,55 t zamiast 40 t) oraz innych parametrów (wysokość, długość, szerokość, naciski osi), a przejazd wymagał zezwolenia kategorii V, którego podmiot nie posiadał. Przekroczenie rzeczywistej masy całkowitej o ponad 20% uzasadnia nałożenie kary w wysokości 15.000 zł zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) Prawa o ruchu drogowym.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Kara została nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym (8-osiowy pojazd członowy z ładunkiem koparki) z przekroczonymi wymiarami (wysokość, długość, szerokość) i naciskami osi, a przede wszystkim z rzeczywistą masą całkowitą 82,55 t (przekroczenie o 106,38% dopuszczalnej normy 40 t dla zespołu pojazdów z co najmniej 5 osiami). Spółka posiadała zezwolenie kategorii IV, które okazało się niewystarczające.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z [...] maja 2024 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 2 pkt 35a, art. 64, art. 64d, art. 140aa i art. 140ab ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.) i § 2 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 4, § 3 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 1 pkt 4 lit. b) i § 5 ust. 1 pkt 8 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 502 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w L. (Skarżąca), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2022 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 13 października 2021 r. na autostradzie [...] (węzeł [...]) zatrzymano do kontroli 8-osiowy pojazd członowy składający się z 4-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] nr rej. [...] i 4-osiowej naczepy marki [...] nr rej, [...]. Pojazdem członowym kierował B. S., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem koparki (ładunek niepodzielny) w imieniu Skarżącej. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z [...] października 2021 r. nr [...]. Kierujący pojazdem nie okazał w toku kontroli wymaganego zezwolenia kategorii V na przejazd pojazdem nienormatywnym. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:
- wysokość pojazdu członowego z ładunkiem 4,17 m - przekroczenie o 0,17 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 4,25 %),
- długość pojazdu członowego z ładunkiem 24 m - przekroczenie o 7,5 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 45,45 %),
- szerokość pojazdu członowego z ładunkiem 3,8 m - przekroczenie o 1,25 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 49,02 %),
- nacisk grupy osi składającej się z trzech osi pojazdów silnikowych, w której co najmniej dwie osie składowe są osiami napędowymi 37,3 t - przekroczenie o 13,30 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 55,42 %),
- nacisk pierwszej osi składowej nienapędowej naczepy 9,65 t - przekroczenie o 1,65 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 20,63 %),
- nacisk drugiej osi składowej nienapędowej naczepy 9,40 t - przekroczenie o 1,4 (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 17,5 %),
- nacisk trzeciej osi składowej grupy osi składającej nienapędowej naczepy 9,5 t - przekroczenie o 1,5 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 18,75 %),
- nacisk czwartej osi składowej nienapędowej naczepy 9,6 t - przekroczenie o 1,6 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 20,00 %),
- rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 82,55 t - przekroczenie o 42,55 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 106,38 %).
Po przeprowadzeniu postępowania i złożeniu wyjaśnień przez Skarżącą w piśmie z 29 listopada 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ww. decyzją z [...] lutego 2022 r. nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V, w pozostałych przypadkach.
W uzasadnieniu powołanej na wstępie zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i stwierdził, że pomiaru szerokości i długości kontrolowanego pojazdu dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego nr [...], który legitymował się świadectwem wzorcowania przymiaru wstęgowego [...], wydanym 27 grudnia 2017 r. Pomiaru wysokości dokonano za pomocą przymiaru teleskopowego o nr [...], który legitymował się świadectwem wzorcowania przymiaru wstęgowego [...], wydanym 26 lutego 2020 r. Kontrolowany ciągnik samochodowy marki [...] został po raz pierwszy zarejestrowany 24 lipca 2015 r,, a naczepa marki [...] 7 maja 2015 r. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu członowego wynosiła więc do 40 t. Skarżąca legitymowała się zezwoleniem kategorii IV nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego od dnia 26 kwietnia 2021 r. do dnia 26 października 2021 r. Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej ponad wartość 60 t, w związku z czym okazane zezwolenie było niewystraczające do wykonywania przejazdu drogowego w zgodzie z przepisami na jego podstawie.
W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w sprawie nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Jak wynika z treści zeznań kontrolowanego kierowcy, w kontrolowanym pojeździe zainstalowane było urządzenie wskazujące naciski osi ciągnika i naczepy oraz rzeczywistą masę całkowitą. Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli wynika natomiast, że urządzenie to wyświetlało poszczególne wartości nacisków osi oraz masę całkowitą, tj. 85,3 t. Pomimo posiadania takiej informacji Skarżąca zdecydowała się wykonać przejazd drogowy. Zebrany materiał dowodowy świadczy więc o tym, że Skarżąca miała wpływ na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które mogła przewidzieć.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
a) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 87 Konstytucji RP poprzez oparcie rozstrzygnięcia na treści wewnętrznych zarządzeń organu administracji, w tym zarządzenia nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2020 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez Inspektorów ITD, niebędącego aktem prawa powszechnie obowiązującego, wskutek czego dokonano nieprawidłowej wykładni wyników ważenia, a w konsekwencji nieprawidłowego rozliczenia wysokości kary pieniężnej;
b) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie w treści decyzji zasad interpretacji wyników urządzenia kontrolno-pomiarowego wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, wskutek czego wyniki pomiarów zostały znacznie zawyżone, co miało zasadniczy wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej;
c) art. 35 § 1 - 3 k.p.a. poprzez bezzasadne wydłużenie czasu trwania postępowania administracyjnego w ramach II instancji z ustawowego 1 miesiąca aż do 26 miesięcy;
d) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację na poparcie zarzutów skargi.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie powołanego kryterium i stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem z następujących powodów.
Rozpoznawana sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek niepodzielny w postaci koparki. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 powołanej ustawy, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Zgodnie z treścią art. 64 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I.
Jak natomiast wynika z art. 64d ust. 1 powołanej ustawy zezwolenie kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-IV. Stosownie zaś do treści art. 64ea powołanej ustawy w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie podkreślił Organ, Skarżąca legitymowała się zezwoleniem kategorii IV nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego od dnia 26 kwietnia 2021 r. do dnia 26 października 2021 r. Podczas kontroli stwierdzono natomiast przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej ponad wartość 60 t, w związku z czym okazane zezwolenie było niewystraczające do wykonywania przejazdu drogowego w zgodzie z przepisami na jego podstawie.
W sprawie tej kara pieniężna została wymierzona Skarżącej za przejazd nienormatywnym zespołem pojazdów po autostradzie [...] składającym się z 4-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] i 4-osiowej naczepy marki Nooteboom, którego rzeczywista masa całkowita wynosiła 82,55 t, co stanowiło przekroczenie o 42,55 t dopuszczalnej wartości, a więc o 106,38 %.
Stosownie bowiem do treści § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton, z wyjątkiem pojazdu członowego mającego 5 lub 6 osi (...), który to wyjątek nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Przekroczenie parametrów dozwolonych przepisami powołanego rozporządzenia (§ 2 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 4, § 5 ust. 1 pkt 4 lit. b) i § 5 ust. 1 pkt 8 lit. b)) zostało nadto stwierdzone w tej sprawie i prawidłowo ocenione przez Organy również w zakresie następujących parametrów:
- wysokość pojazdu członowego z ładunkiem 4,17 m - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 4,25 %,
- długość pojazdu członowego z ładunkiem 24 m - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 45,45 %,
- szerokość pojazdu członowego z ładunkiem 3,8 m - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 49,02 %,
- nacisk grupy osi składającej się z trzech osi pojazdów silnikowych, w której co najmniej dwie osie składowe są osiami napędowymi 37,3 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 55,42 %),
- nacisk pierwszej osi składowej nienapędowej naczepy 9,65 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 20,63 %,
- nacisk drugiej osi składowej nienapędowej naczepy 9,40 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 17,5 %,
- nacisk trzeciej osi składowej grupy osi składającej nienapędowej naczepy 9,5 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 18,75 %,
- nacisk czwartej osi składowej nienapędowej naczepy 9,6 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 20,00 %.
Prawidłowe jest więc stanowisko Organów obu instancji, że sporny przejazd mógł się odbywać na podstawie zezwolenia kategorii V, którego Skarżąca nie posiadała w dniu kontrolowanego przejazdu.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo więc nałożono na Skarżącą karę pieniężną za dokonany przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy - Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się wysokości 15 000 zł za brak zezwolenia kategorii V w pozostałych przypadkach, a więc w przypadkach niewymienionych w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a) i b). Chodzi zatem o przypadki gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20 %. W rozpoznawanej sprawie rzeczywista masa całkowita została przekroczona o 106,38%.
Kara pieniężna została zatem nałożona na Skarżącą w prawidłowej wysokości.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące niezastosowania korekty wyników pomiarów na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Wszystkie wykorzystane w tej sprawie przez organy Inspekcji Transportu Drogowego urządzenia pomiarowe posiadały ważną legalizację, co zostało opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto, nawet gdyby w tej sprawie zastosowano powoływaną przez Skarżącą korektę wyników ważenia, to i tak nie wpłynęłoby to na wysokość nałożonej kary pieniężnej, z uwagi na opisany powyżej rozmiar przekroczeń dopuszczalnych parametrów. Należy dodatkowo podkreślić, że kontrolowany pojazd przekraczał szereg innych niż rzeczywista masa całkowita opisanych powyżej parametrów, takich jak dopuszczalna wysokość, szerokość i długość pojazdu.
Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń, a w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono ich zastosowanie. Sam fakt, że Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Organu, nie dowodzi naruszenia przez ten Organ obowiązujących przepisów.
Odnosząc się zaś do zarzutu czasu trwania postępowania Sąd stwierdza, że nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy prowadzenie postępowania, które mogło mieć charakter przewlekłości. Niezależnie od tego należy też podkreślić, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują szczególny tryb postępowania w przypadku przewlekłości postępowania administracyjnego, który musi być wyczerpany, aby możliwe było wniesienie skargi do sądu administracyjnego w przedmiocie przewlekłości.
Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło