VI SA/Wa 2387/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-26
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Jakub Linkowski, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wydania jednego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, zastępującego dotychczasowe zezwolenia na sprzedaż w kilku punktach, mimo że wszystkie punkty znajdowały się pod tym samym adresem i były częścią jednego kompleksu kinowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 18 ust. 3a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Organ nie uzyskał wymaganej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, a także nie wyjaśnił w sposób dogłębny treści wniosku skarżącej, błędnie uznając go za wniosek o "konsolidację" zezwoleń, zamiast o nowe zezwolenie, które miałoby zastąpić dotychczasowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez Zarząd Dzielnicy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w barze gastronomicznym w kompleksie kinowym. Skarżąca spółka M. S.A. wniosła o wydanie jednego zezwolenia, które zastąpiłoby dotychczasowe zezwolenia na sprzedaż alkoholu w kilku punktach (barach i ruchomym wózku kinowym) znajdujących się pod tym samym adresem. Organy administracji odmówiły, uznając, że punkty te są odrębnymi punktami sprzedaży i że wniosek dotyczy "konsolidacji" zezwoleń, co jest niedopuszczalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. S.A. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. S.A z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Zarządu [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Zarząd Dzielnicy [...][...] Nr. [...] działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), w oparciu o art. 18 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r. poz. 1356 z późn. zmianami) oraz na podstawie § 27b Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 z późn. zm.) odmówił M. Spółce Akcyjnej z siedzibą przy ulicy [...] w [...] (skarżąca) wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, w barze gastronomicznym w [...] przy al. [...] w [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazał między innymi, że:
W dniu [...].10.2013 r. M. S.A. wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu
(z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, w barze gastronomicznym w [...] przy al. [...] w [...].
Do złożonego wniosku, przedsiębiorca dołączył dokumenty wymagane zapisem art. 18 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, między innymi decyzję z dnia [...].09.2013 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Decyzją tą bar gastronomiczny w [...] przy al. [...] składające się z dwóch bufetów (bufetu kawowego "[...]" i bufetu "[...]") oraz posiadający w wyposażeniu ruchomy wózek gastronomiczny został zatwierdzony do prowadzenia działalności gastronomicznej, w tym do sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży.
W chwili obecnej na terenie [...][...] przy al. [...] prowadzona jest sprzedaż napojów alkoholowych w barze gastronomicznym "[...]", w barze "[...]" i trzecim punkcie sprzedaży, obsługiwanym przez ruchomy wózek, którym są stoiska sprzedaży w 12 salach kinowych.
W oświadczeniu złożonym w dniu [...].10.2013 r. przedsiębiorca wyjaśnił, że zezwolenia, z których aktualnie korzysta, wydane na trzy oddzielne punkty sprzedaży zamierza zastąpić zezwoleniami udzielonymi na jeden punkt, który obejmowałby dotychczasowe samodzielne punkty sprzedaży.
Podczas oględzin proponowanego punktu sprzedaży przeprowadzonych w dniu [...].12.2013 r. stwierdzono, że w budynku wolnostojącym przy al. [...] w [...], użytkowanym przez [...], oprócz [...] zostały wydzielone inne lokale z oddzielnymi wejściami z zewnątrz budynku, w których inni przedsiębiorcy posiadają zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Wszystkie te punkty posiadają ten sam adres, tj. al. [...].
Na teren [...] istnieje jedno czynne, główne wejście z zewnątrz budynku. Bary obecnie funkcjonujące na terenie [...] – [...] oraz [...] nie są ze sobą połączone. Są samodzielnymi, oddzielnymi punktami sprzedaży zorganizowanymi na powierzchni stanowiącej dojście do sal [...]. Bar [...] oraz [...] są punktami oddalonymi od siebie o 17 metrów. Sprzedaż napojów alkoholowych w barze [...] prowadzona jest bezpośrednio przy ladzie na której ustawiono 10 kas, natomiast bar [...] zajmuje powierzchnię ok. 105 m2, na której ustawiono, w dwóch miejscach, po 10 stolików, kanapy, fotele oraz miejsca do siedzenia przy barze. Trzecim punktem sprzedaży funkcjonującym w [...] jest sprzedaż napojów alkoholowych w 12 salach kinowych prowadzona okazjonalnie podczas seansów specjalnych realizowanych przez kino. Sprzedaż prowadzona jest w poszczególnych salach kinowych z ruchomego wózka gastronomicznego. W salach kinowych odbywa się również spożywanie zakupionych napojów alkoholowych. Odległość od baru [...] do najbliżej położonej sali [...] wynosi 7 metrów, od baru [...] 24 metry, natomiast do najbardziej oddalonej sali wynosi odpowiednio 40 i 47 metrów.
Zgodnie z żądaniem strony dotychczasowe samodzielne punkty sprzedaży stałyby się elementami składowymi (bufetami) jednego punktu sprzedaży. Oględziny nie wykazały, że są to bufety wchodzące w skład jednego punktu sprzedaży, ale nadal oddzielne punkty sprzedaży. Ponadto, zgodnie z oświadczeniem strony, nie zostanie przeprowadzona reorganizacja sprzedaży. Sprzedaż nadal będzie prowadzona w tych samych punktach, a zmianie faktycznie ulegnie jedynie nazewnictwo punktów - bary z nazwy stałyby się bufetami.
W ocenie organu wydającego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych brak jest podstaw prawnych dla zastępowania istniejących zezwoleń dla trzech punktów sprzedaży jednym zezwoleniem. W/w ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dopuszcza wydawanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych dla wielu punktów sprzedaży znajdujących się pod tym samym adresem. Z zapisu art. 18 ust. 12 pkt 1 należy wywieść wniosek, iż zezwolenia powinny być wydawane odrębnie dla każdego punktu sprzedaży napojów alkoholowych. Gdyby bowiem przyjąć, iż zezwolenie może obejmować kilka punktów sprzedaży, likwidacja jednego z nich skutkowałaby wygaśnięciem zezwolenia na wszystkie punkty sprzedaży. Taka interpretacja pozostawałaby w sprzeczności z zasadą racjonalnego ustawodawcy. W konsekwencji należy stwierdzić, iż liczba wydanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych powinna odpowiadać liczbie punktów sprzedaży. Dotyczy to również sytuacji, gdzie w ramach jednego lokalu gastronomicznego przedsiębiorca prowadzi kilka punktów sprzedaży.
Skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji albo o stwierdzenie nieważności organu I instancji. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. została wydana niezgodnie z zakresem wniosku. We wniosku wniesiono o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie "[...]" jako jednego lokalu, a nie jak to zostało podniesione w decyzji w "barze gastronomicznym". Skarżący wskazał, że wniosek z dnia [...] października 2013 r. miał na celu wydanie jednego zezwolenia dla całego lokalu pod szyldem [...] i zastąpienie dotychczas posiadanych zezwoleń jednolitymi zezwoleniami udzielonymi dla całej powierzchni kina. Podano, że początkowo wnioskowano o "przyznanie koncesji na jeden punkt gastronomiczny", zaś z biegiem czasu modernizowano obiekt i według zapotrzebowania ubiegano się o kolejne zezwolenia na sprzedaż alkoholu, których obecnie posiada 7. Wskazano także, że decyzja została wydana w oparciu o błędną podstawę prawną.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. organ I instancji wyjaśnił, że w piśmie z dnia [...] października 2013 r. strona podała, że sprzedaż i konsumpcja napojów alkoholowych będzie prowadzona w lokalu pod adresem Al. [...] w [...] "bar gastronomiczny w [...]". Nadto wskazano, że w podstawie prawnej rozstrzygnięcia zabrakło powołania art. 18 ust. 1 i ust. 3 Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zaś w wierszu 12 po wyrazie "wydania" opuszczono słowo "kolejnego".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzja z dnia [...] maja 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżoną. W uzasadnieniu na wstępie przywołano treść art. 18 ust. 1 i ust. 12 Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 9, art. 181 ust. 1, art. 181 ust. 4, art. 184 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi katalog zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych ma charakter zamknięty. Należy podkreślić, iż celem Ustawy z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest ograniczenie dostępności alkoholu, dlatego też za działanie zmierzające w przeciwnym kierunku należałoby uznać przyjęcie rozszerzającej wykładni, a do tego zmierza wniosek M. S.A. Ustawa z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wskazuje, że sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych prowadzi się w punktach sprzedaży (placówkach handlowych) i tylko tam, tzn. w ściśle określonym miejscu, sprzedawca może prowadzić sprzedaż bezpośrednią napojów alkoholowych (ppor. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 października 2013 r., III SA/Wr 519/13).
Kolegium podkreśliło, iż we wszystkich ww. przepisach ustawodawca odnosi się do "punktu sprzedaży", tj. ściśle określonego miejsca wyodrębnionego ze względu na cel tj. sprzedaż i konsumpcję napojów alkoholowych.
W art. 21 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi podano definicję wydzielonego stoiska - jest to oddzielony od pozostałej powierzchni punkt sprzedaży, ciąg handlowy lub lada. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "punkt sprzedaży". Posługuje się jednakże innymi sformułowaniami, jak: miejsce sprzedaży, lokal stanowiący punkt sprzedaży. Można więc przyjąć, że "punkt sprzedaży", to miejsce, w którym można nabyć alkohol. Miejsca tego jednakże nie należy traktować na równi z pojęciem "lokalu" - przepisów Ustawy nie można interpretować rozszerzająco. Przepis art. 18 ust. 1 Ustawy z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości oraz o przeciwdziałaniu alkoholizmowi statuuje generalny zakaz sprzedaży alkoholu bez stosowanego aktu organu administracji publicznego. Jednocześnie, wspomniane zezwolenie nie jest wydawane abstrakcyjnie, na sprzedaż napojów alkoholowych w dowolnym miejscu. Wręcz przeciwnie, należy uznać, że jest ono ściśle powiązane z konkretnie oznaczonym adresem punktu sprzedaży (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2011 r., II SA/Po 765/10).
Orzecznictwo podkreśla także, iż kwestia adresu lokalu, w którym ma być sprzedawany alkohol, odgrywa kluczową rolę na gruncie Ustawy z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Wyznacza ona bowiem zakres, w jakim dochodzi do przełamania ustawowego zakazu sprzedaży napojów alkoholowych. Dlatego też zezwolenie musi być wydane na ściśle określony punkt i nie może dotyczyć całego budynku, jak domaga się tego wnioskodawca w przedmiotowej sprawie. W budynku wolnostojącym przy Al. [...] oprócz [...] zostały wydzielone inne lokale z oddzielnymi wejściami z zewnątrz budynku, w których inni przedsiębiorcy posiadają zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Wszystkie te punkty posiadają ten sam adres: Al. [...]. Nadto należy wskazać, że bary obecnie funkcjonujące na terenie kompleksu kinowego nie są ze sobą połączone, nie stanowią jednego punktu sprzedaży. Są samodzielnymi, oddzielnymi punktami sprzedaży zorganizowanymi na powierzchni stanowiącej dojście do sal [...]. Bary [...] i [...] są oddzielone od siebie o 17 metrów.
Zdaniem Kolegium decyzja organu I instancji odmawiająca wydania jednego zezwolenia w miejsce poprzednio wydanych zezwoleń jest prawidłowa także ze względu na brzmienie art. 12 ust. 1 U.w.t.p.a., zgodnie z którym rada gminy ustala, w drodze uchwały dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak i w miejscu sprzedaży. W ten sposób rada gminy sprawuje kontrolę nad punktami sprzedaży napojów alkoholowych. Wydanie jednego zezwolenia na kilka punktów sprzedaży - jak wnioskowało M. S.A. - uniemożliwiałoby kontrolę nakazaną ustawą, stało by więc w sprzeczności z jej przepisami.
Mając powyższe na uwadze Kolegium przychyliło się do opinii organu I instancji, iż Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dopuszcza wydawanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych dla wielu punktów sprzedaży znajdujących się pod tym samym adresem. Liczba wydawanych zezwoleń powinna odpowiadać liczbie punktów sprzedaży.
W ocenie Kolegium za odmową wydania zezwolenia przemawiają także względy natury formalnej Wnioskodawca wniósł o wydanie jednego zezwolenia w miejsce kilku przez siebie posiadanych, która to czynność wymaga wzruszenia poprzedniego rozstrzygnięcia. W obecnym stanie faktycznym organ orzekałby w sprawie już poprzednio rozstrzygniętym prawomocną decyzją.
Na marginesie należy wskazać, iż przychylenie się do wniosku M. spowodowałoby problemy natury formalnej, np.: cofnięcie zezwolenia dla jednego z punktów spowodowałoby cofnięcie zezwolenia dla wszystkich punktów znajdujących się pod jednym adresem.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, to należy zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącego, iż błędnie podano podstawę prawną decyzji - zamiast art. 18 ust. 12 pkt 1 U.w.t.p.a. organ winien podać art. 18 ust. 1 i 3 U.w.t.p.a. Błąd ten jednakże nie wpływa na merytoryczną treść decyzji. Ta bowiem odpowiada przepisom prawa, w szczególności Ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Nie jest zasadny także drugi z zarzutów, albowiem w treści decyzji posłużono się nazewnictwem wynikającym z wniosku z dnia [...] października 2013 r. oraz uzupełniającego go pisma z dnia [...] października 2013 r.
Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji albowiem nie zachodzi żadna z przesłanek określona w art. 156 kpa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca. Decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 106 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej "kpa") w związku z art. 18 ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1356 z późń. zm., dalej "Ustawa o Wychowaniu w Trzeźwości") poprzez wydanie Zaskarżonej Decyzji bez uzyskania opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, co powoduje, że Zaskarżona Decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i dotknięta jest nieważnością, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2) ppsa;
II. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, polegające na:
1) błędnym uznaniu, że Skarżąca wystąpiła z żądaniem już załatwionym w toku administracyjnym oraz, że Skarżąca wnioskiem z dnia [...] października 2013 r. o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w barze gastronomicznym [...] przy Al. [...] w [...] ("Wniosek") wystąpiła z żądaniem zastąpienia zezwoleń dla trzech punktów sprzedaży jednym zezwoleniem dla trzech punktów sprzedaży, podczas gdy ani Wniosek nie jest tożsamy z poprzednio składanymi przez Skarżącą wnioskami, ani też nie zmierza do wydania decyzji tożsamej z już wydanymi decyzjami na rzecz Skarżącej, a ponadto stanowi wszczęcie całkowicie nowej sprawy administracyjnej w przedmiocie udzielenia jednego zezwolenia dla jednego punktu sprzedaży,
2) błędnym uznaniu, że bary obecnie funkcjonujące na terenie [...] – [...] oraz [...], a także ruchomy wózek stanowiący stanowisko sprzedaży w 12 salach kinowych są samodzielnymi, oddzielonymi punktami sprzedaży i nie wchodzą w skład jednego punktu sprzedaży, a także, że nie jest możliwe wydanie zezwolenia dla całego [...] przy Al. [...] w [...], podczas gdy w czasie oględzin ustalono, że Skarżąca jest beneficjentem wszystkich dotychczasowo wydanych zezwoleń, każde zezwolenie zostało wydane dla stanowiska sprzedaży zarejestrowanego pod tym samym adresem, do każdego wniosku o wydanie zezwolenia załączono tę samą umowę najmu, do kompleksu kinowego prowadzi jedno wejście, klienci Skarżącej mają swobodę przemieszczenia się pomiędzy stanowiskami sprzedaży, rejestracja sprzedaży odbywa się za pomocą zintegrowanego systemu kasowego, przy obowiązujących jednakowych cenach we wszystkich stanowiskach sprzedaży, Skarżąca posiada jeden magazyn dla wszystkich stanowisk sprzedaży a także jeden system stanu magazynowego wspólny dla wszystkich stanowisk - co potwierdza, że kompleks "[...]" stanowi jeden punkt sprzedaży, w ramach którego Skarżąca posiada kilka stanowisk sprzedaży,
3) błędnym uznaniu, że bary obecnie funkcjonujące na terenie [...] – [...] oraz [...], a także ruchomy wózek stanowiący stanowisko sprzedaży w 12 salach kinowych są samodzielnymi, oddzielonymi punktami sprzedaży, takimi jak inne punkty sprzedaży prowadzone przez innych przedsiębiorców na terenie budynku wolnostojącego przy Al. [...], a więc tym samym adresem co Kompleks Kinowy Skarżącej, a także zaniechaniu ustalenia, że Skarżąca wystąpiła z Wnioskiem o uzyskanie zezwolenia jedynie na [...] Skarżącej znajdujący się pod ww. adresem a nie na cały budynek wolnostojący przy Al. [...];
4) błędnym uznaniu, że wydanie zezwolenia Skarżącej zgodnego z Wnioskiem uniemożliwi kontrolę punktów sprzedaży prowadzoną przez Radę Gminy na podstawie art. 12 ust. 1 Ustawy o wychowaniu w trzeźwości, podczas gdy organ jednocześnie przyznaje, że ww. przepis nie ma zastosowania do wniosku Skarżącej rozpatrywanego w niniejszym postępowaniu,
5) błędnym uznaniu, że przychylenie się do Wniosku spowodowałoby problem natury formalnej, ponieważ cofnięcie zezwolenia dla jednego ze stanowisk spowodowałoby cofnięcie zezwolenia dla wszystkich stanowisk sprzedaży Skarżącej, podczas gdy powyższy argument przemawia za udzieleniem zezwolenia zgodnego z Wnioskiem i odpowiada celowi Ustawy o Wychowaniu w Trzeźwości, ponieważ w przypadku zaistnienia przesłanek do cofnięcia zezwolenia Skarżącej na sprzedaż napojów alkoholowych, cofnięcie powinno nastąpić bezwzględnie dla całego punktu sprzedaży, a nie tylko dla jednego stanowiska sprzedaży Skarżącej,
6) zaniechaniu ustalenia, że Skarżąca wystąpiła o zastąpienie posiadanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych uzyskanych na wiele stanowisk sprzedaży w kompleksie kinowym przy Al. [...] w [...] jednym zezwoleniem ogólnym na sprzedaż alkoholu w kompleksie kinowym [...] przy Al. [...], stanowiącym jeden punkt sprzedaży,
7) błędnym uznaniu, że za wydaniem Zaskarżonej Decyzji przemawia fakt, że Ustawa o Wychowaniu w Trzeźwości dopuszcza wydawanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych dla wielu punktów sprzedaży znajdujących się pod tym samym adresem;
III. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 kpa polegające na sporządzeniu uzasadnienia Zaskarżonej Decyzji bez wskazania faktów, które zostały udowodnione w toku postępowania, dowodów na których organ się oparł, a także na sporządzeniu uzasadnienia prawnego bez wyjaśnienia podstawy prawnej Zaskarżonej Decyzji, co skutkowało wydaniem Zaskarżonej Decyzji bez wystarczającego wyjaśnienia Skarżącej powodów odmowy wydania zezwolenia zgodnego z Wnioskiem oraz podstaw tej odmowy;
IV. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 i art. 8 kpa polegające na dokonywaniu czynności przez organ w taki sposób, że podstawy jego działania nie są zrozumiałe dla Skarżącej, czego skutkiem jest działanie na niekorzyść Skarżącej i wydanie Zaskarżonej Decyzji niezgodnej z Wnioskiem oraz nie mającej oparcia w przepisach prawa;
V. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 155 kpa w związku z art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez nie zastosowanie wyżej wymienionego przepisu w sytuacji gdy celem Skarżącej jej uzyskanie zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych, które m.in. zastąpi już posiadane przez Skarżącą zezwolenia w tym zakresie, a przepisy szczególne nie sprzeciwiają się tej zmianie a ponadto za zmianą w tym zakresie przemawia interes społeczny i słuszny interes strony;
VI. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 18 ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1 Ustawy o Wychowaniu w Trzeźwości poprzez błędne uznanie, że wydanie zezwolenia zgodnego z Wnioskiem nie może nastąpić dla całego [...] przy Al. [...], błędne uznanie, że Wniosek prowadzi do wykładni rozszerzającej zamkniętego katalogu zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych oraz jest sprzeczny z celem Ustawy o Wychowaniu w Trzeźwości jakim jest ograniczenie dostępności alkoholu, podczas gdy wniosek Skarżącej zawierał wszelkie elementy niezbędne do wydania zezwolenia i brak było przesłanek negatywnych na gruncie Ustawy o Wychowaniu w Trzeźwości do odmowy wydania zezwolenia zgodnego z Wnioskiem;
VII. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 22 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, dalej "Konstytucja"), w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (tj. z dnia 24 kwietnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 672, dalej "Ustawa o s.d.g") w związku z art. 18 ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 3 pkt. 1 Ustawy o Wychowaniu w Trzeźwości poprzez wydanie Zaskarżonej Decyzji, która ogranicza wolność działalności gospodarczej Skarżącej, podczas gdy w niniejszej sprawie nie istnieją przesłanki, w tym w szczególności na gruncie Ustawy o Wychowaniu w Trzeźwości, do wydania decyzji odmownej i uzasadniającej ograniczenie wolności działalności gospodarczej Skarżącej.
W związku z powyższym Skarżąca wniosła o:
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa - stwierdzenie nieważności Zaskarżonej Decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa,
alternatywnie w przypadku uznania, że brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności Zaskarżonej Decyzji, wniosła o:
2. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa - uchylenie w całości Zaskarżonej Decyzji.
Ponadto, wniosła o:
1. na podstawie art. 54 § 3 ppsa, uwzględnienie skargi w całości przez organ odwoławczy, do dnia rozpoczęcia rozprawy,
2. na podstawie art. 135 ppsa wniosła również o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności także decyzji organu pierwszej instancji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub uchylenia w całości także decyzji organu I instancji,
3. na podstawie art. 200 ppsa zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu szczegółowa rozwinęła poszczególne zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając między innymi, że:
w skardze skarżący wskazuje, iż zaskarżona decyzja została wydana bez uzyskania opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, co zdaniem skarżącego stanowi naruszenie art. 106 § 1 kpa w zw. z art. 18 ust. 3 a Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zdaniem Kolegium wydanie przedmiotowej opinii w niniejszej sprawie nie było konieczne albowiem art. 18 ust. 3a Ustawy znajduje zastosowanie w przypadku wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu, nie zaś w przypadku konsolidacji zezwoleń, jak było w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Kwestie związane ze sprzedażą napoi alkoholowych uregulowane zostały w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ww. ustawy sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia. Zezwolenie powyższe wydawane jest na wniosek przedsiębiorcy w formie decyzji administracyjnej.
W niniejszej sprawie w dniu [...] października 2013 r. M. S.A. – skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w barze gastronomicznym w kompleksie kinowym [...] przy al. [...] w [...]. Skarżąca wystąpiła o zezwolenie dotyczące napojów alkoholowych zawierających:
- do 4,5 % alkoholu oraz piwa,
- powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu (z wyjątkiem piwa),
- powyżej 18 % alkoholu.
Do wniosku o wydanie zezwoleń przedsiębiorca dołączył, wymaganą zapisem art. 18 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1356 z późniejszymi zmianami) decyzję Państwowego Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Decyzją tą bar gastronomiczny w [...] przy al. [...] został zatwierdzony do prowadzenia działalności gastronomicznej, w tym sprzedaży napojów alkoholowych. W uzasadnieniu decyzji wpisano, że bar gastronomiczny składa się z dwóch bufetów (bufetu kawowego "[...]" i bufetu "[...]") oraz posiada w wyposażeniu ruchomy wózek gastronomiczny.
Z akt sprawy wynika ponadto, że aktualnie skarżąca posiada zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w trzech punktach sprzedaży w barze gastronomicznym "[...]" w barze "[...]" oraz trzecim punkcie sprzedaży – obsługiwanym przez ruchomy wózek, którym są stoiska sprzedaży w 12 salach kinowych.
W dniu [...] października 2013 r. organ wystosował wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
W odpowiedzi na powyższe [...] października 2013 r. skarżąca wyjaśniła, że sprzedaż i konsumpcja napojów alkoholowych będzie prowadzona w lokalu pod adresem Al. [...] w [...] "bar gastronomiczny w [...]" zgodnie z uzyskaną decyzją wydaną przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny [...]. Jednocześnie skarżąca wniosła o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w pełnym zakresie od [...] stycznia 2014 r. Na zakończenie skarżąca wyjaśniła, że uzyskane zezwolenie zastąpi obowiązujące zezwolenie.
Analiza zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy prowadzi w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie do konkluzji, że wniosek złożony przez skarżącą został zrozumiany przez organ jako wniosek o zastąpienie jednym zezwoleniem trzech funkcjonujących zezwoleń. Organy doszły ponadto do wniosku, że bar "[...]" i "[...]" są oddzielnymi punktami sprzedaży, a trzecim punktem sprzedaży jest ruchomy wózek gastronomiczny. Ustaleń tych dokonano w oparciu o oględziny dokonane w punkcie sprzedaży [...]. W ocenie organów skarżącej chodziło o konsolidację zezwoleń.
Powyższe błędne ustalenia wynikają w ocenie sądu z niewyjaśnienia w sposób dogłębny treści żądania skarżącej wskazanego we wniosku, do czego organ był zobowiązany w trybie 64 § 2 kpa. Organ co prawda wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych jednak we wniosku tym brak jest zapytania o charakter wniosku – czy chodzi o konsolidacje zezwoleń jak przyjął organ czy też o nowe zezwolenie. Bez wyświetlenia tych kwestii, kierując się jedynie wyjaśnieniem zawartym w piśmie z dnia [...] października 2013 r., w którym skarżąca wskazała, że "uzyskane zezwolenie zastąpi obowiązujące", organ nie był upoważniony do przyjęcia, że chodzi o "konsolidację" zezwoleń.
Sąd orzekający w tej sprawie zwraca ponadto uwagę, że odmawiając wydania zezwolenia na poszczególne alkohole (do 4,5 %, od 4,5 % do 18 % i powyżej 18 % zawartości alkoholu) organ winien uzyskać opinię gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy. Powyższe uchybienie skutkuje naruszeniem art. 18 ust. 3a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Powyższa uchwała jest w ocenie Sądu konieczna do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż alkoholi.
Zgodnie z wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2007 r., w sprawie pod sygnaturą II GSK 120/07, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Po dodaniu z dniem 9 listopada 2002 r. do ustawy nowego art. 18 ust. 3 a), uległy istotnej zmianie przesłanki wydawania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, oddzielnie dla każdego ich rodzajów - w ten sposób, że organ wydaje je "po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktów sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2".
Zarówno treść art. 18 ust. 3a Ustawy o Wychowaniu w Trzeźwości, jak i przytoczone powyżej orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, potwierdzają, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezzasadnie uznało, że w niniejszej sprawie nie jest konieczne zasięgnięcie opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uzyskanie opinii, o której mowa w art. 18 ust. 3a Ustawy o Wychowaniu w Trzeźwości nie było konieczne, ponieważ przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu, nie zaś w przypadku konsolidacji zezwoleń, jak było w niniejszej sprawie. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, że skarżąca domagała się konsolidacji zezwoleń skarżąca zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi na rozprawie wystąpiła o nowe zezwolenie a po jego uzyskaniu chciała wygasić zezwolenia już istniejące.
Na marginesie sprawy Sąd zauważa, że twierdzenie organu jest bezpodstawne również dlatego, że Ustawa o wychowaniu w trzeźwości nie przewiduje możliwości "konsolidacji" zezwoleń na sprzedaż alkoholu oraz tym bardziej, nie zawiera szczególnej, odrębnej procedury dla tego typu wniosku.
Rozpoznając ponownie sprawę organ w pierwszej kolejności ustali treść przedmiotowego wniosku, a następnie zasięgnie opinii, o której mowa w art. 18 ust. 3a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Mając na uwadze fakt naruszenia przez organy zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa Sąd skargę uwzględnił na podstawie art. 152 ppsa orzekł o niewykonalności zaskarżonych decyzji, a na podstawie art. 200 ppsa o kosztach.
Na marginesie sprawy ustalając, czy bary wchodzą w skład jednego punktu sprzedaży organ winien kierować się poza wskazanymi w decyzji kryteriami także treścią decyzji z [...] września 2013 r. Powiatowego Inspektora Sanitarnego (w aktach sprawy) oraz tym czy dotychczasowe punkty sprzedaży mają ten sam NIP, Regon, czy pracują w nich ci sami pracownicy i kto jest ich właścicielem i prowadzącym (czy nie są dzierżawione przez inny podmiot).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło