VI SA/Wa 2371/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego W. L. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (organ II instancji) decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi D. W. (skarżącej) po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Zarządu Dzielnicy B. (organ I instancji) z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. wykreślił dnia [...] czerwca 2011 r. skarżącą z ewidencji. Wskazał, że w dniu 8 lipca 2011 r. zawiadomiła ona o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej od dnia 1 sierpnia 2004 r. Skarżąca w odwołaniu podnosiła, iż w lipcu 2004 roku złożyła wniosek o wykreślenie z Urzędu Gminy B. działalności gospodarczej, ale nie ma żadnej dokumentacji. Wskazała, że ze strony internetowej GUS dowiedziała się, że ciągle jest w spisie aktywnych firm, bo urząd nie dopełnił obowiązku wyrejestrowania i domaga się dokonania wykreślenia z rejestru działalności gospodarczej z dniem 1 sierpnia 2004 r. Organ II instancji uznał, że wniesione odwołanie opiera się na zakwestionowaniu istnieniu stanu faktycznego, rzutującego na dokonanie czynności prawnych. Oświadczenie pani D. W. o dokonaniu przez nią złożenia wniosku o wykreślenie z rejestru jej działalności gospodarczej nie znajduje jednak żadnego potwierdzenia w dostępnych dokumentach, ani w czynnościach dokonanych przez nią albo jakikolwiek organ administracji publicznej działający w sprawach rejestracji i ewidencji działalności gospodarczej. W takim stanie faktycznym zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego Zarząd Dzielnicy B. właściwie zastosował obowiązujące przepisy prawa w zakresie wykreślenia wpisu do ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z wnioskiem z dnia 8 lipca 2011 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca stwierdziła, że wyrejestrowanie działalności gospodarczej winno odbywać się z dniem jej zgłoszenia wyrejestrowania przez Urząd Gminy. To Urząd Gminy jako organ ma obowiązek dopełnić wszelkich formalności związanych z wyrejestrowaniem działalności. Wskazuje, że podtrzymuje swoje stanowisko dotyczące wyrejestrowania działalności z dniem faktycznego jej zaprzestania prowadzenia z dniem 1 sierpnia 2004r. Jej zdaniem dokonała czynności wyrejestrowania działalności jeszcze w roku 2004. Po 8 latach od wyrejestrowania działalności nie posiada już dokumentu w swoich archiwach, gdyż został on usunięty po 5 latach zgodnie z przepisami wraz z innymi dokumentami związanymi z prowadzoną działalnością. W jej ocenie brak tego dokumentu nie może stanowić podstawy do odmowy faktycznej daty wyrejestrowania działalności gospodarczej. To Urząd Gminy nie dokonał ani wyrejestrowania we własnej dokumentacji ani też nie zgłosił tego do GUS mimo iż powinien. Organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 i 7 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot obowiązki lub karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne. Stosownie do wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie prawa obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy (por. Duże Komentarze Becka B. Adamiak/J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz W-wa 2008, str. 57). Fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności, jest to zasada konstytucyjna ustanowiona w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada dwuinstancyjności wyrażona została jako zasada ogólna w art. 15 k.p.a., a zgodnie z jej treścią, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Istota dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Pogwałcenie zasady dwuinstancyjności stanowi rażące naruszenie prawa (por. tamże str. 100, 101). A zatem organ drugiej instancji, który działa w granicach i na podstawie prawa (art. 6 k.p.a.), w wyniku wniesienia odwołania, ma obowiązek merytorycznego rozpoznania danej sprawy administracyjnej. Organ odwoławczy jest zobligowany do tego, aby z urzędu uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, jakie dokonały się w okresie pomiędzy wydaniem zaskarżonej decyzji w pierwszej instancji, a orzekaniem w sprawie w drugiej instancji. Obowiązek ten wynika, wprost z przytoczonego powyżej art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. - zasady prawdy obiektywnej. Zdaniem Sądu to Urząd Gminy jako organ ma obowiązek dopełnić wszelkich formalności związanych z wyrejestrowaniem działalności. Biorąc pod uwagę twierdzenia skarżącej, że dokonała czynności wyrejestrowania działalności jeszcze w roku 2004 i po 8 latach od wyrejestrowania działalności nie posiada już dokumentu w swoich archiwach gdyż został on usunięty po 5 latach Sąd uznaje, że organ nie wyjaśnił tej okoliczności. Samo twierdzenie organu, że oświadczenie skarżącej o dokonaniu przez nią złożenia wniosku o wykreślenie z rejestru jej działalności gospodarczej nie znajduje jednak żadnego potwierdzenia w dostępnych dokumentach, ani w czynnościach dokonanych przez nią albo jakikolwiek organ administracji publicznej działający w sprawach rejestracji i ewidencji działalności gospodarczej jest niewystarczające. To organ powinien wskazać w jakich rejestrach i ewidencjach brak jest potwierdzenia ewentualnego złożenia tego wniosku. Sprawdzenie tej okoliczności jest niezbędne w sytuacji opisanej przez skarżącą powołującą się na potwierdzony fakt, że PIT w Urzędzie Skarbowym od 2005 r. do chwili obecnej składa jako osoba fizyczna, a nie jako podmiot gospodarczy. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonych decyzji zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 250 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.