VI SA/Wa 2356/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-11
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Piotr Borowiecki, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę za niewyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty oraz wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej licencji jest zgodne z prawem, mimo zarzutów dotyczących naruszenia procedury i stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał oceny prawnej, a nałożenie kary pieniężnej było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia wynika z obowiązku prawidłowej organizacji pracy kierowców i wyposażenia ich w wymagane dokumenty, a zarzuty proceduralne nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
W dniu grudnia 2009 r. podczas kontroli drogowej pojazdu kierowanego przez M. S., wykonującego przewóz drogowy dla przedsiębiorcy P. A., stwierdzono brak wymaganych dokumentów, nieważną kartę opłaty za przejazd oraz brak licencji na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne. Organ I instancji nałożył karę pieniężną 5 500 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przedsiębiorca kwestionował ustalenia, zarzucając m.in. brak dowodu uiszczenia opłaty i naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2011 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania P. A. (dalej jako skarżący, strona) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.500 złotych oraz umorzenia postępowania w zakresie wykonywania przewozu drogowego na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty i wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zmianami) – dalej k.p.a., art. 4 pkt 4, art. 33, art. 39 a, j, l, m, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) – dalej też utd , § 3 ust. 1-5 i § 4 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 86, poz. 721) oraz na podstawie lp. 1.4, lp. 1.8 ust. 1, lp 4.1 załącznika do utd.
Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:
Podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2009 r. w B. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano pojazd marki S. o nr rej. [...], którym kierował M. S., wykonujący przewóz drogowy w imieniu przedsiębiorcy P. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "E.". Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z [...] grudnia 2009 r. Organ I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ustalił:
Wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (l.p. 1.8 ust. 1 zał. do utd – kara 500 zł);
Wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia (l.p. 1.4 załacznika do utd – kara 2000 zł);
Wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (l.p. 4.1 zał. do utd – kara 3000 zł).
Na tej podstawie decyzją z [...] maja 2010 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5 500 zł, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie jako bezprzedmiotowe: co do wykonywania przewozu drogowego na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek.
W odwołaniu złożonym od tej decyzji strona wnosiła o jej uchylenie w całości. Zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8 i 10 k.p.a. Podnosiła, iż nie został uwzględniony jej wniosek złożony podczas prowadzonego postępowania o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka kierowcy M. S., który posiadał przy sobie ważną kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, pokazał ją kontrolującemu inspektorowi, a ten zaznaczył w protokole, że taką kartę widział. Strona podnosiła, że obie okazane faktury były dokumentacją dostawy odpadów do M. Sp. z o.o., dokonanych w okresie od [...] listopada do [...] grudnia 2009 r. z tym, że faktury te zostały wystawione dziesięć dni później. W dniu kontroli, odpady z nieruchomości należącej do strony w M. kierowca przewoził do M. Sp. z o.o., ale był to prywatny przewóz strony, na którego wykonanie nie potrzebował zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Strona poinformowała o wizycie inspektorów w siedzibie jej przedsiębiorstwa podniosła, iż była to próba wywarcia presji celem uzyskania w sposób nielegalny dowodów w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wobec tej wizyty wnosiła o uznanie wszystkich dowodów uzyskanych po [...] marca 2010 r. za dowody uzyskane niezgodnie z prawem, których wysyłanie spowodowane było strachem o dalszy byt prowadzonego przedsiębiorstwa. Ponadto strona zarzuciła, iż organ I instancji naruszył art. 35 k.p.a. wydając decyzję administracyjną po sześciu miesiącach od przeprowadzenia kontroli drogowej.
Rozpoznając odwołanie organ II instancji powołał się na wskazane na wstępie, a obowiązujące w dacie orzekania przepisy prawa, do których przedsiębiorca obowiązany był się stosować. Przytoczył zasadę określoną w art. 87 utd, stanowiącym o obowiązku posiadania przy sobie i okazywania przez kierowcę, na żądanie uprawnionego organu kontroli wyliczonych enumeratywnie w tym przepisie dokumentów. Podniósł, że w czasie kontroli kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie krajowego bądź międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, jak również nie okazał wypisu z zaświadczenia na wykonywanie krajowego lub międzynarodowego przewozu drogowego na potrzeby własne, ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na tym stanowisku. Powołał się na art. 92 ust. 1 utd, który zastosowany w powiązaniu z powołanymi w decyzji dyspozycjami normami załącznika do tej ustawy - skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w sytuacji wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów utd w wysokości od 50 złotych do 15 000 złotych.
Odnosząc się do naruszenia lp. 1.8 ust. 1 załącznika do utd wskazał m.in., że art. 39 I utd nakłada na przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne, bowiem wykonujący przewóz drogowy, w świetle art. 39 a utd może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta spełnia wymagania określone w powołanych normach. Podnosił, że pismem z [...] grudnia 2009 r. organ I instancji wezwał stronę do przedstawienia m.in. zaświadczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań lekarskich oraz psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy M. S. Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów na te okoliczności, zatem istniała podstawa do przyjęcia, że kierowca w dniu kontroli nie posiadał ważnych przedmiotowych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na tym stanowisku i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 500 złotych z tego tytułu było uzasadnione i zgodne z prawem.
Odnosząc się do naruszenia z tytułu Ip. 1.4 załącznika do utd organ odwoławczy wskazał na definicję niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne określoną przez normę art. 4 pkt 4 utd stwierdzając, że przewozy drogowe na potrzeby własne, stosownie do art. 33 ust. 1-3 utd mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Skarżącego nie obejmowało wyłączenie od obowiązku uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1. Podczas kontroli kierowca nie okazał ani wypisu z licencji na wykonywanie krajowego bądź międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, ani również nie okazał wypisu z zaświadczenia na wykonywanie krajowego lub międzynarodowego przewozu drogowego na potrzeby własne. Organ II instancji powołał się na zgromadzone przez organ I instancji informacje z Urzędu Miasta w B. na okoliczność, czy na dzień [...] grudnia 2009 r. przedsiębiorcy udzielono zaświadczenia na przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne lub licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Uzyskał informację, że przedsiębiorca nie posiadał w dniu [...] grudnia 2009 r. zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego. Organ I instancji uzyskał także informację z Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego w W., że do dnia [...] lutego 2010 r. nie został zarejestrowany jako wykonujący międzynarodowe przewozy drogowe na potrzeby własne lub jako posiadający licencję na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Ustalił, że dopiero w dniu [...] stycznia 2010 r. przedsiębiorca zgłosił wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne pojazdem marki S. o nr rej. [...] i otrzymał zaświadczenie nr [...].
Ostatecznie organ uznał, że spełnione są wszystkie warunki do uznania, iż w dniu kontroli skarżący wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne, a nie transport drogowy, skoro kierowcą pojazdu był jego pracownik. Wykazał tę okoliczność przesyłając przy piśmie z [...] marca 2010 r. kopię umowy o pracę z dnia [...] sierpnia 2006 r. zawartą pomiędzy M. S. a "E." P. A. Także przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdem. Uznał, że kontrolowany kierowca okazał podczas kontroli fakturę VAT nr [...] z której wynika, że przewożony w dniu kontroli drogowej ładunek miał związek z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą i został jej powierzony do usunięcia poprzez składowanie do M. Sp. z o.o. Wziął pod uwagę, że kierowca w protokole z przesłuchania w charakterze świadka zeznał, że w dniu kontroli drogowej wykonywał przewóz drogowy z ładunkiem śmieci i odpadów do M., z którego wracał po rozładunku odpadów do bazy firmy. Zeznał także, iż wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne przedsiębiorstwa, w którym jest zatrudniony.
Organ ocenił, że oznacza to, że kierowca wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne w ramach swoich obowiązków służbowych. Umowa o pracę M. S. potwierdza zatrudnienie na stanowisku kierowcy, a w zaświadczeniu o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w określeniu przedmiotu działalności gospodarczej strona posiada wpis dotyczący gospodarowania odpadami oraz usług sanitarnych i pokrewnych. Posiada także decyzję nr [...], która to zezwala jej na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów. Organ nie uznał za wiarygodne wyjaśnienień strony, że przewóz drogowy wykonywany w dniu [...] grudnia 2009r. nie był przewozem drogowym na potrzeby własne, a prywatnym.
Zarzucając naruszenie przez stronę lp. 4.1 załącznika do utd, organ odwoławczy powołał się na obowiązek wynikający z art. 42 ust. 1 utd, wskazujący, że podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Podczas kontroli drogowej kierowca nie okazał ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a na przedniej szybie pojazdu stwierdzono brak ważnej winiety samoprzylepnej.
Organ odwoławczy wskazał także, że przesłuchany w charakterze świadka kierowca potwierdził, że nie został wyposażony w aktualną kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych. Uznał, że przedstawiona przez stronę w toku postępowania, dnia [...] stycznia 2010 r. siedmiodniowa karta opłaty za przejazd po drogach krajowych o nr i serii [...] z przedziurkowanymi polami rok - 2009 r., miesiąc XII, dzień – [...] nie może stanowić dowodu na uiszczenie tej opłaty. Wyjaśnił, że zgodnie z lp. 4.1 załącznika do utd karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych.
W związku z brzmieniem tej normy nie miał podstaw do uznania, iż w chwili kontroli drogowej była uiszczona opłata za przejazd po drogach krajowych, natomiast siedmiodniowa karta o nr i serii [...] nie stanowi dowodu wniesienia opłaty drogowej za dzień [...] grudnia 2009 r. Stwierdził, iż dowodem uiszczenia opłaty jest łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny, przedziurkowana winieta samoprzylepna o tym samym nr i serii, umieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu. Także nie stanowi dowodu takiego odcinek kontrolny nie przedziurkowany lub winieta nie przedziurkowana bądź winieta nie umieszczona na trwałe w sposób wyżej przedstawiony. Ponadto na odcinku kontrolnym należało wpisać nr rejestracyjny pojazdu, dla którego została nabyta. Uznał na tej podstawie, że organ I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nałożył za to uchybienie karę pieniężną w wysokości 3000 złotych za naruszenie lp. 4.1. załącznika do utd.
W skardze złożonej do tutejszego Sądu skarżący zarzucił, tak jak w odwołaniu, fakt dokonania tej kontroli bez upoważnienia, bowiem Inspektor miał obowiązek okazania legitymacji służbowej. Zarzucił, że organ odwoławczy nie podjął żadnych kroków zmierzających do ustalenia stanu faktycznego, nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadka, tj. kierowcy skontrolowanego w dniu [...].12.2009r. M. S., a stronie nie zapewniono możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu i odebrano możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Przesłuchanie M. S. w trakcie czynności kontrolnych nie wyjaśniło, zdaniem strony, w sposób wyczerpujący okoliczności przewozu z dnia [...].12.2009r. Strona nie miała też możliwości uczestnictwa w przesłuchaniu, a prawo takie gwarantuje jej art. 79 k.p.a .
Strona wskazywała, że w dniu [...].12.2010r, kierowca wykonywał prywatny przewóz odpadów z jego nieruchomości na składowisko odpadów i zatrzymany został po zakończeniu tego przewozu, który nie był wykonywany w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę. Był on jedynie prywatną przysługą wyświadczoną przez kierowcę P. A., pojazdem należącym do tego ostatniego. Przysługą, której wyświadczenie mogło zostać dokonane w związku z brakiem innych zajęć dla kierowcy. Nie wypełniał definicji przewozu na potrzeby własne zawartej w art. 4 pkt. 4 utd. Nie był to przewóz "wykonywany pomocniczo do prowadzonej działalności". Był to przewóz prywatny.
Zdaniem skarżącego prowadzone postępowanie w sprawie braku opłaty za przejazd drogą krajową jest bezprzedmiotowe. Inspektor prowadzący kontrolę zaznaczył znak "x" na pierwszej stronie protokołu w rubryce "skontrolowane dokumenty" w rubryce "karta opłaty za przejazd po drogach krajowych" . Znak ten świadczy o tym, że kierowca M. S. pokazał kontrolującemu kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych i fakt ten inspektor potwierdził w protokole.
Podnosił, że nie uwzględniono żadnych oświadczeń złożonych przez stronę i świadka, jednocześnie nie przeprowadzając dowodu z przesłuchania świadka dokonano wadliwej oceny stanu faktycznego w oparciu o niekompletny materiał. Przy podejmowaniu decyzji wzięto pod uwagę niezasadne przesłanki, opierając się między innymi na dokumentach nie dotyczących przewozu wykonywanego w dniu [...].12.2009r., co podnoszono obszernie w odwołaniu.
Ponadto ponownie podnosił, że w prowadzonym postępowaniu [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przekroczył swoje kompetencje. Do siedziby firmy skarżącego przy ul. R. w B. przyjechało dwóch inspektorów. Podczas rozmowy z pracownicą zatrudnioną przez stronę, inspektorzy próbowali uzyskać, bez wiedzy i zgody skarżącego, dostęp do dokumentów. Wizyta ta nie została w żaden sposób udokumentowana. W sprawie wizyty inspektorów w siedzibie firmy w dniu [...] marca 2010r. nie przeprowadzono żadnych czynności wyjaśniających.
Strona podniosła zarzut przewlekłości wobec tego, że Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję dopiero po blisko 3 miesiącach.
Strona wskazała także i podnosiła jako nieuprawnione działanie organu I instancji, polegające na rozszerzaniu zarzutów w toczącym się postępowaniu. W protokole kontroli nie znalazł się zarzut o naruszenie przepisów określonych pod lp. 1.8.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, polegającym na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. Zdaniem strony taka praktyka nie jest dopuszczalna, tym bardziej, że rozszerzenia tego nie dokonano w formie postanowienia, a jedynie pisma od którego nie służy zażalenie. W podobny sposób, rozszerzono postępowanie o naruszenie określone pod lp. 1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, tzn: wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł m.in., że każdy inspektor dokonuje czynności kontrolnych po okazaniu legitymacji służbowej. Brak jakichkolwiek zastrzeżeń na protokole kontroli potwierdza, że w niniejszej sprawie inspektorzy nie dopuścili się naruszeń w tym zakresie. W sytuacji braku okazania legitymacji służbowej kierowca odmówiłby poddania pojazdu do kontroli, a przynajmniej zgłosiłby tą okoliczność w formie zastrzeżenia do protokołu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy stwierdzić, że nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił zarówno stan faktyczny jak i prawidłowo dokonał jego oceny prawnej, nie naruszając przepisów prawa procesowego jak i materialnego w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że protokół kontroli, potwierdzający ustalenia faktyczne dokonane w czasie kontroli został podpisany przez kierowcę bez żadnych zastrzeżeń ani wobec jej wyników, ani i nie zgłoszone zostały żadne uwagi w przedmiocie nie okazania kontrolowanemu kierowcy legitymacji przez zatrzymujących go na drodze inspektorów. Kontrola, jak wynika z adnotacji w protokole poprzez zaznaczenie znakiem "x", miała określony zakres. Skontrolowane zostały dokumenty w postali licencji/wypisu i karta opłaty za przejazd po drogach krajowych, zaś odnośnie przestrzegania przepisów, zaznaczono "x" kontrolę w zakresie przestrzegania norm transportu drogowego, ruchu drogowego i czasu pracy kierowców. Nietrafne zatem jest twierdzenie przez skarżącego, że znak "x" oznaczał potwierdzenie okazania prawidłowych dokumentów. Ponadto przedsiębiorca w piśmie organu z dnia [...] grudnia 2009 r. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i możliwościach wypowiedzenia się i złożenia dowodów – zgodnie z art. 10 k.p.a. Zapoznał się z aktami w dniu [...] stycznia 2010 r., wcześniej zwracając się o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów. W dniu [...] stycznia 2009 r., a następnie [...] lutego 2011 r. złożył pisma ze stanowiskiem w sprawie i wyjaśnieniami, w których także nie podnosił kwestii braku upoważnienia inspektorów do kontroli. Należy zatem uznać, że zarzut nieokazania legitymacji przez inspektorów w czasie kontroli na drodze jest niewiarygodny i gołosłowny tym bardziej, że nie podniósł go także kierowca w swoim oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2010 r.
Zdaniem Sądu, organ w sposób szczegółowy dokonał ustalenia stanu faktycznego i w sposób prawidłowy dokonał oceny materiału dowodowego w świetle powołanej podstawy materialnej rozstrzygnięcia. Ponadto, wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. W tym miejscu należy przytoczyć orzeczenie NSA z dnia 04.07.2001 r. (ISA 301/00) "Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy."
Ponadto, należy zważyć, iż organ I instancji nie naruszył art. 7 i 8 kpa. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa, a prowadząc postępowanie zapewnił stronie czynny udział w każdym stadium postępowania. Nie musiał uwzględnić wniosku o ponowne przesłuchanie świadka o ile ocenił materiał dowodowy za wiarygodny i wyjaśniający stan faktyczny.
Przepis art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879, z 2005 r. Nr 180, poz. 1497 oraz z 2007 r. Nr 99, poz. 661), a ponadto m.in.:
1) wykonując transport drogowy - wypis z licencji;
3) f) wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także: dokumenty wymagane przy przewozie odpadów, Ust.2. Podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10.
Ust. 3. Przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji na wykonywanie krajowego lub międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Nie okazał też wypisu z zaświadczenia na wykonywanie krajowego bądź międzynarodowego przewozu drogowego na potrzeby własne. Było to podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego z tytułu naruszenia w postaci wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W toku postępowania ustalono, iż powodem niewyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty był ich brak, w związku z czym postępowanie w zakresie naruszenia z tytułu lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Również prowadzenie postępowania w zakresie naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji, w z wyłączeniem taksówek stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Podstawą do tego było uznanie dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania wyjaśniającego m.in. umowy o pracę z kierowcą M. S., zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów, co pozwoliło ustalić, że przedsiębiorca wykonywał przewóz na potrzeby własne. Wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2 000 zł na podstawie lp. 1.4. załącznika do utd.
W ocenie Sądu, korzystając z możliwości swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 80 k.p.a. organ w sposób uprawniony dokonał ich oceny nie uznając za wiarygodne wyjaśnienień strony, że przewóz drogowy wykonywany w dniu [...] grudnia 2009r. nie był przewozem drogowym na potrzeby własne, a prywatnym. W dacie kontroli – [...] grudnia 2009 r. - kierowca, będący pracownikiem skarżącego wracał po odwiezieniu odpadów do utylizacji. W sytuacji, gdy skarżący wykonywał działalność gospodarczą w zakresie transportu odpadów, na którą posiadał stosowne zezwolenie z dnia [...] października 2006 r., a na dzień kontroli nie posiadał w ogóle ani zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego to należało uznać, że swoją działalność prowadził z naruszeniem prawa. Dopiero bowiem po kontroli, w dniu [...] stycznia 2010 r. skarżący zgłosił wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne kontrolowanym pojazdem i w tym dniu zostało mu wydane stosowne zaświadczenie.
W świetle art. 39 a ust. 1 pkt 3 i 4 utd przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta m.in.: nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Stąd organ wezwał stronę do przedstawienia m.in. zaświadczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań lekarskich oraz psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, które nie zostało złożone przez skarżącego i na mocy lp. 1.8. ust. 1 załącznika do utd organ zasadnie nałożył karę za to naruszenie w kwocie 500 zł.
Z kolei zarzucając naruszenie przez stronę lp. 4.1 załącznika do utd, organ odwoławczy powołał się na obowiązek wynikający z art. 42 ust. 1 utd, wskazujący, że podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Podczas kontroli drogowej kierowca nie okazał ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a na przedniej szybie pojazdu stwierdzono brak ważnej winiety samoprzylepnej.
Zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej i logicznej oceny materiału dowodowego, w tym złożonej po kontroli winiety siedmiodniowej jak i zeznań kierowcy, który przesłuchany w charakterze świadka potwierdził, że nie został wyposażony w aktualną kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Ponadto należy uznać, że narszenia art. 42 ust 1 utd nie konwaliduje przedstawiona przez stronę w toku postępowania, dnia [...] stycznia 2010 r. siedmiodniowa karta opłaty za przejazd po drogach krajowych o nr i serii [...] z przedziurkowanymi polami rok - 2009 r., miesiąc XII, dzień – [...]. Nie może ona stanowić dowodu uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych z tej prostej przyczyny, że z lp. 4.1 załącznika do utd wyraźnie wynika, że karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. Oznacza to, że siedmiodniowa karta o nr i serii [...] nie stanowi dowodu wniesienia opłaty drogowej za dzień [...] grudnia 2009 r. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych. Ponadto, dowodem uiszczenia opłaty jest przedziurkowany odcinek kontrolny łącznie z przedziurkowaną winieta samoprzylepną o tym samym nr i serii, umieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu. Także nie stanowi dowodu takiego odcinek kontrolny nie przedziurkowany lub winieta nie przedziurkowana bądź winieta nie umieszczona na trwałe w sposób wyżej przedstawiony. Ponadto na odcinku kontrolnym należało wpisać nr rejestracyjny pojazdu, dla którego została nabyta. Powyższa, prawidłowa ocena materiału dowodowego uzasadniała zatem nałożenie za to uchybienie karę pieniężną w wysokości 3000 zł zgodnie z lp. 4.1. załącznika do utd.
Należy podkreślić, że odpowiedzialność administracyjna, przewidziana w cytowanej ustawie powstaje w wyniku obiektywnego stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego. W postępowaniu administracyjnym istotne jest stwierdzenie faktu popełnienia naruszenia oraz odpowiedzialności za ten czyn przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od stwierdzenia czy przedsiębiorca dopuścił się naruszenia przepisów po raz pierwszy, czy też po raz kolejny.
W powyższym stanie nie ma zastosowania treść art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 utd, gdyż okoliczności sprawy i dowody zgromadzone w sprawie jednoznacznie nie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, bowiem "okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. Skarżący powinien więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianych wyżej przepisów, a mianowicie, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub że naruszniee przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć" (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r. (sygn. akt II GSK 989/08).
Powyższa teza wskazuje, że brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanych naruszeń były okolicznościami, które przedsiębiorca powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Na mocy art. 10 ust. 2-3 rozporządzenia WE 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.
Przywołać można także stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. TK SK 75/06, który stwierdził, iż "(...) regulacje zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. "
Sad podziela stanowisko prezentowane przez organ, że sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. Taka też jest idea i taki jest prewencyjny cel sankcji ustanowionej w art. 92 ust. 1 pkt 2 u.t.d. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców. Kara pieniężna statuowana w art. 92 ust. 1 pkt 2 u.t.d. nie stanowi odpłaty za popełniony czyn, lecz ma charakter środka przymusu służącego zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji agregowanych przez pojęcie interesu publicznego. (...). W tym kontekście TK stwierdził, że funkcja represyjna nie jest zasadniczym celem art. 92 ust. 1 pkt 2 u.t.d. Kara pieniężna wprowadzona przez ten przepis nie sprowadza się do wyrządzenia osobistej dolegliwości za naruszenie fundamentalnych zasad współżycia ludzi w społeczeństwie, ale ma zagwarantować należyte prowadzenie działalności gospodarczej. Z tego względu kara ta nie mieści się w systemie prawa karnego i nie może być objęta konstytucyjnymi regułami odpowiedzialności karnej. W zależności od rodzaju prowadzonej działalność gospodarczej ustawodawca obciąża przedsiębiorcę różnorakimi obowiązkami. Nie są ona zaś wymogami nadzwyczajnymi, którym przedsiębiorca nie mógłby sprostać, bowiem wynikają ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej.
Nie ulega wątpliwości, że skarżący naruszył obowiązek wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, co zasadnie skutkowało nałożeniem kary w wysokości łacznej 5500 zł. Należy wskazać, iż gdyby przedsiębiorca dopełniając obowiązków prawidłowego i starannego organizowania pracy kierowcy sprawdził przed wyjazdem, czy kierowca w pojeździe posiada wszystkie wymagane na okoliczność kontroli dokumenty, to zapewne do tego naruszenia nie doszłoby. To na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek prawidłowego zabezpieczenia pracy kierowców i zapewnienia realizacji przewozów drogowych zgodnie z przepisami prawa.
Zasada wskazana w tym przepisie jednocześnie statuuje odpowiedzialność przewoźnika za osoby którymi posługuje się w wykonywaniu licencjonowanej działalności, bez względu na rozróżnienie ich sytuacji prawnej, czy jako zatrudnionych kierowców czy innych osób niezatrudnionych, ale wykonujących osobiście na jego rzecz przewozy.
Tak na gruncie prawa administracyjnego – względem organu udzielającego licencji jak i na gruncie prawa cywilnego – względem strony umowy przewozu (art. 774 w zw. z art. 474 kc) obowiązują zasady, zobowiązujące przewoźnika w zakresie działalności jego przedsiębiorstwa do odpowiedzialności jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, z których pomocą wykonuje zobowiązanie, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza.
Innymi słowy, racjonalny ustawodawca na mocy uprawnienia administracyjnego za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy - z podmiotowego punktu widzenia - obciążył odpowiedzialnością przedsiębiorcę i jego organy. Przedsiębiorca korzysta z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy: czy będą to kierowcy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, czy kierowcy świadczący osobiście usługi kierowania pojazdem - jako podmiot gospodarczy.
W świetle obowiązujących norm i konsekwencji finansowych ich nieprzestrzegania nie można akceptować sytuacji, że przewoźnik zlecając wykonanie usługi prowadzenia pojazdu nie ma możliwości wymuszenia od kierowcy zachowań dotyczących wykonania tej usługi, bowiem ma możliwość zabezpieczenia swoich interesów w warunkach zawartej z nim umowy i gwarancji należytego jej wykonania.
Inne podnoszone zarzuty wobec pracowników organu i ich nieuprawnionej, jak twierdzi skarżący, wizyty w siedzibie jego firmy inspektorów mogą być (i są) przedmiotem odrębnego postępowania wyjaśniającego czy dyscyplinarnego na mocy odrębnych przepisów i nie mają wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Wskazane wyżej przesłanki, w ocenie Sądu przemawiają za oddaleniem skargi, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło