VI SA/Wa 2383/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-22

Skład orzekający: Tomasz Sałek, Pamela Kuraś-Dębecka, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, utrzymująca w mocy negatywny wynik z egzaminu adwokackiego z powodu niedostatecznej oceny z części dotyczącej prawa administracyjnego, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza przepisów prawa. Negatywny wynik z egzaminu adwokackiego został uzasadniony niedostateczną oceną z części dotyczącej prawa administracyjnego, co wynikało z licznych i istotnych błędów popełnionych przez zdającego w sporządzonej skardze. Błędy te, w tym brak zarzutów dotyczących kluczowych uchybień procesowych organu, miały wpływ na ocenę pracy i uzasadniały utrzymanie negatywnego wyniku egzaminu.
Stan faktyczny
Skarżący M. F. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego z powodu oceny niedostatecznej z części dotyczącej prawa administracyjnego. Komisja Egzaminacyjna II stopnia utrzymała w mocy uchwałę Komisji I stopnia, wskazując na liczne błędy w sporządzonej przez zdającego skardze, w tym brak zarzutów dotyczących istotnych uchybień procesowych organu administracji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o adwokaturze oraz K.p.a. i domagając się uchylenia uchwały.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. F. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (dalej: "Komisja II stopnia", "Komisja") uchwałą z "(...)" października 2018 r. nr "(...)", na podstawie art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1184, z póżn. zm., dalej: "P.a.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257. z późn. zm., dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. F. (dalej: "Zdający", "Skarżący"), utrzymała w mocy uchwałę nr "(...)"z "(...)" kwietnia 2018 r., Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)" do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2018 r. z siedzibą w "(...)", w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. W zaskarżonej uchwale, Komisja wskazała, że ww. uchwałą z "(...)"kwietnia 2018 r., Komisja Egzaminacyjna Nr "(...)" do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2018 r. z siedzibą w "(...)"stwierdziła, powołując się na art. 78f ust. 1 P.a., który stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu otrzymał ocenę pozytywną, że Zdający uzyskał wynik negatywny z egzaminu. Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że Zdający z zadania z zakresu prawa karnego otrzymał ocenę dobrą, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę dobrą, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę dobrą, z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę niedostateczną, zaś z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki ocenę dobrą. Powyższą uchwałę I instancji Zdający zaskarżył odwołaniem, w którym zakwestionował ocenę z części egzaminu z zakresu prawa administracyjnego. Komisja Egzaminacyjna II stopnia rozpoznając odwołanie Zdającego wyjaśniła, że egzaminatorzy ocenili jednolicie opracowane przez Zdającego rozwiązanie z zakresu prawa administracyjnego, na ocenę niedostateczną. Komisja wskazała, że Zdający prawidłowo przyjął, że w przedstawionym w zadaniu egzaminacyjnym stanie faktycznym sprawy należy sporządzić skargę, a nie opinię prawną i przygotowana skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego zasadniczo spełnia minimalne wymogi formalne. Komisja podniosła jednak, że Zdający nie dostrzegł większości oczywistych uchybień procesowych popełnionych przez organ I instancji, które wynikały wprost z nieskomplikowanego stanu faktycznego zadania. Komisja wskazała, że mimo, iż Zdający w uzasadnieniu porusza kwestię przeprowadzenia oględzin przez organ w innych godzinach niż wskazywany przez wnioskodawczynię czasookres natężenia uciążliwości (immisji), to w skardze brak zarzutu naruszenia przepisu art. 67 § 2 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 72 K.p.a. oraz art. 81. ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Jest to, zdaniem Komisji, poważny błąd wpływający na obniżenie oceny końcowej z pracy. W ocenie Komisji, Zdający ewidentnie nie wiedział, że w postępowaniu administracyjnym wszelkie czynności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności przeprowadzone oględziny i czynności kontrolne powinny zostać utrwalone w formie protokołu, a nie przy pomocy notatki służbowej. Komisja następnie wskazała, że w skardze brak zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 79 i art. 81 K.p.a., w sytuacji kiedy z akt sprawy jednoznacznie wynikało, że organ I instancji nie zawiadomił wnioskodawczyni ani o zamiarze i terminie przeprowadzenia czynności kontrolnych, ani o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Dowodzi to, zdaniem Komisji braku znajomości przez Zdającego zasad ogólnych postępowania administracyjnego w tym zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, co również wpływa znacząco na obniżenie oceny końcowej z pracy. Komisja dodała, że Zdający podnosząc słusznie, że organ administracji dopuścił się naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego czemu odpowiada sformułowany w petitum skargi zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., zaniechał omówienia kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów w postaci dokumentów przedłożonych przez wnioskodawczynię tj. zaświadczenia lekarskiego, z którego wynikało, że występujące w mieszkaniu hałasy i wyziewy pochodzące z zamontowanego klimatyzatora negatywnie oddziałują na zdrowie wnioskodawczyni oraz prywatnej ekspertyzy technicznej kwestionującej prawidłowość podłączenia klimatyzatora do istniejącej instalacji. Zdający nie dostrzegł także, zdaniem Komisji, że organ zaniechał rozpoznania zgłoszonego przez stronę wniosku dowodowego, tj. wniosku o przesłuchanie najbliższej sąsiadki, która mogła potwierdzić fakt występowania immisji oraz godziny natężenia uciążliwości. Prawidłowo natomiast Zdający wytknął, że niezasadnie organ zażądał od wnioskodawczyni sprecyzowania podstawy prawnej żądania (zarzut naruszenia art. 50 § 1 w zw. z art. 6 i art. 8 K.p.a.). Komisja dodała dalej, że Zdający sformułował zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i oddzielnie zarzut naruszenia art. 28 K.p.a., niestety zarówno z treści zwięzłego uzasadnienia zarzutów, jak i uzasadnienia skargi nie wynika jednoznacznie z czego wywodzi interes prawny wnioskodawczyni w żądaniu wszczęcia postępowania. Komisja wskazała także, że Zdający odwołując się do treści art. 29 ust. 1 pkt 27 i art. 30 Prawa budowlanego wskazał, że montaż klimatyzatora nie wymaga pozwolenia na budowę i poruszył kwestię nieprawidłowości w podłączeniu klimatyzatora do istniejącej w budynku instalacji, ale w ogóle nie dostrzegł kluczowej dla poprawnego rozwiązania zadania kwestii, że organy administracji budowlanej władne są nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości także w odniesieniu do robót budowlanych, co do których nie jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie, jeżeli zagraża to zdrowiu użytkowników obiektu. Tym samym zabrakło, zdaniem Komisji, istotnego dla prawidłowego rozwiązania zadania, zarzutu błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, polegającego na nieprawidłowym przyjęciu przez organy obu instancji, że wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nie obejmuje robót budowlanych, co do których nie jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. Komisja uznała, że również to stanowi poważny błąd wpływający na obniżenie oceny końcowej z pracy. Kolejną istotną wadą pracy przygotowanej przez Zdającego jest, zdaniem Komisji, brak podniesienia zarzutu naruszenia art. 105 § 1 K.p.a., który stanowił podstawę umorzenia postępowania w sprawie. Ponadto, Komisja wskazała, że Zdający podniósł zarzut naruszenia przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania polegający w jego ocenie na zaniechaniu rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy, co zdaniem Komisji wskazuje, że Zdający wadliwie interpretuje wyrażoną w art. 15 K.p.a., zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zdaniem Komisji Zdający nie wykazał się umiejętnością właściwego interpretowania i stosowania przepisów prawa administracyjnego. Zdający pominął szereg kluczowych i zarazem oczywistych uchybień popełnionych przez organy obu instancji. Suma i waga omówionych błędów powoduje, zdaniem Komisji, że praca Zdającego, w jej całokształcie, nie pozwala na przyznanie oceny pozytywnej. Pismem z 14 listopada 2018 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji II stopnia, zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej uchylenie i zobowiązanie Komisji do wydania uchwały zmieniającej uchwałą I instancji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej uchwale Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez wydanie uchwały bez szczegółowego zapoznania się z pracą Skarżącego i poprzez bezrefleksyjne przyjęcie, że wszelkie odstępstwa od przyjętego przez komisję wzorca skargi stanowią błędy, 2) art. 78d ust. 1 P.a., poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący, rozwiązując zadanie z części czwartej egzaminu adwokackiego, nie wykazał przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w sytuacji w której sporządzona przez aplikanta skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jako spełniająca przewidziane prawem wymogi formalne, merytorycznie trafna oraz zabezpieczająca interes reprezentowanej w zadaniu egzaminacyjnym strony, a ponadto zawierająca prawidłowe rozwiązanie zadań egzaminacyjnych, daje podstawy do twierdzenia, że Skarżący jest przygotowany do należytego i samodzielnego wykonywania zawodu adwokata, 3) art. 78e ust. 2 P.a., polegające na dokonaniu oceny pracy Skarżącego z części czwartej egzaminu adwokackiego w sposób dowolny i wybiórczy, bez uwzględniania wszystkich kryteriów ocen wymienionych w art. 78e ust. 2 P.a., w tym przede wszystkim poprzez przyjęcie przez egzaminatorów niewłaściwych i dowolnych kryteriów oceny oraz nadanie tym kryteriom przeważającego znaczenia dla oceny pracy Skarżącego z pominięciem kwestii spełnienia przez skargę wymogów formalnych, należytego zabezpieczenia interesu reprezentowanej strony oraz prawidłowego rozwiązania problemu, a także uznanie, że w sporządzonej przez Skarżącego skardze nie zastosowano właściwych przepisów prawa i nie wykazano umiejętności ich interpretacji, co doprowadziło do błędnego stwierdzenia, że praca aplikanta z zakresu prawa administracyjnego zasługiwała na ocenę niedostateczną, czego konsekwencją było błędne stwierdzenie, że decyzja komisji I instancji była prawidłowa, podczas gdy obiektywna ocena pracy Zdającego prowadzi do wniosku, że zasługuje ona na ocenę co najmniej dostateczną, 4) art. 78d ust. 10 P.a., polegające na niezastosowaniu wobec pracy Skarżącego pięciostopniowej skali ocen, w sytuacji w której praca Skarżącego nie spełniała w ocenie egzaminatorów zaledwie jednego z kryteriów określonych w art. 78e ust. 2 P.a., które to kryterium nie stanowi samoistnej podstawy przyznania oceny niedostatecznej w przeciwieństwie do kryterium spełnienia wymogów formalnych skargi. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że w ocenie Komisji należycie sporządzona skarga powinna mieć znacznie większą objętość i wymieniać wszystkie możliwe do podniesienia zarzuty, z czym się Skarżący nie zgadza. Dlatego niezrozumiałe jest dla Skarżącego twierdzenie, że skoro Skarżący nie podniósł zarzutu naruszenia art. 67 § 2 pkt 3 w zw. z art. 72 K.p.a. oraz art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, to Skarżący ewidentnie nie wiedział, że w postępowaniu administracyjnym wszelkie czynności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności przeprowadzone oględziny i czynności kontrolne powinny zostać utrwalone w formie protokołu, a nie przy pomocy notatki służbowej, podczas gdy sama Komisja wskazała, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania dążyć muszą do wykazania, że wskazane uchybienie miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Zdaniem Skarżącego, utrwalenie czynności w postaci notatki służbowej w miejsce protokołu, choć stanowiło uchybienie, nie miało wpływu na wydaną w sprawie decyzję, zaś o wpływie istotnym mowy być nie może. Skarżący podniósł, że zidentyfikował jako główny problem kwestię odmowy przyznania skarżącej statusu strony. Skarżący nie tylko podniósł zarzuty naruszenia art. 66 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz zarzut naruszenia art. 28 K.p.a., lecz również opisał problem w uzasadnieniu skargi i powołał stosowne orzecznictwo. Gdyby bowiem organ przyznał skarżącej status strony i umorzył postępowania, istotnie dopuściłby się rażącego naruszenia art. 105 K.p.c., jednak w kazusie egzaminacyjnym naruszenie to było w ocenie Skarżącego jedynie wtórne. W odpowiedzi na skargę Komisja II stopnia wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Zgodnie z art. 78f ust. 1 P.a., pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną. W niniejszej sprawie Skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego, ponieważ z zadania z zakresu prawa administracyjnego otrzymał ocenę niedostateczną. W tym też zakresie Skarżący wniósł odwołanie od uchwały I instancji, którą Komisja II stopnia utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałą. Jak wynika z art. 78e ust. 2 P.a., oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką. Artykuł ten w ust. 3 stanowi, że każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego. Z ust. 4, omawianego artykułu wynika, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów. W niniejszej sprawie egzaminatorzy oceniający pracę Skarżącego z zakresu prawa administracyjnego wystawili oceny cząstkowe niedostateczne. Z art. 78e ust. 2 P.a., ponadto wynika, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują dwaj niezależni od siebie egzaminatorzy, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w przywołanym powyżej przepisie, pozwala na wystawienie oceny pozytywnej z danej części egzaminu adwokackiego. W wyroku z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1929/12 Naczelny Sąd Administracyjny, analizując relację przepisów art. 36⁵ ust. 2 oraz 36⁴ ust. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, stanowiących odpowiednik art. 78e ust. 2 oraz 78d ust. 10 ustawy – Prawo o adwokaturze, skonstatował, że: "W zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej)". Biorąc pod uwagę cel jaki przyświeca odbywaniu aplikacji prawniczych oraz przeprowadzaniu egzaminów aplikanckich, czyli m.in. nadzór i zapewnienie aby zawód zaufania publicznego, jakim jest w tym przypadku zawód adwokata, był wykonywany, ze względu na ochronę interesu publicznego, przez osoby do tego należycie przygotowane, Sąd zgadza się z powyższym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Analizując pracę egzaminacyjną Skarżącego z zakresu prawa administracyjnego oraz uchwałę Komisji II stopnia, Sąd stwierdza, że Komisja II stopnia, oceniając ponownie pracę Skarżącego, miała podstawy do utrzymania w mocy uchwały I instancji. Zaskarżona uchwała zawiera merytoryczną ocenę pracy egzaminacyjnej Skarżącego, przy wskazaniu prawidłowych elementów pracy Skarżącego, jak również błędów w niej zawartych, których waga i ilość zaważyła o niedostatecznej ocenie z zadania egzaminacyjnego z prawa administracyjnego i negatywnym wyniku egzaminu adwokackiego. W ramach zadania egzaminacyjnego Skarżący miał sporządzić skargę do WSA w Gdańsku na decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą w całości postępowanie w sprawie legalności instalacji i eksploatacji urządzeń klimatyzacyjnych użytkowanych przez Bank Spółdzielczy ""(...)"". Urządzenia zainstalował bank w lokalu znajdującym się pod lokalem mieszkalnym A. W., która wniosła o wszczęcie ww. postępowania administracyjnego. Instalacja powyższych urządzeń nie wymagała pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Skarżący prawidłowo, jak wskazała Komisja, sporządził skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie opinię prawną o braku podstaw do jej wniesienia. Skarga też spełniała wymogi formalne. Skarżący prawidłowo też podniósł, że organ niezasadnie zażądał od wnioskodawczyni sprecyzowania podstawy prawnej swojego żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Komisja jednak, podobnie jak egzaminatorzy oceniający pracę Skarżącego, dostrzegła szereg mankamentów pracy Skarżącego, w tym obok wielu mniej istotnych, kilka o istotnym znaczeniu. Wśród istotnych mankamentów Komisja wskazała, że Skarżący nie podniósł zarzutu naruszenia art. 67 § 2 pkt 3 w zw. z art. 72 K.p.a. oraz art. 81. ust. 4 ustawy Prawo budowlane, co zdaniem Komisji dowodzi, że Skarżący nie wiedział, że w postępowaniu administracyjnym wszelkie czynności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności przeprowadzone oględziny i czynności kontrolne powinny zostać utrwalone w formie protokołu, a nie przy pomocy notatki służbowej. Skarżący nie zgodził się z oceną wagi tego mankamentu dokonaną przez Komisję, podnosząc w skardze na uchwałę Komisji, że utrwalenie czynności w postaci notatki służbowej w miejsce protokołu, choć stanowiło uchybienie, nie miało wpływu na wydana w sprawie decyzję. Należy podkreślić, że Skarżący nie dostrzega, że utrwalenie czynności w postaci protokołu, wymaga dokładnego zaprotokołowania przebiegu przeprowadzonej czynności i wynikających z niej ustaleń, podpisu osób biorących udział w czynności, jak również zaprotokołowania uwag jakie zgłosiły osoby obecne, czego nie wymaga sporządzenie notatki służbowej. Uczestnicząca w oględzinach lokalu mieszkalnego A. W. mogła zatem zgłosić uwagi do protokołu dotyczące niewłaściwych godzin, w których dokonano oględzin co doprowadziło do niewłaściwych ustaleń faktycznych. Nie można zatem wykluczyć, że zgłoszenie do protokołu tych uwag, mogłoby skutkować tym, że organ przeprowadziłby oględziny lokalu w godzinach nocnych, kiedy według A. W. urządzenia hałasują. Oznacza to, że brak sporządzenia protokołu z oględzin, mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego Skarżący nie uwzględnił w skardze sporządzonej w ramach zadania egzaminacyjnego i czego też Skarżący nie akceptuje w skardze na uchwałę Komisji. Sąd w związku z tym zgadza się z Komisją, że omówiony powyżej brak zarzutu naruszenia art. 67 § 2 pkt 3 w zw. z art. 72 K.p.a. oraz art. 81. ust. 4 ustawy Prawo budowlane, stanowi poważny błąd w pracy Skarżącego, który mógł skutkować obniżeniem oceny końcowej tej pracy. Równie istotnym brakiem pracy Skarżącego, który także mógł wpłynąć na obniżenie oceny końcowej pracy Skarżącego, jest wskazany przez Komisję brak zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 79 i art. 81 K.p.a., w związku z niezawiadomieniem wnioskodawczyni ani o zamiarze i terminie przeprowadzenia czynności kontrolnych, ani o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, co uniemożliwiło wnioskodawczyni wnieść uwagi do materiału dowodowego jeszcze na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Komisja słusznie również wskazała, że Skarżący w sporządzonej skardze w ramach zadania egzaminacyjnego, nie wyjaśnił jednoznacznie z czego wywodzi interes prawny A. W. w żądaniu wszczęcia postępowania administracyjnego z zadania egzaminacyjnego. Skarżący nie powiązał interesu prawnego z prawem własności wnioskodawczyni do lokalu mieszkalnego. Zgodzić się również należy z Komisją, że poważnym błędem, który również mógł wpłynąć na obniżenie oceny końcowej pracy Skarżącego, jest brak podniesienia przez Skarżącego zarzutu błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, polegającej na nieprawidłowym przyjęciu przez organy obu instancji, że wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nie obejmuje robót budowlanych, co do których nie jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. Tymczasem z powyższego przepisu jednoznacznie wynika uprawnienie organu nadzoru budowlanego do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, niezależnie od tego, czy w odniesieniu do robót budowlanych, jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie, czy też nie. Komisja prawidłowo wskazała, że jest to zarzut istotny dla prawidłowego rozwiązania zadania egzaminacyjnego z prawa administracyjnego, którego jednak Skarżący nie podniósł w sporządzonej skardze. W ocenie Sądu, Komisja prawidłowo też oceniła wagę niepodniesienia przez Skarżącego zarzutu naruszenia przez organy art. 105 § 1 K.p.a., na podstawie którego organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne z zadania egzaminacyjnego. Niezależnie bowiem od tego, że naruszenie tego przepisu jest wtórne do błędnego uznania przez organy, że wnioskodawczyni nie posiada interesu prawnego we wnioskowaniu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z zadania egzaminacyjnego, jest ono oczywiste i słusznie stwierdziła Komisja, że brak tego zarzutu obniża ocenę końcową pracy Skarżącego. Należy też zgodzić się z Komisją, że Skarżący nie wskazał w sporządzonej skardze, że organ administracji nie doniósł się do kluczowych dla rozstrzygnięcie sprawy dowodów przedłożonych przez wnioskodawczynie – zaświadczenia lekarskiego o negatywnym odziaływaniu urządzeń klimatyzacyjnych na zdrowie A. W., ekspertyzy technicznej kwestionującej prawidłowość podłączenia klimatyzatora, a także, że Skarżący nie dostrzegł, że organ zaniechał rozpoznania wniosku dowodowego wnioskodawczyni – wniosku o przesłuchanie świadka, czyli sąsiadki wnioskodawczyni. Z tych względów, Sąd stwierdza, że niezasadne są zarzuty podniesione przez Skarżącego w skardze na uchwałę Komisji II stopnia, dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. W ocenie Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia, że Komisja nie zapoznała się szczegółowo z pracą Skarżącego. Komisja, jak i egzaminatorzy, w sposób wnikliwy przenalizowała pracę Skarżącego ważąc prawidłowe jej elementy oraz błędy i braki tej pracy. Sąd całkowicie zgadza się z Komisją, że Skarżący nie dostrzegł większości oczywistych uchybień procesowych popełnionych przez organ I instancji z zadania egzaminacyjnego. W konsekwencji, praca Skarżącego z tej części egzaminu nie spełniała kryteriów określonych w art. 78e ust. 2 P.a., w szczególności Skarżący nie wykazał się umiejętnością interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie z zadania egzaminacyjnego, a nie dostrzegając szeregu uchybień popełnionych przez organy z zadania egzaminacyjnego, nie zaproponował poprawnego rozstrzygnięcia problemu uwzględniającego interesu strony, którą Skarżący zgodnie z zadaniem reprezentował. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia przez Komisję art. 78e ust. 2 P.a. Nie można również zgodzić się z zarzutem Skarżącego, dotyczącym naruszenia przez Komisję art. 78d ust. 1 P.a., poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący, rozwiązując zadanie z części czwartej egzaminu adwokackiego, nie wykazał przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. W ocenie Sądu, zarówno Komisja II stopnia jak i egzaminatorzy, dokładnie i merytorycznie uzasadnili swoje oceny i wobec wskazanych powyżej braków pracy Skarżącego, trudno uznać, że Skarżący wykazała się przygotowaniem prawniczym do wykonywania zawodu w sposób należyty i samodzielny. Zgodnie z art. 78d ust. 1 P.a., egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Zasadniczym celem szkolenia przeprowadzonego podczas aplikacji jest przygotowanie profesjonalistów, którzy w przyszłości będą wykonywać zawód zaufania publicznego. Przywołany przepis uzasadnia wysokie wymagania stawiane zdającemu, co koresponduje zarówno z interesem adwokackiej korporacji zawodowej jak i z ochroną interesu publicznego rozumianym jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane. Precyzyjnie wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym powyżej wyroku z 13 lutego 2014 r., odnoszącym się wprawdzie do egzaminu radcowskiego, aktualnego jednak również odnośnie egzaminu adwokackiego stwierdzając, że: "Wychodząc z założeń aksjologicznych ustawy o radcach prawnych, normującej ten zawód zaufania publicznego, niewątpliwie znacznie wyższą wartością, która powinna być braną pod uwagę w pierwszej kolejności przez komisję egzaminacyjną, jest wzgląd, aby wynik egzaminu radcowskiego odpowiadał poziomowi przygotowania prawniczego do wykonywania wspomnianego zawodu, nie zaś, co ma drugorzędne znaczenie, interesowi osoby przystępującej do tego egzaminu, zainteresowanej uzyskaniem wyniku pozytywnego. (...) W postępowaniu dotyczącym ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego obowiązkiem organów administracyjnych jest ochrona interesu publicznego, który w tym wypadku należy rozumieć, jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane". W konsekwencji należy stwierdzić, że niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Komisję art. 78d ust. 10 P.a. Komisja omawiając poszczególne mankamenty pracy Skarżącego dokładnie oceniła ich wagę oraz wpływ na końcową ocenę tej pracy, brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że Komisja nie zastosowała wobec pracy Skarżącego pięciostopniowej skali ocen. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez Komisję II stopnia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie uchwały wyjaśnia powody jej podjęcia. Przywołane są stosowne przepisy prawa, zostały wyjaśnione motywy rozstrzygnięcia. Zaskarżona uchwała została wydana w oparciu o całokształt materiału dowodowego, mającego znaczenie w niniejszej sprawie, a organ odniósł się do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Dlatego też, zdaniem Sądu, Komisja prawidłowo utrzymała w mocy uchwałę I instancji. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło