VI SA/Wa 2360/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-24
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Elżbieta Olechniewicz, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej, jeśli pomiar tej masy został dokonany przy użyciu wag przenośnych przeznaczonych do pomiaru nacisków osi, a nie do pomiaru masy całkowitej pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że ustalenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu przy użyciu wag przenośnych typu LP 600, które są przeznaczone do pomiaru nacisków osi, a nie masy całkowitej, jest nieprawidłowe. Taki pomiar narusza przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a.) i nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną na R. H. za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, stwierdzając przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 32,6%. Skarżący kwestionował prawidłowość pomiaru masy całkowitej, wskazując, że użyte wagi przenośne typu LP 600 są przeznaczone do pomiaru nacisków osi, a nie masy całkowitej pojazdu. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając pomiar za prawidłowy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. H. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "GITD") decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 62 ust. 2 pkt 4a, art. 64 ust. 1, art. 140 aa ust. 1 - 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., dalej jako: "P.r.d."), po rozpatrzeniu odwołania R. H. - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2012 r. na ul. [...] w [...] (droga krajowa nr [...]) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował M. W., który wykonywał przewóz drogowy elementu stalowego (ładunek niepodzielny) w imieniu przedsiębiorcy R. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: H.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
nacisk 21,55 t na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 3,55 t, nacisk 25,20 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 1,20 t,
łączna masa pojazdu - 53,05 t - przekroczenie dmc o 13,05 t.
Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R. H. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 64, art. 140aa ust. 1 - 3 P.r.d. oraz art. 41 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260, dalej jako: "u.d.p").
Wyjaśnił, że droga po której poruszał się kontrolowany pojazd nie została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy do dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1061).
W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona podniosła, że w dniu kontroli legitymowała się zezwoleniem kategorii V, uprawniającym do poruszania się po drodze publicznej pojazdu nienormatywnego o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t. Tymczasem podczas kontroli stwierdzono, że całkowita masa pojazdu członowego wyniosła 53,05 t, w związku z czym organ I instancji powinien był dokonać kwalifikacji prawnej naruszenia z tytułu braku zezwolenia kategorii VII w zakresie gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20 %. W ocenie strony organ I instancji prowadząc postępowanie dopuścił się naruszenia art. 10 § 1, art. 81, art. 107 § 3 K.p.a. Ponadto strona zakwestionowała prawidłowość użycia podczas kontroli wagi typu LP600, które jej zdaniem nie służą do wyznaczania sumarycznej masy pojazdu, a jedynie do pomiaru nacisku osi pojazdu.
GITD rozpoznając niniejszą sprawę na wstępie przytoczył treść art. 64 ust. 1, art. 140aa, art. 2 ust. 35a P.r.d. oraz art. 41 u.d.p.
Wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
nacisk 21,55 t na podwójnej osi napędowej pojazdu - co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 18,0 t - o 3,55 t,, tj. o 19,7%
nacisk 25,20 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy - co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 24,0 t o 1,20 t, tj. 5,0%
łączna masa pojazdu - 53,05 t - co stanowi przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej wynoszącej 40,0 t o 13,05 t, tj. 32,6%.
Pojazd nie legitymował się zezwoleniem kategorii VII, tj. dla pojazdu nienormatywnego:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
GITD podkreślił, że miejsce ważenia kontrolowanego pojazdu legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] października 2012 r.
Wskazał, że pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...], które legitymowały się w dniu kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do 30 października 2013 r. dla wagi o nr [...] i do 31 stycznia 2014 r. dla wagi o nr [...]. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r.
Mając powyższe na uwadze GITD stwierdził, że organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł, skoro dopuszczalna masa całkowita pojazdu została przekroczona o 32,6 %, tj. więcej niż 20 % zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) P.r.d.
Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu GITD wyjaśnił, że kontrolowany ciągnik siodłowy nie posiadał pojedynczej osi napędowej, lecz został konstrukcyjnie wyposażony w podwójną oś napędową, której dopuszczalny nacisk wynosi 18 t, zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia z dnia 31 grudnia 2002 r. (Dz.U. z 2003 r. nr 32, poz. 262, dalej jako: "rozporządzenie Ministra Infrastruktury"). Wobec powyższego fakt posiadania przez kontrolowany pojazd zezwoleń kategorii V i VI jest bez znaczenia na gruncie niniejszej sprawy, w której kierowca powinien był legitymować się zezwoleniem kategorii VII.
Organ II instancji zaznaczył, że procentową wartość przekroczenia dopuszczalnej normy, zawsze należy odnosić do wartości wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
GITD nie zgodził się również z zarzutem, iż do pomiarów zastosowano przenośne wagi typu LP 600, które nie służą do wyznaczania całkowitej masy pojazdu. Podkreślił, że wagi, którymi dokonano ważenia kontrolowanego pojazdu posiadają dokładności IIII (dokładność zwykła). Wyjaśnił, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152, dalej jako: "rozporządzenie Ministra Gospodarki") także określa wagi o klasie dokładności od I do IIII. Dodał, że w aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem świadectwa legalizacji ponownej wag typu [...], z których wynika, że są one wagami IIII klasy dokładności, czyli wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg. W załączniku do rozporządzenie Ministra Gospodarki określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, że w największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". GITD zauważył, że w przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kilogramów. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę. W ocenie organu II instancji, skoro kompetentny organ dopuścił ww. wagi do ważenia pojazdów w oparciu o ustawę Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (Dz. U. 2013 r. poz. 1069), a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia to brak jest podstaw do uznania, że wyznaczenie łącznej masy pojazdu za pomocą wag do pomiarów statycznych było nieprawidłowe. GITD ponadto wskazał, że wagami do pomiarów dynamicznych (do ważenia w ruchu) wyznacza się masę całkowitą poprzez sumowanie wyników pomiarów poszczególnych osi. Tym bardziej nie ma, według organu II instancji, powodu by w podobny sposób nie postępować przy pomiarach statycznych, które są dokładniejsze.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarł ponadto szeroki wywód, odnoszący się do art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw stwarzający możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów umożliwiających zastosowanie w jej przypadku tej instytucji.
Skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. H. dalej jako "skarżący"
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Wskazał, że rzeczywista masa całkowita przedmiotowego zespołu pojazdów wyniosła 53,050 t, w związku z czym nie przekraczała ona parametrów określonych w posiadanym zezwoleniu kategorii V, które uprawniało do poruszania się po drodze publicznej pojazdu nienormatywnego o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.
W jego ocenie podstawą nałożenia kary pieniężnej winno być wykonywanie przejazdu bez zezwolenia kategorii VII z uwagi na przekroczenie nacisku jednej lub wielu osi o dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20 %.
Zarzucał, że nieuwzględnienie przez organy posiadanego przez niego zezwolenia kategorii V nastąpiło jedynie w oparciu o własną wykładnię interpretacyjną obowiązujących przepisów.
Skarżący zakwestionował ustalenie rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów, przy zastosowaniu do pomiarów wagowych elektronicznych przenośnych wag samochodowych [...].
Wskazywał, że z certyfikatu zatwierdzenia typu wag [...], użytych do przeprowadzonych pomiarów, wyraźnie wynika, iż wskazania cząstkowe, tj. wskazania nacisków kół lub osi, nie powinny być wykorzystywane do wyznaczania sumarycznej masy pojazdu. Podkreślił, że wbrew temu - organ kontrolny ustalił nacisk podwójnej osi napędowej oraz osi wielokrotnej naczepy poprzez dokonanie osobnych pomiarów nacisków każdej z osi, a następnie zsumowanie uzyskanych wyników pomiarów każdej z tych osi, co dało organowi kontrolnemu wynik nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu oraz osi wielokrotnej naczepy.
Skarżący podnosił, że z informacji Najwyższej Izby Kontroli, dotyczących używanych przez organu inspekcji drogowej wag, wynika, że wagi [...] nie powinny być stosowane do wyznaczania masy całkowitej pojazdu. Ze świadectwa homologacji typu WE, dopuszczającego wagi [...] na rynek europejski wynika, że urządzenia te przeznaczone są wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych W świadectwie tych wag pod "2.4 Informacje dodatkowe" wyraźnie widnieje zapis, że wskazania cząstkowe, tj. wskazania nacisków kół lub osi, nie powinny być wykorzystywane do wyznaczania sumarycznej masy pojazdu. Zdaniem skarżącego, najprawdopodobniej, zastosowane do pomiarów wagi [...], uniemożliwiają prawidłowe wyznaczenie nacisków osi wielokrotnych oraz masy całkowitej pojazdu.
Jednocześnie skarżący zarzucał, że organ w zaskarżonej decyzji, pominął okoliczność potwierdzającą, iż podmiot wykonujący przejazd nie miał wpływu na powstanie naruszenia, ze względu na brak możliwości zważenia przewożonego ładunku, co potwierdzają informacje zawarte w protokole z czynności kontrolnych.
W ocenie skarżącego sposób prowadzenia postępowania administracyjnego zarówno przez organ I jak i organ II instancji, naruszył podstawowe zasady K.p.a. Zarzucał, że skarżona decyzja narusza m.in. art. 6 - art. 10, art. 77, art.80 i art. 107 § 3 K.p.a.
Wywodził, że w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, z uwagi na znaczną dolegliwość majątkową, szczególnie istotne jest przestrzeganie przez organy administracji gwarancji prawnych, zgodnych ze standardami demokratycznego państwa prawnego, służących podmiotom, którym grozi jej wymierzenie. W jego zaś sprawie gwarancje te zostały naruszone.
GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.").
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem rozpoznania jest decyzja GITD z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.
Stosownie do art. 64 ust. 1 P.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
Zgodnie z art. 140aa P.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.
Pojazd nienormatywny stosownie do definicji zawartej w art. 2 ust. 35a P.r.d. to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
W myśl art. 41 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t
- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach;
W rozpoznawanej sprawie organy administracji, powołując się na protokół kontroli z dnia [...] listopada 2012 r. ustaliły, że kontrolowany pojazd członowy przekroczył dopuszczalny nacisk podwójnej osi napędowej o 19,7 %, potrójnej osi nienapędowej o 5 % oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 32,6 % co legło u podstaw nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) P.r.d. w wysokości 15 000 zł.
W ocenie Sądu ustalenia w zakresie wyników ważenia pojazdu naruszają art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. przez zastosowanie niewłaściwych wag pomiarowych użytych do ważenia kontrolowanego pojazdu, tj. wag przenośnych do pomiarów statycznych typu LP 600.
Na wstępie należy podnieść, że poruszanie się pojazdów o przekroczonych parametrach norm dopuszczalnych, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Z art. 61 P.r.d. wynika wprost, że przewożony ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jednak uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej.
Należy wskazać, iż zasady użytkowania urządzeń określają bezpośrednio ich producenci (w tym przypadku znajdująca się w aktach sprawy instrukcja obsługi wagi [...]), co następnie jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zawarte zarówno w świadectwach homologacji oraz certyfikatach zatwierdzenia typu urządzenia ([...]) oraz świadectwach legalizacji (dla nr wag [...] wykorzystanych w rozpatrywanej sprawie).
Z powyższych dokumentów wynika, że waga nieautomatyczna [...] służy do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag lub ich odpowiedniej konfiguracji w zależności od rodzaju pojazdu lub zespołu pojazdów). Należy zauważyć, że wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu [...] nie posiadają zatem homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych. Brak możliwości dokonywania na podstawie wskazań tego typu wag pomiarów (wyników sumarycznych nacisków kół i osi) wynika także z samej instrukcji obsługi wag [...], których przeznaczenie zostało przez producenta ([...]) wskazane na s. 3 Instrukcji. Wynika z niego jednoznacznie, że wagi te są przeznaczone tylko do statycznych pomiarów nacisku kół lub osi.
O tym że dokonywanie sumarycznych pomiarów może prowadzić do niezgodności ze stanem faktycznym (nieodpowiadającym rzeczywistości) najlepiej świadczy "Instrukcja postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych", wprowadzona zarządzeniem Głównego Inspektora nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006 r., zgodnie z którą polecono obniżenie wyników pomiarów, dokonywanych za pomocą wag przenośnych (typu [...] i [...]), o 200 kg i 2% celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, co miało poprawić wiarygodność tych pomiarów. Na powyższe nieprawidłowości w ustaleniach kontrolnych Inspekcji zwróciła uwagę nie tylko Najwyższa Izba Kontroli, na co zwrócił uwagę również skarżący, ale przede wszystkim merytorycznie najbardziej właściwy w tej materii organ, jakim jest Prezes Głównego Urzędu Miar. Sądowi z urzędu znane jest pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 26 września 2013 r. (znak [...]), którego kopia znajduje się w aktach sprawy o sygn. VI SA/Wa 1745/13, w którym organ ten stanął na stanowisku, iż wynik ważenia pojazdu z wykorzystaniem wag [...], jako masy całkowitej, może być traktowany wyłącznie jako orientacyjny, a ostateczne ustalenia w tym zakresie powinny zostać dokonane na podstawie innej odpowiedniej wagi nieautomatycznej klasy dokładności III o odpowiednim obciążeniu maksymalnym.
Sąd zauważa, iż wagi użytkowane przez organy inspekcji drogowej, jako przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mogą być wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu lub ważną legalizację. Taki system dopuszczenia do używania wskazanych urządzeń ma na celu, stosownie do ustawy o miarach, zapewnienie jednolitości miar i wymaganej dokładności pomiarów wielkości fizycznych w Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe stosowane przy pobieraniu opłat, podatków i niepodatkowych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń (art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o miarach). Zatem urządzenie jest weryfikowane pod kątem dopuszczenia do użytkowania na podstawie określonych danych technicznych producenta. W przypadku gdy urządzenie takie miałoby zostać dopuszczone do obrotu czy użytkowania w celu innym niż to wynika z danych uzyskanych od producenta, wymagałoby to wykonania ponownej legalizacji w oparciu o nowe dane techniczne producenta.
Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że dokonany przy użyciu wag [...] posiadających co prawda aktualne świadectwa legalizacji - pomiar dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu nastąpił niezgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń określonych w świadectwie legalizacji oraz wbrew instrukcji producenta wag, co w ocenie Sądu stanowi działanie nieprawidłowe, jako niezgodne z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Zostały w ten sposób naruszone przepisy postępowania, tj. art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku ustalenia dopuszczalnej masy pojazdu dokonany pomiar nie może bowiem być uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji uwzględni zaprezentowane stanowisko Sądu.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło