VI SA/Wa 236/18

WyrokWSA w Warszawie2018-05-29

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca prowadzący działalność taksówkarską ponosi odpowiedzialność za brak wymaganego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia przez kierowców, jeśli kierowcy ci wynajmowali od niego taksówkę i prowadzili działalność na własny rachunek?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję o cofnięciu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką, ponieważ organy administracyjne nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego. Kluczowe było ustalenie, czy kierowcy byli zatrudnieni przez przedsiębiorcę, czy też prowadzili działalność na własny rachunek, wynajmując od niego pojazd. Brak takiego ustalenia naruszył zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o cofnięciu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką M.W. Powodem były dwukrotne kontrole pojazdu, które wykazały, że kierowcy nie posiadali wymaganego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia taksówkarskiego. Przedsiębiorca otrzymał wcześniej ostrzeżenie. Skarżący zarzucił organom niewszechstronną ocenę dowodów, twierdząc, że sam posiadał wymagane zaświadczenie, a kierowcy działali bez jego wiedzy i zgody, wynajmując od niego pojazd na własną odpowiedzialność. Organy nie zbadały tej kwestii.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M.W. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant p.o. ref. staż. Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu taksówką 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2017 r. ; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M.W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi jest decyzja z [...] grudnia 2017 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "SKO") nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659, z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania M. W. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...]z [...] września 2017 r. o cofnięciu Stronie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO wyjaśniło, że do organu licencyjnego wpłynął protokół z kontroli przeprowadzonej [...] sierpnia 2015 r. przez Straż Miejską [...] W., pojazdu marki [...] o nr rej [...], zgłoszonego do licencji nr [...], kierowanego w chwili kontroli przez A. D.. W toku czynności ustalono, że kierujący pojazdem nie posiadał zaświadczenia o ukończeniu kursu w zakresie transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem. W związku z powyższym pismem z [...] września 2015 r. Stronie zostało udzielone ostrzeżenie. Następnie do organu I instancji wpłynął protokół kontroli przeprowadzonej [...] lipca 2017 r. przez Wydział Ruchu Drogowego Komendy S. Policji, pojazdu marki [...] o nr rej. [...], zgłoszonego do licencji nr [...]. Kierującym pojazdem był P. G., który nie posiadał zaświadczenia o ukończeniu kursu w zakresie transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem. Pismem z [...] sierpnia 2017 r. Prezydent [...]. W. zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia licencji nr [...] (zmienionej [...] stycznia 2015 r. na licencję nr [...], zmienionej [...] lutego 2015 r. na licencję nr [...], zmienionej [...] maja 2015 r. na licencję nr [...]) na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, udzielonej przez Prezydenta [...] [...] października 2014 r. Decyzją z [...] września 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. w związku z art. 7 ust. 3 i ust. 4 pkt 3 lit. c), art. art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz 1907 ze zm., dalej: "u.t.d."), Prezydent [...] cofnął Stronie ww. licencję. SKO, rozpatrując odwołanie Strony od powyższej decyzji wskazało, że w sprawie udokumentowano naruszenia warunków określonych w przepisach dotyczących przewozów taksówką przez Stronę, które miały miejsce [...] sierpnia 2015 r. oraz [...] lipca 2017 r. Oba naruszenia miały taki sam charakter - polegały na wykonywaniu transportu drogowego przez osoby, które nie spełniały warunku określonego w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.t.d., tj. nie posiadały zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem. Strona była ostrzeżona pismem z [...] września 2015 r., że w przypadku ponownego stwierdzenia naruszenia prawa zostanie wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia udzielonej przedsiębiorcy licencji. SKO wyjaśniło, że o tym, że naruszenie warunków licencji ma charakter rażący decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia warunków licencji, charakter warunków, które zostały naruszone oraz skutki jakie to naruszenie wywołało. Oczywistość naruszenia warunków licencji polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między zachowaniem przewoźnika, a określonymi w licencji wymogami prawidłowego wykonywania przewozu. Skutki, które wywołuje działanie przewoźnika sprzeczne z warunkami licencji, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie tego działania. Z woli ustawodawcy, w przypadku stwierdzenia uchybień określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a, lit. b, lit. d oraz lit. e u.t.d., po pierwszym uchybieniu organ winien ostrzec przedsiębiorcę o konieczności usunięcia uchybień pod rygorem utraty licencji. Jeśli zatem po doręczeniu ostrzeżenia, instytucje kontrolne stwierdzą zaistnienie uchybienia tego samego rodzaju, to wówczas należy uznać, że jest to uchybienie rażące, gdyż mamy do czynienia z oczywistością tego naruszenia, gdyż zachodzi sprzeczność między działaniami przewoźnika, a wymogami zawartymi w licencji. Organ stwierdził następnie, że decyzja wydana na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b u.t.d., nie jest oparta na uznaniu administracyjnym. Określone w art. 15 ust. 1 u.t.d., przesłanki cofnięcia licencji mają charakter obligatoryjny. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia przez organy, że któraś z tych przesłanek wystąpiła, są one zobowiązane cofnąć przewoźnikowi licencję na wykonywanie transportu drogowego. Taka sytuacja, zdaniem SKO, bez wątpienia nastąpiła w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do argumentów odwołania SKO wskazało, że z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.t.d., jednoznacznie wynika, że warunkiem udzielenia licencji jest, by zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy wykonujący przewozy posiadali zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem w przypadku, o którym mowa w ust. 3a. Stąd konsekwencje braku odpowiedniego zaświadczenia przez zatrudnionych kierowców, w postaci cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką, ponosi przedsiębiorca, niezależnie od jego wiedzy czy winy w tym zakresie. Odnosząc się do argumentu dotyczącego legitymacji strażników miejskich do przeprowadzania kontroli drogowych taksówek SKO wyjaśniło, że obowiązki straży miejskiej wynikają z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U z 2016 r., poz. 706). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, zaskarżając w całości decyzję SKO z [...] grudnia 2017 r., wniósł o jej uchylenie w całości oraz decyzji I instancji, a także o zasądzenie na Jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 140 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., poprzez zaakceptowanie dokonania przez organ I instancji niewszechstronnej, arbitralnej oceny materiału dowodowego, jak również całkowitego pominięcia w uzasadnieniu w decyzji Prezydenta [...] W. oraz SKO argumentów i dokumentów przedstawionych przez Skarżącego, z których wynikało, że: po pierwsze nie naruszył warunków licencji, posiada zaświadczenie o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.t.d., nadto działania osób trzecich, które nie posiadały rzeczonego zaświadczenia nastąpiły bez zgody i wiedzy Skarżącego, wreszcie, że Skarżący podjął starania uniemożliwiające osobom bez zaświadczenia prowadzenie przewozu osób taksówką, gdyż niezwłocznie po powzięciu wiedzy o takiej okoliczności - rozwiązał umowę z P. G. i odebrał mu samochód, 2) art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.t.d., poprzez nieprawidłową interpretację i zastosowanie przedmiotowych przepisów, polegającą na przyjęciu, że: a) przesłanka posiadania zaświadczenia o ukończeniu szkolenia transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem, które to zaświadczenie Skarżący posiada, rozciąga się również na osoby, którym Skarżący wynajmował samochód mimo, że osoby te prowadziły działalność na własną odpowiedzialność i ryzyko i zapewniły Skarżącego, że posiadają wszelkie konieczne uprawnienia, b) w okolicznościach sprawy zachodzi przesłanka z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.t.d., zaś Skarżący rażąco naruszył warunki działalności określone w licencji, podczas gdy Skarżący posiada zaświadczenie o ukończeniu szkolenia transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem, natomiast osoby wynajmujące samochód-taksówkę wprowadziły Skarżącego w błąd w przedmiocie legitymowania się przedmiotowym zaświadczeniem, 3) art. 89 ust, 1 w zw. z art. 85 ust. 1 u.t.d., poprzez nieprawidłową interpretację i zastawanie, polegające na przyjęciu, że kontrolę w zakresie spełniania warunków korzystania z licencji miał prawo przeprowadzić funkcjonariusz Straży Miejskiej, podczas gdy zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 8 strażnicy straży gminnych mają prawo prowadzenia takiej kontroli jedynie wobec publicznego transportu zbiorowego, w zakresie określonym w ustawie z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie drogowym (wyrok SA/Wa 479/17). W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddana jest kwestia prawidłowości cofnięcie Skarżącemu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Podstawę cofnięcia licencji stanowiło niespełnienie przez kierującego taksówką warunku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.t.d. Zgodnie z art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Jak wynika natomiast z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.t.d., licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy, jeżeli zatrudnieni przez niego kierowcy oraz sam przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy posiadają zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem w przypadku, o którym mowa w ust. 3a. Z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.t.d., wynika z kolei, że licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, cofa się jeżeli jej posiadacz rażąco naruszył warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją określone przepisami prawa. W niniejszej sprawie Prezydenta [...] W. cofnął Stronie licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, ponieważ dwukrotna kontrola pojazdu, którego dotyczyła przedmiotowa licencja wykazała, że kierowcy pojazdu nie posiadali wymaganego zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem, pomimo pisemnego ostrzeżenia Skarżącego w trybie art. 15 ust. 2 u.t.d., po stwierdzonym pierwszym ww. naruszeniu. Istotna w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, do której nie odniósł się ani organ I instancji ani SKO rozpatrując odwołanie Strony. Skarżący mianowicie, zarówno w skardze, jak i w odwołaniu od decyzji I instancji, podnosił, że osoby, które kierowały sporną taksówką nie były zatrudnione przez Skarżącego, lecz osoby te wykonywały na mocy zawartych umów działalność na własną rękę, Skarżący natomiast, jedynie wynajmował tym osobom taksówkę. Z argumentacji Skarżącego wynika zatem, że nie prowadził działalności polegającej na wykonywaniu krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób sporną taksówką, lecz wynajmował tę taksówkę innym podmiotom, które taką działalność prowadziły. Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.t.d., wymóg posiadają zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem w przypadku, o którym mowa w ust. 3a, dotyczy samego przedsiębiorcy, ale wówczas, gdy osobiście wykonuje przewozy osób taksówką oraz zatrudnieni przez niego kierowcy, jeżeli to oni wykonują przewozy osób taksówką. Z opisanej przez Skarżącego sytuacji wynikałoby, że kierowcy którzy w trakcie dokonanych kontroli spornego pojazdu dokonywali przewozu osób taksówką prowadząc w tym zakresie działalność na własny rachunek, powinni posiadać na tę działalność własna licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. Skarżący natomiast nie powinien ponosić odpowiedzialności za ich działalność w tym zakresie niezgodną z wymogami prawa. Organy obu instancji, w ogóle nie odniosły się do tej kwestii i nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego, przez co zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie poddają się sądowej kontroli. W aktach administracyjnych sprawy brak jest materiału dowodowego, który wskazywałby jakie relacje łączyły Skarżącego z A. D. oraz P. G.. Materiał dowodowy sprawy nie zawiera żadnych umów zawartych pomiędzy A. D. i Skarżącym oraz pomiędzy P. G. i Skarżącym. Z akt administracyjnych, jak również z decyzji administracyjnych nie wynika, czy organy zwróciły się do Skarżącego o przedstawienia powyższych umów, w tym umów najmu spornego pojazdu, którego dotyczyła cofnięta w niniejszej sprawie licencja, a Skarżący nie zastosował się do wezwania organów. Brak podjęcia przez organy w tym zakresie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnieni stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, stanowi uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej, a więc naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy bowiem na podstawie niepełnego materiału dowodowego uznały za udowodnione, że Skarżący odpowiadał za brak posiadania przez ww. kierowców zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem, w związku z zatrudnianiem tych kierowców w ramach prowadzonej działalności polegającej na wykonywaniu krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób sporną taksówką. Przyjęcie za udowodnioną powyższą okoliczność na podstawie niewyczerpującego materiału dowodowego, godzi w zasadę swobodnej oceny dowodów naruszając art. 80 K.p.a., w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ustalenie bowiem stanu faktycznego zgodnie z zasadą dochodzenia do prawdy materialnej, mogło doprowadzić do ustaleń, że Skarżący nie ponosił odpowiedzialność za niespełnieni przez ww. kierowców wymogu wynikającego z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.t.d. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ podejmie działania w celu ustalenia kluczowej w niniejszej sprawie okoliczności, czy Skarżący zatrudniał ww. kierowców w ramach prowadzonej działalności polegającej na wykonywaniu krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób sporną taksówką, co by oznaczało, że ponosił odpowiedzialność za niespełnienie przez kierowców wymogu wynikającego z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.t.d., czy też kierowcy Ci prowadzili działalność polegającą na wykonywaniu krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób sporną taksówką na własny rachunek, wynajmując od Skarżącego tę taksówkę, co by oznaczało, że Skarżący nie ponosił odpowiedzialność za niespełnieni przez tych kierowców wymogu wynikającego z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.t.d.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło