VI SA/Wa 2371/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant p.o. ref. staż. Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi I.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego I.O. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. VI SA/Wa 2371/17 Uzasadnienie I. O. (dalej jako: "skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej "SKO") z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m. W. (dalej "Prezydent") z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...], którą cofnięto skarżącemu licencję nr [...] udzieloną w dniu [...] czerwca 2012 r. na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...] Prezydent m. W. cofnął przedsiębiorcy I. O. licencję nr [...], na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że [...] października 2015 r. powziął wiadomość, iż wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt [...], I. O. został skazany za popełnienie przestępstwa z artykułu 297 §1 k.k., to jest za przestępstwo przeciwko [...] [...], na karę trzech miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu jej wykonania na okres próby dwóch lat. Wobec powyższego organ wszczął postępowanie, zawiadomił następnie stronę o prawie przysługującym z art. 10 kpa. Wskazał że art. 297 § 1 k.k. jest przestępstwem wymienionym w art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o transporcie drogowym, które wyklucza posiadania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Podżeganie i pomocnictwo nie stanowią formy uczestnictwa w cudzym przestępstwie lecz równorzędną ze sprawstwem formę jego popełnienia, zaś polskie prawo karne uznaje podżeganie i pomocnictwo za równorzędne ze sprawstwem. Zaznaczył, że jeżeli w okresie posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką nastąpi zdarzenie skutkujące niespełnieniem wymagań ustawowych uprawniających do wykonywania tego rodzaju działalności to ziszczą się ustawowe przesłanki z artykułu 15 ust. 1 pkt 2 lit. a do obligatoryjnego cofnięcia licencji. Strona wniosła od powyższej decyzji odwołanie. Reprezentujący ją pełnomocnik wniósł m.in. o doręczenie skarżonej decyzji w sposób prawidłowy. Skarżący wskazał że w jego ocenie informacja z Krajowego Rejestru Karnego jest niewystarczająca do uznania, że naruszył on warunki przyznanej licencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji. Organ stwierdził, że jej materialonoprawną podstawą jest art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 t.j. - w takim samym brzmieniu aktualnym Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), który przewiduje, że licencję cofa się jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Powołał się na art. 5c ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o transporcie drogowym wskazującym, że licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, udziela się przedsiębiorcy, jeżeli członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzające spółką jawną lub komandytową, a w przypadku innego przedsiębiorcy - osoby prowadzące działalność gospodarczą nie zostały skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwa karne skarbowe lub przestępstwa umyślne: przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, środowisku lub warunkom pracy i płacy albo inne mające związek z wykonywaniem zawodu. W konsekwencji uznał, że Informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego sporządzona na dzień [...] października 2015 r., z której wynika, że wyrokiem z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...] w W. skazał I. O. za przestępstwo z art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k., art. 69 § 1 k.k. i art. 69 § 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. (data uprawomocnienia orzeczenia 1 sierpnia 2014 r.) na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby – stanowi okoliczność uzasadniającą cofnięcie przedmiotowej licencji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że przedsiębiorca nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego z powodu skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne przeciwko [...] [...] i dlatego też zobowiązany był wszcząć postępowanie, a następnie cofnąć udzieloną licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Przy czym podkreślił, że decyzja o cofnięciu licencji na wykonywanie transportu drogowego, podejmowana na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, ma charakter decyzji związanej, co oznacza obowiązek cofnięcia licencji po zaistnieniu przesłanek przewidzianych ustawą. Skarżący nie zgodził się z decyzją SKO i w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie: 1) art. 10 w zw. z art 81 oraz 140, art 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 78 i art. 136 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu mu dokonania końcowego zapoznania się z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, co pozbawiło go możliwości obrony jego praw i wniesienia dalszych wniosków dowodowych; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 4 i art. 80 k.p.a. polegające na pominięciu faktów znanych organowi II instancji z urzędu tj. faktu, że czyn za jaki został skazany uległ zatarciu co najmniej z dniem [...] lutego 2017 r., a w konsekwencji organ II instancji nie mógł w swoim orzeczeniu powoływać się na tę okoliczność, jako uzasadniającą cofniecie licencji; 3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym wyjaśnienia czy w niniejszej sprawie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji pełnomocnikowi, 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Prezydenta w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji lub orzeczenie o uchyleniu wskazanej decyzji. 5) art. 15 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit a) u.t.d., gdyż w dniu wydania decyzji przez organ II instancji brak było przesłanek, które uprawniały organ do cofnięcia licencji. Skarżący wniósł jednocześnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - zapytania o udzielenie informacji o jego osobie z [...] lutego 2017 r., które załączył do skargi, a to w celu wykazania, że w chwili orzekania przez SKO nie było podstaw do cofnięcia mu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2017 r., poz. 1369), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) p.p.s.a.), czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie. Przedmiotem zaskarżenia skarżący uczynił w tej sprawie decyzję, którą utrzymano w mocy decyzję cofającą mu licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką z uwagi na skazanie go prawomocnym wyrokiem Sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego przeciwko obrotowi gospodarczemu, tj. za jedno z przestępstw wymienionych w art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Poza sporem pozostaje, że skarżący posiadał licencję udzieloną w dniu [...] czerwca 2012 r. na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Wyrokiem sądu - prawomocnym od 1 sierpnia 2014 r., skarżący został skazany za pomocnictwo (art. 19 § 1 k.k.) innej osobie w popełnieniu czynu zabronionego z art. 297 § 1 k.k. – tj. umyślnego czynu przeciwko obrotowi gospodarczemu. Mocą tego wyroku skarżący został skazany na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania na okres dwóch lat (art. 69 § 1 i § 2 w zw. z art. 70 § 1 k.k.). Fakt tego prawomocnego skazania stał się w marcu 2016 r. podstawą cofnięcia skarżącemu przedmiotowej licencji, a to w oparciu o bezwzględnie obowiązujący art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Skarżona decyzja – utrzymująca w mocy decyzję cofającą, została zaś wydana w sierpniu 2017 r. Powyższe zestawienie dat i faktów dowodzi, że rację ma skarżący podnosząc w skardze, że w dniu orzekania przez SKO, tj. [...] sierpnia 2017 r., jego skazanie uległo już zatarciu. Należy podnieść, że z chwilą zatarcia skazania, skazanie to uważa się za niebyłe, usuwa się je z rejestru karnego, a osoba taka może formalnie podawać się za osobę niekaraną (art. 106 k.k.). Oczywiście czas, po jakim skazanie ulega zatarciu, jest różny w zależności od rodzaju wydanego w sprawie wyroku lub wysokości wymierzonej kary, nadto następuje ono na wniosek lub z mocy prawa. W przypadku skarżącego - został on skazany na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem na 2 lata, zatarcie jego skazania nastąpiło z mocy prawa, po 6 miesiącach od upływu okresu próby (art. 76 § 1 k.k.). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie, w istocie w sierpniu 2017 r. skarżący był osobą niekaraną, gdyż jego skazanie uległo zatarciu, a tym samym w odniesieniu do jego osoby nie było podstawy do orzeczenia o cofnięciu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.t.d. Oznacza to, że z dniem zatarcia skazania skarżącego nie można mu skutecznie zarzucić, jak to uczyniło SKO w skarżonej decyzji, że jako przedsiębiorca prowadzący licencjonowaną działalność gospodarczą nie spełnia on przesłanki z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Skoro skazanie uległo zatarciu, i jako takie uznaje się za nie byłe, SKO rozpoznając w sierpniu 2017 r. odwołanie skarżącego winno było uchylić decyzję Prezydenta i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Organ ten, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu I instancji a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. Organ II instancji korzystając z uprawnienia określonego w art. 136 k.p.a. powinien z urzędu przeprowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśnić okoliczność zatarcia skazania. Kolegium nie wykazało zaś, aby wątpliwości co do nowo powstałego stanu faktycznego sprawy nie mogły zostać wyeliminowane w trybie art. 136 k.p.a. W tym stanie rzeczy zasadne są zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez SKO wskazanych w niej przepisów prawa materialnego oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Prezydenta. W konsekwencji powyższego, SKO dopuściło się także zarzucanego naruszenia przepisów proceduralnych, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zauważyć, że decyzja SKO została natomiast wydana w [...] sierpnia 2017 r. Zatem SKO, mając na uwadze, że wyrok skazujący skarżącego pochodził z 2014 r. i przewidywał 2-letni okres próby, winno było poczynić ustalenie, czy skazanie to nie uległo zatarciu, tym bardziej, że w przypadku skarżącego zatarcie to nastąpiło z mocy prawa, a nie na wniosek (art. 76 § 1 k.k.). Fakt ów bowiem był i jest kluczowy dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji bierności w tym zakresie SKO dopuściło się naruszenia art. 7, art. 8, a także art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż rozpoznając sprawę nie oceniło w sposób należyty zgromadzonych w niej dowodów i nie ustaliło w sposób prawidłowy jej stanu faktycznego istniejącego na dzień wydania skarżonej decyzji. SKO rozpoznając odwołanie ma obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy, a nie zbadania legalności decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, zasadnym jest także zarzut ograniczenia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym (art. 10 k.p.a.). Istotnie w okresie od złożenia odwołania, które wpłynęło do organu I instancji [...] kwietnia 2016 r. do wydania decyzji [...] sierpnia 2017 r., SKO nie powiadomiło skarżącego ani o przysługujących mu uprawnieniach - o tym, że w sprawie został zgromadzony wystarczający materiał dowodowy i że skarżący przed wydaniem decyzji odwoławczej może z nim się zapoznać, ani tym bardziej o tym, że sprawa ta nie zostanie załatwiona w przewidzianym prawem terminie (art. 35 k.p.a.) pomimo, że taki obowiązek dla SKO wynika z art. 36 k.p.a. Mając na uwadze powyższe należy uznać, że SKO, niezależnie od uchybienia ww. normom, dopuściło się w toku postępowania administracyjnego również istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a. Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku, czyniąc to w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. W zakresie kosztów zasądzonych od organu na rzecz skarżącego Sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805).