VI SA/Wa 2377/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2006r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji biegłego sądowego z zakresu budownictwa oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005 roku nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2005 roku nr [...] mocą której, W. S. został odwołany z funkcji biegłego sądowego z zakresu budownictwa. Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: W. S., decyzją Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 2005 roku, został ustanowiony biegłym sądowym w zakresie budownictwa lądowego przy Sądzie Okręgowym w [...]. W dniu ślubowania został poinformowany na piśmie, iż ustanowienie biegłym sądowym uprawnia go do wydawania opinii na zlecenie sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych. Wydając opinie pozasądowe biegły nie może posługiwać się tytułem biegłego sądowego. W ocenie obu organów W. S. utracił rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego, który to warunek konieczny jest do pełnienia tej funkcji, a co wynika z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 roku w sprawie biegłych sądowych /Dz. U. nr 15, poz. 133/. Posługiwał się bowiem tytułem biegłego sądowego w sytuacjach niepozostających w związku z pełnioną funkcją. W toczącej się przed Sądem Okręgowym w [...] sprawie [...] – o ustanowienie zarządu przymusowego dla Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] – W. S. będąc uczestnikiem postępowania powoływał się na fakt, iż jest biegłym sądowym. Po zakończeniu rozprawy w powyższej sprawie, w dniu [...] maja 2005 roku, podszedł do stołu sędziowskiego i ponownie powoływał się na pełnioną funkcję. W piśmie z dnia [...] czerwca 2005 roku przyznał, iż taka sytuacja miała miejsce. Jednakże, jego zdaniem, nie miała ona wpływu na toczące się postępowanie, miała natomiast potwierdzić wiarygodność jego osoby. Nadto W. S., przed gmachem Sądu Rejonowego dla [...] reklamował swoje usługi jako biegły sądowy i wręczał ulotki z pieczęcią biegłego sądowego oraz zaproszeniem na spotkanie partii politycznej. Wprawdzie w powyższym piśmie zaprzeczył temu faktowi, ale na spotkaniu, w dniu [...] czerwca 2005 roku przyznał, po okazaniu ulotki, iż ulotki wręczał tyle tylko, że nie przed gmachem sądu, lecz przy ulicy [...]. Zważywszy na powyższe okoliczności zachowanie biegłego budzi zastrzeżenia. Motywy, którymi się kierował wykorzystując dla celów prywatnych tytuł biegłego sądowego są bez znaczenia. W odwołaniu zarzucił, iż wszystkie argumenty są niezgodne z prawdą, ale jednocześnie zostały potwierdzone przez niego samego w piśmie z dnia [...] czerwca 2005 roku i podczas rozmowy w dniu [...] czerwca 2005 roku. Uchybienie Prezesa Sądu Okręgowego dotyczące braku zapisu w sentencji decyzji pełnej nazwy zakresu gałęzi, w której W. S. został powołany jako biegły sądowy, a następnie odwołany z tej funkcji, nie powoduje uchylenia decyzji, zwłaszcza, że z uzasadnienia decyzji wynika pełny zakres powołania. Podsumowując Minister Sprawiedliwości zgodził się ze stanowiskiem Prezesa Sądu Okręgowego w [...], iż W. S. nie spełnia przesłanki formalnej, określonej w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie biegłych sądowych tj. nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego, co stanowi podstawę, z mocy § 6 ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia do zwolnienia go z funkcji biegłego. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze, W. S. podniósł, iż obie decyzje zawierają ustalenia niezgodne z prawdą. Obu organom zarzucił stronniczość. Jego zdaniem, został zwolniony z funkcji biegłego w związku z ujawnieniem przez niego nieprawidłowości dotyczących postępowań sądowych. Został potraktowany jako groźny przestępca i "z igły zrobiono widły". Decyzja o odwołaniu dotyczy z zakresu budownictwa, a nie jak w nominacji w zakresie budownictwa lądowego. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie przywołując argumenty zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew zarzutom skarżącego organy administracyjne obu instancji, a więc zarówno Prezes Sądu Okręgowego w [...], jak również Minister Sprawiedliwości, rozstrzygając niniejszą sprawę na niekorzyść skarżącego o zwolnieniu go z funkcji biegłego sądowego nie naruszyły prawa w takim stopniu, w jakim mogłoby to skutkować uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawę materialnoprawną kwestionowanych decyzji stanowiły przepisy § 6 ust. 1 pkt 2 w związku z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 roku w sprawie biegłych sądowych /Dz.U.05.133./ Zgodnie z brzmieniem przepisu § 6 ust. 1 pkt 2 Prezes zwalnia z funkcji biegłego, jeżeli utracił on warunki do pełnienia tej funkcji albo, gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada. Jednym z zasadniczych warunków, których spełnienie jest wymagane do ustanowienia biegłym jest w myśl § 12 ust. 1 pkt 4 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości - przymiot rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Pojęcie "rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego" było wielokrotnie definiowane i określane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jako całości cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego sądowego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Na wizerunek osoby zaufania publicznego składają się takie cechy charakteru jak: szlachetność, prawość, sumienność i bezstronność łącznie /por. wyrok NSA z dnia 11.01.1993 r. sygn. akt II SA 390/92/. Bezspornym w sprawie jest fakt, że W. S., w sprawie, w której występował jako uczestnik postępowania, powoływał się na funkcję biegłego sądowego. Informacja ta nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej sprawie. Pieczątki biegłego sądowego używał na ulotce zawierającej zaproszenie na spotkanie partii politycznej. Okoliczności powyższe dotyczyły prywatnej sfery życia skarżącego. W. S. powoływał się więc tytułem biegłego sądowego w sytuacjach niepozostających w związku z pełnioną funkcją. Wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że używanie tytułu biegłego sądowego w innych działaniach (poza opiniami na zlecenie podmiotów uprawnionych) jest bezprawne i dyskredytuje daną osobę w stopniu pozwalającym uznać, iż nie daje ona rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego/por. wyroki NSA z dni: 4.06.2001r. sygn. akt IISA 1434/00, 9.11.199r. sygn. akt IISA 1062/99, 12.04.1999r. IISA 336/99, 27.01.199r. IISA 1643/98. Osoba biegłego sądowego nie może nasuwać jakichkolwiek podejrzeń, co do stronniczości, nierzetelności czy braku obiektywizmu. Żaden organ nie może negować konstytucyjnych uprawnień skarżącego do dochodzenia na drodze sądowej swoich roszczeń, nie może też dyskredytować jego prawa do uczestniczenia w życiu społecznym, czy politycznym, ale nie bez znaczenia dla oceny wizerunku skarżącego jako osoby zaufania publicznego jest sposób realizacji tych praw, okoliczności nim towarzyszących. Organy orzekające w sprawie zwolnienia skarżącego z funkcji biegłego były uprawnione do oceny postawy skarżącego zaprezentowanej przy prowadzeniu swoich prywatnych spraw, a w szczególności w aspekcie jego stosunku do sądów i innych organów wymiaru sprawiedliwości, jego zachowania w kontekście sprawowanej funkcji biegłego sądowego. Od biegłego sądowego można i należy wymagać, aby znał podstawowe instytucje prawa procesowego i rozumiał istotę działalności sądu, w którym pełni on tak ważną funkcję biegłego. Biegły sądowy jest organem pomocniczym Sądu i niewątpliwie winien cieszyć się zaufaniem Sądu (art. 193 § 1 Kpk). Zarówno przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 278-291 Kpc), jak również przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 193-202 Kpk.) wymagają od biegłego nie tylko wiedzy i wysokich kwalifikacji, ale także sumienności, rzetelności i bezstronności, co biegły potwierdza w składanym przez siebie przyrzeczeniu przed rozpoczęciem czynności biegłego. Dlatego też każde podejrzenie o brak obiektywizmu i stronniczość w wykonywaniu obowiązków biegłego, brak zrozumienia dla zasady niezawisłości sędziowskiej, wykorzystywanie funkcji biegłego dla prywatnych celów uprawnia do uznania, że biegły nie spełnia podstawowego warunku rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Z tych wszystkich względów sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że w sprawie niniejszej naruszone zostały przepisy prawa materialnego ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko w takich przypadkach mógłby uchylić zaskarżoną decyzję. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł jak w wyroku.