VI SA/Wa 2386/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-01
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Magdalena Maliszewska, Zdzisław Romanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca prowadzący zakład przetwórstwa mięsnego, który dokonuje uboju powyżej 200 świń tygodniowo średniorocznie, jest zobowiązany do prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP i podlega karze pieniężnej za jej nieprowadzenie?Ratio decidendi
Przedsiębiorca prowadzący zakład przetwórstwa mięsnego, w którym średnioroczny ubój tygodniowy przekracza 200 świń, jest zobowiązany do prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP. Obowiązek ten wynika z przepisów krajowych i unijnych, a brak jego wykonania skutkuje obligatoryjnym nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość organ administracyjny ustala, uwzględniając określone kryteria.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na E. B. prowadzącą Zakład Przemysłu Mięsnego za nieprowadzenie klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP. Kontrola wykazała, że zakład nie stosował się do zaleceń pokontrolnych z poprzednich lat. Strona skarżąca kwestionowała obowiązek klasyfikacji, argumentując, że nie prowadzi handlu tuszami, a jedynie je przetwarza, oraz że zarzut jest niezgodny z ustawą. Organy administracyjne obu instancji uznały obowiązek klasyfikacji za istniejący i nałożyły karę pieniężną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieprowadzenie klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP oddala skargę
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w W. utrzymał w mocy decyzję nr 2 Wojewódzkiego Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w P. z dnia [...] maja 2010 r. wymierzającą E. B. prowadzącej Zakład Przemysłu Mięsnego [...] karę pieniężną w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych za nieprowadzenie klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych.
W dniu 17 marca 2010 r. została przeprowadzona kontrola w Zakładzie Przetwórstwa Mięsnego [...] w zakresie prawidłowości klasyfikacji poubojowej tusz wieprzowych w systemie EUROP. Ustalenia zawarto w protokole kontroli z dnia 17 marca 2010 r.
W toku powyższej kontroli ustalono między innymi, że właścicielka przedsiębiorstwa nie wykonała zaleceń pokontrolnych z dnia 5 listopada 2009 r. wydanych przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P., będących następstwem kontroli z dnia 28 sierpnia 2009 roku, w których to zaleceniach wezwano ją do niezwłocznego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wprowadzenie klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP i poinformowania organu administracyjnego o ich wykonaniu w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma.
Podczas kontroli w dniu 17 marca 2010 roku pełnomocnik ukaranej firmy – P. B. przyznał, że znany jest im obowiązek prowadzenia klasyfikacji tusz z zastosowaniem systemu EUROP, ale zakład systemu tego nie stosuje, w związku z czym nie wykonał wspomnianych zaleceń. Podczas kontroli ustalono, iż kontrolowana jednostka nie klasyfikuje tusz i nie sporządza protokołów z ustalania klas jakościowych tusz wieprzowych.
Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w P. uznał, że nieprowadzenie klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP stanowi naruszenie art. 40a ust. 1 w związku z art. 40a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych.
Ustalając wysokość kary Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P. uwzględnił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu na rynku artykułów rolno - spożywczych i wielkość jego obrotów.
Organ ustalił, iż do dnia 17 marca 2010 r. tj. do dnia kontroli ukarana nie podjęła prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP, mimo tego, iż była świadoma obowiązków, jakie na niej ciążyły z tego tytułu. W tym stanie rzeczy organ wymierzył kontrolowanej firmie karę 5000 zł.
Wielkość przychodu uzyskana przez ukaraną z tytułu jej działalności gospodarczej za rok wyniosła ok. 5 000 000,00 (około pięć milionów) złotych.
Od decyzji Wojewódzkiego Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w P. z dnia [...] maja 2010 r. odwołanie wniosła strona, wnosząc o uchylenie w całości decyzji i umorzenie nałożonej kary pieniężnej.
W odwołaniu strona podniosła, że "zarzut nieprowadzenia klasyfikacji w systemie EUROP, został postawiony bezprzedmiotowo i jest niezgodny z ustawą z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych". Zdaniem strony odwołującej się, "elementem sporu jest tusza, a nie klasyfikacja ".
Strona wyraziła pogląd, iż Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P., świadomie poszerza swoje kompetencje, uzasadniając zarzuty treścią art. 42 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizacją rynków rolnych. Zdaniem strony, jest to sprzeczne z zasadami prowadzenia działalności gospodarczej zawartymi w "konstytucji" - ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Strona odwołująca się podniosła, że "w celu określenia zadań Inspekcji ten akt prawny nie jest bezpośrednim źródłem prawa powszechnie obowiązującego, a jest nim istniejący akt prawny wdrażający przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizacją rynków rolnych, do krajowego porządku prawnego, znajdujący się w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych ".
Strona stwierdziła, że zarzut nieprowadzenia klasyfikacji w systemie EUROP jest niezgodny z art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych.
P. B. - pełnomocnik E. B. wskazał w odwołaniu, że użyte w ustawie słowo "klasyfikacja" nie jest równoznaczne z obowiązkiem zakupu do urządzenia do badania mięsności celem zapłaty za dostarczony żywiec.
Strona podniosła, że zgodnie z ustawą z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości artykułów rolno - spożywczych, tusze wieprzowe są dzielone na klasy w zależności zawartości chudego mięsa i odpowiednio klasyfikowane, a ich wartość nie jest ustalana wyłącznie na podstawie oszacowanej zawartości chudego mięsa. Strona wskazała, że przy zakupie żywca obowiązują całkiem inne parametry klasyfikacji, oraz, że jedynym podmiotem wspólnym tej klasyfikacji jest oszacowanie wartości chudego mięsa .
Strona nadmieniła także, "iż w związku z brakiem urządzenia do badania mięsności zakład nie zadeklarował ani nie wprowadza tusz wieprzowych do obrotu". Ponadto strona wskazała, iż zakład prowadzi skórowanie wszystkich tusz, co eliminuje konieczność zastosowania takiego urządzenia. Nadmienia także, iż zgodę na skórowanie wydał Powiatowy Lekarz Weterynarii w K. zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Strona w odwołaniu poddała w wątpliwość, w jaki sposób organ I instancji dokonał kontroli klasyfikacji, tj. oceny handlowej tusz wieprzowych, których zakład nie produkuje.
Pełnomocnik strony podniósł, że organ nie wziął pod uwagę faktycznie prowadzonej przez zakład klasyfikacji zakupu żywca. Strona przywołała także odpowiedź Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na interpelację nr 218 z dnia 11 stycznia 2008 r. zgodnie z którą: "nie istnieją przeszkody prawne do tworzenia systemu niezależnej oceny półtusz wieprzowych. Decyzja o wyborze klasyfikowania może, więc być przedmiotem umowy pomiędzy zakładem, a rolnikami dostarczającymi do niego żywiec ".
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w decyzji z dnia [...] września 2010 r. podzielił poglądy prawne organu I instancji. W szczególności zaakcentował ustalenie, iż przedsiębiorca nie prowadzi klasyfikacji tusz w systemie EUROP. Wskazał, iż zgodnie z art. 15a ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, tusze wieprzowe oraz wołowe poddaje się klasyfikacji i oznacza się znakiem klasy jakości handlowej ustalonej dla danej tuszy, zgodnie z warunkami określonymi w przepisach Unii Europejskiej. Stosownie do art. 15a ust. 3 obowiązek ten nie dotyczy jednak:
1) tusz pochodzących ze świń użytych do rozrodu;
2) tusz wieprzowych pochodzących z rzeźni, w których poddaje się ubojowi:
a) nie więcej niż 200 świń tygodniowo średniorocznie lub
b) wyłącznie świnie urodzone i tuczone w tuczarniach tych rzeźni oraz dokonuje się rozbioru wszystkich uzyskanych tusz.
Z powyższego unormowania organ wywiódł, iż w przedmiotowej sprawie kontrolowany podmiot nie był zwolniony od prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych.
Zgodnie z art. 15a ust. 3a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych: "Za liczbą sztuk poddawanych ubojowi tygodniowo średniorocznie przyjmuje się średnią za ostatni rok kalendarzowy ".
Średniotygodniowy ubój w przedsiębiorstwie przekroczył 200 sztuk zwierząt, ponieważ w 2009 roku w ubojni ubito 11535 szt. trzody chlewnej. W związku z powyższym, organ stwierdził, że średniotygodniowa liczba ubitych zwierząt w 2009 roku wyniosła 218 sztuk, co zobowiązywało przedsiębiorcę do prowadzenia w 2010 roku klasyfikacji tusz.
Fakt ten został stwierdzony na podstawie ankiety rocznej dotyczącej wielkości uboju trzody chlewnej przedstawionej przez przedsiębiorcę WIJHARS w P.. Ponadto całkowity ubój z miesięcy poprzedzających kontrolę, tj. z sierpnia 2009 r. - lutego 2010 r., stanowiący łącznie 6355 szt., tj. 211,83 szt. średniotygodniowo znajdował się poza obowiązującą klasyfikacja tusz w systemie EUROP (protokół kontroli znak: [...]).
Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P. w uzasadnieniu decyzji podał, że przedsiębiorca ubił w 2009 r. 11392 szt. trzody chlewnej ponieważ nie uwzględnił ilości macior. Należy zauważyć, że nie prowadzi się klasyfikacji macior, jednak uwzględnia się je przy liczeniu średniotygodniowego uboju.
Organ zauważył, że strona byłaby zwolniona z obowiązku klasyfikacji tusz w systemie EUROP jedynie w sytuacji, gdyby w rzeźni było ubijanych najwyżej 200 świń tygodniowo średniorocznie lub były ubijane wyłącznie świnie urodzone i tuczone w tuczarniach tej rzeźni.
W związku z powyższym, organ II instancji stanął na stanowisku, że nie można zgodzić się ze stroną odwołująca się, iż zarzut organu I instancji, co do nieprowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP został postawiony bezprzedmiotowo i jest niezgodny z ustawą z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych.
Należy podkreślić, że rozwiązania prawne w art. 15a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych są analogiczne jak wymagania określone w przepisach prawa wspólnotowego. Zgodnie z art. 42 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) Nr 1234/2007, wspólnotowe skale klasyfikacji tusz stosowane są zgodnie z przepisami załącznika V w odniesieniu do tusz świń niebędących świniami hodowlanymi.
Organ wskazał, że przepisy krajowe, jak również unijne, nie nakazują zapłaty za dostarczony żywiec według klasyfikacji EUROP, nie mniej jednak zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1249/2008 z dnia 10 grudnia 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrożenia wspólnotowych skal klasyfikacji tusz wołowych, wieprzowych i baranich oraz raportowania ich cen (Dz. Urz. L 12.2008, str. 3-30):
Obowiązkowa klasyfikacja tusz wieprzowych, o której mowa w art. 42 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, używana jest we wszystkich rzeźniach do klasyfikacji wszystkich tusz celem zapewnienia producentom godziwej zapłaty na podstawie masy i budowy ciała świń, które dostarczyli do rzeźni.
W drodze odstępstwa od ust. 1 państwa członkowskie mogą zdecydować o tym, że stosowanie tej skali nic jest obowiązkowe w przypadku rzeźni:
dla których dane państwa członkowskie ustalają maksymalną liczbę ubojów; liczba ta nie może przekraczać średniej rocznej uboju w wysokości 200 świń tygodniowo;
w których dokonuje się tylko uboju świń urodzonych i tuczonych we własnych tuczarniach i które same zajmują się rozbiorem wszystkich uzyskanych tusz.
Metody klasyfikacji tusz wieprzowych w Polsce zostały zatwierdzone z dniem 11 marca 2005 r. na mocy Decyzji Komisji Europejskiej Nr 2005/240/WE z dnia 11 marca 2005 r. zatwierdzającej metody klasyfikacji tusz wieprzowych w Polsce (Dz. U. L 74 z 19.3.2005, str. 62-65).
Kontrolowany podmiot miał więc 5 lat na wprowadzenie wymaganej klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP.
Zdaniem organu odwoławczego, wskazane w odwołaniu przyczyny nieprowadzenia klasyfikacji w systemie EUROP nie mogą zwalniać przedsiębiorcy z obowiązku klasyfikowania tusz.
Obowiązek prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych nie wynika z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P., lecz z przepisów prawa zarówno krajowego, jak i wspólnotowego.
Główny Inspektor nie jest uprawniony do zwolnienia podmiotu z obowiązku klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP.
Fakt, że Zakład Przetwórstwa Mięsnego E. B. skóruje tusze wieprzowe i przerabia na własne przetwory mięsne nie stanowi przesłanki do zwolnienia przedsiębiorcy z obowiązku klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP. Obowiązek klasyfikacji wynika z faktu prowadzenia uboju trzody chlewnej.
W odniesieniu do przywołanego przez stronę odwołującą się fragmentu odpowiedzi Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na interpelację nr 218 z dnia 11 stycznia 2008 r., należy zauważyć, że klasyfikacja tusz wieprzowych w systemie EUROP jest obowiązkowa. Niezależnie od w/w klasyfikacji, strona zawierając umowy cywilne z rolnikami dostarczającymi żywiec może stosować również inne pomiary jakości mięsa.
Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, kto nie poddaje klasyfikacji lub ustalaniu masy tusz wieprzowych lub wołowych, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1 000 zł.
Oznacza to, że jeśli została przeprowadzona kontrola, w trakcie której stwierdzono, że podmiot zobowiązany do prowadzenia klasyfikacji tusz w systemie EUROP nie wykonuje tego obowiązku, wojewódzki inspektor JHARS jest zobligowany wymierzyć mu karę pieniężną, która nie może być niższa niż 1000 zł (tysiąc złotych). Tak też uczynił Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P..
Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P. przy wymierzaniu kary pieniężnej uwzględnił, że cała produkcja za 2009 rok przekraczała tygodniowo średniorocznie 200 szt., i pozostawała poza obowiązującą klasyfikacją tusz wieprzowych w systemie EUROP, jak również fakt, że z miesięcy poprzedzających bezpośrednio miesiąc kontroli, tygodniowa średnia ubojów przekraczała 200 szt. i także pozostawała poza obowiązującą klasyfikacja tusz wieprzowych w systemie EUROP.
Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy miał na uwadze, że organ I instancji wydając decyzję ustalającą wysokość kary pieniężnej, zgodnie z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, wziął pod uwagę kryteria takie, jak stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno - spożywczych i wielkość jego obrotów.
Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P. wymierzając karę pieniężną uznał bezsporność szkodliwości czynu, jakiego dopuścił się przedsiębiorca. Organ II instancji stanął na stanowisku, że nieprowadzenie klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP jest czynem o wysokim stopniu szkodliwości.
Zdaniem organu odwoławczego wymierzając karę pieniężną organ I instancji słusznie ocenił zakres naruszenia obowiązujących przepisów prawa, jako znaczny. Należy mieć na uwadze, że przedsiębiorca miał 5 lat na wprowadzenie wymaganej klasyfikacji w systemie EUROP.
Organ I instancji przy wymierzaniu kary pieniężnej wziął także pod uwagę, fakt działania przedsiębiorcy z pełną świadomością naruszania przepisów obowiązującego prawa, co znajduje potwierdzenie w oświadczeniu, które złożył pełnomocnik właściciela Zakładu Przetwórstwa Mięsnego E. B.. Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że przedsiębiorca działał umyślnie.
Organ wziął także pod uwagę fakt, że strona odwołująca się była wcześniej karana za nieprowadzenie klasyfikacji tusz w systemie EUROP.
Strona w skardze na w/w decyzję Głównego Inspektora JHARS, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła organowi II instancji błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm), a także nieuprawnioną ingerencję w prowadzoną działalność gospodarczą.
Skarżąca podniosła argumentację analogiczną jak w odwołaniu wniesionym od rozstrzygnięcia organu I instancji. Wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji.
Organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi, prezentując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że przy wydawaniu skarżonych decyzji nie doszło do naruszenia prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora JHARS z dnia [...] września 2010 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora JHARS w P. z dnia [...] maja 2009 r., wymierzającą E. B. prowadzącej Zakład Przetwórstwa Mięsnego w miejscowości G. (dalej: strona, skarżąca) karę pieniężną w wysokości 5000 zł za nie wykonanie zaleceń pokontrolnych wydanych w dniu 5 listopada 2009 r. Rozważyć zatem należy, czy na skarżącej spoczywał obowiązek prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych, czy obejmowało ją zwolnienie z tego obowiązku, czy były podstawy do nałożenia kary za niewykonywanie obowiązku, oraz czy wysokość kary była zgodna z przepisami prawa.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 42 ust.1 rozporządzenia 1234/2007 ustanowiona jest wspólnotowa skala klasyfikacji tusz zgodnie z przepisami załącznika V do powyższego rozporządzenia. Załącznik ten, mający zastosowanie m.in. do wieprzowiny w odniesieniu do tusz świń niebędących świniami hodowlanymi, szczegółowo reguluje w pkt B wspólnotową skalę kwalifikacji tusz wieprzowych, opartą na ich mięsności (chude mięso jako % wagi tuszy).
Zasady klasyfikacji tusz precyzuje rozporządzenie 1249/2008 (w sprawie szczegółych zasad wdrożenia wspólnotowych skal klasyfikacji tusz wołowych, wieprzowych i baranich oraz raportowania ich cen). Zgodnie z art. 20 ust. 1 powołanego rozporządzenia wspólnotowa skala klasyfikacji tusz wieprzowych, o której mowa w art. 42 ust.1 rozporządzenia 1234/2007 używana jest we wszystkich rzeźniach do klasyfikacji wszystkich tusz celem zapewnienia producentom godziwej zapłaty na podstawie masy i budowy ciała świń, które dostarczyli do rzeźni. Zgodnie z art. 20 ust. 2 w drodze odstępstwa państwa członkowskie mogą zdecydować, że stosowanie tej skali nie jest obowiązkowe w przypadku rzeźni:
a/ dla których państwo członkowskie ustala maksymalną liczbę ubojów, która nie może przekraczać 200 świń tygodniowo,
b/ w których dokonuje się tylko uboju świń urodzonych i tuczonych we własnych tuczarniach i które same zajmują się rozbiorem tusz.
Mając na uwadze powyższe upoważnienie Polska zdecyzdowała o odstępstwie od obowiązku klasyfikacji tusz wieprzowych. Granice tego odstępstwa sprecyzowane są w art.15a ust. 3 ustawy o jakości handlowej.
Zgodnie z art. 15a ust. 3 ustawy o jakości handlowej obowiązku klasyfikacji i oznaczania znakiem klasy jakości handlowej tuszy (z art.15a ust. 1) nie stosuje się do:
1) tusz pochodzących ze świń użytych do rozrodu;
2) tusz wieprzowych pochodzących z rzeźni, w których poddaje się ubojowi:
a) nie więcej niż 200 świń tygodniowo średniorocznie lub
b) wyłącznie świnie urodzone i tuczone w tuczarniach tych rzeźni oraz dokonuje się rozbioru wszystkich uzyskanych tusz.
Innych wyjątków od obowiązku klasyfikacji tusz wieprzowych ustawa nie przewiduje i nie może przewidywać wobec kategorycznej treści art. 20 rozporządzenia 1249/2008, które określa granice dopuszczalnych odstępstw od ogólnowspólnotowego obowiązku klasyfikacji tusz.
Jak trafnie zauważył organ kontrolowany podmiot do żadnej z tych grup nie należy, a w szczególności nie mógł być zwolniony od obowiązku prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy, gdyż skala prowadzonej działalności (średniotygodniowy ubój w ciągu roku) przekroczyła wielkość dopuszczoną w powołanym przepisie ustawy.
Z powyższego wynika, że na E. B., co do zasady, spoczywał obowiązek dokonywania klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP i nie była ona z tego obowiązku zwolniona.
Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, kto nie poddaje klasyfikacji lub ustalaniu masy tusz wieprzowych lub wołowych, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 zł.
Kara z art. 40a ust. 1 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, za naruszenie obowiązku z art.15a ust. 1 ustawy (tj. obowiązku kwalifikacji i oznaczenia tusz wieprzowych zgodnie z warunkami określonymi w przepisach Unii Europejskiej), ma charakter administracyjny. Zgodnie z powołanym przepisem ustalając wysokość kary, organ uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów. Samo nałożenie kary, w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązku, jest jednak obligatoryjne i brak podstaw do przyjęcia uznaniowości, co do nałożenia kary. Przewidziana jest jedynie możliwość miarkowania kary, przy jednoczesnym ustaleniu jej najniższej wysokości.
W rozpatrywanej sprawie fakt nieprowadzenia klasyfikacji tusz nie jest sporny.
W toku postępowania strona wielokrotnie wyrażała pogląd, iż jej zakład nie podlega obowiązkowi klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP, gdyż nie prowadzi handlu tymi tuszami, lecz je przed wprowadzeniem do obrotu przetwarza, co eliminuje w jej ocenie powyższy obowiązek.
Pogląd skarżącej nie zasługuje na aprobatę.
Obowiązek prowadzenia klasyfikacji wynika z powołanych wyżej przepisów prawa. Nałożenie przez organ kary za nieprowadzenie klasyfikacji tusz jest obowiązkowe. Zatem organ nie mógł odstąpić od nałożenia kary, której wysokość określił w sposób prawidłowy, w granicach ustawowego zagrożenia, uzasadniając w sposób właściwy kryteria, którymi się kierował, takie, jak umyślność naruszenia oraz fakt uprzedniego ukarania strony za ten sam delikt administracyjny.
Obowiązkowa klasyfikacja tusz wieprzowych, o której mowa w art. 42 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, używana jest we wszystkich rzeźniach do klasyfikacji wszystkich tusz celem zapewnienia producentom godziwej zapłaty na podstawie masy i budowy ciała świń, które dostarczyli do rzeźni.
Jak wywiedziono wyżej, wyjątki od powyższej reguły nie dotyczą zakładu skarżącej.
W tym stanie rzeczy Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przy nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 5000 zł.
Zważywszy powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło